İş Hukuku

Tersane İş Kazası Geçirdim Ne Yapmalıyım? | Tazminat ve Haklar 2026

Tersane İş Kazası: Haklarınız, Süreçler ve Hukuki Destek Rehberi

Tersane iş kazaları, Türkiye’de Tuzla, Yalova Altınova, Gölcük, Gemlik ve İzmir Aliağa bölgelerinde gemi inşa, bakım ve söküm faaliyetleri sırasında meydana gelen, çoğunlukla ölüm ve ağır yaralanmalarla sonuçlanan iş kazalarıdır. 2007-2010 yılları arasında sadece Tuzla’da 100’den fazla işçi hayatını kaybetmiştir. Taşeronluk sistemi ve yetersiz iş güvenliği önlemleri ana nedenlerdir. Bursa avukat Av. Halil İbrahim Uygur olarak iş hukuku kapsamında işçilerin tazminat haklarını savunmaktayız.

Yazı İçeriği - İçindekiler

Türkiye’deki Tersane Bölgeleri ve İş Kazası İstatistikleri

Türkiye’de gemi inşa, bakım ve söküm faaliyetleri beş ana bölgede yoğunlaşmıştır. Her bölgenin kendine özgü özellikleri, iş gücü yapısı ve iş kazası riskleri bulunmaktadır. Tersane iş kazaları, özellikle 2007 yılından itibaren kamuoyunun gündemine oturmuş ve iş sağlığı güvenliği konusunda ciddi tartışmalara yol açmıştır.

Türkiye Tersane Bölgeleri Karşılaştırma Tablosu

Beş ana tersane bölgesinin kuruluş yılı, istihdam, özellikler ve kaza oranları karşılaştırmalı olarak aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Bölge Kuruluş Yılı İstihdam Özellik Kaza Oranı
Tuzla (İstanbul) 1969 10,000+ En büyük, taşeron yoğun 101.26/100 işçi
Yalova Altınova 2004 12,742 Modern, 29 tersane Güncel veri yetersiz
Gölcük (Kocaeli) 1911 5,000+ Askeri tersane Sınırlı veri
Gemlik (Bursa) 1087 (Osmanlı) Serbest bölge: 25,000 Tarihi, liman odaklı Tersane verisi yok
Aliağa (İzmir) 1980’ler 3,000+ Gemi söküm → tersane dönüşümü Yüksek risk (çevre, iş cinayeti)

 

Tersane İş Kazası Türleri ve Oluş Şekilleri

En Sık Görülen 7 Tersane İş Kazası Türü;

Tersanelerde meydana gelen iş kazaları, çalışma ortamının doğası gereği çeşitlilik göstermektedir. Gemi inşa, bakım ve söküm işlemlerinin her aşaması farklı riskler taşımaktadır. Aşağıda, tersanelerde en sık karşılaşılan kaza türleri detaylandırılmıştır:

1. Yüksekten Düşme Kazaları (%40 Oranında En Yaygın)

Yüksekten düşme, tersane iş kazalarının yaklaşık %40’ını oluşturmaktadır. Gemi inşa ve bakım işlerinin yüksekte çalışmayı gerektirmesi, bu kaza türünün yaygınlığının temel nedenidir.

  • İskele ve platform düşmeleri: Geçici iskelelerin yetersiz güvenliği
  • Gemi güvertesinden düşmeler: Korkuluk eksikliği
  • Vinç ve sepet kazaları: Emniyet kemeri kullanılmaması
  • Merdiven kazaları: Kaygan yüzeyler, yetersiz aydınlatma

Gerçek Vaka: Yasin Demirdağ (19 yaş, Yalova Sefine Tersanesi, 2022) – Emniyet kemeri üzerinde olmasına rağmen kullanmadığı için yüksekten düşerek hayatını kaybetti.

2. Vinç ve Halat Kopması Kazaları

Tersanelerde ağır yüklerin taşınması için kullanılan vinç ve halatların kopması, ağır yaralanma ve ölümlere neden olmaktadır.

  • Halat yıpranması: Periyodik kontrol eksikliği
  • Aşırı yük: Kapasite üstü kullanım
  • Bakım yetersizliği: Zamanında değiştirilmeyen ekipmanlar

Gerçek Vaka: Tuzla’da vinç üzerindeki halatın kopması sonucu halata bağlı sepet içerisinde çalışan 5 işçi yere düştü, 1’i ağır olmak üzere 5 işçi yaralandı.

3. Denize Düşme ve Boğulma Kazaları

Tersanelerin deniz kıyısında olması nedeniyle, denize düşme riski her zaman mevcuttur. Can yeleği kullanılmaması ve gözlemci bulunmaması, bu kazaların ölümle sonuçlanmasına neden olmaktadır.

Gerçek Vaka: İbrahim Dal (20 yaş, Tuzla Hidrodinamik Tersanesi, 2023) – Dubanın üstünde çalışırken denize düştü. Can yeleği yoktu, gözlemci bulunmuyordu. 2 saat sonra cesedi denizden çıkarıldı.

4. Elektrik Çarpması

Gemi inşa ve bakımında yoğun elektrik çalışmaları yapılmaktadır. Özellikle yüksek voltajlı işler ve nemli ortamlar, elektrik çarpması riskini artırmaktadır.

5. Patlama ve Yangın

Kapalı alanlarda gaz birikimi, kaynak işleri sırasındaki kıvılcımlar ve yanıcı maddelerin varlığı patlama ve yangın riskini oluşturmaktadır.

6. Sıkışma ve Ezilme

Ağır ekipmanlar ve gemi parçaları arasında kalma, ciddi yaralanmalara ve ölümlere neden olmaktadır.

Gerçek Vaka: Yalova Hatsan Tersanesi’nde (2024) fırtına hasarını inceleyen Başmühendis Özkan Kara ve Tersane Müdürü Alper Akalın, konteyner ve forklift arasında kaldı. Başmühendis hayatını kaybetti.

7. Kimyasal Maruziyet

Boya, solvent, asbest gibi tehlikeli maddelere uzun süreli maruziyet, akut kazalar yanında kronik sağlık sorunlarına da yol açmaktadır.

Tersane İş Kazalarında Yasal Çerçeve

Uygulanacak Kanunlar;

1. 4857 Sayılı İş Kanunu

Tersane işçilerinin çalışma koşulları, işe alınma, işten çıkarılma ve genel iş ilişkileri İş Kanunu kapsamındadır.

2. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

SGK Kanunu, iş kazası tanımını, geçici ve sürekli iş göremezlik ödeneklerini, ölüm halinde hak sahiplerine yapılacak ödemeleri düzenler.

3. 854 Sayılı Deniz İş Kanunu

Gemi adamları için özel düzenlemeler içerir. Deniz İş Kanunu’nda yer almayan hususlarda İş Kanunu hükümleri uygulanır.

4. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

Tersaneler, çok tehlikeli sınıf işyerleri arasında yer almaktadır. İSG Kanunu, işverenlerin alması gereken önlemleri düzenler.

📜 Hukuki Dayanak: Tersane iş kazalarında işçi hakları 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile düzenlenmektedir.

Tersane İş Kazası Tazminatı

Tazminat Türleri;

1. Maddi Tazminat Kalemleri

  • Geçici İş Göremezlik: Tedavi süresince çalışamama
  • Sürekli İş Göremezlik: Kalıcı sakatlık, iş gücü kaybı
  • Tedavi Giderleri: Ameliyat, ilaç, fizik tedavi
  • Bakım Masrafları: Evde bakım, refakatçi
  • Destekten Yoksun Kalma: Ölüm halinde yakınlar için

2. Manevi Tazminat

Manevi tazminat, işçinin veya yakınlarının yaşadığı acı, elem, psikolojik travma için talep edilir.

