Müddetname Nedir, Nasıl Okunur, Nasıl İtiraz Edilir?

Müddetname, kesinleşen bir hapis cezasının infazı için Cumhuriyet başsavcılığının infaz bürosunca hazırlanan; ceza süresini, kuruma giriş tarihini, mahsup edilen günleri, koşullu salıverilme ile hak ederek tahliye tarihlerini gösteren belgedir. Mevzuat bu belgeyi süre belgesi diye adlandırır ve hükümlü kuruma alındıktan sonra verilmesini ister. Okurken ceza süresine, uygulanan orana, suç tarihine, tekerrür kaydına ve mahsup satırına bakılır; kesin tarihler yalnızca bu satırların doğru olması hâlinde doğru çıkar. Hesapta hata varsa infaz hâkimliğine başvurulur; infaz hâkiminin kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde ağır ceza mahkemesine itiraz edilir.

Müddetname Nedir ve Hangi Mevzuata Dayanır?

Müddetname, hapis cezasının hangi tarihte başladığını, ne kadarının kurumda geçirileceğini ve cezanın hangi tarihte biteceğini bir arada gösteren infaz hesabıdır. Hükümlü için bu belge, tarihlerin resmî olarak yazıldığı ve itirazın üzerine kurulduğu metindir.

Dayanak 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliktir (2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Resmî Gazete 29.03.2020, sayı 31083). İki metinde de müddetname sözcüğü geçmez. Yönetmeliğin 54. maddesinin üçüncü fıkrası, kuruma alınan hükümlüye Cumhuriyet başsavcılığınca bir süre belgesi verileceğini söyler ve içeriğini sayar. 110. madde ise idare ve gözlem kurulunun iyi hâl kararını, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihini de dikkate alarak vereceğini düzenler. Yargıtay kararlarında aynı belge müddetname adıyla geçer.

Belgedeki hesabın kuralları 5275 sayılı Kanundadır: koşullu salıverilme 107. maddede, mükerrirlere özgü rejim 108. maddede, denetimli serbestlik 105/A maddesinde düzenlenir. Oranların ayrıntısı bu yazının konusu değildir. Hangi cezada ne kadar yatılacağı ceza alan ne kadar yatar, 2 yıl 6 ay ceza alan ne kadar yatar ve infaz hesaplama sayfalarında anlatılıyor. Müddetname, o hesabın dosyanıza uygulanmış ve resmî hâle getirilmiş sonucudur.

Müddetnameyi Kim Hazırlar, Ne Zaman Verilir?

Müddetnameyi hükmün infazını yapan Cumhuriyet başsavcılığı düzenler; uygulamada bu iş başsavcılığın infaz bürosunda yürür. Süreç Yönetmeliğin 54 ve 55. maddelerine göre şu sırayla ilerler.

1. Kesinleşme. Mahkeme, hapis cezasını içeren kesinleşmiş mahkûmiyet kararını Cumhuriyet başsavcılığına verir. Kesinleşme şerhinde kararın kesinleşme tarihi ve birden çok hapis cezası varsa bunların toplamı gösterilir.
2. Kayıt. İlam geciktirilmeksizin infaz veya denetimli serbestlik genel defterine kaydedilir. Cezanın süresi gözetilerek hükümlü hakkında çağrı kâğıdı ya da yakalama emri çıkarılır.
3. Çağrı. Çağrı kâğıdının tebliği üzerine on gün içinde gelmeyen, kaçan veya kaçacağına dair şüphe uyandıran hükümlü için yakalama emri çıkarılır. Yönetmelik, kasten işlenen suçlarda üç yıl, taksirle işlenen suçlarda ise beş yıldan fazla hapis cezası için çağrı yapılmadan doğrudan yakalama emri çıkarılmasını öngörür. Tebligat hükümde gösterilen adrese yapılır; adres değişikliğini mahkemeye veya başsavcılığa bildirmek hükümlünün yükümlülüğüdür (Yönetmelik m.144).
4. Kuruma alınma. Hükümlü, Cumhuriyet başsavcılığının yazılı emriyle kuruma gönderilir.
5. Belgenin verilmesi. Kuruma alındıktan sonra başsavcılık hükümlüye süre belgesini, yani müddetnameyi verir.

Yönetmelik belgenin kaç gün içinde hazırlanacağını söylemez; yalnızca ilamın geciktirilmeksizin deftere işlenmesini ister. Müddetname ne zaman gelir sorusunun tek bir günü olmamasının sebebi budur. Kuruma girdikten sonra belge elinize geçmediyse başsavcılığın infaz bürosuna yazılı başvurmanız yerinde olur.

