Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK), Cumhuriyet savcısının soruşturma sonunda dava açmaya yetecek şüphe bulamadığında veya kovuşturma olanağı kalmadığında verdiği karardır; halk arasında “takipsizlik kararı” denir ve beraat anlamına gelmez. Kararı savcı verir; suçtan zarar görene ve ifadesi alınmış şüpheliye tebliğ edilir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz hakkı yalnız suçtan zarar görene aittir: itiraz süresi tebliğden itibaren iki haftadır ve itiraz sulh ceza hâkimliğine yapılır. Süre kaçırılırsa karar kesinleşir; bundan sonra dava ancak yeni delil bulunması ve sulh ceza hâkimliğinin karar vermesiyle açılabilir.

Şikâyetçi olduğu dosyada KYOK tebliği alan kişi ile hakkında söz konusu karar verilmiş şüpheli, farklı sorulara yanıt arar. Kararın kesinleşmesiyle birlikte soruşturma şüpheli yönünden sona erer, ancak dosya tamamen ortadan kalkmaz; savcılığın arşivinde saklanır.

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar Nedir?

Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda kamu davası açmak için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edemezse veya kovuşturma olanağı bulunmazsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Soruşturma, şikâyet, ihbar veya resen öğrenilen suç izlenimiyle başlar ve savcının delil topladığı, ifade aldığı evreyi kapsar. Karar, suçtan zarar görene ve önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir; kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

Halk arasında “takipsizlik kararı” denmesinin nedeni, dosyanın kovuşturma aşamasına geçmeden kapanmasıdır. Karar beraat anlamına gelmez; beraat, mahkemenin yargılama sonunda verdiği hükümdür, KYOK ise dava açılmadan önce savcının verdiği soruşturma sonu işlemidir. Ceza Muhakemesi Kanunu, kararı 172. maddede düzenler.

Dosyada birden fazla suç iddiası veya birden fazla şüpheli varsa, karar yalnızca kısmı için de verilebilir; savcı bazı suç veya şüpheliler için iddianame düzenlerken, kalan kısım için ek kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir; kararın başlığında “ek” ibaresi yer alır ve itiraz süresi yalnızca ek kararın kapsadığı kısım için işler.

KYOK, SYOK ve Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi

Soruşturma sürecinde farklı adlarla anılan üç karar birbirine karıştırılır; her biri farklı aşamada verilir ve farklı sonuç doğurur. Tablo, aralarındaki farkı özetler.

Karar	Ne Zaman Verilir	İtiraz	Sonucu
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar	Soruşturma tamamlandıktan sonra	İki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine	Yeni delil ve hâkimlik kararı olmadan dava açılamaz
Soruşturmaya yer olmadığına dair karar	Soruşturma hiç başlamadan, şikâyet aşamasında	İki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine	İtiraz kabul edilirse soruşturma açılır
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi	Yeterli şüphe varken, savcının takdiriyle	İki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine (173. madde)	Denetim süresinde suç işlenmezse KYOK verilir

Soruşturmaya yer olmadığına dair karar, ihbar veya şikâyet konusu olayın açıkça suç oluşturmadığının araştırma gerektirmeksizin anlaşıldığı veya iddianın soyut ve genel nitelikte kaldığı hâllerde, soruşturma hiç açılmadan verilir; savcı, dosyayı incelemeden önce iddianın niteliğine bakarak kararı verebilir. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi ise savcının, üst sınırı üç yılı aşmayan hapis cezası gerektiren suçlarda, şüphelinin daha önce kasıtlı suçtan mahkûm olmaması ve zararın giderilmesi gibi şartlar birlikte gerçekleştiğinde kullanabileceği takdir yetkisidir; önödeme ve uzlaştırma kapsamındaki suçlarda uygulanmaz. Erteleme süresi beş yıldır; süre içinde kasıtlı suç işlenmezse kovuşturmaya yer olmadığına, işlenirse kamu davası açılmasına karar verilir.

KYOK Hangi Durumlarda Verilir?

KYOK, kanunda sayılan belirli hâllerde verilir; savcı, dosyayı hangi hâle dayandırdığını kararında göstermek zorundadır.

• Kamu davası açmaya yetecek şüphe oluşturacak delil bulunmaması.
• Şikâyete bağlı suçta şikâyetin hiç yapılmamış veya süresinde yapılmamış olması.
• Şikâyetten vazgeçilmesi.
• Uzlaşmanın sağlanmış olması.
• Dava zamanaşımının dolmuş olması.
• Şüphelinin ölmüş olması.
• Cezai sorumluluğu kaldıran nedenin bulunması.

