URSA Avukatlık

Ölüm İzni Kaç Gün?

Özel sektörde çalışan işçiye ölüm izni üç gün verilir; dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu'nun ek 2. maddesidir.

İş Hukuku7 dk okumaEklenme: Güncellenme:
Pencere kenarında beyaz çiçek ve ajanda ile ölüm iznini simgeleyen kapak görseli

Özel sektörde çalışan işçiye ölüm izni üç gün verilir; dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu'nun ek 2. maddesidir. Devlet memurunda süre yedi güne çıkar; dayanağı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 104. maddesinin (B) fıkrasıdır. Süre, çalışılan sektöre ve statüye göre değişir; aşağıdaki başlıklarda her grup ayrı ayrı ele alınır. Kapsanan yakınlar, izin günlerinin sayımı ve işverenin izni vermemesi hâlinde izlenecek yol da sırasıyla anlatılır.

Ölüm İzni Nedir, Ücretli midir?

Ölüm izni, yakının vefatı hâlinde çalışana tanınan ücretli mazeret iznidir. İzin süresince ücret tam olarak ödenir; işveren, kesinti yapmadan normal ücreti ödemekle yükümlüdür.

İzin, yıllık izinden ayrı haktır ve yıllık izin bakiyesinden düşülmez. Mazeret izni niteliği taşıdığından, işveren onayına bağlı değildir; kanunda sayılan hâllerden biri gerçekleştiğinde hak kendiliğinden doğar. Yasal çerçevenin tam metni için İş Kanunu'na bakabilirsiniz.

Çalışan Gruplarına Göre Ölüm İzni Süreleri

Ölüm izni kaç gün sorusunun cevabı, çalışanın statüsüne göre değişir. Aşağıdaki tablo başlıca çalışan gruplarını ve dayandıkları hükümleri özetler.

Çalışan GrubuSüreDayanak
İşçi (4857 s.K.)3 günEk m.2
Kamu işçisi (4/A, TİS saklı)3 gün+Ek m.2, TİS
Devlet memuru (657 s.K.)7 günm.104/B
Sözleşmeli personel (4/B)7 gün7/15754 s. BKK m.9/6

Memur ölüm izni ile işçi ölüm izni arasındaki fark yalnızca gün sayısında değil, kapsanan yakın çevresinde de görülür; memur ölüm izni, işçi ölüm iznine göre daha geniş yakın çevresini kapsar. Süre farkı da esasen buradan doğar. 4/B sözleşmeli personele de memurlar gibi yedi gün ücretli mazeret izni verilir. Belediye ve kamu iktisadi teşebbüsü gibi kurumlarda 4/A statüsünde çalışan kamu işçisi de aynı 4857 sayılı Kanun'a tabidir; ancak söz konusu kesimde toplu iş sözleşmesi genellikle kanuni asgarinin üzerinde süre tanır, kesin gün sayısı işyerindeki toplu sözleşmeden teyit edilmelidir. Silahlı kuvvetler personeli için ayrı düzenlemeler bulunur; süre, ilgili kurumun kendi mevzuatına göre belirlenir.

Kanunun belirlediği süreler asgari niteliktedir; işveren, işyeri politikası veya toplu iş sözleşmesiyle daha uzun süre tanıyabilir, ancak kanuni asgarinin altına inemez. Kamuda işçi statüsünde çalışanların hakları için 4/A çalışan hakları sayfamıza, memur mevzuatının tam metni için Devlet Memurları Kanunu'na bakabilirsiniz.

Ölüm İzni Hangi Yakınlar İçin Verilir?

Ölüm izni kapsamı, çalışanın statüsüne göre değişir; aşağıdaki liste işçi ve memur için ayrı ayrı kapsamı özetler.

  • İşçide anne, baba, eş, kardeş ve çocuğun vefatı izin doğurur.
  • Memurda aynı yakınlara ek olarak eşin anne, baba ve kardeşinin vefatı da izin doğurur.

