Çalışma alanı
Ceza Hukuku
Soruşturma, kovuşturma, infaz ve mağdur hakları
Ceza yargılaması iki ana aşamadan oluşur. Soruşturma, Cumhuriyet savcısının bir suçun işlendiği izlenimini veren hâli öğrenir öğrenmez işin gerçeğini araştırmasıyla başlar (CMK m.160); kovuşturma ise iddianamenin kabulüyle başlayan ve mahkemece yürütülen aşamadır. Gözaltı, tutuklama ve adli kontrol kararları soruşturma sırasında verilebildiğinden, şüphelinin ilk ifadeden itibaren hangi güvencelere sahip olduğunu bilmesi önemlidir.
Şüpheli veya sanık, yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmama hakkına ve müdafi yardımına sahiptir (CMK m.147, m.149). Suçtan zarar gören ise şikâyette bulunabilir, kovuşturma aşamasında davaya katılabilir ve kararlara karşı kanun yollarına başvurabilir (CMK m.237, m.260). Yargılamanın sonunda verilen cezanın seçenek yaptırıma çevrilmesi, ertelenmesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi sonuçları ayrıca değerlendirilir.
Aşağıda ceza yargılamasının aşamalarını, şikâyet ve uzlaştırma kurallarını, mahkûmiyetin sonuçlarını, önemli süreleri ve suç türlerine göre rehberlerimizi bulabilirsiniz.
Önce bunları okuyun
Ceza Hukuku alanında en çok başvurulan rehberler.

Ceza Alan Ne Kadar Yatar? 1 Yıldan 10 Yıla Yatar Tablosu
1 ile 10 yıl arası hapis cezalarında cezaevinde kalınacak süre tablosu; yarı ve üçte iki oranı, denetimli serbestlik, onda bir kuralı, suç tarihine göre geçici hükümler, uyuşturucu ve mükerrir hesabı.
21 dk okuma
Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK), Cumhuriyet savcısının soruşturma sonunda dava açmaya yetecek şüphe bulamadığında veya kovuşturma olanağı kalmadığında verdiği karardır.
11 dk okuma
Hakaret Suçunda Ceza Miktarı
Hakaret suçunda ceza miktarı, tek sayıyla ifade edilebilecek sabit rakam değildir; hakaretin nasıl, kime ve kimlerin önünde yapıldığına göre değişir.
15 dk okumaCeza Yargılaması Hangi Aşamalardan Geçer?
Ceza Muhakemesi Kanunu yargılamayı soruşturma ve kovuşturma olarak ikiye ayırır. Soruşturma sonunda savcı ya dava açar ya da kovuşturmaya yer olmadığına karar verir; dava açılırsa dosya mahkemeye gider. Hangi aşamada olduğunuz, hangi sürenin işlediğini ve hangi yola başvurabileceğinizi belirler.
| Aşama | Ne olur | Dayanak |
|---|---|---|
| Soruşturma | Savcı delilleri şüphelinin lehine ve aleyhine toplar | CMK m.160 |
| Gözaltı | Yakalanan kişi savcılıkça bırakılmazsa soruşturma için gözaltına alınabilir | CMK m.91 |
| Tutuklama ve adli kontrol | Kuvvetli şüphe ve tutuklama nedeni varsa hâkim karar verir; adli kontrol daha hafif seçenektir | CMK m.100, m.109 |
| Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar | Yeterli şüphe yoksa savcı dava açmaz; karara itiraz edilebilir | CMK m.172, m.173 |
| Uzlaştırma | Kapsamdaki suçlarda şüpheli ile mağdur uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmayı dener | CMK m.253 |
| İddianame ve kovuşturma | Savcı iddianame düzenler; mahkeme iddianameyi inceler, duruşma yapılır, hüküm verilir | CMK m.170, m.174 |
| Kanun yolları | Hükme karşı istinaf, ardından temyiz | CMK m.273, m.291 |
Savcılıktan ifadeye çağrıldımKovuşturmaya yer olmadığına dair karar
Şikâyet, Uzlaştırma ve Davanın Düşmesi
Bazı suçlarda soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için mağdurun şikâyeti gerekir. Yetkili kişi altı ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz; süre, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden başlar (TCK m.73/1-2). Şikâyete bağlı suçlarda şikâyetten vazgeçme kural olarak davayı düşürür (TCK m.73/4).