Uzlaşmanın sağlandığı dosyalara örnek olarak trafik kazası sonrası uzlaşma sayfamız, şikâyete bağlı suçlarda süreç basit hakaret suçu ve trafik kazası ceza davası sayfalarımızda anlatılır. Hâllerden birden fazlası aynı dosyada bir arada bulunabilir. Dava zamanaşımının dolması, suçun türüne göre değişen süreye bağlıdır ve şüphelinin ölümü gibi diğer hâllerden bağımsız, kendi başına yeterli kovuşturmama nedenidir.

Karar Kime Tebliğ Edilir, Kim İtiraz Edebilir?

Karar, suçtan zarar görene ve önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Suçtan zarar gören, mağdur olmasa da fiilden doğrudan zarar gören herkesi kapsar; birden fazla kişi zarar görmüşse her biri ayrı ayrı tebligat alır. İtiraz hakkı yalnızca suçtan zarar görene tanınır; şüphelinin karara itiraz hakkı bulunmaz, çünkü karar zaten şüpheli lehinedir. Asılsız şikâyete maruz kalan şüphelinin başvurabileceği yollar iftira suçu ve cezası yazısında anlatılmıştır.

Tebliğin usulüne uygun yapılmaması, itiraz süresinin işlemeye başlamasını engeller; tebligatta adres hatası veya muhatabın yanlış gösterilmesi gibi eksiklikler süre başlangıcını geciktirir. Tebligat, mağdurun soruşturma sırasında bildirdiği adrese yapılır; adres değişikliği savcılığa bildirilmemişse tebligatın ulaşmaması riski doğar. Trafik kazasından doğan dosyalarda, şikâyetçinin doğru belirlenmesi ve tebligatın doğru adrese yapılması özellikle önem taşır; konu trafik kazasında şikâyetçi olmak sayfamızda ayrıca ele alınır.

KYOK'a İtiraz Süresi ve Yeri

İtiraz süresi, kararın suçtan zarar görene tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır. Süre, tebliğ tarihinden başlar; kararın öğrenilmesi değil, usulüne uygun tebliğ edilmesi esas alınır. Vekil aracılığıyla takip edilen dosyalarda tebligat, taraf yerine vekile yapılır ve süre vekile tebliğ tarihinden işlemeye başlar.

İtiraz, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine yapılır. Karar metninde hangi sulh ceza hâkimliğine itiraz edileceği açıkça gösterilir. Dilekçe, kararı veren Cumhuriyet başsavcılığına verilebilir; başsavcılık dilekçeyi yetkili sulh ceza hâkimliğine gönderir. Dilekçe doğrudan sulh ceza hâkimliğine de sunulabilir; her iki yol da geçerlidir, önemli olan dilekçenin süresi içinde ilgili mercie ulaşmasıdır.

Süre kaçırılırsa itiraz hakkı düşer ve karar kesinleşir; kesinleşen karardan sonra dosyanın yeniden açılması, yeni delil şartına bağlı çok daha dar yola döner. Tebliğ alındığı andan itibaren vakit kaybetmeden hareket edilmelidir; dilekçenin hazırlanması, dosyanın incelenmesini ve delillerin toplanmasını gerektirdiğinden süre kısa sayılır.

İtiraz Dilekçesinde Nelere Yer Verilmeli?

İtiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir; dilekçenin somut ve dosyaya özgü olması, sonucu doğrudan etkiler. Genel ifadelerle yazılan, dosyaya özgü delil göstermeyen dilekçeler çoğunlukla reddedilir.

• Kararın tarihi ve numarası.
• Tebliğ tarihi.
• Soruşturmada toplanmamış delillerin gösterilmesi.
• Değerlendirilmemiş tanık veya belgelerin belirtilmesi.
• Bilirkişi raporuna yönelik itirazlar.
• Soruşturmanın genişletilmesi talebi.

Bilirkişi raporuna itiraz, özellikle trafik kazası dosyalarında sık karşılaşılan başlıktır; raporun hangi noktada eksik veya hatalı olduğu ve sonuca nasıl etkili olabileceği somut biçimde gösterilmelidir. Ayrıntı trafik kazası bilirkişi raporu sayfasındadır.

Sulh Ceza Hâkimliği İtirazı Nasıl İnceler?

İtiraz, kural olarak dosya üzerinden incelenir; duruşma açılmaz. Sulh ceza hâkimliği, itiraz dilekçesini ve soruşturma dosyasını birlikte değerlendirerek üç yoldan birini seçer.