Her hapis hükmü için müddetname çıkmaz. Hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı dosyada, yani HAGB kararında, infaz edilecek bir ceza yoktur. Ödenmeyen adli para cezası hapse çevrilirse çevrilen hapis de kuruma alma emriyle infaz edilir; bu konu adli para cezası yazısında ayrıca anlatılıyor.

Müddetnamede Hangi Bilgiler Yer Alır?

Yönetmeliğin 54. maddesi, hükümlüye verilecek belgede en az şu bilgilerin bulunmasını ister.

• Kimlik, tebligat ve iletişim bilgileri
• İnfaz defteri numarası
• Kuruma alındığı tarih
• Tutuklulukta veya gözaltında geçirdiği süre
• Ceza süresi ile hak ederek ve koşullu salıverileceği tarih
• Cezanın hangi hükme ilişkin olduğu

Çoğu müddetnamede bunlara uygulanan koşullu salıverilme oranı, denetimli serbestlik ve açık cezaevine ayrılma tarihleri gibi hesabı görünür kılan satırlar da eklenir. Bu satırların düzeni birimden birime değişebilir. Birden fazla kesinleşmiş hüküm varsa her ceza bağımsızlığını korur; 107. maddenin uygulanabilmesi için infaz hâkimliğinden toplama kararı istenir (5275 sayılı Kanun m.99). Adli para cezasından çevrilip infaz aşamasına gelen hapis cezaları da bu karara dahil edilir.

Müddetname Nasıl Okunur?

Müddetnameyi tek bir tarihe bakarak değil, satır satır okuyun. Aşağıdaki tablo her satırın ne anlama geldiğini ve neyle karşılaştırılacağını gösteriyor.

Temsili bir örnekle okuyalım. Genel suçlardan 6 yıl hapis cezası kesinleşmiş, hükümlü 6 ay tutuklu kalmış ve kuruma G tarihinde girmiş olsun. Örnek gerçek bir dosyaya ait değildir.

Oran üçte iki olsaydı koşullu salıverilme süresi 4 yıl çıkardı ve tarih bir yıl ileri giderdi. Mahsup satırı boş kalsaydı bütün tarihler altı ay kayardı. Koşullu salıverilmeye bir yıl kala açık kurumdaki iyi hâlli hükümlü, şartları taşıyorsa denetimli serbestlik de isteyebilir; tablo bunu hesaba katmaz. Koşullu salıverilme tarihi tahliye anlamına da gelmez: 5275 sayılı Kanunun 107. maddesi infaz süresinin iyi hâlli geçirilmesini arar ve Yönetmeliğin 110. maddesine göre kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemez. İyi hâl kararlarına karşı da 4675 sayılı Kanuna göre şikâyet yoluna gidilebilir.

Müddetname Nereden ve Nasıl Alınır?

Belgeye ulaşmanın dört yolu vardır.

• Cezaevi. Kuruma alınan hükümlüye belge, Yönetmelik uyarınca başsavcılıkça verilir.
• Cumhuriyet başsavcılığının infaz bürosu. Hükmün infazını yapan başsavcılığa kimlik ve dosya bilgisiyle yazılı başvurulur. Yeni nüsha, güncel hesap veya düzeltilmiş belge bu yoldan istenir.
• Avukat. Vekâletname veya müdafi belgesi olan avukat aynı başvuruyu hükümlü adına yapar ve infaz dosyasını inceler.
• Yakınlar. Hükümlüye ait kayıt ve bilgiler kanunların zorunlu kıldığı hâller dışında kimseye verilemez; talep hâlinde verilip verilmeyeceğini Cumhuriyet başsavcılığı değerlendirir (Yönetmelik m.55/4-a). Bu nedenle hükümlünün yazılı yetkisi veya avukat vekâleti işi kolaylaştırır.

UYAP ve e-Devlet konusunda dikkatli olun. UYAP Vatandaş Portal kılavuzuna göre portala e-Devlet şifresi, mobil imza veya e-imza ile girilir ve kişi taraf olduğu dosyaları ve evrakları görüntüleyebilir. Kanunda ya da yönetmelikte müddetnamenin bu ekranlarda yayımlanacağına dair bir hüküm yoktur. Ekranda genel bir bilgi görünse bile itiraz dilekçesine eklenecek imzalı nüshayı infaz bürosundan alın.

Müddetnamede En Sık Görülen Hatalar Nelerdir?

Hatalar çoğunlukla hesabın matematiğinden değil, hesaba giren veriden doğar. Okurken şu başlıkları ayrı ayrı kontrol edin.