Uzlaştırma, kanunda sayılan suçlarda dava açılmadan önce şüpheli ile mağdurun uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmayı denemesidir. Kapsama şikâyete bağlı suçlar ile kasten yaralama, taksirle yaralama, basit tehdit, hırsızlık ve dolandırıcılık gibi sayılı suçlar girer (CMK m.253/1). Edim hemen yerine getirilirse savcı kovuşturmaya yer olmadığına karar verir (CMK m.253/19).
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Şikâyet süresi | Fiili ve failin kim olduğunu öğrenmeden itibaren 6 ay | TCK m.73/1-2 |
| Hakarette şikâyet süresinin üst sınırı | Her hâlde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren 2 yıl | TCK m.73/2 |
| Şikâyetten vazgeçme | Kural olarak davayı düşürür; birden çok sanık varsa diğerlerini de kapsar | TCK m.73/4-6 |
| Uzlaştırma kapsamı | Şikâyete bağlı suçlar ve CMK m.253/1-b'de sayılan suçlar | CMK m.253/1 |
| Uzlaştırma yapılamayan suçlar | Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip ve hakaret | CMK m.253/3 |
| Uzlaşma sonucu | Edim hemen yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir | CMK m.253/19 |
Mahkûmiyetin Sonuçları
Mahkûmiyet kararı her zaman cezanın cezaevinde çekilmesi anlamına gelmez. Kanun, hükmedilen cezanın türüne ve süresine göre seçenek yaptırım, erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi kurumlar öngörür. Her birinin şartları farklıdır ve mahkemenin takdirine bağlıdır.
| Kurum | Temel şart | Dayanak |
|---|---|---|
| Seçenek yaptırım | Bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli sayılır ve adli para cezası gibi yaptırımlara çevrilebilir | TCK m.49/2, m.50 |
| Taksirli suçlarda çevirme | Hapis cezası uzun süreli olsa da adli para cezasına çevrilebilir; bilinçli taksirde uygulanmaz | TCK m.50/4 |
| Cezanın ertelenmesi | İki yıl veya daha az hapis cezası; belirli yaş gruplarında üç yıl | TCK m.51 |
| Hükmün açıklanmasının geri bırakılması | İki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası; beş yıl denetim süresi | CMK m.231/5-8 |
| Dava zamanaşımı | Suçun cezasının üst sınırına göre sekiz ile otuz yıl arasında değişir | TCK m.66/1 |
Ceza Yargılamasında Süreç Adım Adım
Ceza dosyasında adımların sırası ve her adımın süresi sonucu etkiler. Tebligat tarihlerini ve kararların öğrenildiği günü kanıtlanabilir biçimde saklamak, süre hesabında en önemli güvencedir.
- 1
Şikâyet veya ihbar
Suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına ya da kolluğa yapılır; yazılı olabileceği gibi tutanağa geçirilmek üzere sözlü de olabilir (CMK m.158). Şikâyete bağlı suçlarda altı aylık şikâyet süresi unutulmamalıdır (TCK m.73).
- 2
İfade ve müdafi
İfade alınırken şüpheliye yüklenen suç anlatılır, müdafi seçme hakkı bildirilir ve açıklamada bulunmamanın kanuni hakkı olduğu söylenir (CMK m.147). Şüpheli soruşturmanın her aşamasında müdafi yardımından yararlanabilir; müdafiin ifade sırasında yanında bulunma hakkı kısıtlanamaz (CMK m.149).
- 3
Gözaltı, tutuklama ve adli kontrol
Gözaltı süresi yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez (CMK m.91/1). Tutuklama için kuvvetli suç şüphesi ve bir tutuklama nedeni gerekir; ölçülü olmayan tutuklama kararı verilemez (CMK m.100). Tutuklama nedenlerinin varlığı hâlinde tutuklama yerine adli kontrol uygulanabilir (CMK m.109). Tutuklama kararına öğrenmeden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir (CMK m.268).
- 4
Uzlaştırma
Suç uzlaşmaya tabiyse ve dava açılması için yeterli şüphe varsa dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Uzlaşma teklifi yapılan kişi yedi gün içinde kararını bildirmezse teklifi reddetmiş sayılır (CMK m.253/4). Uzlaştırmacı işlemleri otuz günde sonuçlandırır; süre her defasında yirmi günü geçmemek üzere en fazla iki kez uzatılabilir (CMK m.253/12).
- 5
Soruşturmanın sonu
Savcı yeterli şüphe oluşturacak delil bulamazsa veya kovuşturma olanağı yoksa kovuşturmaya yer olmadığına karar verir (CMK m.172). Suçtan zarar gören karara tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK m.173/1). Yeterli şüphe varsa iddianame düzenlenir ve mahkeme iddianameyi on beş gün içinde inceler (CMK m.170, m.174).
- 6
Kovuşturma ve hüküm
Mağdur ve suçtan zarar gören, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek davaya katılabilir (CMK m.237). Duruşma sonunda hüküm fıkrası okunur ve hazır bulunan sanığa başvurabileceği kanun yolları, mercii ve süresi bildirilir (CMK m.231/1-2). Mahkeme koşulları varsa hükmün açıklanmasını geri bırakabilir.
- 7
Kanun yolları ve infaz
İstinaf ve temyiz istemi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde hükmü veren mahkemeye yapılır (CMK m.273/1, m.291/1). Süresinde başvuru hükmün kesinleşmesini engeller. Kesinleşen cezanın infazında müddetname ve cezanın türüne göre hesap önem kazanır.
Kanun yolu sürelerinin başlangıcı hükmün açıklandığı gün değil, gerekçeli kararın tebliğ edildiği gündür. 7499 sayılı Kanun öncesindeki yedi ve on beş günlük süreler artık iki haftadır (CMK m.268, m.273, m.291).
Ceza Yargılamasında Önemli Süreler
Ceza yargılamasında süreler çoğunlukla hak düşürücüdür. Başvurunun hangi tarihte yapıldığı ve kararın hangi tarihte öğrenildiği ya da tebliğ edildiği kanıtlanabilir olmalıdır.
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Şikâyete bağlı suçta şikâyet | Fiili ve failin kim olduğunu öğrenmeden itibaren 6 ay | TCK m.73/1-2 |
| Hakarette şikâyet süresinin üst sınırı | Her hâlde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren 2 yıl | TCK m.73/2 |
| Gözaltı | Yakalama anından itibaren en çok 24 saat; toplu suçlarda savcı her defasında bir günü geçmemek üzere 3 gün uzatabilir | CMK m.91/1, m.91/3 |
| Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz | Tebliğden itibaren 2 hafta | CMK m.173/1 |
| Hâkim veya mahkeme kararına itiraz | Kararın öğrenildiği günden itibaren 2 hafta | CMK m.268/1 |
| Uzlaşma teklifine cevap | Tekliften itibaren 7 gün; cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır | CMK m.253/4 |
| Uzlaştırma işlemleri | 30 gün; her defasında 20 günü geçmemek üzere en çok iki kez uzatılabilir | CMK m.253/12 |
| İstinaf istemi | Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta | CMK m.273/1 |
| Temyiz istemi | Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta | CMK m.291/1 |
| HAGB denetim süresi | 5 yıl | CMK m.231/8 |
Hesaplama Araçları
Konuya Göre Ceza Hukuku Rehberleri
Soruşturma ve yargılama süreci
İfadeye çağrılma, takipsizlik kararı ve itirazı, uzlaştırma ve müddetname gibi sürecin işleyişine ilişkin rehberler.
Ceza, HAGB ve infaz
Hükmedilen cezanın nasıl infaz edildiği, hükmün açıklanmasının geri bırakılması, adli para cezası ve hak yoksunluğu.
Yaralama, tehdit ve haksız tahrik
Kasten yaralamanın cezası yaralanmanın ağırlığına göre değişir; tehdit ve haksız tahrik hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Hakaret, iftira ve ısrarlı takip
Kişilik haklarına yönelik suçlarda şikâyet süresi, uzlaştırma kapsamı ve ceza miktarı suç tipine göre farklılaşır.
Silah ve kesici alet
Ruhsat, taşıma ve kullanma biçimine göre ayrı yaptırımlar doğuran silah ve bıçak suçları.
Para, mal ve bahisle ilgili suçlar
Emanetin kötüye kullanılması, hesap kiralama, bahis ve kumar gibi malvarlığına ve ekonomik düzene ilişkin suçlar.
Sahtecilik, kaçakçılık ve rüşvet
Sahte plaka, kilometre düşürme, altın kaçakçılığı ve rüşvet gibi kamu güvenine ve kamu idaresine karşı suçlar.
Trafikle ilgili suçlar
Alkollü araç kullanma ve trafikte işlenen suçlar ceza davası açılmasına yol açabilir; kazanın tazminat boyutu ayrı yürür.
Tüm ceza hukuku rehberleri
Sayfa 1 / 4 · 47 rehber18 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar?
18 yıl hapis cezasında koşullu salıverilme 9 yıl sonunda başlar; genel suçta yaklaşık 8 yıl cezaevinde kalınır. Suç tarihine göre yatar tablosu, örnek infaz takvimi, açık cezaevi, erteleme ve paraya çevirme.
6 dk okuma15 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar?
15 yıl hapis cezasında koşullu salıverilme 7 yıl 6 ay sonunda başlar; genel suçta yaklaşık 6 yıl 6 ay cezaevinde kalınır. Suç tarihine göre yatar tablosu, örnek infaz takvimi, açık cezaevi, erteleme ve paraya çevirme.
6 dk okuma12 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar?
12 yıl hapis cezasında koşullu salıverilme 6 yıl sonunda başlar; genel suçta yaklaşık 5 yıl cezaevinde kalınır. Suç tarihine göre yatar tablosu, örnek infaz takvimi, açık cezaevi, erteleme ve paraya çevirme.
6 dk okuma2 Yıl 1 Ay Ceza Alan Ne Kadar Yatar?
2 yıl 1 ay hapis cezasında koşullu salıverilme 1 yıl 1 ay sonunda başlar; genel suçta yaklaşık 39 gün cezaevinde kalınır. Suç tarihine göre yatar tablosu, örnek infaz takvimi, açık cezaevi, erteleme ve paraya çevirme.
6 dk okuma1 Yıl 3 Ay Ceza Alan Ne Kadar Yatar?
1 yıl 3 ay hapis cezasında koşullu salıverilme 7 ay sonunda başlar; genel suçta yaklaşık 23 gün cezaevinde kalınır. Suç tarihine göre yatar tablosu, örnek infaz takvimi, açık cezaevi, erteleme ve paraya çevirme.
5 dk okuma10 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar?
10 yıl hapis cezasında koşullu salıverilme 5 yıl sonunda başlar; genel suçta yaklaşık 4 yıl cezaevinde kalınır. Suç tarihine göre yatar tablosu, örnek infaz takvimi, açık cezaevi, erteleme ve paraya çevirme.
6 dk okuma5 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar?
5 yıl hapis cezasında koşullu salıverilme 2 yıl 6 ay sonunda başlar; genel suçta yaklaşık 1 yıl 6 ay cezaevinde kalınır. Suç tarihine göre yatar tablosu, örnek infaz takvimi, açık cezaevi, erteleme ve paraya çevirme.
5 dk okuma4 Yıl 2 Ay Ceza Alan Ne Kadar Yatar?
4 yıl 2 ay hapis cezasında koşullu salıverilme 2 yıl 1 ay sonunda başlar; genel suçta yaklaşık 1 yıl 1 ay cezaevinde kalınır. Suç tarihine göre yatar tablosu, örnek infaz takvimi, açık cezaevi, erteleme ve paraya çevirme.
6 dk okuma1 Yıl 8 Ay Ceza Alan Ne Kadar Yatar?
1 yıl 8 ay hapis cezasında koşullu salıverilme 10 ay sonunda başlar; genel suçta yaklaşık 31 gün cezaevinde kalınır. Suç tarihine göre yatar tablosu, örnek infaz takvimi, açık cezaevi, erteleme ve paraya çevirme.
5 dk okuma1 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar?
1 yıl hapis cezasında koşullu salıverilme 6 ay sonunda başlar; genel suçta yaklaşık 19 gün cezaevinde kalınır. Suç tarihine göre yatar tablosu, örnek infaz takvimi, açık cezaevi, erteleme ve paraya çevirme.
5 dk okuma
Cezaevi Girdi Çıktı Nedir, Kaç Gün Sürer?
Cezaevi girdi çıktı, kısa cezada teslim olduktan sonra denetimli serbestlikle çıkmaktır. 4 Haziran 2025 sonrası suçlarda en az onda bir ve 5 gün yatılır; ceza ve suç tarihine göre tablo, açık cezaevi, sicil ve teslim.