Durum Tahmini Manevi Tazminat (2026)
Hafif yaralanma 30,000 – 75,000 TL
Orta şiddette 75,000 – 150,000 TL
Ağır yaralanma 150,000 – 300,000 TL
Ölüm 200,000 – 500,000 TL (kişi başı)

Tazminat Hesaplama Örneği

💼 Örnek: 30 Yaşındaki Kaynak İşçisi

Kaza Bilgileri:

  • Yaş: 30, Meslek: Kaynak işçisi
  • Aylık Net Gelir: 25,000 TL
  • Maluliyet Oranı: %40
  • İşveren Kusur: %80, İşçi Kusur: %20
  • Kalan Çalışma Yılı: 35 yıl

Maddi Tazminat:

  • Yıllık Gelir: 300,000 TL
  • İş Gücü Kaybı: 300,000 × 0.40 × 18.5 = 2,220,000 TL
  • Kusur Oranı: 2,220,000 × 0.80 × 0.80 = 1,420,800 TL

Manevi Tazminat: 200,000 TL

TOPLAM: 1,620,800 TL

Yargıtay Kararları, Tersane İş Kazası Emsal Kararlar

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi – Vinç Sepeti Kazası

Karar No: 2015/18234 E., 2016/3421 K.

Karar Tarihi: 15.03.2016

Olay: Davacı işçi, tersanede vinç sepeti içinde çalışırken sepen halat kopmuş ve işçi yere düşerek yaralanmıştır. İşçi %42 oranında sürekli iş göremez hale gelmiştir.

Yargıtay Değerlendirmesi:

“Tersaneler çok tehlikeli sınıf işyeri olup, işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri ağırdır. Vinç halatlarının periyodik kontrolünün yapılmaması, işçilere emniyet kemeri sağlanmış olsa dahi denetim eksikliği nedeniyle işveren kusuru %85 olarak belirlenmiştir.”

Sonuç: İşveren kusuru %85, işçi kusuru %15 olarak kabul edilmiştir. Mahkeme, davacının maddi ve manevi tazminat talebini bu oranda kabul etmiştir.

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi – Elektrik Çarpması

Karar No: 2017/5642 E., 2018/1289 K.

Karar Tarihi: 22.02.2018

Olay: Tersanede elektrikli el aletini kullanan işçi, elektrik kaçağı nedeniyle elektrik çarpmasına maruz kalmış ve %28 oranında iş göremez hale gelmiştir.

Yargıtay Değerlendirmesi:

“Elektrikli el aletlerinin periyodik kontrolünün yapılması, topraklama sisteminin kurulması ve işçilere yalıtkan eldiven sağlanması işverenin temel yükümlülüğüdür. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle işverenin kusuru ağırdır.”

Sonuç: İşveren kusuru %90, işçi kusuru %10 olarak belirlenmiştir.

Tersane İş Kazası Sonrası İşçi Hakları ve Yükümlülükleri

İlk 24 Saat İçinde Yapılması Gerekenler;

  1. Tıbbi Müdahale: Derhal hastaneye başvurun. Hayati tehlike varsa 112’yi arayın.
  2. İş Kazası Kaydı: Hastanede mutlaka “iş kazası” olarak kayıt oluşturulmasını sağlayın. Bu kayıt olmadan SGK hakları kullanılamaz.
  3. Fotoğraf Çekimi: Mümkünse kaza yerinin, ekipmanların, yaraların fotoğrafını çekin.
  4. Tanık Bilgileri: Olay anında yanınızda olan işçilerin isim ve telefon numaralarını alın.

⚠️ Dikkat: İş Kazası Kaydı Hayati Önemdedir!

Hastanede “trafik kazası” veya “düşme” gibi genel tanımlarla kayıt alınırsa, SGK tarafından iş kazası olarak kabul edilmeyebilir. Mutlaka “iş kazası” kaydı yaptırın ve hastane evraklarında bu ifadenin geçtiğinden emin olun.

İlk 3 Gün: İşverenin Bildirimi

İş Kanunu ve SGK mevzuatına göre, işveren iş kazasını 3 iş günü içinde SGK’ya bildirmek zorundadır. Ancak pratikte birçok işveren bu bildirimi yapmamakta veya geciktirmektedir.

İşçinin Yapması Gerekenler:

  • İşverenden yazılı olarak iş kazası bildirimini yapmasını isteyin
  • 3 gün içinde bildirim yapılmadıysa, kendiniz SGK’ya başvurun
  • E-Devlet üzerinden iş kazası bildiriminin yapılıp yapılmadığını kontrol edin

İlk 1 Ay: Tedavi ve Hukuki Süreç Başlangıcı

Tıbbi Süreç

  • Düzenli Kontroller: Doktor randevularına düzenli katılın
  • Raporları Saklayın: Epikriz, taburcu raporu, ameliyat raporları, reçeteler
  • Fotoğraf Çekimi: Yaraların, ameliyat izlerinin, fizik tedavi sürecinin fotoğraflarını çekin
  • Masraf Belgeleri: İlaç, tıbbi malzeme, ulaşım masraflarının makbuzlarını saklayın
📋 Saklanması Gereken Belgeler Listesi

Acil Müdahale ve Hastane:

  • 112 ambulans çağrı kaydı
  • Acil servis müdahale raporu
  • Yatış epikriz raporu
  • Ameliyat raporları
  • Anestezi raporları
  • Günlük doktor gözlem notları
  • Taburcu raporu
  • Reçeteler ve ilaç makbuzları

Tedavi Süreci:

  • Poliklinik muayene raporları
  • Radyoloji raporları (röntgen, MR, BT)
  • Fizik tedavi seansları kayıtları
  • Ev bakım hizmeti faturaları
  • Refakatçi giderleri belgele
  • Ulaşım faturaları (taksi, ambulans)

Maluliyet ve Dava:

  • Sağlık Kurulu maluliyet raporu
  • İş göremezlik raporları
  • Mesleki rehabilitasyon raporu
  • Psikolojik destek belgeleri

💡 İpucu: Tüm belgelerin fotokopisini ve dijital kopyasını alın. Orijinalleri güvenli bir yerde saklayın. Mahkeme ve bilirkişi sürecinde onlarca kez ibraz etmeniz gerekecektir.

Tersane İş Kazalarında Yaralanma İstatistikleri

Tuzla Tersaneler Bölgesi’nde yapılan 6 aylık gözlem çalışması, yaralanma türlerinin dağılımını ortaya koymuştur:

Yaralanma Türü Oran (%) Ortalama İyileşme Süresi Ortalama Maluliyet
Ekstremite Kırıkları 31.2% 3-6 ay %10-30
Kafa-Boyun Travması 18.7% 6-12 ay %20-60
Omurga Yaralanmaları 14.3% 12+ ay %40-100
Yanıklar 12.1% 6-18 ay %15-50
Elektrik Çarpması 9.8% Değişken %20-80 (organ hasarı)
Göz Yaralanmaları 7.6% 3-6 ay %10-40 (görme kaybı)
Diğer 6.3%

Önemli Tespit: Yaralanmaların %64.2’si (üçte ikisi) kalıcı sakatlıkla sonuçlanmaktadır. Bu oran, genel iş kazaları ortalamasının (%32) iki katıdır. Tersane iş kazalarının diğer sektörlere göre çok daha ağır sonuçlar doğurduğunu göstermektedir.

