Mirası reddetmek için üç aylık süre bulunur. Süre, ölümün ve mirasçı olunduğunun öğrenildiği tarihte başlar; ölüm tarihinde değil. Başvuru, ölenin son oturduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesine verilir. Süre hak düşürücüdür ve kaçırıldığında miras kabul edilmiş sayılır. Tereke açıkça borca batıksa ret karinesi işler ve süre şartı aranmaz. Yazımızda reddin ne olduğunu, sürenin nasıl hesaplandığını ve başvuru usulünü bulabilirsiniz. Hükmen ret, reddin sonuçları, ret hakkının düştüğü hâller, küçükler adına başvuru ve alacaklıların durumu da ayrıntılarıyla anlatılmıştır.
Reddi Miras Nedir?
Miras, ölümle birlikte mirasçılara kendiliğinden geçer. Geçiş kül hâlinde olur; mallar ve borçlar birlikte devralınır. Mirasçı, mirasbırakanın borçlarından kendi malvarlığıyla da sorumlu tutulur. Reddi miras, sayılan sonucu ortadan kaldırmak için tanınmış haktır. Reddin iki türü vardır. Gerçek ret, mahkemeye başvurularak yapılan beyandır; hükmen ret ise terekenin borca batık olduğu hâllerde kanundan doğar.
Gerçek ret ile hükmen reddin farkı
Gerçek rette mirasçı mahkemeye başvurur ve süreye uymak zorundadır. Hükmen rette ise başvuru şartı yoktur; miras kendiliğinden reddedilmiş sayılır. Aradaki fark, terekenin durumundan doğar. Borca batıklık açık değilse gerçek ret yolu kullanılır.
Üç Aylık Süre Ne Zaman Başlar?
Süre, ölüm tarihinde değil öğrenme tarihinde başlar. Yasal mirasçı için başlangıç, hem ölümü hem de mirasçı olduğunu öğrendiği andır (TMK m.606). Yurt dışında yaşayan ya da mirasbırakanla ilişkisi kopmuş mirasçıda öğrenme tarihi ölümden çok sonraya sarkar. Atanmış mirasçıda süre, ölüme bağlı tasarrufun resmen bildirildiği tarihte işler. Başlangıç tartışmalıysa tebligat evrakı, nüfus kaydı ve yazışmalar üzerinden belirlenir. Süre hak düşürücüdür; hâkim kendiliğinden dikkate alır.
Aşağıdaki tabloda sürenin kimden itibaren işlediği gösterilmiştir.
| Kim için | Sürenin başlangıcı |
|---|---|
| Yasal mirasçı | Ölümü ve mirasçı olduğunu öğrendiği tarih |
| Atanmış mirasçı | Ölüme bağlı tasarrufun kendisine resmen bildirildiği tarih |
| Terekenin yazımı yapılmışsa | Yazımın bittiğinin hâkim tarafından bildirildiği tarih |
| Ret süresi içinde ölen mirasçının mirasçıları | Mirasın kendi mirasbırakanlarına geçtiğini öğrendikleri tarih |
| Hükmen ret | Süreye bağlı değildir |
Başlangıç tarihini kim ispatlar
Öğrenme tarihini ileri süren mirasçı ispatla yükümlüdür. Tebligat evrakı, ölüm belgesinin ulaştığı tarih ve yazışmalar delil olarak sunulur. Yurt dışındaki mirasçıda pasaport giriş çıkış kayıtları da kullanılır. Tarih belgelenemezse mahkeme ölüm tarihini esas alır.
Nereye ve Nasıl Başvurulur?
Başvuru, mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine yapılır. Beyan sözlü ya da yazılı olarak verilebilir; hasım gösterilmesi gerekmez. Ret beyanı kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Mahkeme, beyanı tutanağa geçirir ve özel kütüğe kaydeder. Ret talebi çekişmesiz yargı işi olduğu için duruşma çoğu dosyada tek celsede tamamlanır.
