İş hukuku uyuşmazlıklarında en sık görülen hak kaybı sebebi süre kaçırmaktır. İşe iade için arabulucuya başvuru süresi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aydır. İşçilik alacaklarında zamanaşımı beş yıldır. Arabuluculuk aşaması, mahkemeden önce gelen zorunlu adımdır. İş hukuku avukatı desteği, fesih bildiriminin ve bordroların incelenmesiyle başlar. Büromuz hem işçi hem işveren tarafında dosya yürütür. Fesih sürecinde tutulan kayıtlar, dosyanın sonucunu doğrudan etkiler.
İş Sözleşmesi Hangi Yollarla Sona Erer?
İş sözleşmesi dört yoldan sona erer.
- İstifa — işçinin kendi iradesiyle ayrılması
- Haklı fesih — ağır sebeplerle, bildirim süresi beklenmeden yapılan derhal fesih
- Geçerli fesih — yetersizlik, davranış veya işletme gereklerine dayanan bildirimli fesih
- İkale — tarafların anlaşarak sözleşmeyi sona erdirmesi
Bildirim (ihbar) süresi kıdeme göre değişir. Altı aya kadar iki hafta, altı ay ile bir buçuk yıl arasında dört hafta, bir buçuk ile üç yıl arasında altı hafta, üç yıldan fazla kıdemde sekiz haftadır (4857 sayılı İş Kanunu m.17). Haklı fesihte bildirim süresi işlemez. Haklı fesih hakkı, olayın öğrenilmesinden itibaren altı iş günü ve her hâlde olay tarihinden itibaren bir yıl içinde kullanılır.
Kıdem Tazminatı Hangi Hâllerde Doğar ve Nasıl Hesaplanır?
Kıdem tazminatı için en az bir yıllık çalışma ve kanunda sayılan fesih sebeplerinden birinin bulunması gerekir. İşveren haklı sebep olmadan çıkarırsa tazminat doğar. İşçinin haklı sebeple istifası da tazminat hakkı verir. Ücretin ödenmemesi, sigorta priminin eksik bildirilmesi ve fazla mesainin karşılanmaması başlıca haklı sebeplerdir.
Hesap, her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılır. Giydirilmiş ücrete yol, yemek ve düzenli ödenen ikramiye eklenir. Tazminat yıllık tavanı aşamaz (1475 sayılı Kanun m.14). Tavan, 1 Temmuz 2026 – 31 Aralık 2026 döneminde 73.729,87 TL’dir. Tutar ocak ve temmuz aylarında güncellenir. İş hukuku avukatı, giydirilmiş ücreti bordro ve banka kayıtları üzerinden yeniden hesaplar.
Örnek olay — On yıllık çalışması bulunan müvekkile kıdem tazminatı yalnızca çıplak brüt ücret üzerinden ödenmişti. Yol ve yemek yardımını giydirilmiş ücrete ekleterek farkı talep ettik.
İhbar Tazminatı ve Kötüniyet Tazminatı
İhbar tazminatı, bildirim süresine uyulmadan yapılan fesihte doğar. Tazminatı süreye uymayan taraf öder; haber vermeden ayrılan işçi de sorumlu tutulur. Tutar, bildirim süresine denk gelen ücret kadardır. Kötüniyet tazminatı ise iş güvencesi kapsamı dışındaki işçiler için öngörülmüştür. Fesih hakkının kötüye kullanıldığı hâllerde bildirim süresinin üç katı tutarında ödenir. Şikâyette bulunduğu için işten çıkarılan işçi tipik örnektir. İş güvencesi kapsamındaki işçi ise kötüniyet tazminatı yerine işe iade davası açar.
İşe İade Davası, Süreler ve Sonuçları
İşe iade davası için üç şart birlikte aranır.
- İşyerinde en az otuz işçi çalışması
- İşçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması
- Belirsiz süreli sözleşmeyle çalışılması
Süreç, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmakla başlar. Anlaşma çıkmazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılır. İki süre de hak düşürücüdür.
Dava kabul edilirse işçi, kararın kesinleşmesinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurur. İşveren bir ay içinde işe başlatmazsa dört ile sekiz aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı öder. Ayrıca en çok dört aya kadar boşta geçen süre ücreti ödenir. İş hukuku avukatı, işveren tarafında fesih sebebinin geçerliliğini dava öncesinde değerlendirir.
Fazla Mesai, Hafta Tatili ve Genel Tatil Alacakları
Haftalık çalışma süresi kırk beş saattir. Kırk beş saati aşan çalışma fazla mesai sayılır ve her saat için normal ücretin yüzde elli fazlası ödenir. Fazla mesai yılda iki yüz yetmiş saati aşamaz. Fazla çalışma için işçinin yazılı onayı alınır.
Hafta tatilinde çalışan işçiye çalışması karşılığı zamlı ücret ödenir. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılırsa, çalışılan her gün için ayrıca günlük ücret tutarında ödeme yapılır. Tatil ücretleri de beş yıllık zamanaşımına tabidir.
Alacakların İspatında Bordro, Puantaj ve Tanık
İspat düzeni belgeye dayanır. İmzalı ücret bordrosunda fazla mesai tahakkuku varsa, işçi ancak yazılı delille aksini kanıtlar. Bordroda tahakkuk yoksa ya da bordro imzasızsa tanık dinlenir. Değerlendirmede dört kayıt öne çıkar.
- Puantaj ile giriş çıkış kayıtları
- İşyeri kamera ve turnike verileri
- Banka hesap hareketleri
- İşe giriş bildirgesi ve SGK hizmet dökümü
Tanık beyanıyla ispatlanan fazla mesaide mahkeme takdiri indirim uygular. İşveren tarafında düzenli tutulan puantaj kaydı savunmanın temelini oluşturur. İş hukuku avukatı, bordro ile banka kayıtlarını ay ay karşılaştırarak dosyayı kurar.
Kullandırılmayan Yıllık İzin Ücreti
Yıllık izin süresi kıdeme göre değişir. Bir yıldan beş yıla kadar on dört gün, beş yıldan on beş yıla kadar yirmi gün, on beş yıl ve üzerinde yirmi altı gündür. On sekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere en az yirmi gün verilir. Kullanılmayan izin, sözleşme devam ederken ücrete çevrilemez. İzin ücreti yalnızca sözleşme sona erdiğinde istenir. Zamanaşımı fesih tarihinden itibaren beş yıl işler. İzin defterinin imzalı tutulması işveren tarafında ispat sağlar.
İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) İddiasında İzlenen Yol
Mobbing, işçiyi işten uzaklaştırmak amacıyla sistemli biçimde yapılan yıldırma davranışıdır. Tek seferlik tartışma mobbing sayılmaz; davranışın sürekli ve planlı olması aranır. Yargılamada yaklaşık ispat yeterlidir. Şüphe uyandıracak delil sunulduğunda ispat yükü işverene geçer. Delil olarak dört grup kayıt toplanır.
- Tarih ve saat içeren mesaj, e-posta ve yazışmalar
- Görev değişikliği ile yer değiştirme yazıları
- Tanık beyanları
- Sağlık raporları ve tedavi kayıtları
İşçi, mobbing nedeniyle haklı fesih yapıp kıdem tazminatı isteyebilir. Manevi tazminat talebi de gündeme gelir. İşveren tarafında şikâyeti kayda alan ve soruşturma yürüten yazılı prosedür koruma sağlar. İş hukuku avukatı, iddiayı somut olay listesine dönüştürerek dosyaya sunar.
Zorunlu Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?
Kıdem, ihbar, fazla mesai gibi işçilik alacakları ile işe iade talepleri için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3). Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Arabulucu süreci üç hafta içinde tamamlar; zorunlu hâllerde süre en fazla bir hafta uzatılır.
Anlaşma sağlanırsa tutanak ilam niteliğinde belge sayılır ve doğrudan icraya konulabilir. Anlaşma çıkmazsa son tutanakla dava yolu açılır. Arabuluculuk sürecinde zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. İş kazası ile meslek hastalığından doğan tazminat davaları arabuluculuk şartına tabi değildir. İş hukuku alanındaki dosyaların çoğu ise doğrudan mahkemeye taşınamaz.
İşveren Tarafında Savunma, Tutanak Düzeni ve İbraname
İşveren tarafındaki dosyaların çoğu belge eksikliği yüzünden kaybedilir. Fesih öncesinde dört adım tamamlanır.
