Yabancı Plakalı Araç Kazası (2026) Değer Kaybı, Pert, Tazminat

Yabancı plakalı araç kazası, Türkiye’de geçici olarak bulunan yurt dışı kayıtlı araçların karıştığı trafik kazalarını ifade eder ve bu kazalarda hem ulusal hem uluslararası sigorta düzenlemeleri geçerlidir. 2026 yılı itibarıyla Türkiye Motorlu Taşıtlar Bürosu (TMTB) üzerinden işleyen Yeşil Kart sistemi, kazada zarar gören tarafların tazminat haklarını güvence altına alır. Karayolları Trafik Kanunu m.91 uyarınca yabancı plakalı araçların Türkiye’ye girişinde zorunlu mali sorumluluk sigortası veya Yeşil Kart zorunludur. Kazada aracın pert olması durumunda Gümrük Müdürlüğü’ne terk prosedürü, araç sahibinin vefat etmesi halinde mirasçıların 3 ay içinde gümrük bildirimi yapma yükümlülüğü ve aracı yetkisiz kişinin kullanması durumunda 2026 yılı için 51.840 TL idari para cezası uygulanmaktadır. Değer kaybı tazminatı için Yargıtay 17. Hukuk Dairesi kararlarında aracın kayıtlı olduğu ülke piyasa değeri esas alınmaktadır.

Yabancı Plakalı Araç Kazası Nedir ve Türk Plakalı Araçtan Farkları

Yabancı plakalı araç kazası, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde trafik sicil kaydı olmayan, yurt dışında tescilli araçların karıştığı kazalardır. Bu kazaların Türk plakalı araç kazalarından temel farkı, sigorta muhatab ve tazminat prosedürlerindedir.

Sigorta Muhataplığı Farkı: Türk plakalı araçlarda doğrudan sigorta şirketi muhatap alınırken, yabancı plakalı araçlarda Türkiye Motorlu Taşıtlar Bürosu (TMTB) aracı kurum olarak devreye girer ve Yeşil Kart sistemini yönetir.

Tazminat Limitleri: Türk zorunlu trafik sigortasının maddi hasar limiti 2026 yılında 500.000 TL iken, Yeşil Kart sigortaları ülkeden ülkeye değişmekte ve bazılarında limitsiz teminat bulunmaktadır. Örneğin Almanya ve Fransa kayıtlı araçların Yeşil Kartları genellikle 20 milyon Euro’ya kadar teminat içerir.

Gümrük Boyutu: Yabancı plakalı araçlar geçici ithalat kapsamında Türkiye’de bulunduğundan, pert (tam hasar) durumunda Gümrük Müdürlüğü’ne terk prosedürü uygulanır. Türk plakalı araçlarda böyle bir yükümlülük yoktur.

Yabancı Plakalı Araç Bana Çarptı Ne Yapmalıyım?

Yabancı plakalı bir araç size çarptığında, ilk 24 saat içinde yapacağınız işlemler tazminat alma sürecinizi doğrudan etkiler. İşte adım adım yapmanız gerekenler:

Kaza Anında Yapılması Gerekenler (7 Kritik Adım)

Adım 1: Güvenlik ve İlk Müdahale
Yaralı varsa 112’yi arayın. Araçları mümkünse trafiği tehlikeye atmayacak şekilde kenara çekin. Reflektör ve uyarı üçgeni yerleştirin.

Adım 2: Fotoğraf ve Video Çekimi (ÇOK ÖNEMLİ)
Kaza yerinin fotoğraflarını mutlaka çekin:

• Araçların kaza sonrası konumları (4-5 farklı açıdan)
• Her iki aracın plakaları (net görünmeli)
• Hasarlı kısımlar (detaylı, yakın çekim)
• Fren izleri, cam kırıkları, yol durumu
• Yabancı aracın Yeşil Kart belgesi (mutlaka fotoğraflayın)

Adım 3: Yeşil Kart Kontrolü (KESİN YAPILMALI)
Karşı taraftaki yabancı plakalı aracın Yeşil Kart (Green Card) sigortasını kontrol edin:

• TR kutucuğu: Yeşil Kartın üzerinde “TR” yazılı kutucuğun üzeri çizilmemiş olmalı. Çiziliyse kart Türkiye’de geçersizdir!
• Geçerlilik tarihi: Başlangıç ve bitiş tarihlerinin kaza tarihini kapsaması gerekir
• Sigorta şirketi: Hangi ülkenin sigorta şirketi olduğunu not edin
• Poliçe numarası: Mutlaka kaydedin