10 dk okuma
Israrlı Takip Suçu ve Cezası, TCK 123/A Unsurları, Şikâyet ve Uzlaşma
TCK 123/A kapsamında ısrarlı takibin unsurları, hapis cezası aralıkları, nitelikli hâller, şikâyet süresi, uzlaştırma yasağı ve 6284 sayılı Kanundaki koruma tedbirleri.
13 dk okumaSık sorulan sorular
Ceza Hukuku hakkında merak edilenler
En sık karşılaştığımız soruların kısa yanıtları. Ayrıntıyı rehberlerde bulabilir, dosyanıza özel değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.
Ceza Hukuku rehberlerinden tüm sorular 0530 830 34 06İfadeye çağrıldım, ne yapmalıyım?
İfade alınırken size yüklenen suç anlatılır, müdafi seçme hakkınız bildirilir ve açıklamada bulunmamanın kanuni hakkınız olduğu söylenir (CMK m.147). Müdafi isteğiniz varsa ve seçecek durumda değilseniz baro tarafından size müdafi görevlendirilir. Hangi suç nedeniyle çağrıldığınızı öğrenmeniz ve ifadenizi buna göre vermeniz önemlidir.
Gözaltı süresi ne kadardır?
Gözaltı süresi, hâkime gönderilmek için zorunlu süre hariç, yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez. Toplu olarak işlenen suçlarda savcı bu süreyi her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatabilir (CMK m.91).
Tutuklama kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. Hâkim veya mahkeme kararına itiraz, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde yapılır (CMK m.268/1). Bunun yanında şüpheli veya sanık soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında salıverilmesini isteyebilir; tutukluluğun devamına veya salıverilmeye hâkim ya da mahkeme karar verir (CMK m.104).
Uzlaştırma nedir, her suçta yapılır mı?
Uzlaştırma, kanunda sayılan suçlarda şüpheli ile mağdurun uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmayı denemesidir. Her suçta yapılmaz: cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takip ve hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m.253/3). Uzlaşma sağlanır ve edim hemen yerine getirilirse savcı kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.
HAGB kararı verilirse hapis cezası ne olur?
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder (CMK m.231/5). Bu karar verildiğinde hapis cezası ertelenemez veya seçenek yaptırıma çevrilemez (m.231/7). Beş yıllık denetim süresinde kasten yeni suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa dava düşer (m.231/10).
Hapis cezası paraya çevrilebilir mi?
Bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli sayılır ve koşulları varsa adli para cezasına ya da başka bir seçenek yaptırıma çevrilebilir (TCK m.49/2, m.50/1). Taksirli suçlarda hapis cezası daha uzun olsa da adli para cezasına çevrilebilir; bilinçli taksirde bu imkân yoktur (TCK m.50/4). Suç tanımında hapis ve adli para cezası seçenek olarak öngörülmüş ve hapis cezasına hükmedilmişse ceza artık paraya çevrilmez (m.50/2).
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara nasıl itiraz edilir?
Suçtan zarar gören, kararın kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren savcının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. İtiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir (CMK m.173).
Şikâyetten vazgeçilirse ne olur?
Kovuşturma yapılabilmesi şikâyete bağlı suçlarda, kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür (TCK m.73/4). Vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (m.73/6). Şahsi haklardan da ayrıca vazgeçilmediyse tazminat davası açılabilir (m.73/7, m.74/2).
İstinaf ve temyiz süresi ne kadardır?
Her ikisi de hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır; istem hükmü veren mahkemeye dilekçeyle ya da zabıt kâtibine beyanla yapılır (CMK m.273/1, m.291/1). Tutuklu sanık, kurum müdürüne beyanda bulunarak da başvurabilir (CMK m.263).
Suçun mağduru hangi hakları kullanabilir?
Mağdur şikâyette bulunabilir (CMK m.158), ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar davaya katılabilir (CMK m.237) ve katılan sıfatını almışsa kararlara karşı kanun yollarına başvurabilir (CMK m.260). Bazı suçlarda baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteyebilir (CMK m.239). Suçtan doğan zararın tazmini ise hukuk mahkemesinde ayrıca istenebilir.
Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.