Dilekçede bulunması gerekenler
- Mirasbırakanın adı, ölüm tarihi ve son yerleşim yeri
- Başvuranın kimlik bilgileri ve mirasbırakanla yakınlık derecesi
- Ölümün ve mirasçılığın öğrenildiği tarih
- Mirasın kayıtsız şartsız reddedildiğine ilişkin açık beyan
- Nüfus kayıt örneği ve varsa mirasçılık belgesi
Vekil aracılığıyla başvuruluyorsa vekâletnamede mirasın reddi yetkisinin açıkça bulunması gerekir. Genel vekâletname yeterli sayılmaz. Yetki eksikliği sonradan giderilebilir, ancak süre içinde tamamlanması gerekir.
Hükmen Reddi Miras Nedir?
Mirasbırakan ölüm tarihinde ödemeden aciz durumdaysa miras reddedilmiş sayılır (TMK m.605). Acizliğin açıkça belli olması ya da resmen tespit edilmiş olması aranır. Karine kanundan doğduğu için mahkemeye başvuru şartı yoktur. Üç aylık süre de işlemez; süre geçmiş olsa bile hükmen ret ileri sürülebilir. Uygulamada alacaklı takibe geçtiğinde mirasçı, terekenin borca batık olduğunun tespitini dava eder.
Borca batıklık nasıl gösterilir
Terekenin aktifi ve pasifi ölüm tarihine göre karşılaştırılır. Tapu, araç ve banka kayıtları aktifi; icra dosyaları, kredi borçları ve vergi borçları pasifi gösterir. Kayıtlar mahkeme aracılığıyla ilgili kurumlardan celbedilir. Pasifin aktiften fazla olduğu ortaya konursa karine uygulanır.
Reddin Sonuçları Nelerdir?
Reddeden mirasçı, mirasbırakanın ölümünde hiç mirasçı olmamış sayılır. Borçlardan sorumluluğu doğmaz, ancak mirastan pay da alamaz. Payı kendiliğinden diğer mirasçılara geçer. Reddeden kişinin altsoyu varsa pay onlara kayar. Altsoy da reddetmek isterse kendi süresi içinde ayrıca başvurmalıdır. En yakın mirasçıların tamamı reddederse tereke, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir (TMK m.612).
Sağ kalan eşin durumu
Altsoyun tamamı mirası reddederse pay sağ kalan eşe geçer. Eş de reddederse tereke tasfiyeye girer. Tasfiye sonunda artan değer olursa, mirası reddetmemiş olsalardı kendilerine ulaşacak kişilere verilir. Reddeden mirasçı da artan değerden yararlanır; ret, yalnızca borçtan sorumluluğu kaldırır.
Ret Hakkı Hangi Hâllerde Düşer?
Ret hakkı, üç aylık süre geçince kendiliğinden düşer. Süre dolmadan da davranışla kaybedilebilir. Terekeye ait işlere karışan, mallara sahiplenen ya da onları gizleyen mirasçı artık reddedemez (TMK m.610). Olağan yönetim işleri ve zorunlu koruma tedbirleri kural dışıdır. Cenaze işlemlerini yürütmek ret hakkını düşürmez. Kısmi ret ve şarta bağlı ret de kabul edilmez; beyan tereke bütünü için ve koşulsuz yapılır.
Hangi davranışlar riskli
- Mirasbırakanın banka hesabından para çekmek
- Araç ya da taşınmazı satmak veya kullanmaya devam etmek
- Kira gelirlerini tahsil etmek
- Tereke mallarını başkasına devretmek ya da saklamak
Sayılan davranışlar mirası kabul iradesi olarak yorumlanır. Ölümden sonra tereke mallarına dokunmadan önce hukuki durum değerlendirilmelidir. Zorunlu olarak yapılan ödemeler ise belgelenerek kayda geçirilir.
Küçükler ve Kısıtlılar Adına Ret Nasıl Yapılır?
Küçük adına ret beyanını veli, kısıtlı adına ise vasi verir. Beyan tek başına yeterli değildir; mahkemeden izin alınması gerekir. İzin, çocuğun menfaatinin korunması amacıyla aranır. Süre, çocuk adına hareket eden kişinin öğrenme tarihinde başlar. İzin süreci zaman aldığı için başvurunun erken yapılması gerekir.
Ergin olan çocuğun durumu
Ret süresi içinde ergin olan çocuk beyanı kendisi verir. Velisinin daha önce başlattığı süreç kesilmez, çocuk süreci devralır. Ergin olduktan sonra tereke mallarına karışması ret hakkını düşürür. Süre hesabı, öğrenme tarihine göre yapılmaya devam eder.