Hukuki Süreç

  • Avukat Tutma: İş kazası avukatı ile görüşün
  • Delil Toplama: İSG kayıtları, eğitim kayıtları, risk değerlendirme raporları talep edin
  • Tanık İfadeleri: Kazayı gören işçilerin yazılı ifadelerini alın

3-6 Ay: Maluliyet Değerlendirmesi ve Dava

Sağlık Kurulu Raporu

Tedavi süreci tamamlandıktan sonra, Sağlık Kurulu‘ndan maluliyet raporu alınması gerekir. Bu rapor, işçinin ne kadar iş gücü kaybettiğini (maluliyet oranını) belirler.

Maluliyet Oranı Anlamı SGK Geliri
%0-9 Hafif sakatlık, günlük yaşamı etkilemez Yok
%10-24 Hafif-orta sakatlık Toptan ödeme
%25-99 Orta-ağır sakatlık Aylık sürekli iş göremezlik geliri
%100 Tam iş göremezlik Tam gelir + ek ödemeler

Arabuluculuk (Zorunlu)

2018 yılından itibaren, iş mahkemesi davası açmadan önce arabuluculuk şarttır. Arabuluculuk, tarafların anlaşarak davayı sonuçlandırma fırsatıdır.

Arabuluculuk Süreci:

  1. Arabulucu seçimi (liste üzerinden seçim yapılır)
  2. İlk toplantı (3 hafta içinde)
  3. Toplantı sayısı: Genellikle 1-3 toplantı
  4. Sonuç: Anlaşma veya anlaşmazlık tutanağı

Arabuluculukta Anlaşmanın Avantajları:

  • Hızlı sonuç (dava yıllar sürebilir)
  • Masraf tasarrufu (harç, bilirkişi, vekalet ücretleri düşük)
  • Tahsilat garantisi (genellikle sigorta şirketleri ödeme yapar)

Arabuluculukta Dikkat Edilmesi Gerekenler:

  • Aceleci davranmayın, avukatınızla tazminat tutarını detaylı hesaplayın
  • Baskıya gelmeden gerçekçi bir rakam belirleyin
  • Anlaşma sağlanamazsa dava hakkınızı koruyun

İş Mahkemesi Davası

Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, İş Mahkemesi‘nde dava açılır.

Dava Süreci:

  1. Dava Dilekçesi: Avukat tarafından hazırlanır ve yetkili iş mahkemesine sunulur
  2. Bilirkişi İncelemesi: Mahkeme, teknik bilirkişi ve tıbbi bilirkişi atar
  3. Keşif: Kaza yerinde inceleme yapılır
  4. Tanık Dinleme: Olayı gören işçiler ifade verir
  5. Bilirkişi Raporu: Kusur oranları ve tazminat tutarı belirlenir
  6. Karar: Mahkeme kararını verir

Dava Süresi: Ortalama 2-4 yıl (temyiz dahil 3-6 yıl)

SGK İşlemleri ve Rücu Davası

SGK’dan Alınabilecek Ödemeler;

1. Geçici İş Göremezlik Ödeneği

Tedavi süresince çalışamayan işçiye, SGK tarafından günlük ödeme yapılır.

  • Ödeme Oranı: Günlük kazancın %50’si (yatarak tedavide %66.6’sı)
  • Başlangıç: İş göremezliğin 3. gününden itibaren
  • Süre: İş görebilir hale gelene kadar (maksimum 18 ay)

2. Sürekli İş Göremezlik Geliri (Maluliyet Aylığı)

%25 ve üzeri maluliyeti olan işçilere, SGK tarafından aylık gelir bağlanır.

  • %25-49 Maluliyet: Günlük kazancın %20’si
  • %50-66 Maluliyet: Günlük kazancın %50’si
  • %67-100 Maluliyet: Günlük kazancın %70’i

3. SGK Rücu Davası

SGK, işçiye ödediği geçici iş göremezlik ödeneği ve tedavi giderlerini, kusurlu işverenden geri ister. Bu dava, işçinin tazminat davasından bağımsızdır.

✅ Önemli: SGK Rücu Davası İşçiyi Etkilemez

SGK’nın işverene açtığı rücu davası, işçinin tazminat hakkını etkilemez. İşçi, SGK’dan aldığı ödeneklerin yanı sıra işverenden ayrıca maddi ve manevi tazminat talep edebilir.

Tersane İş Kazalarında Önleyici Tedbirler

İşverenin Alması Gereken Önlemler;

1. Kuru Havuz Yöntemi

Gemilerin tamamen kuru havuza alınarak çalışılması, denize düşme riskini ortadan kaldırır. Ancak kuru havuz maliyeti nedeniyle birçok tersane bu yöntemi kullanmamaktadır.

2. Kapsamlı Risk Değerlendirmesi

Her iş süreci için detaylı risk analizi yapılmalı, risklere karşı önlemler belirlenmelidir.

3. Sürekli İSG Eğitimleri

  • İşe başlamadan önce temel eğitim (en az 16 saat)
  • Periyodik tazeleme eğitimleri (yılda 2 kez)
  • Özel tehlikeli işler için ek eğitimler
  • Eğitimlerin anlaşılıp anlaşılmadığının test edilmesi

4. Kaliteli Kişisel Koruyucu Donanım

  • Emniyet kemeri: Her yüksekte çalışan için
  • Can yeleği: Denizde veya yakınında çalışanlar için
  • Baret: Tüm tersane alanında zorunlu
  • Koruyucu gözlük: Kaynak ve kesim işlerinde
  • Eldiven ve ayakkabı: İş türüne uygun

5. Periyodik Ekipman Kontrolleri

  • Vinç, halat, zincir kontrolleri (ayda 1)
  • İskele ve platform güvenlik kontrolleri (haftada 1)
  • Elektrik tesisatı kontrolleri (3 ayda 1)
  • Yangın söndürme ekipmanları (ayda 1)

6. İSG Uzmanı ve İşyeri Hekimi

Çok tehlikeli sınıf işyerlerinde İSG uzmanı ve işyeri hekimi bulundurulması zorunludur. Bu kişiler düzenli denetim yapmalı ve işveren ile işçilere tavsiyelerde bulunmalıdır.

İşçinin Alması Gereken Önlemler

  1. Eğitimlere Katılma: İSG eğitimlerini ciddiye alın, anlamadığınız konuları sorun
  2. KKD Kullanma: Verilen koruyucu donanımları mutlaka kullanın
  3. Talimatlara Uyma: İşveren ve İSG uzmanının talimatlarına uyun
  4. Tehlikeli Durumları Bildirme: Gördüğünüz riskleri İSG uzmanına bildirin
  5. Çalışma İzni: Özel tehlikeli işler için çalışma izni almadan çalışmayın

🛑 İşçinin Reddetme Hakkı

6331 sayılı İSG Kanunu’nun 13. maddesine göre, işçi ciddi ve yakın tehlike gördüğünde çalışmayı reddetme hakkına sahiptir. Bu hak kullanıldığında, işçi işten çıkarılamaz ve ücretinden kesinti yapılamaz.

Sendikalaşma ve Toplu Haklar

Tersane işçilerinin sendikalaşması, iş güvenliği koşullarının iyileştirilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Sendikalaşma oranının yüksek olduğu tersanelerde, iş kazası oranlarının daha düşük olduğu gözlemlenmektedir.

Limter-İş Sendikası

Limter-İş (Liman, Tersane ve Gemi İnşa İşçileri Sendikası), tersane işçilerinin haklarını savunan en büyük sendikadır. Sendika, iş kazası vakalarını takip etmekte, kamuoyunu bilgilendirmekte ve hukuki süreçte işçilere destek vermektedir.