Mahsup eksik yapılmış olabilir

Türk Ceza Kanununun 63. maddesine göre hüküm kesinleşmeden önce şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün hâller nedeniyle geçirilen süreler hapis cezasından indirilir. Gözaltı ve tutukluluk bu kapsamdadır. Cezanın infazına başlandıktan sonra hastalık nedeniyle hastanede geçen süre de cezadan indirilir (5275 sayılı Kanun m.100). Müddetnamedeki gün sayısını tutuklama ve tahliye kararlarıyla tek tek eşleştirin.

Yargıtay 1. Ceza Dairesi önüne gelen bir dosyada hükümlü, ikinci kez mükerrirlere özgü rejimle infaz edilen 10 aylık cezasından, daha önce başka suçlardan tutuklu kaldığı ve infaz ettiği toplam 251 günün mahsup edilmesini istemişti. İnfaz hâkimliği yetkisizlik kararı vermişti. Daire, hükmün infazına ilişkin işlemi yapan başsavcılığın bulunduğu yer infaz hâkimliğinin yetkili ve görevli olduğunu, şikâyetin esastan incelenmesi gerektiğini belirterek bu kararı kanun yararına bozdu (Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 2023/7900 E., 2023/7386 K., 01.12.2023).

Tekerrür yanlış uygulanmış olabilir

Tekerrür için önceden işlenen suçtan verilen hükmün kesinleşmiş olması gerekir; ceza infaz edilmiş olmak zorunda değildir. Önceki ceza beş yıldan fazla hapisse infazından itibaren beş yıl, beş yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasıysa infazından itibaren üç yıl geçtikten sonra işlenen suçlarda tekerrür hükümleri uygulanmaz. Kasıtlı suçlarla taksirli suçlar arasında tekerrür olmaz ve suç tarihinde 18 yaşını doldurmamış kişinin suçları tekerrüre esas alınmaz (TCK m.58). Kanun, tekerrürün mahkûmiyet kararında belirtilmesini de ister; hükümde böyle bir kayıt yokken müddetnamede mükerrir oranı görüyorsanız bunu sorgulayın.

Oranlar 5275 sayılı Kanunun 108. maddesindedir: süreli hapiste üçte iki, ikinci defa tekerrürde 7550 sayılı Kanunla eklenen cümle uyarınca dörtte üç. Tekerrür nedeniyle koşullu salıverilme süresine eklenecek miktar tekerrüre esas cezanın en ağırından fazla olamaz; ikinci defa tekerrürde bu sınır uygulanmaz. Bir kez mükerrir olanla iki kez mükerrir olanın hesabı bu yüzden aynı çıkmaz.

Örgüt suçu oranı yerinde uygulanmamış olabilir

Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda süreli hapis cezasının üçte ikisinin kurumda çekilmesi gerekir. Koşullu salıverilme oranı zaten üçte ikiden fazla olan bir suç söz konusuysa o suçun oranı uygulanır. Birden fazla süreli hapis cezasında kurumda geçirilecek süre en fazla otuz iki yıldır. Bu hükümler çocuklar hakkında uygulanmaz (5275 sayılı Kanun m.107/4). İki yönde kontrol edin. Kararda örgüt bağlantısı yokken örgüt oranı uygulanmış mı, örgüt bağlantısı varken genel oranla mı hesap yapılmış, buna bakın.

Suç tarihi ve lehe kanun gözden kaçmış olabilir

Hapis cezasının ertelenmesi, koşullu salıverilme ve tekerrür hükümleri derhal uygulama kuralının dışındadır; suç tarihindeki kanunla sonraki kanun karşılaştırılır ve failin lehine olan uygulanır (TCK m.7/2-3). Bu yüzden aynı cezayı alan iki kişinin müddetnamesi farklı çıkabilir. Denetimli serbestlik için 30 Mart 2020 ve 4 Haziran 2025 tarihleri, 31 Temmuz 2023 tarihli geçici hüküm gibi dönüm noktaları vardır; bunlar infaz hesaplama sayfasında ayrıntısıyla anlatılıyor.

Özel kanun hükümleri atlanmış ya da yanlış uygulanmış olabilir

Bazı özel kanunlar koşullu salıverilmeyi sınırlayabilir. 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 167. maddesi gereği koşullu salıverilmeden yararlandırılmadan düzenlenen bir müddetnameye itiraz, infaz hâkimliği ve ağır ceza mahkemesi aşamalarından sonra kanun yararına bozma yoluyla Yargıtay 1. Ceza Dairesine ulaşmıştır (2022/6201 E., 2022/5643 K., 27.06.2022). Dosyanızda özel bir kanun maddesi varsa müddetnamenin buna dayanıp dayanmadığını sorun.

Müddetnameye Nasıl İtiraz Edilir?

Kanun hesabı düzeltmek için iki başvuru yolu tanır ve ikisinin muhatabı da infaz hâkimliğidir.

• Şikâyet. 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu, Cumhuriyet savcısının ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin kararlarına karşı kanuna veya mevzuata aykırılık gerekçesiyle şikâyet yolunu açar. Süre, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün, her hâlde yapıldığı tarihten itibaren 30 gündür (m.5).
• Duraksama başvurusu. Çektirilecek cezanın hesabında duraksama olursa infaz hâkimliğinden karar istenir (5275 sayılı Kanun m.98/1-b). Maddede ayrı bir süre öngörülmemiştir.

Uygulamada dilekçe müddetnameye itiraz başlığıyla verilir ve hâkimlik başvurunun hangi yola girdiğini kendisi belirler. Süre tartışmasına girmemek için tebliğ veya öğrenme tarihinden itibaren 15 gün içinde başvurmak en güvenli yoldur. Sonradan yürürlüğe giren bir kanunun lehe değerlendirilmesi gerekiyorsa karar, hükmü veren mahkemeden istenir (m.98/1-a).

Kimler başvurabilir, dilekçe nereye verilir?

Şikâyet yoluna kendisiyle ilgili olmak kaydıyla hükümlü, eşi, anası, babası, ayırt etme gücüne sahip çocuğu, kardeşi, müdafii veya kanunî temsilcisi başvurabilir. Dilekçe doğrudan infaz hâkimliğine verilebildiği gibi Cumhuriyet başsavcılığı veya ceza infaz kurumu müdürlüğü aracılığıyla da verilebilir; bu yoldan yapılan başvurular hemen ve en geç üç gün içinde infaz hâkimliğine gönderilir. Sözlü şikâyet tutanağa bağlanır ve bir sureti başvurana verilir.

Yetkili hâkimlik, hükmün infazına ilişkin işlemin yapıldığı yere göre belirlenir (4675 sayılı Kanun m.2). Müddetnamede hata olduğunu düşünüyorsanız belgeyi düzenleyen başsavcılığın bulunduğu yer infaz hâkimliğine başvurun. Hâkimlikler arasında yetki tartışması çıkarsa dosya yargı yeri belirlenmesi için Yargıtaya gidebilir. Yargıtay 5. Ceza Dairesi müddetnameye itiraz üzerine çıkan bir yetki uyuşmazlığında infaz hâkimliğinin yetkisizlik kararını kaldırmış ve dosyayı geri göndermiştir (2026/3569 E., 2026/7539 K., 13.07.2026).

Başvuru infazı durdurur mu?

Hayır. Duraksama başvurusu cezanın infazını ertelemez (5275 sayılı Kanun m.98/2); şikâyet de verilen kararın veya yapılan işlemin yerine getirilmesini durdurmaz. İnfaz hâkimi yalnızca giderilmesi güç veya imkânsız sonuçlar doğacaksa ve işlem açıkça hukuka aykırıysa erteleme ya da durdurma kararı verebilir (4675 sayılı Kanun m.5/4). Hesap hatası tahliye tarihini etkiliyorsa dilekçede durdurma talebini de ayrıca yazın.

Dilekçede neler bulunmalı?

• Hükümlünün kimliği, infaz defteri numarası ve müddetnamenin tarihi
• Hatalı bulunan satır: oran, mahsup süresi, suç tarihi, tekerrür kaydı veya toplama
• Doğru değer ve dayanak: kanun maddesi, tutuklama ve tahliye kararları, kesinleşmiş hüküm
• Talep: yeni müddetname düzenlenmesi ve gerekiyorsa infazın durdurulması
• Ekler: müddetnamenin sureti, kesinleşme şerhli ilam, mahsup belgeleri

İnfaz hâkiminin kararına karşı ne yapılır?

İnfaz hâkimi şikâyeti duruşma yapmadan dosya üzerinden bir hafta içinde karara bağlar. Kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, şikâyetçi veya ilgili Cumhuriyet savcısı tarafından, infaz hâkimliğinin yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesine itiraz edilir (4675 sayılı Kanun m.6). Bu süre önceden yedi gündü; 7499 sayılı Kanunla iki haftaya çıkarıldı. İtiraz mercii kararı kesindir (CMK m.271/4); sonrasında Yargıtay incelemesi ancak Adalet Bakanlığının istemiyle kanun yararına bozma gibi olağanüstü yoldan olur (CMK m.309).

İnfaz hesabı teknik bir iştir ve süreler kısadır. Hata şüphesi taşıyan bir müddetname, ceza avukatı ile birlikte belgelere bakılarak incelenmelidir. Ceza yargılamasının diğer aşamaları için ceza hukuku sayfası, kısa yanıtlar için ceza hukuku sıkça sorulan sorular bölümü kullanılabilir.

Yeni Kanunlar Müddetnameyi Nasıl Etkiler?

İnfaz kuralları son yıllarda birkaç kez değişti. Aşağıdaki tablo, müddetname okurken karşınıza çıkabilecek değişiklikleri 5275 sayılı Kanun ve 4675 sayılı Kanun metinlerindeki yürürlük kayıtlarına göre özetliyor.

7593 sayılı Kanun ağırlıklı olarak çocuk hükümlüleri ilgilendirir. Kanun çocuk eğitimevlerine doğrudan alınma ve ayrılma kurallarını yeniden yazdı, 107. maddenin beşinci fıkrasındaki gün hesabı kuralını değiştirdi ve Türk Ceza Kanununun 31. maddesindeki çocuklara özgü ceza aralıklarına dokundu. 107. maddenin yetişkin hükümlüler için oranları belirleyen ikinci ve dördüncü fıkraları ile 108. madde bu listede yer almıyor.

Yeni bir düzenleme çıktığında müddetname kendiliğinden güncellenmeyebilir. Kendi dosyanızın kapsama girip girmediğini suç tarihine göre kontrol edin. Lehe kanun gerekiyorsa hükmü veren mahkemeden, hesapta duraksama varsa infaz hâkimliğinden karar istenir (5275 sayılı Kanun m.98). Eski bir müddetname uzun süredir elinizdeyse yeni tebliğ edilen nüshayla karşılaştırın.

Müddetname Hakkında Sık Sorulan Sorular

Müddetname nedir?

Müddetname, kesinleşen hapis cezasının infazı için Cumhuriyet başsavcılığınca hazırlanan ve ceza süresini, mahsup edilen günleri, koşullu salıverilme ile hak ederek tahliye tarihlerini gösteren belgedir. Yönetmelik bu belgeyi süre belgesi diye adlandırır; uygulamada müddetname denir.

Müddetname nereden alınır?

Hükümlü kuruma alındıktan sonra belge Cumhuriyet başsavcılığınca kendisine verilir. Sonradan yeni nüsha gerekirse hükmün infazını yapan Cumhuriyet başsavcılığının infaz bürosuna dilekçeyle başvurulur. Hükümlünün avukatı da vekâletname veya müdafi belgesiyle aynı yoldan başvurabilir.

Müddetnameye itiraz süresi kaç gündür?

Cumhuriyet savcısının infaza ilişkin işlemine karşı infaz hâkimliğine şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün, her hâlde işlemin yapıldığı tarihten itibaren 30 gündür. İnfaz hâkiminin kararına karşı ağır ceza mahkemesine itiraz süresi, kararın tebliğinden itibaren iki haftadır; eski metindeki yedi günlük süre 7499 sayılı Kanunla iki haftaya çıkarılmıştır.

Müddetnameye itiraz nereye yapılır?

Dilekçe, hükmün infazına ilişkin işlemi yapan Cumhuriyet başsavcılığının bulunduğu yer infaz hâkimliğine verilir. Dilekçe başsavcılığa veya cezaevi müdürlüğüne verilirse en geç üç gün içinde infaz hâkimliğine gönderilir. İnfaz hâkiminin kararına karşı itiraz, infaz hâkimliğinin yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesine yapılır.

Müddetname e-Devlet'ten sorgulanabilir mi?

Kanun ve yönetmelikte müddetnamenin e-Devlet veya UYAP ekranında yayımlanacağına dair bir hüküm yoktur. UYAP Vatandaş Portal, e-Devlet şifresiyle girişte kişinin taraf olduğu dosya ve evrakları göstermektedir; infaz evrakının orada görünüp görünmediği dosyaya göre değişir. İtiraz için gereken imzalı nüsha infaz bürosundan alınır.

Müddetname sonradan değişir mi?

Değişebilir. Yeni bir mahkûmiyetin kesinleşmesi, toplama kararı verilmesi, mahsup düzeltmesi veya infaz hâkimliğinin hesabı hatalı bulması hâlinde yeni müddetname düzenlenir. Değişiklik kendiliğinden bildirilmeyebileceğinden, tebliğ edilen her nüshanın saklanması ve öncekiyle karşılaştırılması gerekir.