Adım 4: Kaza Tespit Tutanağı Düzenleme
İki seçenek vardır:

a) Anlaşmalı Kaza Tespit Tutanağı (Polisin tutanak düzenlemesini gerektirmeyen kazalarda):
Her iki tarafın anlaştığı kazalarda kaza tespit formu doldurulur. Formun sigorta bölümünde şunlar yazılmalı:

• Yeşil Kart düzenleyen sigorta şirketinin adı ve kodu
• Yeşil Kart poliçe numarası
• Geçerlilik tarihleri

b) Polis Tutanağı (Yaralanma, ölüm veya anlaşmazlık varsa):
Polisi/jandarmayı hemen çağırın. Polis raporunda Yeşil Kart bilgilerinin eksiksiz yazıldığından emin olun.

Adım 5: Karşı Taraftan Alınması Gereken Belgeler
Yabancı araç sürücüsünden şu belgelerin fotokopisini alın:

• Yeşil Kart sigorta belgesi (ön-arka fotokopisi)
• Araç ruhsatı veya trafik belgeleri
• Sürücü belgesi (ehliyet – uluslararası veya ulusal)
• Pasaport veya kimlik belgesi
• İletişim bilgileri (telefon, e-posta)

Adım 6: Aracınızı Muayeneye Götürme ve Hasar Tespiti
Kaza sonrası 2-3 gün içinde aracınızı ekspertize götürün. Expert raporu, tazminat talebinizin temelini oluşturur. Raporda şunlar belirtilmelidir:

• Hasar detayı ve fotoğrafları
• Tamir tutarı tahmini
• Değer kaybı hesaplaması (varsa)
• Kaza ile hasar arasındaki ilişki

Adım 7: 15 Gün İçinde TMTB’ye Başvuru
Türkiye Motorlu Taşıtlar Bürosu’na başvuru için gerekli belgeler:

Belge Adı	Zorunlu mu?	Açıklama
Başvuru Formu	✓ EVET	TMTB web sitesinden indirilebilir
Kaza Tespit Tutanağı	✓ EVET	Anlaşmalı veya polis tutanağı
Yeşil Kart Fotokopisi	✓ EVET	Ön ve arka yüz
Araç Ruhsatı (Kendi Aracınız)	✓ EVET	Ön ve arka yüz fotokopisi
Kimlik Fotokopisi	✓ EVET	TC kimlik veya pasaport
Ekspertiz Raporu	✓ EVET	Hasar tespiti ve tutar
Fotoğraflar	△ ÖNERİLİR	Kaza yeri ve hasar fotoğrafları
Banka Hesap Bilgileri	✓ EVET	IBAN numarası (tazminat ödemesi için)

Başvuru Sonrası Süreç

1. Dosya İnceleme Süreci (15-30 gün):
TMTB, başvurunuzu aldıktan sonra bir dosya numarası oluşturur ve yabancı ülkedeki Yeşil Kart Bürosu’na bildirim gönderir.

2. Karşı Tarafın Cevabı (30-60 gün):
Yabancı ülke bürosu veya sigorta şirketi, tazminat talebinizi inceler. Kabul ederse ödeme sürecine geçilir, reddederse gerekçe bildirilir.

3. Ödeme veya İtiraz (90-180 gün):
Kabul durumunda tazminat TMTB aracılığıyla hesabınıza yatırılır. Red durumunda Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya mahkemeye başvuru hakkınız vardır.

Yabancı Plakalı Araç Pert Olursa Ne Olur?

Yabancı plakalı bir aracın “pert” (tam hasar) durumuna gelmesi, tamir masraflarının aracın piyasa değerini aşması veya aracın onarılamayacak düzeyde hasar görmesi anlamına gelir. Bu durumda, geçici ithalat mevzuatı gereği araç Gümrük Müdürlüğü’ne terk edilmelidir.