Sendikanın başlıca faaliyetleri:

  • İş kazalarının kayıt altına alınması ve açıklanması
  • İşverenlere karşı hukuki süreçlerde destek
  • İSG eğitimleri düzenleme
  • Toplu iş sözleşmeleri ile daha iyi çalışma koşulları sağlama

Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)

Tersane iş kazaları hakkında en çok merak edilen sorular ve cevapları aşağıda detaylandırılmıştır:

1. Tersane iş kazası nedir?

Tersane iş kazası, gemi inşa, bakım, onarım veya söküm faaliyetleri sırasında meydana gelen ve işçinin yaralanmasına, sakatlığına veya ölümüne neden olan olay

lardır. Türkiye’de Tuzla, Yalova, Gölcük, Gemlik ve Aliağa tersanelerinde en sık karşılaşılan kaza türleri yüksekten düşme, vinç-halat kopması, denize düşme, elektrik çarpması ve patlamalardır.

2. Türkiye’de hangi bölgelerde tersaneler bulunmaktadır?

Türkiye’nin beş ana tersane bölgesi vardır:

  • Tuzla (İstanbul): En büyük tersane bölgesi, 10,000+ işçi
  • Yalova Altınova: Modern tersane kompleksi, 29 tersane, 12,742 işçi
  • Gölcük (Kocaeli): Askeri tersane, 1911’den beri faaliyet
  • Gemlik (Bursa): Tarihi tersane, liman ve serbest bölge
  • Aliağa (İzmir): Gemi söküm bölgesi, tersane dönüşümü sürüyor

3. Tersanelerde en tehlikeli işler nelerdir?

En tehlikeli işler:

  • Yüksekte çalışma (iskele, gemi güvertesi, vinç sepeti)
  • Kaynak işleri (yangın ve patlama riski)
  • Elektrik tesisatı çalışmaları
  • Ağır yük kaldırma ve taşıma
  • Kapalı alanlarda çalışma (gaz birikimi riski)
  • Deniz üzerinde veya yakınında çalışma

4. Tuzla tersanelerinde kaç kişi hayatını kaybetti?

Tuzla tersanelerinde 2007-2010 yılları arasında 100’den fazla işçi hayatını kaybetmiştir. 2008 yılı, 21 ölümle en kanlı yıl olmuştur. 2023 verilerine göre, sadece iki ay içinde 9 işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirmiştir (her hafta 1 işçi).

5. Taşeron işçilerin iş kazası riski daha yüksek midir?

Evet. Tuzla Tersaneler Bölgesi’nde yapılan araştırmaya göre:

  • Ana firma işçileri: 80.97 kaza/100 işçi
  • Taşeron firma işçileri: 109.06 kaza/100 işçi

Taşeron işçiler, ana firma işçilerine göre %35 daha fazla kaza riski altındadır.

6. Tersanelerde Deniz İş Kanunu mu uygulanır?

Durum işçinin statüsüne göre değişir:

  • Gemi adamları (kaptan, mühendis, tayfa): 854 sayılı Deniz İş Kanunu uygulanır
  • Tersane işçileri (inşa, bakım, onarım): 4857 sayılı İş Kanunu uygulanır

Deniz İş Kanunu’nda düzenlenmeyen hususlarda İş Kanunu hükümleri geçerlidir.

7. Gemi adamı kimdir?

Gemi adamı, geminin donatılması, idaresi veya seferine katılan ve gemi adamları siciline kayıtlı kişilerdir. Tersanede sadece bakım-onarım yapan işçiler genellikle gemi adamı değildir.

8. Tersane iş kazasında ne kadar tazminat alırım?

Tazminat tutarı şu faktörlere bağlıdır:

  • Maluliyet oranı (%)
  • Yaş ve kalan çalışma yılı
  • Aylık gelir
  • İşveren-işçi kusur oranı

Örnek: 30 yaşında, 25,000 TL maaşlı, %40 maluliyetli işçi yaklaşık 1,6 milyon TL tazminat alabilir (işveren kusuru %80 varsayımıyla).

9. İşveren iş kazasını SGK’ya bildirmezse ne olur?

İşveren, iş kazasını 3 iş günü içinde SGK’ya bildirmek zorundadır. Bildirmezse:

  • İdari para cezası alır
  • İşçi, doğrudan SGK’ya başvurarak kaydı yaptırabilir
  • Mahkeme, işverenin kusurunu daha ağır değerlendirebilir

10. Tersane iş kazasında SGK ne kadar öder?

SGK’nın ödemeleri:

  • Geçici iş göremezlik: Günlük kazancın %50’si (yatarak tedavide %66.6)
  • %25-49 maluliyet: Günlük kazancın %20’si
  • %50-66 maluliyet: Günlük kazancın %50’si
  • %67-100 maluliyet: Günlük kazancın %70’i
  • Tedavi giderleri: Tam karşılanır

11. Aliağa gemi söküm tesisleri neden tehlikelidir?

Aliağa gemi söküm tesisleri, aşağıdaki nedenlerle tehlikelidir:

  • Asbest maruziyeti: Eski gemilerde asbest bulunur, kanser riski yaratır
  • Kimyasal atıklar: Gömülü atıklar (15,000 ton) keşfedilmiştir
  • Yangın riski: Eski gemilerde yanıcı madde kalıntıları
  • İş kazaları: Yetersiz güvenlik önlemleri

2025 yılı itibarıyla Aliağa, gemi söküm bölgesinden tersane bölgesine dönüştürülmektedir.

12. Yalova Altınova tersaneleri güvenli midir?

Yalova Altınova, Türkiye’nin en modern tersane kompleksidir. Planlı altyapı, sosyal yatırımlar (hastane, meslek lisesi) ve merkezi yönetim yapısı ile Tuzla’ya göre daha güvenlidir. Ancak 2022 Yasin Demirdağ vakası ve 2024 Hatsan kazası, burada da iş güvenliği ihlallerinin yaşandığını göstermektedir.

13. Tersane iş kazasında avukat tutmak zorunlu mu?

Hayır, zorunlu değildir. Ancak tersane iş kazası davaları teknik bilirkişi raporları, maluliyet hesaplamaları ve karmaşık hukuki süreçler içerdiğinden, deneyimli bir iş kazası avukatı ile çalışmanız şiddetle tavsiye edilir. Avukatsız dava açan işçiler, genellikle daha düşük tazminat almaktadır.

14. İş kazası sonrası işten çıkarılabilir miyim?

Hayır. İş kazası geçiren işçi, tedavi süresince ve sonrasında 6 ay boyunca işten çıkarılamaz. Bu süre içinde işten çıkarılırsanız, kıdem ve ihbar tazminatına ek olarak iş güvencesi tazminatı talep edebilirsiniz.

15. Arabuluculukta anlaşmak avantajlı mıdır?

Arabuluculukta anlaşmanın avantajları:

  • Hızlı sonuç: 1-2 ay (dava 2-4 yıl sürer)
  • Düşük masraf: Harç, bilirkişi, vekalet ücretleri az
  • Tahsilat garantisi: Sigorta şirketleri genellikle ödeme yapar

Dezavantajları: Tazminat tutarı dava sonucuna göre daha düşük olabilir. Avukatınızla birlikte karar verin.

16. İşveren kusuru ne zaman %100 olur?

İşveren kusurunun %100 olması çok nadirdir. Ancak şu durumlarda işveren kusuru çok ağır bulunabilir:

  • Hiç eğitim verilmemesi
  • KKD sağlanmaması
  • Risk değerlendirmesi yapılmaması
  • Ekipman bakımı hiç yapılmaması
  • İşçinin uyarılarının dikkate alınmaması

Pratikte işveren kusuru genellikle %60-90 arasındadır.

17. Can yeleği olmadan deniz üzerinde çalışabilir miyim?

Hayır. Deniz üzerinde veya yakınında çalışırken can yeleği zorunludur. Ayrıca bir gözlemci bulundurulmalıdır. Can yeleği olmadan çalışma, İSG mevzuatına aykırıdır ve işverenin kusurunu ağırlaştırır.

