İş Kazası Avukatı

İş kazası dosyalarında hak kaybının başlıca sebebi gecikmedir. İşveren kazayı Sosyal Güvenlik Kurumuna üç iş günü içinde bildirmek zorundadır. Tazminat davasında zamanaşımı ise on yıldır. Kaza Kuruma hiç bildirilmemişse işçi tespit davası açar. İş kazası avukatı desteği, kusur raporunun ve maluliyet oranının incelenmesiyle başlar. Büromuz yaralanmalı ve ölümlü dosyalarda işçileri ve yakınlarını temsil eder. İşveren tarafında ise sorumluluk değerlendirmesi yapar. Kaza kayıtları ve eğitim belgeleri, kusur oranını belirleyen asıl delillerdir.

İş Kazası ve Meslek Hastalığı Hangi Olayları Kapsar?

İş kazası, işyerinde veya iş nedeniyle gerçekleşen ve işçiyi bedenen ya da ruhen zarara uğratan olaydır. Kanun beş hâl sayar, olayın işyerinde geçmesi tek şart değildir.

• İşçinin işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen olaylar
• Yürütülen iş nedeniyle işyeri dışında gerçekleşen olaylar
• İşçinin görevli olarak başka yere gönderilmesi sırasında geçen süre
• İşverenin sağladığı taşıtla işe gidiş gelişte yaşanan kazalar
• Emziren kadın işçinin çocuğuna süt verdiği sürede olan olaylar

Meslek hastalığı ise işin niteliğine bağlı olarak zamanla ortaya çıkar. Gürültüye bağlı işitme kaybı ve tozdan kaynaklanan akciğer hastalıkları sık görülen örneklerdir. İşyerinde geçirilen kalp krizi de kaza sayılır. Sayılan hâllerden birinin bulunması yeterlidir. Olayın işverenin kusuruyla gerçekleşmiş olması, kazanın iş kazası sayılması için şart değildir. Kusur, tazminat aşamasında değerlendirilir.

Bildirim Yükümlülüğü, Süreleri ve Bildirilmemesinin Sonuçları

İşveren kazayı iki mercie bildirir. Kolluk kuvvetlerine bildirim derhal yapılır. Kuruma bildirim ise kazadan sonraki üç iş günü içinde yapılır (6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.14). Cumartesi, pazar ve resmî tatil günleri üç iş günü hesabına girmez. Meslek hastalığında süre, işverenin durumu öğrendiği tarihte başlar.

Bildirim yapılmazsa işveren idari para cezası öder. Kurum, ödediği geçici iş göremezlik ödeneğini işverenden tahsil eder. Geç bildirim, yargılamada işverenin kusur oranını ağırlaştıran delil sayılır.

İş Müfettişi İncelemesi ve Kusur Raporunun Dosyadaki Ağırlığı

Kazadan sonra iş müfettişi inceleme başlatır ve rapor düzenler. Rapor tarafların kusur oranlarını gösterir. Mahkeme rapora bağlı değildir. Dosyada ayrıca bilirkişi kurulundan kusur raporu alınır. Kurulda iş güvenliği uzmanı ile ilgili teknik daldan üye bulunur. Kusur oranı tazminat tutarını doğrudan belirler; işçiye yüklenen oran kadar indirim yapılır. İş kazası avukatı, müfettiş raporundaki tespitleri olay yeri kayıtları ve tanık beyanlarıyla karşılaştırır.

Maluliyet Oranı Nasıl Tespit Edilir?

Maluliyet, işçinin meslekte kazanma gücünden kaybettiği orandır. Tespit üç aşamada ilerler.

• Tedavi tamamlanır, hastane sağlık kurulu raporu düzenlenir
• Kurum sağlık kurulu sürekli iş göremezlik oranını belirler
• Orana itiraz edilirse dosya Adli Tıp Kurumuna gönderilir

Mahkeme, oranı belirlerken kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliği uygular. Yüzde onun altındaki kayıplarda Kurum gelir bağlamaz, tazminat hakkı ise devam eder. Maluliyet oranındaki sonraki artış yeni dava hakkı doğurur.

İşçinin Talep Edebileceği Tazminat Kalemleri

İş kazası geçiren işçi dört ana kalem talep edebilir.