İtirazı yerinde bulmazsa gerekçeli biçimde reddeder ve itiraz edeni yargılama giderlerine mahkûm eder. Eksik soruşturma tespit ederse, bunu açıkça belirterek Cumhuriyet başsavcılığından soruşturmanın genişletilmesini isteyebilir; başsavcılık eksik işlemleri tamamlayıp dosyayı yeniden hâkimliğe gönderir. Söz konusu yol, dosyada eksik kalan tanık dinletme, bilirkişi incelemesi veya belge toplama gibi somut işlemler için kullanılır. İtirazı yerinde bulursa, savcı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

Sulh ceza hâkimliğinin verdiği karara karşı ayrıca itiraz yolu yoktur; karar kesindir. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına karşı da suçtan zarar gören veya şüpheli, aynı usulle, 173. madde hükümlerine göre itiraz edebilir.

Şüpheli Açısından KYOK'un Sonuçları

Şüpheli için karar, soruşturmanın kendisi yönünden sona ermesi anlamına gelir. İtiraz süresi geçmeden karar kesinleşmez; suçtan zarar gören süresinde itiraz ederse sonuç değişebilir ve kamu davası açılabilir.

Kararın güvenlik soruşturmalarında veya bazı başvurularda görünüp görünmeyeceği, başvurulan kurumun kendi mevzuatına göre değişir; karar tek başına mahkûmiyet olmadığından, güvenlik soruşturmasını otomatik olarak olumsuz etkilemez, ancak dosyanın içeriği kurumun kendi değerlendirmesinde dikkate alınabilir. Kamu görevine giriş, silah ruhsatı veya benzeri başvurularda soruşturma geçmişinin sorulduğu formlarda, kararın doğru ve eksiksiz beyan edilmesi önerilir; beyan eksikliği ayrı sorun doğurabilir.

KYOK Kesinleşince Dosya Yeniden Açılır mı?

Kesinleşen karardan sonra aynı fiilden dolayı kamu davası açılabilmesi, yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmesine ve konu hakkında sulh ceza hâkimliğinin karar vermesine birlikte bağlıdır; ikisi bir arada gerçekleşmedikçe dosya yeniden açılamaz. Savcı, yeni delil bulduğunu düşünse dahi tek başına iddianame düzenleyemez; önce sulh ceza hâkimliğinden onay almak zorundadır.

Yeni delil, kararın verildiği tarihte dosyada bulunmayan veya bulunsa bile savcı tarafından görülmemiş ve değerlendirilmemiş olan, tek başına veya diğer delillerle birlikte suçun işlendiğini kuvvetle gösteren delildir. Daha önce incelenmiş delilin yeniden sunulması veya aynı tanığın tekrar dinlenmesi şartı karşılamaz.

İki ayrı istisna daha vardır. Kararın etkin soruşturma yapılmadan verildiği Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilirse veya karara karşı yapılan başvuruda dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilirse, kesinleşmeden itibaren üç ay içinde talep edilmesi hâlinde yeniden soruşturma açılır. İki istisna, itiraz yolu tükendikten sonra bile devreye girebilen ayrı güvencedir; süresi ve şartları itiraz sürecinden farklı işler.

KYOK Tazminat Davasına Engel mi?

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, hukuk mahkemesini bağlamaz. Suçtan zarar gören, ceza soruşturmasının sonucundan bağımsız olarak maddi ve manevi tazminat davası açabilir; hukuk hâkimi kusuru ve zararı kendi delillerine göre değerlendirir.

Soruşturma dosyasında toplanan tutanak, bilirkişi raporu ve tanık beyanları, tazminat davasında delil olarak kullanılabilir; ancak savcının kusura ilişkin değerlendirmesi hukuk hâkimini bağlamaz. Hukuk hâkimi, soruşturmada tespit edilen maddi olguları değerlendirmeye alabilir, ancak kusur ve zarar konusunda kendi delillerini toplayıp bağımsız sonuca varır. Tazminat davası açılırken zamanaşımı süresine dikkat edilmelidir; süre, ceza soruşturmasının seyrinden bağımsız işler. Hesaplama için trafik kazası tazminat hesaplama, kapsam için manevi tazminat sayfalarımıza bakılabilir.

“Ceza mahkemesinin, kusurun ve zarar miktarının takdiri hususundaki kararı, yani, fiilin işlendiği sabit olduğu halde, kusurluluğa ya da kusursuzluğa ilişkin saptaması, hukuk hakimini bağlamaz.”