18. Tersane iş kazası davası ne kadar sürer?

Dava süresi ortalama 2-4 yıldır. Temyiz süreci dahil edildiğinde 3-6 yıl sürebilir. Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa 1-2 ay içinde sonuç alınabilir.

19. Tersanede çalışırken emniyet kemeri kullanmazsam ne olur?

Emniyet kemeri kullanmamak, yüksekten düşme kazalarının en önemli nedenidir. Ancak işverenin yükümlülükleri şunlardır:

  • Emniyet kemeri sağlamak
  • Kullanımı konusunda eğitim vermek
  • Sürekli denetim yapmak
  • Kullanmayan işçiyi uyarmak ve gerekirse işten çıkarmak

Mahkemeler, işçi emniyet kemeri kullanmasa bile işverenin denetim eksikliği nedeniyle kusurlu olduğuna karar vermektedir. Yasin Demirdağ vakasında olduğu gibi, işveren “ben verdim ama kullanmadı” savunması genellikle kabul görmemektedir.

20. Tersane iş kazasında işverenin sigortası varsa tazminatı kim öder?

İşverenin zorunlu mali sorumluluk sigortası varsa, tazminatı sigorta şirketi öder. Ancak:

  • Sigorta limiti yetmezse kalan kısım işverenden tahsil edilir
  • İşverenin ağır kusuru varsa sigorta şirketi rücu edebilir
  • Sigortanın geçerli olduğunu avukatınızla kontrol edin

21. Yüksekten düşme kazasında zemin ne kadar etkilidir?

Düşülen zeminin sertliği, yaralanmanın ağırlığını doğrudan etkiler:

  • Beton zemin: En ağır yaralanmalar (kafa travması, omurga kırıkları, iç kanama)
  • Demir saclar: Kesik ve delici yaralar ek risk yaratır
  • Deniz: Boğulma riski, ancak yumuşak zemin sayılabilir

İşverenin, düşme riskinin olduğu yerlerde ağ germe, zemin yumuşatma gibi ek önlemler alması gerekir.

22. Tersane iş kazasında tanık ifadeleri ne kadar önemlidir?

Tanık ifadeleri son derece kritiktir. Özellikle şu konularda:

  • Kazanın nasıl meydana geldiği
  • İşverenin eğitim verip vermediği
  • KKD sağlayıp sağlamadığı
  • Denetim yapılıp yapılmadığı
  • Üretim baskısı olup olmadığı

DİKKAT: Kaza sonrası işveren, tanıkları etkilemeye çalışabilir. Mümkünse kaza günü tanıkların yazılı ifadelerini alın ve kamerayla kaydedin.

23. Kapalı alanda (tankta) çalışırken gaz ölçümü yapılmadıysa ne olur?

Gemi tanklarında veya kapalı alanlarda çalışmadan önce oksijen seviyesi ve toksik gaz ölçümü yapılması zorunludur. Ölçüm yapılmadan çalışma başlatılması, İSG mevzuatına aykırıdır ve işverenin %100 kusurlu olmasına yol açabilir.

24. İş kazası sonrası tedavi giderlerim SGK tarafından karşılanmazsa ne yaparım?

SGK, iş kazası tedavilerini karşılamak zorundadır. Ancak bazen:

  • Özel hastanede yapılan işlemler
  • SGK protokolü olmayan ilaçlar
  • Estetik amaçlı müdahaleler

karşılanmayabilir. Bu durumda:

  1. SGK’ya itiraz edin
  2. Reddedilirse, harcamalarınızı belgelendirin
  3. İşverenden tazminat davası açarken bu kalemleri ekleyin

25. Taşeron firma kapandıysa tazminatı kimden alırım?

Taşeron firma kapanmış olsa bile:

  • Ana firma asli işveren sıfatıyla müteselsilen sorumludur
  • Hem taşeron hem ana firmaya birlikte dava açabilirsiniz
  • Mahkeme, genellikle ana firmayı sorumlu tutar

Bu nedenle taşeron firma kapansa bile haklarınızı kaybetmezsiniz.

URSA Hukuk’tan Tersane İş Kazası Hizmetleri

URSA Hukuk ve ekibi olarak tersane iş kazalarında 15 yılı aşkın deneyime sahibiz. Tuzla, Yalova, Gölcük, Gemlik ve Aliağa tersanelerinde meydana gelen iş kazalarında yüzlerce işçinin hakkını savunduk ve yüksek tazminat elde ettik.

🔍 Tersane İş Kazası Analizi

Tersane iş kazanızın hukuki analizini yapıyoruz. Kusur oranları, tazminat tahminleri ve dava stratejisi hakkında detaylı rapor sunuyoruz.

Ücretsiz Danışma Al →

⚖️ Tersane Tazminat Davası

Tuzla, Yalova, Gölcük, Gemlik ve Aliağa tersanelerinde geçirdiğiniz iş kazaları için kapsamlı hukuki temsil sağlıyoruz. Bilirkişi raporu, tanık ifadeleri, kusur tespiti.

Dava Aç →

📋 Maluliyet Raporu Desteği

Sağlık Kurulu maluliyet raporunuz için tıbbi danışmanlık ve itiraz sürecinde destek. Maluliyet oranınızın doğru belirlenmesini sağlıyoruz.

Rapor İncele →

🤝 Arabuluculuk Görüşmeleri

Zorunlu arabuluculuk sürecinde en yüksek tazminat için müzakere ediyoruz. Sigorta şirketleri ve işverenlerle deneyimli ekadromuzla masaya oturuyoruz.

Arabulucu Ata →

📄 SGK Rücu Savunması

SGK’nın işverene açtığı rücu davasında savunma hazırlıyoruz. İşverenler için kusur oranının düşürülmesi ve tazminat azaltılması.

Savunma Hazırla →

🏭 Tersane İSG Danışmanlığı

Tersane işverenlerine İSG mevzuatına uyum, risk değerlendirmesi, eğitim programları ve denetim sistemleri konusunda danışmanlık veriyoruz.

Danışmanlık Al →

Neden URSA Hukuk?

✨ Tersane İş Kazaları Konusunda Uzman Ekip

  • 15+ Yıllık Deneyim: Tuzla, Yalova, Gölcük tersanelerinde yüzlerce dava
  • Yüksek Başarı Oranı: Müvekkillerimizin %92’si lehine sonuç
  • Ortalama Tazminat: Sektör ortalamasının %40 üzerinde
  • Hızlı Süreç: Arabuluculukta ortalama 45 gün, davada 18 ay
  • Ücret Talebi Yok: Kazanamazsak ücret yok

Tuzla Tersaneler Bölgesi

Tuzla Tersaneler Bölgesi, Türkiye’nin en büyük gemi inşa ve onarım merkezidir. 1969 yılında kurulan bölge, 10,000’den fazla işçi istihdam etmekte ve yıllardır iş sağlığı güvenliği tartışmalarının merkezinde yer almaktadır.

Tuzla Tersaneler Bölgesi’nin tarihi, 1969 yılında İstanbul’un Haliç, Kasımpaşa, Tophane ve İstinye kıyılarındaki tersanelerin zorunlu olarak Tuzla’ya taşınmasıyla başlamıştır. Bu göç, Türk gemi inşa sektörünün tarihinde önemli bir dönüm noktası olmuş ve Tuzla, tüm tersanelerin bir araya getirildiği dünyadaki tek örnek haline gelmiştir.

Gemi inşa sektörünün üç kritik kırılma evresi yaşanmıştır:

  • Birinci Kırılma (1969): Haliç tersanelerinin Tuzla’ya taşınması. Bu dönemde Tuzla, organize bir tersane bölgesi olarak şekillenmeye başlamıştır.
  • İkinci Kırılma (1976): “Gemi İnşa, Gemi Satın Alma, Tersane Kurma ve Geliştirme Fonu” (GİSAT) ile armatörlere kredi desteği başlamıştır. Bu dönem, sektörün büyümesine ivme kazandırmıştır.

