URSA Avukatlık

Çalışma alanı

Sigorta Hukuku

Sigorta sözleşmesi, ödenmeyen hasar, tahkim ve rücu

Sigorta hukuku, sigorta sözleşmesinden ve zorunlu sigortalardan doğan hak ve borçları düzenler. Temel kurallar Türk Ticaret Kanunu'nun sigorta hükümlerinde, trafik sigortası Karayolları Trafik Kanunu'nda, sigorta şirketleri, Güvence Hesabı ve Sigorta Tahkim Komisyonu ise Sigortacılık Kanunu'nda yer alır. Uyuşmazlıkların çoğu hasarın teminat kapsamında olup olmadığından, eksik ödemeden veya ödemeden sonra gelen rücu talebinden çıkar.

Sigorta şirketiyle uyuşmazlıkta ilk adım yazılı başvurudur. Şirket ödemezse ya da eksik öderse Sigorta Tahkim Komisyonu'na veya mahkemeye gidilir. İsteğe bağlı sigortalarda tahkim için şirketin sisteme üye olması gerekir; trafik sigortası gibi zorunlu sigortalarda ise üye olmasa da tahkime başvurulabilir (5684 sayılı Kanun m.30). Sigorta sözleşmesinden doğan istemler kural olarak iki yılda zamanaşımına uğrar (TTK m.1420).

Aşağıda hangi sigortanın neyi ödediğini, uyuşmazlıkta izlenecek yolu, önemli süreleri ve konularına göre sigorta rehberlerimizi bulabilirsiniz.

Önce bunları okuyun

Sigorta Hukuku alanında en çok başvurulan rehberler.

Sigorta Hukuku Hangi Kanunlarla Düzenlenir?

Sigorta sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında rizikonun gerçekleşmesi hâlinde zararı tazmin etmeyi ya da belli bir parayı ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TTK m.1401). Sözleşmenin ayrıntısı poliçe ve genel şartlarla belirlenir. Bir uyuşmazlıkta önce hangi düzenlemenin uygulanacağı bulunur; trafik sigortasında Karayolları Trafik Kanunu'nun özel hükümleri, diğer sigortalarda Türk Ticaret Kanunu öne çıkar.

DüzenlemeNeyi kapsar
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m.1401 ve devamı)Sigorta sözleşmesi, tarafların borçları, ödeme zamanı, zamanaşımı, sigortacının halefiyeti (m.1472)
5684 sayılı Sigortacılık KanunuSigorta şirketleri, Güvence Hesabı (m.14), Sigorta Tahkim Komisyonu (m.30)
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (m.91 ve devamı)Zorunlu trafik sigortası, sigortacıya başvuru, ödeme süresi, kapsam dışı talepler, zamanaşımı
6305 sayılı Afet Sigortaları KanunuBinalarda deprem zararı için zorunlu deprem sigortası
Genel şartlar ve poliçeTeminatın kapsamı, istisnalar, tazminat için istenecek belgeler

Trafik sigortası genel şartları madde madde

Hangi Sigorta Neyi Öder?

Aynı olayda birden fazla sigorta devreye girebilir. Hangi poliçeye başvurulacağı zararın türüne ve zararı kimin verdiğine bağlıdır. Trafik kazasındaki tedavi giderleri sigorta şirketinden değil, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın SGK'dan karşılanır (KTK m.98). Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının kapsamı dışındadır (KTK m.92/f).

SigortaNeyi karşılarRehber
Zorunlu trafik sigortasıAracın işletilmesiyle başkalarına verilen bedensel ve maddi zarar; sürücünün kendi aracını karşılamazTrafik sigortası
KaskoSigortalının kendi aracındaki hasar, poliçedeki teminatlar ölçüsündeKasko neyi ödemez
İhtiyari mali mesuliyet (İMM)Trafik sigortası limitini aşan sorumluluk; poliçede varsa manevi tazminatİMM sigortası
Zorunlu koltuk ferdi kazaTicari yolcu taşıtındaki yolcunun ölüm, sakatlık ve tedavi gideriKoltuk sigortası
Hayat sigortasıSigortalının ölümünde poliçede gösterilen kişiye poliçe bedeliHayat sigortası
Yangın ve konut sigortasıBinada ve eşyada poliçedeki rizikolardan doğan hasarYangın sigortası tazminatı
Güvence HesabıSigortasız, tespit edilemeyen veya çalıntı aracın verdiği bedensel zarar (5684 m.14)Güvence Hesabı