• Sürekli iş göremezlik tazminatı — kazanma gücündeki kalıcı kayıp
• Geçici iş göremezlik zararı — çalışılamayan dönemdeki gelir kaybı
• Tedavi, protez ve bakım giderleri
• Manevi tazminat — çekilen acı ve üzüntünün karşılığı

Görevli mahkeme iş mahkemesidir. Arabulucuya başvurmak dava şartı değildir (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3). Dava, kazanın olduğu yer veya işçinin yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.

Ölümlü İş Kazasında Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Ölümlü kazada yakınlar destekten yoksun kalma tazminatı ister. Talep hakkı mirasçılıktan değil, fiilen destek görmekten doğar. Eş, çocuklar ve ana baba başlıca destek görenlerdir. Nişanlı veya fiilen bakılan yakın da destek gördüğünü ispatlarsa talepte bulunur. Hesap, ölenin geliri ve muhtemel yaşam süresi üzerinden aktüerya raporuyla yapılır. Cenaze giderleri ve tedavi masrafları ayrıca istenir. İş kazası avukatı, destek payının hesabında bakmakla yükümlü olunan kişileri ayrı ayrı gösterir.

SGK Ödemeleri ve Kurumun Rücu Davası

Kurum, kaza sonrası tedavi giderlerini karşılar ve gelir bağlar. Bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri, işverenden istenecek maddi tazminattan düşülür. Mahsup aynı zarar kalemi için yapılır, manevi tazminattan indirim yapılmaz.

Kurum ödediği tutarı işverene rücu edebilir (5510 sayılı Kanun m.21). Rücu için işverenin kastı veya iş güvenliği mevzuatına aykırı davranışı aranır. İşçi sigortasız çalıştırılmışsa kusur şartı aranmadan tüm ödemeler işverenden tahsil edilir. İş kazası avukatı, mahsup hesabının doğruluğunu bilirkişi raporu üzerinden denetler.

İşverenin Cezai Sorumluluğu

Ölümlü kazada işveren ve sorumlu kişiler taksirle öldürmeden yargılanır. Ceza iki yıldan altı yıla kadar hapistir (TCK m.85). Kazada birden fazla ölüm varsa ya da ölümle birlikte yaralanma olmuşsa ceza iki yıldan on beş yıla çıkar. Yaralanmalı kazalarda taksirle yaralama hükümleri uygulanır, kovuşturma kural olarak şikâyete bağlıdır. Ceza dosyası ile tazminat dosyası ayrı yürür. Ceza zamanaşımı daha uzunsa tazminat davasında da uzun süre uygulanır.

Alt İşveren (Taşeron) ile Asıl İşverenin Sorumluluk Paylaşımı

Taşeron işçisi tazminatı hem alt işverenden hem asıl işverenden isteyebilir. Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur (4857 sayılı İş Kanunu m.2). Sorumluluk müteselsildir; işçi tazminatın tamamını dilediği taraftan tahsil edebilir. Dava açarken iki şirketin de davalı gösterilmesi gerekir, aksi hâlde tahsil aşamasında güçlük çıkar. Asıl işverenin sorumluluğu üç şarta bağlıdır.

• İşin asıl işverenin işyerinde yürütülmesi
• İşin yardımcı iş ya da uzmanlık gerektiren işin bölümü olması
• Alt işverenin kendi işçilerini çalıştırması

Muvazaa iddiası ayrı sonuç doğurur. Alt işverenlik ilişkisi göstermelikse işçi, baştan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır. İç ilişkide paylaşım kusur oranına göre yapılır; fazla ödeyen taraf diğerine rücu eder. Rücu miktarı, kusur raporundaki oranla sınırlıdır. İhale yoluyla alınan işlerde sorumluluk zinciri genişler. İş sahibi kamu kurumu olduğunda sorumluluğu ayrı kurallara göre belirlenir. Bursa ve çevresindeki sanayi dosyalarında kusur çoğunlukla iki işveren arasında bölüşülür. İş kazası avukatı, işyeri sicil kayıtları ve alt işverenlik sözleşmesi üzerinden ilişkinin gerçekliğini inceler.

İşveren Tarafında Önleyici Adımlar

İşveren, kaza öncesinde aldığı tedbirleri belgeyle ispat eder. Dosyada aranan kayıtlar bellidir.