- Davranışa veya verime dayalı fesihte işçiden yazılı savunma alınır
- Olaylar tarihli tutanakla kayda geçirilir, tanık imzaları tamamlanır
- Fesih bildirimi yazılı yapılır ve sebebi açık gösterilir
- Ödemelerin tamamı banka kanalıyla yapılır
İbraname, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren bir ay geçmedikçe geçerli olmaz (TBK m.420). İbranamede alacağın türü ve tutarı ayrı ayrı yazılır. Ödeme banka üzerinden yapılmazsa ibraname geçersiz sayılır. Eksik ödeme içeren ibraname yalnızca ödenen tutar kadar geçerli olur.
Örnek olay — İşveren müvekkilin fesih dosyasında savunma tutanağı imzasızdı. Sonraki dönemde savunma, tutanak ve bildirim düzenini yazılı prosedüre bağladık.
Sık Sorulan Sorular
İstifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?
Kural olarak istifa kıdem tazminatı hakkı doğurmaz. Ücretin ödenmemesi, sigortanın eksik bildirilmesi veya mobbing gibi haklı sebeple yapılan fesih istisnadır. Haklı sebep, fesih bildiriminde açıkça yazılmalıdır. Askerlik, emeklilik ve kadın işçinin evlilikten sonraki yıl içinde ayrılması da tazminat hakkı verir.
İşten çıkarıldıktan sonra dava açmak için ne kadar sürem var?
İşe iade talebinde süre bir aydır ve arabulucuya başvurularak kullanılır. Kıdem, ihbar, fazla mesai ve izin alacaklarında zamanaşımı beş yıldır (4857 sayılı Kanun Ek m.3). Süre fesih tarihinden işlemeye başlar. Arabuluculuk sürerken zamanaşımı durur.
Maaşımın bir kısmı elden ödeniyordu, bunu nasıl ispatlarım?
Banka kayıtları ile bordro arasındaki fark ilk dayanaktır. Yatan tutarın asgari ücrete denk gelmesi, gerçek ücretin daha yüksek olduğu iddiasını güçlendirir. Meslek odasından emsal ücret araştırması istenir. Tanık beyanı, yazışma kayıtları ve ücret pusulası da delil sayılır.
Arabuluculuğa katılmazsam ne olur?
Geçerli mazeret göstermeden ilk toplantıya katılmayan taraf son tutanakta belirtilir. Davada haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur. Lehine hükmedilecek vekâlet ücretinin de yarısına hükmedilir (6325 sayılı Kanun m.18/A). Kural, 2024 sonunda yapılan değişiklikle bugünkü hâlini aldı.
İşe iade davasını kazanırsam işe geri dönmek zorunda mıyım?
İşe dönmek zorunlu değildir, ancak süresinde başvurulmazsa fesih geçerli hâle gelir ve tazminat hakkı düşer. İşe dönmek istemeyen işçi de başvuruyu yapmak zorundadır. Başvuruya rağmen işe başlatılmazsa tazminat ile boşta geçen süre ücreti birlikte doğar. İşe başlatıldığında yalnızca boşta geçen süre ücreti ödenir.
Fazla mesai ücretimi hangi süre için isteyebilirim?
Talep son beş yıllık dönemle sınırlıdır. Süre geriye doğru fesih tarihinden hesaplanır. Beş yıldan eski dönem için istem zamanaşımına uğrar. Arabulucuya başvuru zamanaşımını durdurduğundan, başvuru tarihi hesaba esas alınır.
Son güncelleme: Ağustos 2026. Sayfada yer alan parasal sınırlar, oranlar ve teminat tutarları belirtilen tarihte yürürlükte olan tutarlardır; bu değerler dönemsel olarak güncellenmektedir. Başvurunuzdan önce güncel tutarı teyit etmenizde yarar vardır.
Fesih Dosyanızı İnceleyelim
İşten çıkarıldıysanız veya fesih sürecini doğru yürütmek isteyen bir işverenseniz bildirimleri, bordroları ve tutanakları inceleyip izlenmesi gereken yolu paylaşalım. İşe iade için arabulucuya başvuru süresi yalnızca bir aydır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki danışmanlık niteliğinde değildir ve avukat–müvekkil ilişkisi doğurmaz. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir; hak kaybı yaşamamak için dava ve başvuru sürelerini bir avukata danışarak teyit etmeniz önerilir. Diğer çalışma alanlarımız için Çalışma Alanlarımız sayfasını inceleyebilirsiniz.