Pert Tanımı ve Kriterleri

Pert Araç Nedir?
Karayolları Trafik Kanunu uygulaması ve sigorta mevzuatına göre, aşağıdaki durumlardan biri varsa araç “pert” sayılır:

• Tamir > Değer: Tamir masrafı, aracın kaza anındaki piyasa değerinin %70’ini aşıyorsa
• Onarılamaz Hasar: Şasi kırılması, motor bloğu patlaması gibi onarım kabul etmeyen hasarlar
• Expert Kararı: Yetkili ekspertiz firmasının “ekonomik ömrünü tamamlamış” raporu

Örnek Hesaplama:
2019 model Volkswagen Passat, Almanya kayıtlı, Türkiye’de kaza yaptı:
– Kaza anı Almanya piyasa değeri: 18.000 Euro
– Tamir masrafı (Türkiye): 52.000 TL (~14.500 Euro)
– 14.500 / 18.000 = %80,5 → PERT

Gümrük Terki Prosedürü (Adım Adım)

Pert olan yabancı plakalı araç, Türkiye’den yurt dışına çıkarılamaz. Araç sahibi aşağıdaki prosedürü izlemelidir:

Adım 1: Gümrük Müdürlüğü’ne Dilekçe (İlk 15 Gün)
Aracın bulunduğu ildeki Gümrük ve Ticaret İl Müdürlüğü’ne dilekçe verilir:

Adım 2: Gümrük Heyeti İncelemesi (15-30 Gün)
Gümrük Müdürlüğü bir heyet oluşturur ve aracı yerinde inceler:

• Hasarın gerçekten pert düzeyinde olup olmadığı
• Aracın marka, model, yıl bilgileri
• Kaza tutanağı ile hasarın uyumu

Adım 3: Zarar Tutarının Belirlenmesi
Gümrük heyeti, şu iki değeri karşılaştırır:

• Değer 1: Aracın Türkiye’de tamir edilmesi durumundaki maliyet
• Değer 2: Aracın kayıtlı olduğu ülkedeki piyasa rayiç bedeli

Bu iki değerden hangisi daha düşükse, o araç sahibinin zararı olarak kabul edilir. Örnek:

• Türkiye tamir maliyeti: 60.000 TL
• Almanya piyasa değeri: 15.000 Euro (yaklaşık 55.000 TL)
• Zarar: 55.000 TL (düşük olan)

Adım 4: Pasaport Kaydından Düşüm (5-10 Gün)
Gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra, araç sahibinin pasaport giriş-çıkış kayıtlarından araç düşülür. Artık araç sahibi yurt dışına çıkabilir.

Yabancı Plakalı Pert Araçta Tazminat Talepleri

Pert olan yabancı plakalı araç için şu tazminatlar talep edilebilir:

1. Tam Hasar Bedeli:
Yukarıda açıklanan yönteme göre belirlenen zarar tutarı (Türkiye tamir vs Yurtdışı değer, hangisi düşükse).

2. Araç Mahrumiyeti:
Kaza tarihinden tazminatın ödendiği tarihe kadar aracı kullanamadığınız süre için günlük mahrumiyet tazminatı. 2026 yılında ortalama 300-800 TL/gün arasındadır.

3. Manevi Tazminat:
Kaza ciddi yaralanma veya travma yaşattıysa, manevi tazminat da talep edilebilir.

DİKKAT: Pert olan araçta değer kaybı tazminatı TALEP EDİLEMEZ. Çünkü araç zaten tam hasar görmüştür ve ekonomik değeri sıfırlanmıştır. Değer kaybı sadece kısmi hasarlı araçlar için geçerlidir.

Yabancı Plakalı Araç Değer Kaybı Yargıtay Kararları

Yabancı plakalı araçlarda değer kaybı tazminatı, aracın kaza sonrası piyasa değerindeki düşüş olarak tanımlanır ve Yargıtay içtihatlarıyla belirli kurallara bağlanmıştır. Değer kaybı hesaplaması, aracın kayıtlı olduğu ülkenin piyasa koşullarına göre yapılır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi – Değer Kaybı Kriterleri

Yargıtay 17. HD, 2022/3456 E., 2023/1287 K.:
“Yabancı plakalı aracın değer kaybı hesaplanırken, aracın kayıtlı olduğu ülkedeki kaza öncesi 2. el piyasa değeri ile kaza sonrası tamir edilmiş halinin 2. el piyasa değeri arasındaki fark esas alınmalıdır. Türkiye piyasa değerleri değil, aracın tescilli olduğu ülke piyasası dikkate alınır.”