• Risk değerlendirmesi raporu ve güncelleme tarihleri
• İş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtları, imzalı katılım listeleri
• Kişisel koruyucu donanım zimmet tutanakları
• Periyodik makine bakım ve muayene kayıtları
• İşe giriş ve periyodik sağlık raporları

Kayıt tutulmaması, kusur değerlendirmesinde işveren aleyhine sonuç doğurur. Eğitim verildiği hâlde imza alınmamışsa ispat sağlanamaz. İş kazası avukatı, işveren tarafında dosya öncesi kayıt denetimi yapar.

İş Kazası Davasında Avukatlık Ücreti Nasıl Belirlenir?

Avukatlık ücreti, her yıl Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanıp Resmî Gazete’de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi çerçevesinde belirlenir. Tarife, alınabilecek en düşük tutarı gösterir; bu sınırın altında ücret kararlaştırılamaz.

İş kazasından doğan tazminat davaları, konusu para olan davalardandır. Bu davalarda ücret iki biçimde karşımıza çıkar.

• Maktu ücret — tarifede iş için öngörülen sabit alt sınırdır; asliye hukuk mahkemesinde görülen davalarda 45.000 TL’dir
• Nispi ücret — dava değeri üzerinden kademeli oranlarla hesaplanır; ilk 600.000 TL’lik dilim için oran yüzde on altıdır

Hesaplamada bu iki tutardan yüksek olanı esas alınır. Talep edilen tazminat arttıkça nispi oran kademeli olarak düşer. İş kazası dosyalarında dava değeri, maluliyet oranı ve tazminat kalemleri belirlendikten sonra netleştiği için ücret de bu aşamada kesinleşir.

Akdi Vekalet Ücreti ile Karşı Yan Vekalet Ücreti Farkı

Uygulamada birbirine karıştırılan iki ayrı ücret kavramı bulunur.

• Akdi vekalet ücreti — müvekkil ile avukat arasındaki sözleşmeye dayanan ve müvekkil tarafından ödenen ücrettir
• Karşı yan vekalet ücreti — dava kazanıldığında mahkemenin karşı tarafa yüklediği tutardır

Karşı yan vekalet ücreti, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça avukata aittir (Avukatlık Kanunu m.164). Bu tutar tarifeye göre hesaplanır ve müvekkilin ödediği ücretten ayrıdır.

Ücretin Başarıya Bağlanmasında Kanuni Sınırlar

Avukatlık Kanunu, kararlaştırılacak ücretin dava konusu değerin yüzde yirmi beşini aşmasını yasaklar. Ücretin tamamının davanın sonucuna bağlanması da mümkün değildir; sözleşmede bir bölümün sonuçtan bağımsız olarak belirlenmesi gerekir (m.164). Tarifedeki asgari sınırın altına inilemez.

Avukatlık Ücreti Dışındaki Yargılama Giderleri

Dosya masrafı yalnızca vekalet ücretinden ibaret değildir.

• Başvurma harcı, peşin harç ve karar harcı
• Bilirkişi incelemesi ve keşif giderleri
• Tanık gideri, tebligat ve müzekkere masrafları

İş kazası dosyalarında maluliyet oranının ve kusur dağılımının tespiti için birden fazla bilirkişi incelemesi yapıldığından, bu kalem diğer dosyalara göre daha yüksek olabilir.

Ödeme Güçlüğü Hâlinde Adli Yardım

Yargılama giderlerini karşılayamayacak durumdaki kişiler, bulundukları yer barosunun adli yardım bürosuna başvurarak avukat görevlendirilmesini isteyebilir. Ayrıca mahkemeden adli yardım talep edilerek harç ve gider yükümlülüğünden geçici olarak muaf tutulmak mümkündür. Başvuruda gelir durumunu gösteren belgeler sunulur.

Son güncelleme: Ağustos 2026. Sayfada yer alan parasal sınırlar, oranlar ve teminat tutarları belirtilen tarihte yürürlükte olan tutarlardır; bu değerler dönemsel olarak güncellenmektedir. Başvurunuzdan önce güncel tutarı teyit etmenizde yarar vardır.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki danışmanlık niteliğinde değildir ve avukat–müvekkil ilişkisi doğurmaz. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir; hak kaybı yaşamamak için dava ve başvuru sürelerini bir avukata danışarak teyit etmeniz önerilir. Diğer çalışma alanlarımız için Çalışma Alanlarımız sayfasını inceleyebilirsiniz.