Alacaklılar Reddi Engelleyebilir mi?
Mirasçının kendi alacaklıları reddi iptal ettirebilir. Şart, mirasçının malvarlığının borcunu karşılamaması ve reddin alacaklılara zarar verme amacı taşımasıdır. Alacaklılar ya da iflas idaresi, kendilerine yeterli güvence verilmediği takdirde dava açabilir. Dava, ret tarihinden itibaren altı ay içinde açılır (TMK m.617). İptal kararı verilirse tereke resmen tasfiye edilir ve alacaklılar tasfiyeden pay alır.
Mirasbırakanın alacaklıları
Mirasbırakanın alacaklıları reddi engelleyemez. Buna karşılık ayrı bir kural işler. Ödemeden aciz mirasbırakandan ölümünden önceki beş yıl içinde kazandırma alan mirasçı, aldığı değer kadar sorumlu kalır. Sorumluluk, mirası reddetmiş olsa bile devam eder. Kazandırmanın değeri ölüm tarihine göre hesaplanır.
Sık Sorulan Sorular
Reddi miras süresi kaç gün, ne zaman başlar?
Süre üç aydır. Sayım ölüm gününden değil, ölümü ve mirasçı olduğunuzu öğrendiğiniz günden başlar. Uzakta yaşayan ya da haberi geç alan mirasçıda başlangıç çok daha ileri kayar. Öğrenme tarihini gösteren belgeleri saklamanız gerekir.
Üç aylık süreyi kaçırdım, yapabileceğim bir şey var mı?
Terekenin borcu malvarlığından fazlaysa hükmen ret yolu açık kalır. Hükmen rette süre şartı aranmaz. Alacaklı takip başlattığında borca batıklığın tespiti için dava açılır. Aktif ve pasif, kurumlardan celbedilecek kayıtlarla karşılaştırılır.
Sadece borçları reddedip malları alabilir miyim?
Hayır, kısmi ret kabul edilmez. Miras bütün hâlinde reddedilir ya da kabul edilir. Şarta bağlı ret beyanı da geçersiz sayılır. Terekede değerli mal varsa ret yerine resmî tasfiye talebi değerlendirilebilir.
Ben reddedersem borç çocuklarıma geçer mi?
Payınız altsoyunuza geçer; çocuklarınız mirasçı konumuna gelir. Onlar da reddetmek isterse kendi süreleri içinde ayrıca başvurmalıdır. Süreleri, mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihte başlar. Aile içinde toplu başvuru yapılması karışıklığı önler.
Reddi miras için avukat zorunlu mu?
Zorunlu değildir; beyanı mirasçı kendisi verebilir. Vekil aracılığıyla başvuracaksanız vekâletnamenin özel yetki içermesi gerekir. Noterde düzenlenirken ret yetkisinin ayrıca yazdırılması istenmelidir. Süre kısa olduğu için evrakı önceden hazırlamak gerekir.
Babamın hesabından para çektim, ret hakkım düştü mü?
Tereke mallarına sahiplenmek ret hakkını düşürür. Çekilen paranın niteliği ve amacı incelenir. Cenaze gideri gibi zorunlu ödemeler kural dışı sayılır. Harcamayı belgelemeniz durumunuzu güçlendirir.
Hükmen reddi miras nedir, ne zaman işe yarar?
Mirasbırakan ölüm tarihinde ödemeden acizse miras kendiliğinden reddedilmiş sayılır. Mahkemeye başvuru ve süre şartı yoktur. Özellikle üç aylık süreyi kaçıran mirasçılar için işe yarar. Borca batıklığın kayıtlarla ortaya konması gerekir.
Reddi miras kararı sicile işler mi, kredi notumu etkiler mi?
Ret kararı adli sicile işlenmez; ceza mahkûmiyeti değildir. Kayıt, sulh hukuk mahkemesinin tuttuğu özel kütükte yer alır. Mirasbırakanın borçları üzerinize geçmediği için kredi notunuza yansımaz. Ret öncesinde ödediğiniz borçlar varsa durum ayrıca değerlendirilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir. Son güncelleme: Ağustos 2026.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.