Miras hukuku dosyalarında sonucu süreler ve deliller belirler. Mirasın reddi için üç ay, tenkis davası için saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl süre bulunur. Mirastan mal kaçırma iddiası ise süreye bağlı değildir. Yakınını kaybeden mirasçılar çoğunlukla paylaşımda anlaşamadıkları için başvurur. Miras avukatı desteği, tapu kayıtlarının ve tereke bilgilerinin toplanmasıyla başlar. Büromuz veraset ilamı, ortaklığın giderilmesi, tenkis, muris muvazaası ve reddi miras dosyalarını takip eder. Bursa ve çevresinde kardeşler arasındaki taşınmaz paylaşımı uyuşmazlıkları öne çıkar.
Yasal Mirasçılık, Zümre Sistemi ve Sağ Kalan Eşin Payı
Yasal mirasçılık zümre (derece) sistemine göre belirlenir. Önceki zümrede mirasçı varsa sonraki zümre mirastan pay alamaz.
- Birinci zümre — mirasbırakanın altsoyu, yani çocukları ve torunları
- İkinci zümre — ana ve baba ile onların altsoyu, yani kardeşler
- Üçüncü zümre — büyük ana ve büyük baba ile onların altsoyu
Sağ kalan eş her zümreyle birlikte mirasçı olur. Payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir. Altsoyla birlikte mirasçı olursa terekenin dörtte birini alır. İkinci zümreyle birlikte pay yarıya, üçüncü zümreyle birlikte dörtte üçe çıkar. Sayılan zümrelerde mirasçı yoksa terekenin tamamı eşe kalır. Miras avukatı, nüfus kayıt örneği üzerinden zümre yapısını çıkararak pay hesabını yapar.
Vasiyetname Türleri, Geçerlilik Şartları ve İptali
Vasiyetname üç şekilde düzenlenebilir.
- Resmî vasiyetname — noter, sulh hâkimi veya yetkili memur önünde, iki tanıkla
- El yazılı vasiyetname — tamamı mirasbırakanın el yazısıyla, tarih ve imza zorunlu
- Sözlü vasiyetname — yakın ölüm tehlikesi gibi olağanüstü hâllerde, iki tanığa beyan
Miras hukukunda şekil şartına uyulmaması iptal sebebidir. Ehliyetsizlik, hata, hile, korkutma ve içeriğin hukuka aykırılığı da iptal sebebidir. İptal davası, vasiyetnameyi ve iptal sebebini öğrendikten sonraki bir yıl içinde açılır. Üst sınır, vasiyetnamenin açılma tarihinden işler (TMK m.559). İyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayanlara karşı yirmi yıl geçince dava hakkı düşer.
Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Nasıl Alınır?
Mirasçılık belgesi, mirasçıları ve pay oranlarını gösteren resmî belgedir. Noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınır. Tapu devri, banka hesaplarına erişim ve vergi işlemleri belgeye bağlıdır. Belge kesin hüküm niteliği taşımaz. İçeriğinin gerçeğe aykırı olduğunu ileri süren mirasçı, belgenin iptalini isteyebilir. Miras hukukunda hatalı pay oranıyla yapılan tapu devirleri sonradan tartışmaya açılır, düzeltme için ayrı dava gerekir.
Mirasın Reddi Süresi, Usulü ve Borçlu Terekede Hükmen Red
Miras üç ay içinde reddedilebilir (TMK m.606). Süre, yasal mirasçılar için ölümün öğrenildiği tarihte başlar. Atanmış mirasçılarda ise vasiyetnamenin resmen bildirildiği tarihte işlemeye başlar. Ret beyanı sulh hukuk mahkemesine yapılır, hasım gösterilmesi gerekmez. Süre hak düşürücüdür, geçtikten sonra miras kabul edilmiş sayılır.
Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belliyse veya resmen tespit edilmişse miras hükmen reddedilmiş sayılır. Hükmen ret üç aylık süreye bağlı değildir. Alacaklı takibe geçtiğinde mirasçı, terekenin borca batık olduğunu tespit davasıyla ileri sürer. Miras avukatı, terekenin aktif ve pasifini kayıt bazında çıkararak hangi yolun işletileceğini belirler.
Örnek olay — Vefattan aylar sonra icra takibiyle karşılaşan müvekkil, üç aylık süreyi kaçırmıştı. Terekenin borca batık olduğunu banka kayıtları ve tapu araştırmasıyla ortaya koyarak hükmen ret yolunu işlettik.
