Trafik kazası ve iş kazası tazminatı ile araç değer kaybı için hazırladığımız ücretsiz araçlar, elinizdeki birkaç bilgiyle bir büyüklük fikri verir. Her aracın sayfasında neyi hesapladığını ve neyi hesaplamadığını açıkça yazdık; çünkü eksik anlatılan bir hesap, hiç hesap yapmamaktan daha yanıltıcıdır.
Maluliyet oranı, kusur ve gelir bilgisiyle tazminat tutarı hakkında ön fikir edinin.
HesaplaMaluliyet ve kusur oranına göre kaba bir tazminat tahmini.
HesaplaOnarım bedeli üzerinden kaba bir değer kaybı tahmini.
HesaplaYeniden yazılıyor. Mevcut araçtaki iki hata (yaş alanının boş kalabilmesi ve formun kendini yeniden yüklemesi) giderilerek eklenecek.
Sonuçlar bilgilendirme amaçlı ön tahminlerdir, bağlayıcı değildir. Gerçek tazminat; bilirkişi raporu, yaşam tablosu ve dosyadaki deliller esas alınarak mahkemece belirlenir.
Bedensel zarara uğrayan kişinin tazminatı, kaybettiği kazanç üzerinden kurulur. Hesabın omurgası üç sorudur: kişi ne kadar süre çalışabilecekti, bu sürede ne kazanacaktı ve bu kazancın ne kadarını kaybetti. Üçüncü soruyu maluliyet oranı, ikincisini gelir belgesi veya asgari ücret, birincisini ise yaşam tablosu ve aktif–pasif dönem ayrımı yanıtlar.
Mahkeme bu hesabı yaparken TRH 2010 yaşam tablosunu ve progresif rant yöntemini kullanır; yani gelecekteki kayıp, bugünkü değere indirgenirken belirli bir teknik faiz uygulanır. Bu sayfadaki araçlar o yöntemi uygulamaz — daha basit bir çarpımla ilerler. Bu yüzden araçların ürettiği rakam, dosyanızdaki gerçek tutarın yerine geçmez.
Tazminatın büyüklüğünü en çok bu iki oran belirler. Maluliyet oranı, yetkili hastanelerin sağlık kurulu raporuyla tespit edilir ve kalıcı kaybın yüzdesini gösterir. Kusur oranı ise zararın doğmasında kimin ne kadar payı olduğunu gösterir; kendi kusurunuz oranında tazminattan indirim yapılır.
İki oran da tartışmaya açıktır. Kaza tespit tutanağındaki kusur değerlendirmesine itiraz edilebilir, bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi verilebilir ve gerektiğinde yeni bilirkişi incelemesi talep edilebilir. Dosyaların sonucu çoğu kez bu itiraz aşamalarında değişir.
Hesaplama yaparken en çok gözden kaçan şey süredir. Haksız fiile dayanan tazminat davalarında zamanaşımı, zararı ve sorumluyu öğrendiğinizden itibaren iki yıl ve her hâlde on yıldır; fiil suç oluşturuyorsa daha uzun olan ceza zamanaşımı uygulanır. İş kazası tazminatında süre on yıldır. Sigorta şirketine dava açmadan önce yazılı başvuru yapılması zorunludur ve bu başvuru da süre işletir.
Elinizde tarih taşıyan bir belge varsa (tutanak, tebligat, rapor, red yazısı), hesaplama yapmadan önce süre durumunuzu teyit etmenizde yarar var.
Vermez. Bu araçlar birkaç değişkenle çalışan basitleştirilmiş modellerdir ve size bir büyüklük fikri verir. Mahkemenin hükmedeceği tutar; bilirkişi raporu, TRH 2010 yaşam tablosu, progresif rant yöntemi, kusur dağılımı, maluliyet oranını belirleyen sağlık kurulu raporu ve dosyadaki delillere göre belirlenir. Aradaki fark her iki yönde de belirgin olabilir.
Bedensel zararlarda üç ana kalem vardır: geçici iş göremezlik (iyileşme sürecindeki gelir kaybı), sürekli iş göremezlik (maluliyet oranına bağlı kalıcı kayıp) ve tedavi giderleri. Ölümlü olaylarda destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze giderleri gündeme gelir. Manevi tazminat bunlardan ayrı olarak, hâkimin takdiriyle belirlenir ve bu araçların hiçbiri manevi tazminat hesaplamaz.
Doğrudan etkiler. Zarara kendi kusurunuzla katkıda bulunduysanız, tazminat kusur oranınız kadar indirilir. Kusur dağılımı trafik kazalarında kaza tespit tutanağı ve bilirkişi raporuyla, iş kazalarında ise iş güvenliği uzmanı bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Tutanaktaki kusur tespitine itiraz edilebilir.
Maluliyet oranı, yetkili hastanelerin sağlık kurulundan alınan raporla belirlenir; tahminle girilen bir oran hesabı bütünüyle değiştirir. Rapor almadan önce yapılan hesaplamaları yalnızca ön fikir olarak değerlendirin.
Acele etmeyin. Ödeme tahsil edildikten sonra fark talep etmek zorlaşır; ibraname imzalanmışsa daha da zorlaşır. Teklifi, dosyanızdaki maluliyet oranı ve kusur dağılımıyla birlikte değerlendirmeden kabul etmemenizi öneririz.
Haksız fiilden doğan tazminat davalarında zamanaşımı, zararı ve failini öğrenmeden itibaren iki yıl ve her hâlde on yıldır. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süresi uygulanır ve bu süre daha uzun olabilir. İş kazası tazminatında zamanaşımı on yıldır. Süreler olay türüne göre değiştiği için kendi dosyanız için teyit alın.