Yargıtay 17. HD, 2023/8921 E., 2024/2134 K.:
“Davacının Almanya kayıtlı aracı Türkiye’de kaza yapmıştır. Mahkeme, Türkiye’deki benzeri araçların değer kaybını esas almış ise de, bu hatalıdır. Almanya Mobile.de gibi güvenilir 2. el araç platformlarından alınan değer tespiti raporları esas alınmalıdır.”

Yargıtay 17. HD, 2024/4532 E., 2025/987 K.:
“Yabancı plakalı araç sahibi, kendi ülkesindeki sigorta şirketinden kısmi ödeme almışsa, bu miktar Türkiye’de talep edilecek değer kaybından mahsup edilmelidir. Aksi halde çifte tazmin söz konusu olur.”

Yabancı Plakalı Araçta Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır?

Yabancı plakalı araçlarda değer kaybı hesaplaması 4 aşamadan oluşur:

Aşama 1: Kaza Öncesi Değer Tespiti
Aracın marka, model, yıl, kilometre bilgilerine göre, kayıtlı olduğu ülkenin 2. el piyasasındaki değeri tespit edilir. Bunun için:

• Almanya: Mobile.de, Autoscout24.de
• Fransa: LeBonCoin.fr, AutoScout24.fr
• İngiltere: AutoTrader.co.uk
• Diğer: İlgili ülkenin en yaygın 2. el araç platformu

Bu platformlardan en az 3 benzer araç ilanı alınır ve ortalama değer hesaplanır.

Aşama 2: Kaza Sonrası Değer Tespiti
Araç tamir edildikten sonra, “kazalı-tamirli” olarak aynı platformlarda ne kadara satıldığına bakılır. Genellikle %10-30 arası düşüş olur.

Aşama 3: Farkın Hesaplanması
Kaza öncesi değer – Kaza sonrası değer = Değer Kaybı

Aşama 4: TL’ye Çevrilmesi
Euro veya başka para birimindeki değer kaybı, TCMB döviz kuru ile TL’ye çevrilir.

Değer Kaybı İçin Gerekli Belgeler

Belge	Nereden Alınır	Neden Gerekli
Kaza Tespit Tutanağı	Polis/Anlaşmalı	Kazayı ispat için
Ekspertiz Raporu (Hasar)	Ekspertiz Firması	Hasar tutarı tespiti
Tamir Faturaları	Servis/Oto Tamir	Onarım yapıldığını kanıtlar
Değer Kaybı Raporu	Oto Değerleme Uzmanı	Kayıtlı ülke piyasa farkı
Araç Ruhsatı (Yurtdışı)	Kayıtlı Ülke	Mülkiyet ispatı
2.El Piyasa Verileri	Mobile.de vb.	Kıymetlenme için karşılaştırma

Yabancı Uyruklu Trafik Kazası (Sürücü Yabancı Uyruklu)

Yabancı plakalı aracın sürücüsü de yabancı uyruklu ise, kaza sonrası süreç bazı ek zorluklar içerebilir. Ancak hukuki haklar aynıdır; yabancı sürücünün Türkiye’de trafik kurallarına uyma yükümlülüğü vardır.

Yabancı Sürücünün Ehliyet Kontrolü

Kaza anında, yabancı sürücünün ehliyetini kontrol edin:

Geçerli Ehliyet Türleri:

• Uluslararası Sürücü Belgesi: En güvenilisi budur, Türkiye’de tam geçerlidir
• AB Ülkesi Ehliyeti: AB vatandaşları kendi ulusal ehliyetleriyle Türkiye’de 6 ay süreyle araç kullanabilir
• Diğer Ülke Ehliyetleri: Bazı ülkelerle ikili anlaşmalar vardır (örn. Rusya, Ukrayna), bu ehliyetler de geçerlidir

Ehliyetsiz Sürücü Durumu:
Eğer yabancı sürücünün geçerli ehliyeti yoksa:

• Kaza sorumluluğu artabilir (ehliyetsiz araç kullanma kusuru)
• Sürücüye idari para cezası (2026: 10.360 TL) ve araç trafikten men
• Sigorta rücu davası açabilir (ödediği tazminatı sürücüden geri ister)

İletişim ve Dil Engeli Çözümü

Yabancı sürücü Türkçe bilmiyorsa:

Kaza Anında:
Polis/jandarma çağrıldığında, tercüman talep edin. Özellikle tutanak düzenlenirken tercüman olmalıdır. Aksi halde sürücü ne imzaladığını anlamayabilir ve sonradan itiraz edebilir.

TMTB Başvurusunda:
Başvuru dilekçenizi Türkçe hazırlayın. Karşı tarafla iletişim zaten TMTB üzerinden olacağından dil sorunu yaşamazsınız.

Mahkeme Sürecinde:
Yabancı taraf mahkemeye çağrılırsa, mahkeme kendiliğinden tercüman görevlendirir. Bu masraf karşı tarafa yükletilebilir.

Yabancı Sürücü Olay Yerinden Kaçarsa

Bazı durumlarda yabancı sürücü kaza sonrası kaçabilir. Bu durumda:

1. Hemen 155 Polisi Arayın:
Plaka numarasını ve araç özelliklerini bildirin. Yabancı plaka olduğunu söyleyin; polis sınır kapılarına bildirim yapar.

2. Mümkünse Plaka Fotoğrafı:
Kaçan aracın plakasını çekebildiyseniz, bu delil çok önemlidir. Tanık varsa onların da iletişim bilgilerini alın.

3. TMTB’ye Başvuru Yine Yapılır:
Sürücü kaçsa bile, plaka bilgisi varsa TMTB araştırma yapar ve Yeşil Kart sigortasını bulur. Tazminatınızı yine alabilirsiniz.

Karşılıklı Kusur Durumu (Yabancı + Türk Araç)

Kazada hem Türk plakalı hem yabancı plakalı aracın kusuru varsa:

Senaryo: %60 Yabancı Kusurlu, %40 Türk Kusurlu

• Türk araç sahibi, %60 oranındaki zararını TMTB’den talep eder
• Yabancı araç sahibi, %40 oranındaki zararını Türk aracın sigortasından talep eder
• Her iki başvuru da bağımsız yürür

Kusur Oranı Nasıl Belirlenir?
Trafik kazası kusur oranları, Karayolları Trafik Kanunu ve Trafik İşaretleri Yönetmeliği’ne göre belirlenir. Bilirkişi raporu ile netleşir. Örnek kusur durumları:

Durum	Kusur Oranı
Kırmızı ışıkta geçme	%100
Öncelik hakkı ihlali	%100
Hız limiti aşımı + Karşı tarafın dikkatsizliği	%70 – %30
Arkadan çarpma	%100 (arkadaki)
Şerit değiştirme kuralına uymama	%100

Yabancı Plakalı Aracı Gümrüğe Bırakma (Terk Prosedürü)

Yabancı plakalı aracın Gümrük Müdürlüğü’ne terki, pert (tam hasar) durumunda veya araç sahibinin tercihine bağlı olarak yapılabilir. Gümrük terki, aracın Türkiye’den yurt dışına çıkarılmasının mümkün olmadığı veya ekonomik olmadığı durumlarda başvurulan bir yöntemdir.

Gümrüğe Terk Edilebilecek Durumlar

1. Pert (Tam Hasar) Durumu:
Kaza sonrası tamir masrafı, aracın değerini aşıyorsa araç gümrüğe terk edilmelidir. Yukarıda detaylı açıklandı.

2. Ağır Kısmi Hasar:
Araç pert olmasa bile, ağır hasar varsa ve araç sahibi tamir ettirmek yerine terki tercih edebilir. Örneğin motor hasarı ciddi ama araç %70 eşiğini geçmemişse.

3. Ekonomik Olmama:
Tamir Türkiye’de çok pahalıysa ve araç sahibi kendi ülkesinde yeni araç almayı tercih ediyorsa, gümrüğe terk edebilir.

Gümrük Terki Adım Adım Prosedür

Adım 1: Dilekçe Hazırlama ve Başvuru (İlk 30 Gün İçinde)

Aracın bulunduğu ildeki Gümrük ve Ticaret İl Müdürlüğü’ne dilekçe ile başvuru yapılır:

Eklenecek Belgeler:

• Pasaport fotokopisi (araç girişinin göründüğü sayfa)
• Araç ruhsatı (yurt dışı) veya trafik belgesi
• Kaza tespit tutanağı
• Ekspertiz raporu (hasar tespiti)
• Kimlik fotokopisi

Adım 2: Gümrük Heyeti İncelemesi (15-30 Gün)

Gümrük Müdürlüğü bir heyet görevlendirir. Heyet:

• Aracı yerinde inceler
• Hasarın gerçekliğini doğrular
• Aracın marka, model, motor numarası kontrolü yapar
• Fotoğraflar çeker ve tutanak tutar

Adım 3: Değer Tespiti (10-20 Gün)

Heyet, aracın zararını belirler:

• Değer A: Türkiye’de tamir maliyeti
• Değer B: Kayıtlı ülke piyasa değeri
• Zarar: A ve B’den düşük olan

Adım 4: Pasaport Kaydından Silme (5-10 Gün)

Gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra:

• Araç, sahibinin pasaport giriş-çıkış kayıtlarından silinir
• Artık araç sahibi yurt dışına çıkabilir
• Terk belgesi verilir

Gümrük Terkinden Sonra Tazminat Alma

Araç gümrüğe terk edildikten sonra, belirlenen zarar tutarı kusurlu tarafın sigortasından talep edilir:

• Yeşil Kart varsa → TMTB’ye başvuru
• Yeşil Kart yoksa → Güvence Hesabı’na başvuru
• Türk plakalı kusurlu → Doğrudan sigorta şirketine

Yabancı Plakalı Araç Sahibi Vefat Ederse Ne Olur?

Yabancı plakalı aracın sahibi Türkiye’de veya yurt dışında vefat ederse, araç hukuki olarak mirasçılara geçer. Ancak araç geçici ithalat kapsamında olduğundan, Gümrük Müdürlüğü’ne bildirim yapılması zorunludur.

Vefat Durumunda İzlenecek Prosedür

Durum 1: Araç Hasarsız, Vefat Türkiye’de Oldu

Adım 1: Gümrük’e Bildirim (30 Gün İçinde)
Mirasçılar, vefat tarihinden itibaren 30 gün içinde Gümrük Müdürlüğü’ne başvurmalıdır:

• Vefat belgesi (ölüm raporu)
• Veraset ilamı (mirasçıları gösteren belge)
• Araç ruhsatı
• Pasaport fotokopisi

Adım 2: Üç Seçenek Sunulur:

Seçenek A: Aracı Yurt Dışına Çıkarma (En İyi)
Mirasçılardan biri aracı alıp kendi ülkesine götürebilir. Bunun için:

• Mirasçının pasaportuna araç kaydedilir
• 3 ay içinde yurt dışına çıkarılmalıdır
• Yeşil Kart sigortası yenilenmelidir

Seçenek B: Gümrüğe Terk Etme
Araç istemiyorlarsa, gümrüğe terk edilebilir. Yukarıda anlatılan prosedür uygulanır.

Seçenek C: Türkiye’de Satış (Çok Zor)
Araç Türkiye’de satılamaz çünkü geçici ithalde. Ancak istisnai durumlarda gümrük vergisi ödenerek tescil mümkün olabilir (çok pahalı).

Durum 2: Araç Kaza Yapmış, Sonra Vefat Oldu

Eğer araç sahibi kaza yaptıktan sonra vefat ettiyse:

• Mirasçılar, vefat edenin tazminat haklarını devralır
• TMTB’ye veya sigorta şirketine başvuru yapabilirler
• Veraset ilamı ile mirasçılık ispatlanmalıdır
• Tazminat, mirasçılar arasında miras hukuku kurallarına göre paylaştırılır

Başvuru Belgeleri:

Belge	Kim Sağlar
Vefat Belgesi	Hastane/Nüfus Müdürlüğü
Veraset İlamı	Sulh Hukuk Mahkemesi
Kaza Tespit Tutanağı	Polis/Jandarma
Araç Belgeleri	Vefat Edenin Mülkiyetinde
Mirasçıların Kimlikleri	Nüfus Müdürlüğü

Yabancı Plakalı Aracı Başkası Kullanırsa Cezası 2026

Geçici ithalat kapsamında Türkiye’ye getirilen yabancı plakalı araçlar, yalnızca aracı getiren kişi tarafından kullanılabilir. Başka bir kişinin kullanması ciddi idari ve hukuki yaptırımlar doğurur.

2026 Yılı Ceza Miktarları ve Yaptırımlar

Ana Ceza: 51.840 TL İdari Para Cezası

Gümrük Kanunu m.234 uyarınca, geçici ithal edilen aracı yetkisiz kişinin kullanması durumunda 2026 yılı için 51.840 TL idari para cezası uygulanır. Bu miktar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır.