Sigorta Şirketiyle Uyuşmazlıkta İzlenecek Yol

Sigorta uyuşmazlığında adımların sırası önemlidir. Her aşamanın yazılı kaydı bir sonrakinin dayanağı olur; başvuru ve teslim tarihleri kanıtlanabilir biçimde saklanmalıdır.

  1. 1

    Rizikonun bildirilmesi

    Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirir. Bildirimin yapılmaması veya geç yapılması tazminatın artmasına yol açmışsa, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılabilir (TTK m.1446).

    Sigorta şirketine başvuruTazminat için gerekli belgeler

  2. 2

    Belgeler ve eksper incelemesi

    Şirket hasarı kural olarak eksper raporuna göre değerlendirir. Rapordaki tespit veya hesaba katılmıyorsanız itirazınızı yazılı yapın. Tahkimde ve davada hasar bilirkişi incelemesiyle yeniden belirlenir.

    Eksper raporu ve itirazEşdeğer parça ve orijinal parça hakkı

  3. 3

    Ödeme süresi

    İsteğe bağlı sigortalarda tazminat, belgeler verilip sigortacının araştırması bitince ve her hâlde ihbardan 45 gün sonra muaccel olur; can sigortalarında bu süre 15 gündür. Araştırma ihbardan itibaren üç ayda bitmezse sigortacı, tespit edilen tutarın en az yarısını avans olarak öder (TTK m.1427). Trafik sigortasında şirket başvuruyu 15 gün içinde cevaplar ve belgeler ulaştıktan sonra sekiz iş günü içinde öder (KTK m.97, m.99).

    Sigorta şirketi ödeme yapmazsa

  4. 4

    Tahkim veya dava

    Ödeme yapılmaz veya eksik yapılırsa Sigorta Tahkim Komisyonu'na ya da mahkemeye gidilir. Hakemler görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar verir (5684 m.30). Trafik sigortacısına karşı açılacak dava zorunlu arabuluculuğa tabi değildir, ancak dava şartı olarak önce sigortacıya yazılı başvuru yapılmalıdır (Yargıtay 4. HD, E. 2023/12689, K. 2024/4378).

    Sigorta Tahkim KomisyonuTahkim başvuru dilekçesi

  5. 5

    İbraname ve eksik ödeme

    Ödeme sırasında imzalanan ibraname her zaman hakkı bitirmez. Trafik kazalarında tazminat miktarına ilişkin olup yetersizliği açıkça belli olan anlaşmalar, yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilir (KTK m.111).

    Sigorta şirketi eksik ödeme yaptıysaİbranameden sonra bakiye değer kaybı

  6. 6

    Rücu talebi gelirse

    Tazminatı ödeyen sigortacı, ödediği tutar kadar sigortalısının yerine geçer ve sorumlulara karşı onun haklarını kullanır (TTK m.1472). Trafik sigortasında şirket, kanunda ve genel şartlarda sayılan hâllerde kendi sigortalısına da rücu edebilir. Rücu talebinin dayanağı, kusur oranı ve zamanaşımı ayrıca incelenmelidir.

    Rücu nedirSigorta şirketinin rücu hakkıGüvence Hesabı rücu davası

Sigorta Uyuşmazlıklarında Önemli Süreler

Sürelerin çoğu kendiliğinden işlemez; başvurunun ve belgelerin teslim tarihinin kanıtlanabilir olması gerekir.