Kayınvalide ve kayınpeder işçi için ayrı madde ile düzenlenmemiştir; memur için ise kapsam dahilindedir. İşçinin, eşinin ebeveynini kaybetmesi hâlinde ücretli ölüm izni doğmaması, uygulamada en çok karıştırılan noktalardan biridir; memur mevzuatındaki geniş kapsam söz konusu noktada işçi mevzuatından ayrılır. Dede, nine, amca, dayı, teyze ve hala gibi ikinci ve üçüncü derece yakınlar, kanunda sayılan yakınlar arasında yer almaz; söz konusu yakınların vefatında ücretli ölüm izni doğmaz.

Kapsam dışındaki yakınlar için yıllık izin kullanılabilir veya işverenin takdirine bağlı ücretsiz mazeret izni talep edilebilir. Bazı işyerleri, insan kaynakları politikası gereği ikinci derece yakınlar için de kısa süreli ücretli izin tanır; söz konusu uygulama kanuni zorunluluk değil, işverenin kendi tercihidir. Toplu iş sözleşmesi veya işyeri uygulaması, kapsamı genişletebilir; söz konusu durumda işyerindeki güncel düzenleme esas alınır.

Hafta Sonu ve Resmî Tatil İzin Süresine Dâhil mi?

Kanun, “gün” ifadesini kullanır ve iş günü ile takvim günü ayrımını açıkça yapmaz; ancak yerleşik uygulama, süreyi takvim günü esasına göre hesaplar. Hafta tatili veya resmî tatil, izin süresinin içinde sayılır; izin süresini uzatmaz, ancak süreden ayrıca da düşülmez.

Örneğin cuma günü gerçekleşen vefat üzerine üç günlük izin kullanan işçi için cuma, cumartesi ve pazar günleri izin süresine dahil olur; işçi pazartesi işbaşı yapar. Kesin ve tek yönlü yasal hüküm bulunmadığından, işyerindeki uygulama farklılık gösterebilir; belirsizlik durumunda, izin başlangıcının işverene açıkça bildirilmesi ve günlerin yazılı olarak teyit edilmesi ihtilafı önler.

Ölüm İzni Nasıl Kullanılır, Belge İstenir mi?

Ölüm izninin kullanım zamanlaması, iznin geçerliliğini doğrudan etkiler. Ölüm izni kullanmak isteyen çalışan, vefatı öğrendiği anda işverene bilgi vermelidir; izin vefatla bağlantılı olarak kullanılır; ileri bir tarihe ertelenmesi işverenle anlaşmaya bağlıdır. Bildirim şekli konusunda kanunda özel şart yoktur; sözlü bildirim yeterli olsa da, yazılı bildirim ispat açısından tercih edilir.

İşveren, izni kayıt altına almak amacıyla vefat belgesi veya benzeri kayıt isteyebilir. Vukuatlı nüfus kayıt örneği veya ölüm belgesi, e-Devlet üzerinden temin edilebilir; yakınlık derecesini gösteren belge de talep edilebilir. Belgenin işyerine ulaştırılması genellikle izin döneminin hemen ardından, en geç işe dönüş günü yapılır.

İşveren Ölüm İznini Kullandırmazsa

Ölüm izni kaç gün olursa olsun, işverenin süreyi eksiksiz tanıması yasal zorunluluktur; süreyi kısaltmak veya ücretsiz saymak kanuna aykırıdır.

İşverenin kanunda tanınan ölüm iznini kullandırmaması veya izin süresinin ücretini ödememesi, kanuna aykırıdır. Çalışan, öncelikle izni yazılı olarak talep edebilir; işveren reddederse, durum ilgili kurumlara şikâyet konusu edilebilir. İdari yaptırım süreci ayrıca işlese de, çalışanın kendi hukuki yollarını takip etmesi söz konusu süreçten bağımsızdır.

Kanuni hakkın açık biçimde reddedilmesi, işçiye haklı nedenle fesih imkânı tanıyabilir; söz konusu durumda kıdem tazminatı talebi gündeme gelir. Kıdem tazminatına hangi hâllerde hak kazanıldığı için kıdem tazminatı kimler alabilir sayfamıza bakabilirsiniz. Sürecin doğru yürütülmesi için iş hukuku avukatı sayfamıza da ulaşabilirsiniz.