Terekenin Tespiti ve Korunması Tedbirleri
Tereke, mirasbırakanın geride bıraktığı malvarlığı ile borçların tamamıdır. Mirasçı, kapsamı öğrenmek için sulh hukuk mahkemesinden tespit ister. Mahkeme banka, tapu, trafik ve vergi kayıtlarını celbeder. Sulh hâkimi gereken hâllerde koruma önlemi alır. Defter tutulması, mühürleme ve terekeye temsilci atanması başlıca önlemlerdir. Mirasçılardan biri terekeyi tek başına yönetiyorsa temsilci atanması istenir. Miras hukukunda tespit aşaması atlanırsa paylaşım eksik değer üzerinden yapılır.
Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası
Ortaklığın giderilmesi davası, halk arasındaki adıyla izale-i şuyu, ortak malın paylaşılmasını sağlar. Mirasçılardan herhangi biri tek başına dava açabilir. Dava, taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinde görülür ve tüm paydaşlara yöneltilir. Paylaşım iki yoldan yapılır. Aynen taksim, taşınmazın fiilen bölünerek paydaşlara dağıtılmasıdır ve öncelikli yoldur. Bölünme mümkün değilse veya ciddi değer kaybı doğuruyorsa satış yoluyla paylaşıma geçilir. Satış, mahkemenin görevlendirdiği satış memuru tarafından açık artırmayla yapılır, bedel paylar oranında dağıtılır. Miras avukatı, aynen taksim ihtimalini keşif ve bilirkişi aşamasında değerlendirir.
Saklı Pay ve Tenkis Davası
Saklı pay, mirasbırakanın üzerinde tasarruf edemeyeceği asgari paydır. Oranlar kanunda gösterilmiştir (TMK m.506).
- Altsoy — yasal miras payının yarısı
- Ana ve babadan her biri — yasal miras payının dörtte biri
- Sağ kalan eş — altsoy veya ana baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçü
Kardeşlerin saklı payı 2007 yılında yürürlükten kaldırıldı; kardeşler artık tenkis davası açamaz. Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açar. Dava süresi, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden başlayarak bir yıldır. Süre her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren on yıl geçmekle dolar (TMK m.571). Miras hukukunda tenkis iddiası, def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilir.
Muris Muvazaası (Mirastan Mal Kaçırma) Davası
Muris muvazaası, mirasbırakanın mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla bağışladığı taşınmazı tapuda satış göstermesidir. Dayanağı, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 01.04.1974 tarihli, 1974/1 E., 1974/2 K. sayılı kararıdır. Dava, saklı payı bulunsun ya da bulunmasın miras hakkı zedelenen tüm mirasçılar tarafından açılabilir. Talep, tapu kaydının iptali ve pay oranında tescildir. Dava zamanaşımına ve hak düşürücü süreye tabi değildir. Mahkeme dört ölçütü birlikte değerlendirir.
- Mirasbırakanın satışa ihtiyacı bulunup bulunmadığı
- Devir bedeli ile taşınmazın gerçek değeri arasındaki fark
- Devralanın ödeme gücü ve bedelin fiilen ödenip ödenmediği
- Mirasbırakan ile mirasçılar arasındaki ilişki ve yöresel gelenek
Tanık dâhil her türlü delille ispat yapılabilir. Tapusuz taşınmazlarda ve elden bağışlarda karar uygulanmaz. Miras avukatı, banka hareketlerini ve devir tarihindeki emsal değerleri dosyaya sunar.
Miras Taksim Sözleşmesiyle Anlaşarak Paylaşım
Mirasçılar dava açmadan anlaşarak paylaşabilir. Miras taksim sözleşmesi, tüm mirasçıların katılımıyla yazılı olarak düzenlenir. Noter onayı geçerlilik şartı değildir, yalnızca ispat kolaylığı sağlar. Taşınmaz paylaşımı, sözleşmeye dayanılarak tapuda tescille tamamlanır. Mirasçılardan birinin imzası eksikse sözleşme geçersizdir. Miras hukukunda anlaşma yolu, açık artırmada değerin altında satış riskini ortadan kaldırır.
Örnek olay — Dört mirasçının ortak olduğu üç taşınmazda paylaşım tıkanmıştı. Değerleme raporu alarak taşınmazları denkleştirme bedeliyle dağıttık ve taksim sözleşmesini tapuda tescil ettirdik.