İşlemSüreDayanak
Rizikoyu sigortacıya bildirmeGecikmeksizinTTK m.1446
Tazminatın muaccel olması (isteğe bağlı sigortalar)İhbardan itibaren en geç 45 gün; can sigortalarında 15 günTTK m.1427/2
Araştırma uzarsa avansİhbardan itibaren 3 ay; tespit edilen tutarın en az yarısıTTK m.1427/3
Trafik sigortasının başvuruya cevabı15 günKTK m.97
Trafik sigortasının ödemesiBelgeler ulaştıktan sonra 8 iş günüKTK m.99
Tahkimde hakem kararıGörevlendirmeden itibaren en geç 4 ay5684 sayılı Kanun m.30
Sigorta sözleşmesinden doğan istemlerde zamanaşımıMuacceliyetten itibaren 2 yıl; her hâlde rizikodan itibaren 6 yılTTK m.1420
Trafik kazasından doğan maddi tazminatta zamanaşımıÖğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıl; suç için daha uzun süre varsa oKTK m.109
Yetersiz tazminat anlaşmasının iptaliAnlaşmadan itibaren 2 yılKTK m.111

Hesaplama Araçları

Konuya Göre Sigorta Rehberleri

Rücu ve Güvence Hesabı

Sigorta şirketinin veya Güvence Hesabının ödediği tutarı sizden istemesi ve sigortasız araç kazaları.

Hayat, ferdi kaza ve yangın sigortaları

Can sigortalarında ve konut, işyeri sigortalarında ödeme, lehtar ve ret gerekçeleri.

Tüm sigorta hukuku rehberleri

Sayfa 1 / 3 · 31 rehber
Kapalı lacivert şemsiye, yazısız makbuz bloğu ve dolma kalem ile trafik kazası sigorta tazminatı konulu sakin bir kompozisyon
Sigorta Hukuku

Trafik Kazası Sigorta Tazminatı Nasıl Alınır, Ne Kadar

Kazadan sonra hangi sigortanın hangi zararı ödediğini, 2026 teminat limitlerinin nasıl okunacağını, tazminatı belirleyen unsurları, belgeleri, ödeme sürelerini ve eksik ödemede ibranamenin sonucunu anlatan rehber.

11 dk okuma
Güvence Hesabı rücu davasında kime rücu edildiğini, itiraz ve süreyi anlatan araç, dosya ve kalkan
Sigorta Hukuku

Güvence Hesabı Rücu Davası, Kime Rücu Edilir? Tebligat, Süre ve İtiraz

Güvence Hesabı bedensel zarar için ödeme yaptıktan sonra sigortasız araç sahibine, sürücüye ve diğer sorumlulara rücu eder. Yazı ödeme emrine itirazı, zamanaşımını, tahkim ve görev meselesini ve satılmış aracı anlatır.

11 dk okuma
Sigorta şirketinin ödeme yapmaması halinde şikâyet, tahkim ve dava sürecini anlatan dosya ve takvim
Sigorta Hukuku

Sigorta Şirketi Ödeme Yapmazsa Ne Yapılır? Şikâyet, Tahkim ve Dava

Sigorta şirketi ödeme yapmazsa trafik sigortasında 15 gün ve 8 iş günü, kaskoda 45 gün süresi işler. Yazılı başvuru, SEDDK şikâyeti, tahkim, dava ve faiz sırası burada.

11 dk okuma
Trafik sigortasında düşen hasarsızlık basamağının düzeltilmesi için yol haritası
Sigorta Hukuku

Hasarsızlık İndirimi Düştü, Kusursuzsanız Basamak Nasıl Düzeltilir?

Trafik sigortasında 0-8 basamak sistemi, basamağı düşüren ödemeler, hatalı hasar kaydına itiraz, SBM düzeltmesi, prim farkı iadesi, kaskoda indirim ve araç satışında basamak aktarımı.

12 dk okuma
Selde kalan aracın hasarında kasko, su çekme, pert ve başvuru süreci
Sigorta Hukuku

Araç Selde Kalırsa Kasko Öder mi? Sel Hasarını Kim Karşılar

Kaskoda sel ve su baskını teminatı, motorun su çekmesi, pert ve rayiç değer, sürüklenen aracın verdiği zarar, konut sigortası, DASK, belediyenin sorumluluğu ve yargı yolu ile ihbar ve delil.