Vefat Sonrası Bilinmesi Gereken Diğer Haklar

Ölüm izni sürecinin ardından, yakın dönemde birkaç hukuki işlem daha gündeme gelir. Mirasçı sıfatının resmî olarak belgelenmesi gerekir; söz konusu belge, bankadaki hesaplara ve diğer mal varlığına erişim için gereklidir.

Miras borç içeriyorsa, kanuni süre içinde reddi miras yoluna gidilebilir; süre geçtikten sonra miras kabul edilmiş sayılır ve borçlardan da sorumluluk doğar. SGK'ya cenaze yardımı başvurusu yapılabilir; hak sahipleri için ölüm aylığı başvurusu da ayrıca değerlendirilir. Mirasçılık belgesinin alınma süreci için mirasçılık belgesi, mirası reddetme süreci için reddi miras sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Ölüm İzni Hakkında Sık Sorulan Sorular

Aşağıdaki başlıklar, konuyla ilgili büromuza en sık yöneltilen soruları içerir. Yanıtlar genel bilgi niteliğindedir ve dosyanızın kendine özgü koşullarına göre sonuç değişebilir.

İşçilerde ölüm izni kaç gün?

Özel sektörde çalışan işçiye üç gün ücretli izin verilir. Dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu'nun ek 2. maddesidir; süre, anne, baba, eş, kardeş veya çocuğun vefatında doğar.

Memurlarda ölüm izni kaç gün?

Devlet memuruna yedi gün izin verilir. Dayanağı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 104. maddesinin (B) fıkrasıdır; kapsam işçiye göre daha geniştir, eşin ana, baba ve kardeşini de içerir.

Kayınpeder veya kayınvalide ölümünde izin var mı?

Memur için evet, eşin anne ve babası kapsam dahilindedir. İşçi için ayrı madde bulunmadığından söz konusu durumda ücretli izin doğmaz.

Dede veya nine ölümünde izin verilir mi?

Hayır, dede ve nine kanunda sayılan yakınlar arasında yer almaz. Yıllık izin veya işverenin takdirine bağlı ücretsiz izin seçenekleri değerlendirilebilir.

Ölüm izni ücretli mi?

Evet, izin süresince ücret kesintisiz ödenir. Süre, yıllık izin bakiyesinden düşülmez.

Ölüm izninde hafta sonu sayılır mı?

Kanunda açık hüküm yoktur, ancak uygulamada süre çoğunlukla takvim günü esasına göre hesaplanır; hafta tatili ve resmî tatil izin süresinin içinde sayılır. Cuma günkü vefatta üç günlük izin cuma, cumartesi ve pazarı kapsar, işçi pazartesi işbaşı yapar.

Ölüm izni için belge istenir mi?

İşveren, vefat belgesi veya yakınlık derecesini gösteren kayıt isteyebilir. Söz konusu belgeler e-Devlet üzerinden temin edilebilir.

İşveren ölüm iznini vermezse ne yapılır?

Çalışan, izni yazılı olarak talep edebilir ve reddedilirse ilgili kurumlara başvurabilir. Kanuni hakkın açıkça reddedilmesi, koşulları oluştuğunda işçiye haklı nedenle fesih ve kıdem tazminatı talep etme imkânı verebilir.

Ölüm İzninde Özetle

Ölüm izni kaç gün sorusunun cevabı, çalışanın statüsüne göre değişir; işçide üç, memurda yedi gündür. İzin ücretlidir ve toplu iş sözleşmesi veya bireysel sözleşmeyle artırılabilir. Kapsam dışındaki yakınlar için de yıllık izin gibi alternatif yollar mevcuttur; haklarınızın doğru ve eksiksiz kullanılması için izin sürecinin baştan doğru yönetilmesi önerilir.

Sürecinizi birlikte değerlendirelim; hakkınızı ve izlenecek en uygun yolu netleştirelim.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler