Sigorta hukuku uyuşmazlıklarının çoğu poliçedeki tek satırdan doğar. Hasar başvurusu reddedildiğinde veya eksik ödendiğinde sigortalının önünde iki yol bulunur. Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir ya da mahkemede dava açılabilir. Her iki yol da sigorta şirketine önceden yazılı başvuru yapılmasını şart koşar. Sigorta sözleşmesinden doğan istemler iki yılda zamanaşımına uğrar, süre kaçırıldığında talep hakkı düşer. Sigorta avukatı desteği, ret yazısındaki gerekçenin okunmasıyla başlar. Büromuz kasko, trafik, hayat, sağlık, konut ve deprem poliçelerinden doğan uyuşmazlıkları Türkiye genelinde takip eder.
Poliçede Teminat Kapsamı, Muafiyet ve İstisnalar Nasıl Okunur?
Ret yazısının dayanağı poliçenin üç bölümünde aranır.
- Teminat kapsamı — hangi rizikoların güvence altına alındığı
- İstisnalar — teminat dışı bırakılan hâller
- Muafiyet — sigortalının üstlendiği, ödemeden düşülen tutar
Poliçe, genel şartlar ve özel şartlarla birlikte okunur. Genel şartlar idari düzenlemeyle belirlenir, tüm şirketler için aynıdır. Özel şartlar ise sigortacı tarafından eklenir. Sigortalı aleyhine olan özel şart hükümleri ayrıca değerlendirilir. Hasarın teminat dışında kaldığını ispat yükü sigorta şirketindedir. Sigorta avukatı, ret gerekçesinin poliçedeki hangi maddeye dayandığını ilk aşamada tespit eder.
Kaskoda Eksik Ödeme, Pert İşlemi ve Rayiç Bedel Uyuşmazlığı
Kaskoda uyuşmazlık çoğunlukla ödenen tutar üzerinde çıkar. Pert (tam hasar) işlemi, onarım bedelinin aracın piyasa değerine yaklaşması hâlinde uygulanır. Sigortacı aracın hasar öncesi rayiç bedelini öder, sovtaj (hurda) bedelini düşer. Rayiç bedel poliçedeki sigorta bedeli değildir, riziko tarihindeki piyasa değeridir. Eksik ödeme iddiasında dosyaya bağımsız eksper raporu, riziko tarihli ilan kayıtları ve emsal satış verileri sunulur. Sigorta avukatı, ödenen tutarın hangi veriye göre hesaplandığını eksper raporu üzerinden denetler.
Örnek olay — Ticari aracı pert işlemine tabi tutulan müvekkilin dosyasında sovtaj bedeli yüksek, rayiç bedel düşük hesaplanmıştı. Riziko tarihli emsal ilanları ve bağımsız eksper raporunu sunarak iki kalemi ayrı ayrı tartıştık.
Zorunlu Trafik Sigortasında Üçüncü Kişinin Doğrudan Talep Hakkı
Zarar gören üçüncü kişi, tazminatı doğrudan sigorta şirketinden isteyebilir (TTK m.1478). Kazaya karışan sürücüyle önce anlaşma şartı aranmaz. Trafik sigortası, aracın işletilmesinden doğan ve üçüncü kişilere verilen zararları karşılar. Sigortalının kendi aracındaki hasar kapsam dışındadır, kasko konusudur. Yazılı başvuruya on beş gün içinde cevap verilmezse veya cevap talebi karşılamazsa tahkim ve dava yolu açılır. Sigorta hukukunda poliçe limitleri her yıl güncellenir, limiti aşan zarar için işletene ve sürücüye başvurulur.
Hayat ve Ferdi Kaza Sigortalarında Sık Görülen Ret Gerekçeleri
Hayat ve ferdi kaza sigortalarında ret gerekçeleri sınırlı sayıda başlıkta toplanır.
- Ölüm veya sakatlığın poliçedeki kaza tanımına girmediği iddiası
- Rahatsızlığın sözleşme öncesinde var olduğu iddiası
- Primin ödenmediği ve teminatın durduğu iddiası
- Sakatlık oranının poliçedeki eşiğin altında kaldığı iddiası
Kredi bağlantılı hayat poliçelerinde lehtar bankadır, borç kapandıktan sonra kalan tutar mirasçılara ödenir. Sakatlık oranı tartışmasında yeni sağlık kurulu raporu alınması istenir. Sigorta avukatı, poliçedeki kaza tanımını ve sakatlık cetvelini dosyadaki tıbbi belgeyle karşılaştırır.
Beyan Eksikliği İddiasına Karşı Nasıl Savunma Yapılır?
Beyan yükümlülüğü, sözleşme kurulurken sigortacının yazılı sorularına doğru cevap verilmesini kapsar (TTK m.1435). Sorulmayan husus kural olarak bildirilmek zorunda değildir. Sigorta hukukunda ihlal iddiasının sonucu, kusur derecesine ve illiyet bağına göre değişir (TTK m.1439).
- Kast var ve ihlal ile riziko arasında bağlantı varsa sigortacı ödeme yapmaz
- Kast var ama bağlantı yoksa ödenen prim oranına göre ödeme yapılır
- Kast yoksa ve bağlantı kurulamıyorsa tazminat tam ödenir
Savunmada teklif formundaki soruların kapsamı, formu kimin doldurduğu ve imza tarihi incelenir. Acente tarafından doldurulan formlarda sorumluluk ayrıca tartışılır.
Sağlık Sigortasında Önceden Var Olan Hastalık Gerekçesi
Sağlık sigortasında ret, çoğunlukla rahatsızlığın poliçe tarihinden önce başladığı iddiasıyla verilir. İddianın kabulü için tanının poliçe tarihinden önce konulmuş olması aranır. Şikayetin bulunması tek başına yeterli sayılmaz. Sigorta şirketi, poliçe kurulurken alınan muvafakatname ile tıbbi geçmişe erişir. Savunmada ilk tanı tarihi, reçete kayıtları ve tetkik sonuçları tarih sırasına göre toplanır. Ömür boyu yenileme garantisi verilen poliçelerde geçmişe dönük sorgulama sınırlanır. Sigorta avukatı, tıbbi kayıtların hangi tarihe ait olduğunu ayrıştırır.
Konut, İşyeri Sigortaları ve DASK Kapsamındaki Hasarlar
Zorunlu deprem sigortası yalnızca binayı ve yalnızca deprem hasarını güvence altına alır (6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu). Eşya, kira kaybı ve alternatif konaklama kapsam dışındadır. Azami teminat tutarı 2026 yılında aylık güncellenmektedir; Ağustos 2026 itibarıyla tutar 2.451.062 TL’dir. Konutun yeniden yapım bedeli tutarı aşıyorsa aradaki fark konut sigortasıyla güvenceye alınır. Konut ve işyeri poliçelerinde uyuşmazlık genellikle eksik sigorta, dahili su hasarı ve hırsızlık teminatında çıkar. Eksik sigortada tazminat oransal olarak düşürülür. Sigorta avukatı, eksik sigorta iddiasını poliçedeki bedel ile gerçek değer üzerinden inceler.
Örnek olay — İşyeri poliçesinden doğan dahili su hasarı talebi, tesisatın eskiliği gerekçesiyle reddedilmişti. Poliçedeki istisna hükmünün kapsamı ile hasarın oluş biçimini teknik raporla ayrıştırdık.
Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru Şartları ve Süreleri
Tahkime gitmeden önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması zorunludur (5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30). Talebin reddedilmesi veya on beş gün içinde cevap verilmemesi gerekir. Raportör ön incelemesi en geç on beş gün, hakem kararı en geç dört ay sürer. İtiraz hakem heyeti iki ay içinde karar verir. Parasal sınırlar 22 Ocak 2026 tarihinde güncellendi.
- 35.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda hakem kararı kesindir
- 35.000 TL ve üzerinde karara karşı on gün içinde itiraz edilebilir
- 122.000 TL ve üzerindeki dosyalar en az üç kişilik hakem heyetiyle görülür
- 383.000 TL’yi aşan dosyalarda itiraz kararına karşı temyiz yolu açıktır
Sigorta hukukunda tahkim, mahkemeye göre daha kısa sürede sonuç verir. Buna karşılık düşük tutarlı dosyalarda karar tek aşamada kesinleşir.
Başvuru ve Dava Zamanaşımı Süreleri
Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar (TTK m.1420). Tazminat ve bedel istemlerinde riziko tarihinden itibaren altı yıllık üst sınır uygulanır. Sorumluluk sigortalarında süre riziko tarihinden itibaren on yıldır (TTK m.1482). Trafik kazasından doğan taleplerde süre, zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, kaza gününden itibaren on yıldır (KTK m.109). Kaza cezayı gerektiren fiilden doğmuşsa ceza kanunundaki daha uzun süre uygulanır. Zamanaşımı sigortacıya karşı kesilirse tazminat yükümlüsüne karşı da kesilmiş sayılır. Sigorta hukukunda süreler hak düşürücü nitelikte değildir, karşı taraf ileri sürmedikçe hâkim kendiliğinden dikkate almaz.