13 dk okuma
İhtiyari mali mesuliyet sigortasının trafik sigortası limitini aşan zararı karşılaması
Sigorta Hukuku

İMM Sigortası Nedir, Ne İşe Yarar? Limiti Aşan Zarar, Manevi Tazminat ve Başvuru

İhtiyari mali mesuliyet sigortasının dayanağı, trafik sigortasıyla sırası, doğrudan başvuru, manevi tazminat klozu, sınırsız İMM, ödenmeyen ve rücu edilen hâller, yolcuların durumu ve tahkim ile dava yolu.

12 dk okuma
Yağmurlu bir akşam garajda brandayla örtülü otomobil ile kaskonun ödemediği hâlleri simgeleyen kapak görseli
Sigorta Hukuku

Kasko Neyi Ödemez, Kasko Ödeme Yapmazsa Ne Yapılır?

Kasko genel şartlarındaki teminat dışı hâller ve ek teminat gerektiren riskler, alkolde münhasır illiyet, olay yerini terk, ihbar süresi, riziko ağırlaşması, karşı tarafın hasarı, ret yazısına karşı tahkim ve mahkeme yolu ile zamanaşımı.

14 dk okuma
Masada renkli sekme ayraçlı halkalı klasör, ikaz yeleği ve ikaz üçgeni ile trafik sigortası genel şartlarını simgeleyen kapak görseli
Sigorta Hukuku

Trafik Sigortası Genel Şartları Madde Madde, B.2, B.4, Ek-6 ve 2026 Değişikliği

ZMSS Genel Şartlarının madde rehberi. Teminat türleri ve teminat dışı hâller, sekiz iş günlük ödeme ve anlaşmalı servis kuralı, rücu bentleri, başvuru ve zamanaşımı ile 1 Temmuz 2026 değişikliğinin eski ve yeni poliçelere etkisi.

13 dk okuma
Masada açık hasar dosyası, cetvel ve kırmızı kalem ile sigorta şirketinin eksik ödemesinin kontrolünü simgeleyen kapak görseli
Sigorta Hukuku

Sigorta Şirketi Eksik Ödeme Yaptı, Ne Yapmalı? İbraname, İtiraz, Tahkim ve Dava

Sigortanın eksik ödemesinde kalan tutarın nasıl isteneceği, imzalanan ibranamenin hükmü ve iki yıllık süre, itiraz, tahkim ve kısmi dava, 2026 değişikliğiyle oransal mahsup ve faiz başlangıcı.

12 dk okuma
Garajda parlak araç kaputu üzerindeki boya kalınlık ölçüm cihazı ile kaskonun değer kaybını ödeyip ödemediği sorusunu simgeleyen kapak görseli
Sigorta Hukuku

Kasko Değer Kaybını Öder mi? Kendi Kaskomdan Değer Kaybı Alabilir miyim, Kusurluysam Ne Olur?

Kasko genel şartlarının değer kaybına bakışı, poliçedeki ek teminat ve İMM klozu, tek taraflı kaza, kusur payı, kasko ödemesinden sonra karşı taraftan değer kaybı ve tahkim ya da tüketici mahkemesi yolu.

12 dk okuma
Atölye tezgâhında yan yana duran iki far ünitesi ile eşdeğer ve orijinal parça ayrımını simgeleyen kapak görseli
Sigorta Hukuku

Eşdeğer Parça Nedir? Trafik Sigortası ve Kaskoda Orijinal Parça Hakkı ve Fark Bedeli

Eşdeğer parçanın hukuki tanımı, trafik sigortasının hangi hâlde orijinal parça takmak zorunda olduğu, onay ve ispat yükü, 1 Temmuz 2026 değişikliği, orijinal parça fark bedelinin talebi, servis seçimi, kaskodaki parça klozu ve değer kaybına etkisi.

10 dk okuma
Hasarlı otomobil ve eksper klasörü ile pert araçta sigortanın ödemediği farkı simgeleyen kapak görseli
Sigorta Hukuku

Pert Farkı Tazminatı Nedir, Kimden ve Nasıl Alınır?