Üçüncü Kırılma (2001 sonrası): BM’nin gemi standartlarını değiştirmesiyle mevcut gemilerin hurdaya çıkması ve yeni gemi talebinin artması sonucu Tuzla’nın önemi daha da artmıştır. Avrupa, Japonya ve Güney Kore’deki tersanelerin uzak, maliyetli ve dolu olması nedeniyle Tuzla’nın yıldızı parlamıştır.
Tuzla’da İş Kazaları: 2007-2010 Dönemi Kara Yıllar

Tuzla tersaneleri, özellikle 2007-2010 yılları arasında yaşanan seri ölümlü iş kazaları nedeniyle ulusal ve uluslararası gündemde önemli bir yer edinmiştir. Bu dönem, Türk iş sağlığı ve güvenliği tarihinin en karanlık sayfalarından biri olarak kabul edilmektedir.

📊 Tuzla Tersaneleri Ölüm İstatistikleri (2007-2010)

  • 2007: 19 işçi hayatını kaybetti
  • 2008: 21 işçi hayatını kaybetti (yılın en yüksek rakamı)
  • 2009: 15 işçi hayatını kaybetti
  • 2010 (İlk 5 ay): 13 işçi hayatını kaybetti
  • TOPLAM (1985-2010): 100’den fazla işçi

2023 yılında da durum değişmemiştir. Limter-İş Sendikası verilerine göre, Tuzla Tersaneler Bölgesi’nde sadece iki ay içinde 9 işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirmiştir. Bu rakam, her hafta bir işçinin öldüğü anlamına gelmektedir.

Tuzla’da Taşeronluk Sistemi ve İş Kazası İlişkisi

Tuzla tersanelerinde iş kazalarının en önemli nedeni, yaygın taşeronluk sistemidir. Tuzla Tersaneler Bölgesi’nde yapılan akademik bir araştırma, bu durumu net bir şekilde ortaya koymuştur:

📈 Tuzla İş Kazası Sıklık Hızı (100 Tam Zamanlı Çalışan İşçi Başına)

  • Ana Firma İşçileri: 80.97 kaza
  • Taşeron Firma İşçileri: 109.06 kaza
  • Genel Ortalama: 101.26 kaza

Bu rakamlar, taşeron firma işçilerinin ana firma işçilerine göre yaklaşık %35 daha fazla kaza riski altında olduğunu göstermektedir. Taşeron sisteminin yarattığı sorunlar şunlardır:

  • Deneyimsiz İşçi İstihdamı: Muş, Şırnak, Şanlıurfa gibi ne sanayisi ne de denizi olan illerden gelen işçiler, tersane ortamına yabancıdır. Bu işçiler, hem iş disiplini hem de teknik beceri açısından yetersiz kalmaktadır.
  • Yetersiz Eğitim: Taşeron firmalar, maliyeti düşürmek için iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini atlamakta veya yetersiz vermektedir.
  • Kişisel Koruyucu Donanım Eksikliği: KKD’lerin maliyetini düşürmek için kalitesiz veya eksik ekipman sağlanmaktadır.
  • İş Baskısı: Taşeron işçiler, işlerini kaybetme korkusuyla uzun saatler ve güvensiz koşullarda çalışmaya zorlanmaktadır.

Tuzla’da Çalışma Koşulları: İnsani Sınırların Ötesinde

Limter-İş Sendikası Genel Başkanı Kanber Saygılı’nın 2023 yılı açıklamalarına göre, Tuzla tersanelerinde çalışma koşulları 2008 öncesi dönemlere geri dönmüştür:

“Tersaneler 2008 öncesine döndü. İki ayda 9 arkadaşımız iş cinayeti nedeniyle yaşamını yitirdi. Bu da her hafta bir kişinin öldüğü anlamına geliyor. En büyük nedenlerinden biri üretim baskısı. Bazı tersanelerde işçi arkadaşlarımız 3-4 gün evine dahi gidemiyor. Patronlar kârına kâr katarken işçiler güvensiz çalışıyor.”

Tekrarlayan Kaza Geçirme Risk Faktörleri

Tuzla’da yapılan 6 aylık izlem çalışması, tekrarlayan kaza geçirme açısından risk altında olan işçilerin profilini ortaya koymuştur:

  • Tersanede toplam çalışma süresi 3 yılın altında olan işçiler
  • Haftalık çalışma saati 48 saatten fazla olan işçiler
  • Yeterince mola veremeyen işçiler
  • Artmış iş yükü olan işçiler
  • Üstlerinden daha sık çelişkili talimatlar alan işçiler

Tuzla’da Yaşanan Trajik Kazalar: Gerçek Örnekler

2008 Filika Kazası: Kum Torbası Yerine İşçi Kullanımı

11 Ağustos 2008 tarihinde Tuzla Gisa Tersanesi’nde yaşanan kaza, tersanelerdeki iş güvenliği ihlallerinin en çarpıcı örneklerinden biridir. Yeni üretilen bir geminin filikalarının test edilmesi sırasında, filikaya kum torbası yerine 16 işçi bindirilmiştir.

Filikanın halatları kopmuş ve filika ters bir şekilde denize düşmüştür. Kazada 3 işçi (Emrah Varol, Ramazan Aygün ve Ramazan Çetinkaya) hayatını kaybetmiş, 13 işçi yaralanmıştır.

Limter-İş Genel Sekreteri Kamber Saygılı, kazayla ilgili şu açıklamayı yapmıştır: “Filikalara test esnasında kum torbaları konulması gerekirken işçilerin bindirildiği tespit edildi. Bu durum, işverenlerin işçileri kum torbası olarak gördüğünün en acı kanıtıdır.”

💔 Filika Kazasının Sorumluları

Kazanın soruşturması sonucunda:

  • Gisa Tersanesi yöneticilerine ihmali öldürme suçundan dava açıldı
  • İSG uzmanlarına görevini kötüye kullanma suçundan soruşturma başlatıldı
  • Kazanın asıl nedeni, maliyeti düşürmek için kum torbası yerine işçi kullanılması olarak tespit edildi
  • Filika test prosedürlerinde, yükleme testlerinin kum torbası veya su tankları ile yapılması gerektiği belirlendi

Mahkeme Kararı: İşveren kusuru %95 olarak kabul edildi. Hayatını kaybeden işçilerin ailelerine yaklaşık 500,000’er TL (2008 değerleriyle 150,000 TL) tazminat ödenmesine karar verildi.

Bu kaza, Türk kamuoyunda geniş yankı uyandırmış ve tersane iş kazalarına dikkat çekilmesinde önemli bir dönüm noktası olmuştur. Kazanın ardından TBMM’de Araştırma Komisyonu kurulmuş ve tersanelerde denetimler artırılmıştır.

2008 Vinç Sepeti Kazası: Halat Kopması

Tuzla tersaneler bölgesinde yaşanan bir diğer trajik kaza, vinç üzerindeki halatın kopması sonucu gerçekleşmiştir. Halata bağlı sepet içerisinde çalışan 5 işçi yere düşmüş, 1’i ağır olmak üzere 5 işçi yaralanmıştır.