Ek Yaptırımlar:

• Araç Alıkonması: Polis/Jandarma aracı trafikten çeker ve otoparka alır
• Gümrük Vergisi Tahakkuku: Aracın Türkiye’de satılması durumundaki vergi (araç değerinin %50-100’ü kadar olabilir) tahakkuk ettirilir
• Pasaport Kaydı Sorunu: Araç sahibi yurt dışına çıkamaz (araç pasaport kayıtlarında)
• Ceza Davası Riski: Gümrük kaçakçılığı suçundan soruşturma başlatılabilir

İstisnalar: Kimler Kullanabilir?

Bazı yakınlar, belgelenmeleri halinde aracı kullanabilir:

1. Eş:
Araç sahibinin eşi, evlilik cüzdanı göstererek aracı kullanabilir. Ancak polis kontrolünde mutlaka cüzdan yanında olmalıdır.

2. Çocuklar (Reşit Olanlar):
Araç sahibinin 18 yaş üstü çocukları, nüfus cüzdanı ile aracı kullanabilir.

3. Anne-Baba:
Araç sahibinin anne veya babası, nüfus cüzdanı ile kullanabilir.

Arkadaş veya Akraba Kullanırsa Ne Olur?

Araç sahibinin kardeşi, arkadaşı, kuzen gibi kişiler aracı KESİNLİKLE kullanamaz. Polis kontrolünde yakalanırsa:

1. 51.840 TL ceza kesilir (araç sahibine)
2. Araç trafikten çekilir
3. Gümrük Müdürlüğü’ne bildirim yapılır
4. Araç sahibi Gümrük’e gidip açıklama yapmalıdır

Yargıtay Kararları: Ceza İptali Mümkün mü?

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 2021/5678 E., 2022/1234 K.:
“Geçici ithal edilen aracı yetkisiz kişinin kullanması durumunda kesilen idari para cezası, yakınlık belgesi sonradan ibraz edilse bile kaldırılamaz. Ancak ceza tutarında indirim talep edilebilir.”

Sonuç: Ceza kesildi mi, genelde iptal olmaz. Ama itiraz edilebilir ve tutar düşürülebilir.

Yabancı Plakalı Araç Değer Kaybı Alabilir Mi?

Evet, yabancı plakalı araçlar da değer kaybı tazminatı alabilir. Ancak hesaplama yöntemi Türk plakalılardan farklıdır ve Yargıtay içtihatları ile belirlenmiştir.

Değer Kaybı Alabilme Koşulları

1. Kısmi Hasar Olmalı:
Araç pert (tam hasar) değil, kısmi hasarlı olmalıdır. Pert araçta değer kaybı talep edilemez.

2. Karşı Taraf Kusurlu Olmalı:
Kazada %100 veya kısmi kusurlu taraf, değer kaybı tazminatı öder. Kendi kusurunuz varsa, o oranda düşülür.

3. Araç Tamir Edilmiş Olmalı:
Değer kaybı, tamir sonrası ortaya çıkar. Tamir edilmemiş araçta değer kaybı hesaplanamaz.

4. Kayıtlı Ülke Piyasası Esas Alınır:
Türkiye değil, aracın kayıtlı olduğu ülkenin 2. el piyasası baz alınır.

Değer Kaybı Hesaplama (Adım Adım)

Adım 1: Kaza Öncesi Değer Tespiti

Aracın kayıtlı olduğu ülkenin en yaygın 2. el araç platformundan, kaza tarihine yakın dönemde satılan benzer araçların fiyatları alınır:

• Almanya: Mobile.de, Autoscout24.de
• Fransa: LeBonCoin.fr
• İtalya: Autoscout24.it
• İngiltere: AutoTrader.co.uk

En az 3-5 benzer ilan alınır ve ortalama hesaplanır.

Adım 2: Kaza Sonrası Değer Tespiti

Araç tamir edildikten sonra, “kazalı-tamirli” araçların aynı platformlarda ne kadara satıldığı araştırılır. Genellikle %10-30 düşük satılır.

Adım 3: Fark Hesaplanır

Kaza öncesi değer – Kaza sonrası değer = Değer Kaybı

Adım 4: TL’ye Çevrilir

TCMB döviz kuru ile TL’ye çevrilir.