Pert olan aracın tazminatı, kaza tarihindeki rayiç değerden sovtaj bedeli düşülerek hesaplanır. Sigortanın eksik ödediği veya 400.000 TL araç başı teminatı aşan pert farkının kimden ve nasıl isteneceği, rayiç değere itiraz, sovtaj seçimi, kasko ve zamanaşımı.

10 dk okuma

Sık sorulan sorular

Sigorta Hukuku hakkında merak edilenler

En sık karşılaştığımız soruların kısa yanıtları. Ayrıntıyı rehberlerde bulabilir, dosyanıza özel değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.

Sigorta Hukuku rehberlerinden tüm sorular 0530 830 34 06
Sigorta şirketi hasarı ödemezse ne yapılmalı?

Önce şirkete yazılı başvuru yapılıp ret gerekçesi yazılı olarak istenir. Gerekçe poliçe ve kanunla uyuşmuyorsa Sigorta Tahkim Komisyonu'na ya da mahkemeye başvurulabilir; zorunlu sigortalarda şirketin tahkim sistemine üye olması aranmaz.

Sigorta Tahkim Komisyonu nedir?

Komisyon, sigorta şirketleriyle sigortalılar ve zarar görenler arasındaki uyuşmazlıkları hakem heyetleri aracılığıyla çözen bir yoldur. Başvurudan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmış olması gerekir.

Tahkim mi, mahkeme mi tercih edilmeli?

Belgeleri net ve kusur tartışması sınırlı dosyalarda tahkim daha hızlı sonuç verebilir. Kusurun ve zararın çekişmeli olduğu, kapsamlı bilirkişi incelemesi gereken dosyalarda mahkeme yolu tercih edilebilir; seçim dosyanın özelliklerine göre yapılır.

Kasko ile trafik sigortası arasındaki fark nedir?

Zorunlu trafik sigortası, sigortalının kusuruyla üçüncü kişilere verdiği zararı karşılar; kendi aracınızın hasarını karşılamaz. Kasko ise isteğe bağlıdır ve poliçedeki teminatlar ölçüsünde kendi aracınızın zararını karşılar.

Rücu nedir?

Rücu, zararı ödeyen sigorta şirketinin ödediği tutarı sorumlu kişiden geri istemesidir. Trafik sigortasında alkollü veya ehliyetsiz araç kullanımı gibi kanunda sayılan hâllerde şirket kendi sigortalısına da rücu edebilir.

Eksper raporuna itiraz edilebilir mi?

Edilebilir. Rapordaki hasar tespitine veya hesaba karşı bağımsız eksper raporu alınabilir; uyuşmazlık tahkimde veya mahkemede bilirkişi incelemesiyle çözülür.

İbraname imzaladıktan sonra fark istenebilir mi?

Ödenen tutar gerçek zararı karşılamıyorsa, Yargıtay uygulamasında ibraname ödenen miktar için makbuz hükmünde sayılabilir ve bakiye talep edilebilir. Sonuç, belgenin içeriğine ve ödemenin zarara oranına göre değişir.

Sigorta alacaklarında zamanaşımı ne kadar?

Sigorta sözleşmesinden doğan talepler kural olarak iki yıllık zamanaşımına tabidir ve her hâlde rizikonun gerçekleşmesinden itibaren altı yıl içinde ileri sürülmelidir. Zorunlu trafik sigortasında ise trafik kazasına ilişkin zamanaşımı kuralları uygulanır.

Sigorta şirketi geç öderse faiz istenebilir mi?

Evet. Şirket, gerekli belgelerin teslim edilmesinden sonra kanundaki süre içinde ödeme yapmazsa temerrüde düşer ve gecikme için faiz istenebilir.

Hayat sigortası ödemesi reddedilirse ne yapılır?

Ret çoğunlukla sözleşme öncesi beyan yükümlülüğünün ihlali iddiasına dayanır. Beyan edilmeyen durumun rizikoyla ilişkisi ve şirketin bu durumu bilip bilmediği incelenir; ret gerekçesi yerinde değilse tahkim veya dava yoluna gidilir.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.