Kazanın soruşturması sırasında ortaya çıkan detaylar şoke edicidir:

  • Halatın kullanım ömrü dolmuştu ancak değiştirilmemişti
  • Son 6 ayda periyodik kontrol yapılmamıştı
  • Sepet içindeki 5 işçiden sadece 2’sinin emniyet kemeri vardı
  • Emniyet kemeri olanlar bile kemeri sepete değil kendi bedenlerine bağlamıştı (düşünce yere kadar sarkılı kaldılar)
  • İş izni belgesi sahte olarak düzenlenmişti

Mahkeme süreci 4 yıl sürmüş, işveren %90 kusurlu bulunmuştur. Ağır yaralanan işçinin %67 maluliyeti tespit edilmiş ve 380,000 TL maddi + 75,000 TL manevi tazminata hükmedilmiştir.

2023 İbrahim Dal Vakası: 2 Saat Sonra Denizden Çıkarıldı

12 Haziran 2023 tarihinde Tuzla Hidrodinamik Tersanesi’nde çalışan 20 yaşındaki İbrahim Dal, dubanın üstünde çalışırken denize düşmüş ve yaşamını yitirmiştir.

Limter-İş Sendikası’nın açıklamasına göre, İbrahim Dal’ın denize düştükten iki saat sonra farkına varıldığı ve can yeleğinin olmadığı tespit edilmiştir. Çalışma arkadaşları şu ifadeleri kullanmıştır:

“Deniz dalgalı olduğundan dolayı duba üzerinde çalışmanın olmaması gerekirken, duba üzerinde çalışma yaptırılıyor. Buna rağmen, duba üzerinde çalışılsa dahi en azından bir gözlemcinin orada olması gerekir, gözlemci yok. Can yeleği yok. Bunlar gereksiz masraf olarak görülmemiş olsaydı işçi arkadaşımız şu anda yanımızda olacaktı.”

Bu vaka, 1 buçuk ay içerisinde Tuzla’da yaşamını yitiren 5. işçi olarak kayıtlara geçmiştir.

Yalova Altınova Tersaneler Bölgesi, Modern Tersane Kompleksi

Yalova Altınova Tersaneler Bölgesi, 2000’li yılların başında artan gemi inşa ve bakım-onarım talebine yanıt vermek amacıyla kurulmuştur. 2004 yılında Yalova Valiliği’nin öncülüğünde 40 güzide yatırımcı bir araya gelerek Yalova Altınova Tersane Girişimcileri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’ni kurmuştur.

Bölgenin kuruluşunda taahhüt edilen yatırım miktarı 162 milyon dolar olmakla birlikte, gerçekleşen yatırımlar 2 milyar doları aşmıştır. Denizin 300 metre doldurulması ve 4,5 kilometre uzunluğunda altyapı oluşturulmasıyla modern bir tersane kompleksi hayata geçirilmiştir.

Yalova Altınova’nın Güncel Durumu (2024)

📊 Yalova Altınova Tersaneleri Özet Veriler

  • Aktif Tersane Sayısı: 29 tersane
  • Toplam İstihdam: 12,742 kişi (2017 verileri)
  • Ortak Sayısı: 33 yatırımcı (2024)
  • İnşa Edilen Gemi: 666 adet (2023 ilk yarı sonu)
  • Bakım-Onarım: 8,621 gemi (2023 ilk yarı sonu)
  • Hedef: Avrupa’nın bakım-onarım merkezi

Yalova Altınova’nın Avantajları

Altınova Tersaneler Bölgesi, Türkiye’nin en organize ve modern tersane komplekslerinden biridir. Bölgenin sağladığı avantajlar şunlardır:

  • Planlı Altyapı: Tuzla’dan farklı olarak, Altınova baştan itibaren organize bir yapıyla kurulmuştur.
  • Sosyal Yatırımlar: Meslek lisesi ve hastane gibi sosyal altyapı yatırımları yapılmıştır.
  • Yan Sanayi Sitesi: Tersanelerin tedarik ihtiyaçlarını karşılayan yan sanayi sitesi inşa edilmiştir.
  • Yönetici Şirket Modeli: Tüm tersanelerin koordinasyonunu sağlayan merkezi yönetim yapısı mevcuttur.

Yalova Altınova’da İş Kazaları: Yasin Demirdağ Vakası

Modern altyapısına rağmen, Yalova Altınova Tersaneler Bölgesi de iş kazalarından muaf değildir. 16 Ağustos 2022 tarihinde Sefine Tersanesi’nde yaşanan kaza, bölgedeki iş güvenliği sorunlarını gözler önüne sermiştir.

Yasin Demirdağ: 19 Yaşında Hayatını Kaybetti

19 yaşındaki montaj elemanı Yasin Demirdağ, yüksekten düşerek hayatını kaybetmiştir. Kazanın en çarpıcı detayı, olayın hemen ardından yaşanan tartışmalardır.

Sendika açıklamalarına göre, iş güvenliği uzmanları sorumluluktan sıyrılmak için Yasin Demirdağ’ın ölü bedenine emniyet kemeri takmaya çalışmış ve bu durum işçilerin tepkisiyle karşılaşmıştır. Bir işçinin telefonu ile çektiği videoda, iş güvenliği uzmanları ile işçiler arasında yumruk yumruğa kavga görüntüleri yer almıştır.

⚠️ Sefine Tersanesi Kazasının Arka Planı

9 Ağustos 2022: Saha denetiminde Yasin Demirdağ’ın emniyet kemeri kullanmadan çalıştığı tespit edildi. Çalışma durduruldu, yazılı ihtar verildi ve eğitim tekrarı yapıldı.

16 Ağustos 2022: Yasin Demirdağ, emniyet kemeri üzerinde olmasına rağmen bunu kullanmadı, kemerininin kancasını bağlamadan çalıştı, çalışma izni verilen bölgenin dışında çalıştı ve İSG birimine haber vermeden bölge değiştirdi. Yüksekten düşerek hayatını kaybetti.

Sefine Tersanesi’nin resmi açıklamasına göre, Yasin Demirdağ’a işe girişte gerekli İSG eğitimleri verilmiş ve kişisel koruyucu donanımlar eksiksiz teslim edilmiştir. Ancak kazanın nedeni, işçinin bu tedbirlere uymaması olarak gösterilmiştir.

Bu açıklama, sendikalar ve sivil toplum kuruluşları tarafından şiddetle eleştirilmiştir. Eleştirilerin temelinde, işçinin neden bu tedbirlere uymadığının sorgulanmaması yatmaktadır: Üretim baskısı mı? İş kaybetme korkusu mu? Yetersiz denetim mi?

Yalova’da Diğer Kazalar;

2024 Hatsan Tersanesi Kazası: Fırtına Teftişi Sırasında Ölüm

21 Nisan 2024 tarihinde Yalova Altınova Hatsan Tersanesi’nde meydana gelen kazada, Başmühendis Özkan Kara hayatını kaybetmiş, Tersane Müdürü Alper Akalın ağır yaralanmıştır.

Fırtınada bölgede oluşan hasarları inceleyen iki üst düzey çalışan, konteyner ve forklift arasında kalmıştır. Başmühendis Özkan Kara, hastanede yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamamıştır.

2023 Altınova Tersan Tersanesi: Ahmet Kaya Vakası

16 Haziran 2023 tarihinde Yalova Altınova Tersan Tersanesi’nde iş cinayetinde yaşamını yitiren Ahmet Kaya‘nın ailesine, dava açmasınlar diye patron tarafından kan parası teklif edildiği iddia edilmiştir.

Limter-İş Sendikası, basın açıklamasında şu ifadelere yer vermiştir: “Patronlar emeğimizi sömürerek zengin oluyor. Yargı bir kere iş cinayetinde tersane patronlarını yargılasa iş cinayeti yaşanmaz.”

Gölcük Tersanesi: Türkiye’nin En Eski Askeri Tersanesi

Gölcük Tersanesi’nin kuruluşu 1911 yılına dayanmaktadır. İngiltere’den gelen drednot tipi harp gemilerinin bakım ve onarımlarının Haliç’te yapılmasının coğrafi nedenlerle ve altyapı eksiklikleri nedeniyle mümkün olmaması üzerine, İzmit Körfezi’ndeki Gölcük/Gölceğiz ve Kavaklı/Kazıklı arasında yeni bir askeri tersane kurulması kararlaştırılmıştır.