Sigorta Şirketinin Sigortalıya veya Üçüncü Kişiye Rücusu
Rücu, sigorta şirketinin ödediği tazminatı sorumludan geri istemesidir. İki ayrı durum karşımıza çıkar.
- Zarara yol açan üçüncü kişiye rücu — sigortacı ödediği tutar kadar sigortalının haklarına halef olur (TTK m.1472)
- Kendi sigortalısına rücu — zorunlu trafik sigortasında genel şartlarda sayılan hâllerle sınırlıdır
Sigortalıya rücu hâlleri arasında alkollü araç kullanma, ehliyetsiz sürücü, uyuşturucu etkisi ve aracın çalınmasına kolaylık sağlama yer alır. Rücu davasında sigortacı, sayılan hâl ile zarar arasındaki bağlantıyı ispat etmek zorundadır. Sigorta avukatı, rücu bildiriminin dayanağını ve istenen tutarı ayrı ayrı inceler.
Sık Sorulan Sorular
Sigorta “beyanınız eksikti” diyerek ödeme yapmadı, hakkım var mı?
Ret yazısı tek başına talep hakkını ortadan kaldırmaz. Sigortacının hangi soruya hangi cevabın eksik verildiğini somut olarak göstermesi gerekir. Eksik beyan ile gerçekleşen hasar arasında bağlantı kurulamıyorsa tazminat ödenir. İtiraz için tahkim veya dava yoluna başvurulur.
Tahkime mi başvurmalıyım yoksa dava mı açmalıyım?
Seçim, uyuşmazlık tutarına ve dosyanın niteliğine göre yapılır. Tahkim daha hızlıdır ve masrafı düşüktür. Düşük tutarlı dosyalarda ise karar tek aşamada kesinleşir, düzeltme imkânı kalmaz. Tanık dinlenmesi gereken ve yüksek tutarlı sigorta hukuku dosyalarında mahkeme yolu tercih edilebilir.
Aracım pert oldu, ödenen tutara itiraz edebilir miyim?
Ödemeyi tahsil etmek itiraz hakkını sona erdirmez. Fark talebi için ödemeyi ihtirazi kayıtla almak güvenli yoldur. İtirazda rayiç bedelin riziko tarihine göre hesaplanıp hesaplanmadığı ve sovtaj tutarının doğruluğu tartışılır. Talep, zamanaşımı süresi içinde ileri sürülür.
Alkollü araç kullanımında kasko öder mi?
Sürücünün alkollü olması tek başına ödemeyi engellemez. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2018/4623 E., 2018/11940 K., 10.12.2018 tarihli kararında, hasarın teminat dışı kalması için kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelmiş olması gerektiğini belirtmiştir. Kazanın oluşumunda başka etkenler de rol oynamışsa ödeme yapılır. Münhasırlık, bilirkişi incelemesiyle araştırılır.
Hasar başvurusu için ne kadar sürem var?
Sigortalı, rizikonun gerçekleştiğini öğrendiğinde durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirir (TTK m.1446). Bildirimin gecikmesi talep hakkını kendiliğinden düşürmez. Sigortacı, gecikmenin zararı artırdığını ispat ederse tazminattan indirim gündeme gelir. Başvuru ve dava bakımından asıl sınır zamanaşımı süresidir.
Tahkim süreci ne kadar sürer ve masrafı nedir?
Ön inceleme ve hakem aşaması birlikte ortalama dört ay sürer. İtiraz aşaması eklenirse süreç uzar. Masraf, uyuşmazlık tutarına göre belirlenen başvuru ücreti ile tebligat giderinden oluşur. Ücret tarifesi her yıl güncellenir, tutar başvuru anındaki tarifeye göre hesaplanır.
Son güncelleme: Ağustos 2026. Sayfada yer alan parasal sınırlar, oranlar ve teminat tutarları belirtilen tarihte yürürlükte olan tutarlardır; bu değerler dönemsel olarak güncellenmektedir. Başvurunuzdan önce güncel tutarı teyit etmenizde yarar vardır.
Ret Yazınızı İnceleyelim
Hasar başvurunuz reddedildiyse veya eksik ödeme yapıldıysa poliçenizi ve ret gerekçesini inceleyip tahkim mi dava mı yolunun uygun olduğunu değerlendirelim. Sigorta sözleşmesinden doğan istemler iki yılda zamanaşımına uğrar.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki danışmanlık niteliğinde değildir ve avukat–müvekkil ilişkisi doğurmaz. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir; hak kaybı yaşamamak için dava ve başvuru sürelerini bir avukata danışarak teyit etmeniz önerilir. Diğer çalışma alanlarımız için Çalışma Alanlarımız sayfasını inceleyebilirsiniz.