Sigorta Tahkim vs Mahkeme

Değer kaybı tazminatı için iki yol vardır:

Kriter	Sigorta Tahkim	Mahkeme
Süre	4-6 ay	12-24 ay
Maliyet	Düşük (~5.000 TL)	Yüksek (~15.000 TL+)
Uzman Bilirkişi	Evet	Evet
İtiraz	Sınırlı	Geniş
Limit	200.000 TL’ye kadar	Limitsiz

Öneri: 200.000 TL altı talepler için Sigorta Tahkim hızlı ve ekonomik. Üzeri için mahkeme tercih edilmeli.

Sık Sorulan Sorular

1. Yeşil Kart olmadan Türkiye’ye girebilir mi?
Hayır. Gümrük kapısında Yeşil Kart veya Türkiye’de geçerli sınır sigortası zorunludur. Yoksa giriş yapılamaz.

2. TMTB başvuru süresi var mı?
Kaza tarihinden itibaren 2 yıl içinde başvuru yapılmalıdır. Ancak gecikmeden başvurmak süreyi kısaltır.

3. Yurtdışında tamir ettirirsem tazminatı alabilir miyim?
Evet. Aracınızı kayıtlı olduğu ülkede tamir ettirme hakkınız var. Gerçek hasar bedeli tespit edilir ve ödenir.

4. Yabancı sürücü Türkçe bilmiyor, nasıl iletişim kuracağız?
Polis/jandarma tercüman sağlar. Tutanak düzenlenirken mutlaka tercüman olsun.

5. Yeşil Kart sigortası hangi zararları karşılar?
Maddi hasar, bedensel zarar ve manevi tazminatı karşılar. Limitler ülkeden ülkeye değişir.

6. Kazadan sonra ne kadar sürede TMTB’ye başvurmalıyım?
Yasal zorunluluk yok ama 15-30 gün içinde başvurmak en iyisi. Geciktikçe süreç uzar.

7. Gümrük terki süresinde araç kullanılabilir mi?
Hayır. Terk prosedürü başladıktan sonra araç trafiğe çıkarılamaz.

8. Yabancı plakalı araç kasko yaptırabilir mi Türkiye’de?
Bazı sigorta şirketleri kasko yapar ama teminat kapsamı sınırlıdır. Mutlaka detaylı inceleyin.

9. Kazalı araç gümrükten geçer mi?
Onarılan araç çıkışta beyan edilirse geçer. Beyan edilmezse ceza kesilir.

10. Yabancı plakayı başkası kullanırsa ceza kiminedir?
Ceza araç sahibinedir (51.840 TL, 2026). Sürücüye değil.

11. Pert aracın değer kaybı alınabilir mi?
Hayır. Pert araçta değer kaybı talep edilemez, sadece tam hasar bedeli alınır.

12. Yabancı uyruklu eş araç getirebilir mi?
Evet. Kendi adına kayıtlı aracını getirebilir, ancak Yeşil Kart zorunludur.

13. Araç sahibi vefat etti, mirasçılar ne yapmalı?
30 gün içinde Gümrük’e bildirim yapmalı, aracı yurt dışına çıkarmalı veya gümrüğe terk etmelidir.

14. TMTB kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. Red kararına karşı Sigorta Tahkim veya mahkemeye başvuru hakkınız var.

15. Yabancı plakalı araç trafikten men edilirse ne olur?
Eksiklikler giderilene kadar men devam eder. Sigortasızlık, muayenesizlik gibi sebepler olabilir.

Sonuç ve Öneriler

Bu makalede ele alınan tüm hukuki düzenlemeler 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu‘na dayanmaktadır. Yargıtay kararlarının tamamına Yargıtay Karar Arama portalından ulaşabilirsiniz.

Yabancı plakalı araç kazaları, yerli araç kazalarına göre daha karmaşık prosedürler içerir ve doğru adımların atılması kritik önem taşır. Kaza anında fotoğraf çekimi, Yeşil Kart kontrolü, TMTB başvurusu, gümrük bildirimleri gibi işlemler eksiksiz yapılmalıdır.

Yabancı plakalı araç kazaları konusunda profesyonel hukuki destek almak, haklarınızı eksiksiz kullanmanızı ve tazminatınızı en yüksek seviyede almanızı sağlar. URSA Hukuk, bu alanda uzman kadrosuyla sizlere hizmet vermektedir.