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2016/13458, K. 2018/2790, T. 21.03.2018

KYOK Adli Sicile İşler mi?

KYOK, mahkûmiyet olmadığından adli sicil kaydı oluşturmaz. Adli Sicil Kanunu, adli sicile yalnızca kesinleşmiş mahkûmiyet kararlarının işlenmesini öngörür.

Karar, savcılığın kendi arşiv sisteminde soruşturma kaydı olarak tutulur; kayıt adli sicil kaydından farklıdır ve e-Devlet üzerinden alınan adli sicil belgesinde görünmez. UYAP sistemindeki soruşturma kaydı, yalnızca yetkili makamların erişebildiği kayıttır; genel amaçlı sorgularda görünmez. Adli sicil kaydı e-Devlet üzerinden sorgulanabilir.

KYOK'a İtirazda Avukat Desteği

Soruşturma dosyasının incelenmesi, toplanmamış delillerin tespiti ve itirazın somut gerekçelerle hazırlanması, sonucu doğrudan etkileyen adımlardır. İtiraz dilekçesinin genel ifadelerle değil, dosyaya özgü delil ve olgularla kurulması gerekir. Kısa itiraz süresi, dosyanın hızlı ve eksiksiz değerlendirilmesini gerektirir.

Şüpheli tarafında da yeni delil iddiası karşısında savunmanın hazırlanması, kesinleşen kararın korunması bakımından önem taşır; itiraz üzerine dosya yeniden incelemeye açıldığında, önceki savunmanın tutarlılığı sonucu etkiler. Büromuzun çalışma şekli ceza avukatı sayfasındadır.

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ne demek?

Savcının soruşturma sonunda kamu davası açmadan verdiği karardır. Karar metninde hangi gerekçeye dayandığı (delil yetersizliği mi, şikâyet yokluğu mu, zamanaşımı mı) açıkça yazılır; itiraz hazırlığı söz konusu gerekçeye göre şekillenir.

KYOK ile takipsizlik kararı aynı mı?

Evet, ikisi aynı kararı ifade eder; “takipsizlik” halk arasında yerleşmiş adlandırmadır. Kanun metninde geçen terim kovuşturmaya yer olmadığına dair karardır.

KYOK'a itiraz süresi ne kadar?

İki haftadır. Süre resen gözetilir; hâkimlik, tebligattaki tarihi esas alır, kişinin kararı ne zaman öğrendiğine bakmaz.

KYOK'a nereye itiraz edilir?

Dilekçe, kararı veren savcılığın evrak kalemine elden verilebilir veya doğrudan yetkili sulh ceza hâkimliğinin kalemine sunulabilir; hangi yol seçilirse seçilsin süre aynı tarihte durur.

KYOK'a itiraz reddedilirse ne olur?

Sulh ceza hâkimliği itirazı reddederse karar kesinleşir ve itiraz eden yargılama giderlerine mahkûm edilir. Bundan sonra dosyanın yeniden açılması, yalnızca yeni delil ve sulh ceza hâkimliğinin ayrı kararıyla mümkün olur; ret kararına karşı ikinci itiraz yolu yoktur.

KYOK sonrası dosya yeniden açılır mı?

Savcı, yeni delil bulduğunu düşünse dahi sulh ceza hâkimliğinden karar almadan doğrudan iddianame düzenleyemez; şart atlanırsa mahkeme dava şartı yokluğundan işlemi durdurur.

KYOK adli sicile işler mi?

Hayır. İş başvurusu veya ihale gibi süreçlerde istenen adli sicil belgesinde karar hiç görünmez; belge yalnızca kesinleşmiş mahkûmiyetleri gösterir.

KYOK kararından sonra tazminat davası açılabilir mi?

Evet. Tazminat davası, kararın kesinleşmesini beklemeden de açılabilir; hukuk hâkimi kusuru kendi delillerine göre değerlendirdiğinden ceza soruşturmasının aşaması davayı engellemez.

Şüpheli KYOK'a itiraz edebilir mi?

Hayır, itiraz hakkı yalnızca suçtan zarar görene tanınmıştır. Yeni delille dosya yeniden açılırsa şüphelinin savunma hakkı aynı aşamada yeniden doğar.

KYOK ile beraat arasındaki fark nedir?

Beraatte dosya kovuşturma aşamasından, yani duruşmadan geçmiştir; KYOK'ta dosya söz konusu aşamaya hiç ulaşmaz. Fark, iki kararın itiraz ve kanun yolu rejiminin de neden farklı işlediğini açıklar.