Yurt Dışında Yaşayan Mirasçılar ve Yabancılık Unsuru
Türkiye’de bulunan taşınmazların mirasına Türk hukuku uygulanır. Taşınırlar ve diğer haklar bakımından mirasbırakanın millî hukuku geçerlidir (5718 sayılı MÖHUK m.20). Taşınmaza ilişkin dava, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde görülür. Yurt dışındaki mirasçı, Bursa’daki taşınmaza ilişkin işlemleri vekâletname vererek yürütür. Vekâletname konsoloslukta düzenlenir ya da yabancı noterden alınıp apostil şerhi konulur. Yabancı dildeki belgeler yeminli tercümeyle sunulur. Miras avukatı, mirasçının Türkiye’ye gelmesine gerek kalmadan tapu ve banka işlemlerini yürütür.
Sık Sorulan Sorular
Babam sağlığında evi kardeşimin üzerine yaptı, ne yapabilirim?
Devir gerçekte bağış olduğu hâlde tapuda satış gösterilmişse tapu iptali ve tescil davası açılır. Dava süreye bağlı değildir, vefattan yıllar sonra da açılabilir. Bedelin ödenmediğini ve mirasbırakanın satışa ihtiyacı bulunmadığını ortaya koymak gerekir. Devir gerçek satışsa dava sonuç vermez; saklı pay zedelenmişse tenkis gündeme gelir.
Mirası reddedersem borçlardan kurtulur muyum?
Süresinde yapılan ret, mirasçıyı terekenin borçlarından kurtarır. Ret beyanı tereke bütünüyle yapılır, seçerek ret mümkün değildir. Reddeden mirasçı mirastan pay da alamaz. Tek istisna vardır. Mirasbırakan ölüm anında ödemeden acizse ayrı kural işler. Ölümden önceki beş yıl içinde mirasçıya verilen mal, aldığı değer kadar alacaklılara karşı sorumluluk doğurur.
Mirasın reddi için ne kadar sürem var?
Süre üç aydır ve ölümün öğrenildiği tarihte başlar. Sürenin kaçırılması gerçek ret hakkını sona erdirir. Tereke borca batıksa hükmen ret yolu açık kalır, üç aylık sınır uygulanmaz. Terekenin yazımı yapılmışsa süre, yazımın tamamlandığının hâkim tarafından bildirilmesiyle başlar.
Kardeşim satışa yanaşmıyor, ortak taşınmazı nasıl paylaşırız?
Paydaşlardan birinin rızası olmasa da dava açılabilir. Mahkeme önce aynen taksimi araştırır, mümkün görmezse satışa karar verir. Yargılama sırasında paydaşlar her aşamada anlaşarak dosyayı sonlandırabilir. Açık artırmaya paydaşlar da katılabilir; miras avukatı, artırmada pay sahibinin izleyeceği yolu önceden planlar.
Vasiyetname mirastan tamamen çıkarabilir mi?
Saklı paylı mirasçı vasiyetnameyle tamamen dışlanamaz. Mirasbırakan yalnızca saklı paylar dışında kalan kısımda tasarruf edebilir. Tam dışlama ancak mirasçılıktan çıkarma sebeplerinin varlığında ve sebep vasiyetnamede gösterilerek mümkün olur. Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davasıyla payını geri alır.
Veraset ilamı almak için nereye başvurmalıyım?
Başvuru notere veya sulh hukuk mahkemesine yapılır. Noterde kimlik ve ölüm belgesiyle işlem çoğunlukla aynı gün tamamlanır. Nüfus kaydı eksikse, mirasçılar arasında yabancı uyruklu varsa veya vasiyetname bulunuyorsa noter belge düzenleyemez. Sayılan hâllerde başvuru mahkemeye yapılır.
Son güncelleme: Ağustos 2026. Sayfada yer alan parasal sınırlar, oranlar ve teminat tutarları belirtilen tarihte yürürlükte olan tutarlardır; bu değerler dönemsel olarak güncellenmektedir. Başvurunuzdan önce güncel tutarı teyit etmenizde yarar vardır.
Miras Dosyanızı Değerlendirelim
Paylaşımda anlaşmazlık, mirastan mal kaçırma şüphesi veya borçlu tereke söz konusuysa tapu ve tereke kayıtlarını inceleyip izlenmesi gereken yolu paylaşalım. Mirasın reddi gibi bazı süreler yalnızca üç aydır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki danışmanlık niteliğinde değildir ve avukat–müvekkil ilişkisi doğurmaz. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir; hak kaybı yaşamamak için dava ve başvuru sürelerini bir avukata danışarak teyit etmeniz önerilir. Diğer çalışma alanlarımız için Çalışma Alanlarımız sayfasını inceleyebilirsiniz.