Gölcük Tersanesi, Türkiye Cumhuriyeti Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’na bağlı olarak faaliyet göstermektedir. Askeri niteliği nedeniyle, bölgedeki iş kazası verileri ve çalışma koşulları hakkında sınırlı bilgi bulunmaktadır.

Gölcük’te İş Kazaları

Gölcük Tersanesi’nde, diğer tüm tersanelerde olduğu gibi iş kazaları meydana gelmektedir. Ancak askeri tesis olması nedeniyle, kaza istatistikleri kamuoyuyla sınırlı düzeyde paylaşılmaktadır. Tersane iş kazası geçiren işçilerin, sivil tersanelerdeki işçilerle aynı haklara sahip olduğu ve tazminat talep edebileceği unutulmamalıdır.

Gemlik (Bursa): Osmanlı Döneminden Kalma Tersane Geleneği

Gemlik, Osmanlı döneminde önemli bir tersane şehri olmuştur. Şehrin adı, “gemilerin yanaştığı ve üretildiği yer” anlamına gelen “Gemilik” kelimesinden türemiştir. 1087 yılında bölgeyi ele geçiren Selçuklu kumandanlarından Ebul Kasım’ın burada bir donanma yaptırması üzerine bu isim verilmiştir.

Gemlik, İznik ve Bursa arasında deniz ulaşımını sağlayan, gemilerin inşa edildiği ve barındığı çok önemli bir liman şehri olmuştur. Ancak günümüzde Gemlik, tersane faaliyetlerinden ziyade liman ve serbest bölge faaliyetleriyle öne çıkmaktadır.

Gemlik’in Güncel Durumu

Gemlik’te 2 serbest bölge ve 2 küçük sanayi sitesi bulunmaktadır. Serbest bölgede 87 şirket faaliyet göstermekte ve 9,937 işçi çalışmaktadır. Serbest bölge dışındaki sanayi tesislerinde ise yaklaşık 10,000 işçi istihdam edilmektedir. Toplam istihdam yaklaşık 25,000 kişidir.

Gemlik’te otomotiv, demir-çelik, elektrik-elektronik, tekstil ve mermer sektörleri ön plandadır. Gemi inşa faaliyetleri ise oldukça sınırlıdır.

İzmir Aliağa Gemi Söküm Bölgesinden Tersane Bölgesine Dönüşüm

İzmir Aliağa, Türkiye’nin ve dünyanın en önemli gemi söküm (gemi geri dönüşüm) merkezlerinden biridir. Dünyada gemilerin endüstriyel olarak söküldüğü dört havzadan biri olan Aliağa, 1980’lerden bu yana bu faaliyeti sürdürmektedir.

Aliağa’da 9 adet AB sertifikalı gemi söküm tesisi bulunmaktadır. Dünyada AB tarafından sertifikalandırılan toplam 48 tesisin 38’i AB sınırları içinde, 1’i Amerika’da, kalan 9’u ise Aliağa’dadır.

Aliağa’da Çevre ve İş Güvenliği Sorunları

Aliağa gemi söküm tesisleri, yıllardır çevre kirliliği, işçi sağlığı ihlalleri ve iş cinayetleri nedeniyle eleştirilmektedir. İzmir Gemi Söküm Koordinasyon Grubu’nun açıklamalarına göre:

“Bir yıl içinde söküm bölgesinde gömülü 15 bin ton atığın ortaya çıkmasına, iki yıldır bekletilen bir geminin sökümü sırasında çıkan yangına, iş kazalarına ve iş cinayetine şahit olduk.”

Tesislerin yaratığı kirlilik, çevresel ihlaller ve iş sağlığı-güvenliği koşullarının sağlanmaması konusunda ilgili taraflarca suç duyurusunda bulunulduğu kaydedilmiştir.

2025: Aliağa Tersane Bölgesine Dönüşüyor

Aliağa Belediye Başkanı Serkan Acar, Nisan 2025’te önemli bir açıklama yapmıştır. Belediyeye ait Petrol A.Ş.’nin satın aldığı gemi söküm tesislerinin bulunduğu arazi, tersane ve gemi bakım bölgesi olarak planlanacaktır.

🔄 Aliağa’nın Dönüşüm Hedefleri

  • Gemi söküm faaliyetleri kademeli olarak azaltılacak
  • Modern tersane yatırımları teşvik edilecek
  • Gemi bakım ve imalat tesisleri kurulacak
  • Çevre dostu üretim yöntemleri benimsenecek
  • Yıllık 7,000 gemiye hizmet veren bölge, tersane kapasitesiyle güçlendirilecek

Başkan Acar’ın açıklamasına göre: “Burası Aliağa’nın kanayan yaralarından biri. Çevreye ve ilçemizin marka değerine zarar veren bu bölgenin artık modern bir hale gelmesi gerekiyor. Gemi söküm faaliyetleri, yerini daha temiz ve verimli bir imalata bırakacak.”

Aliağa’da Sürdürülebilir Gemi Söküm Mümkün mü?

Dokuz Eylül Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü emekli öğretim üyesi Dr. Enver Yaser Küçükgül, Aliağa’daki mevcut yöntemin sürdürülebilir olmadığını vurgulamaktadır:

“Aliağa’daki yöntem insan değerinin dahi önemli olmadığı ülkelerde gerçekleştiriliyor. AB ülkelerinde gemi söküm tesisleri olmasına rağmen küçük tekneler ve yatlar dışında bizdeki gibi tehlikeli atık yüklü gemilerin söküldüğü bir tersane yok. Gemiler kuru havuza alınıyor, sular boşaltılıyor, havuzda söküm işlemleri yapılıyor ve tüm temizlikler bittikten sonra ikinci bir gemiye yer açılıyor.”

İlgili Makaleler

Tersane iş kazaları, Türkiye’nin en önemli iş sağlığı ve güvenliği sorunlarından biridir. Tuzla, Yalova, Gölcük, Gemlik ve Aliağa tersanelerinde her yıl yüzlerce işçi yaralanmakta veya hayatını kaybetmektedir. Taşeronluk sistemi, yetersiz iş güvenliği önlemleri ve üretim baskısı, kazaların temel nedenleridir. İş kazası geçiren işçiler ve yakınları, 4857 sayılı İş Kanunu, 5510 sayılı SGK Kanunu, 854 sayılı Deniz İş Kanunu ve 6331 sayılı İSG Kanunu kapsamında maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Av. Halil İbrahim Uygur ve URSA Hukuk ekibi olarak, tersane iş kazası mağdurlarının haklarını savunuyor, en yüksek tazminatı almalarını sağlıyoruz.

İletişim Bilgilerimiz

Adres: Demirtaşpaşa Mah. Celal Bayar Cad. 2. 1. Ata Sk. No:1 Petek Bozkaya İş Merkezi Kat:2/204 Osmangazi BURSA – Harita

Telefon: +90 541 210 3499

E-posta: bilgi@ursaavukatlik.com

Web: İletişim Sayfası

Tersane iş kazası konusunda Bursa iş kazası avukatı ve iş hukuku avukatı Bursa olarak hizmetinizdeyiz.

 




author-avatar

URSA Avukatlık Hakkında

URSA Avukat Bürosu Bursa Adaletin güvencesi, güçlü bir savunmadır. URSA Hukuk Bürosu, Av Halil İbrahim UYGUR tarafından, müvekkillerine en yüksek kalitede hukuki hizmet sunmak amacıyla kurulmuştur.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir