Çalışma alanı
Tazminat Hukuku
Maddi ve manevi tazminat, süreler ve dava yolları
Tazminat hukuku, bir kişinin kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille, sözleşmeye aykırılıkla ya da kanundaki kusursuz sorumluluk hâlleriyle uğradığı zararın giderilmesini konu alır. Genel kural, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin bu zararı gidermekle yükümlü olmasıdır (TBK m.49). Zararı ve kusuru ispat yükü zarar görendedir (TBK m.50).
Bedensel zararda tedavi gideri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılması, ölümde cenaze gideri ve destekten yoksun kalma ayrı kalemlerdir (TBK m.53-54). Manevi tazminat bunlardan bağımsızdır ve hâkimin takdirine bağlıdır (TBK m.56, 58). Trafik ve iş kazası tazminatları kendi çalışma alanlarında ayrıntılı anlatılır; bu sayfa bütün tazminat davalarının ortak çerçevesini verir.
Aşağıda sorumluluğun kaynaklarını, tazminat kalemlerini, idareye karşı açılacak davaları, süreci, önemli süreleri ve konularına göre rehberleri bulabilirsiniz.
Önce bunları okuyun
Tazminat Hukuku alanında en çok başvurulan rehberler.

Manevi Tazminat Nedir, Miktarı Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminatın 2026'da da sabit bir tutarı yoktur. Hâkimin miktarı belirlerken gözettiği ölçütler, Yargıtay'ın onadığı dosyalardan tutar örnekleri, kimlerin isteyebileceği, dava ve zamanaşımı.
15 dk okuma
Malpraktis Davaları
Her kötü tıbbi sonuç doktor hatası değildir. Malpraktis davalarında dava yolu, tedavinin özel veya kamu hastanesinde yapılmasına göre değişir; davalı, mahkeme ve süreler buna göre belirlenir.
19 dk okuma
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Şartları ve Yaş Sınırı, Kaç Yaşına Kadar Alınır?
Destekten yoksun kalma tazminatı ölüm, sorumluluk, illiyet, destek ilişkisi ve zarar şartlarıyla doğar. Çocukta 18, 22 ve 25 yaş sınırı, eş ve anne babada ömür tablosu anlatılıyor.
11 dk okumaTazminat Sorumluluğu Hangi Kaynaklardan Doğar?
Aynı zarardan birden çok kişi sorumluysa müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanır (TBK m.61). Zarar gören dilediğine başvurabilir; sorumlular aralarındaki payı kusurun ağırlığına ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğuna göre paylaşır (TBK m.62).
Sorumluluğun kaynağı, davanın dayanağını, ispat yükünü ve çoğu zaman zamanaşımını belirler. Bu nedenle dilekçede önce sorumluluğun hukuki sebebi doğru kurulmalıdır.
| Sorumluluk türü | Dayanak | Temel kural |
|---|---|---|
| Haksız fiil | TBK m.49-50 | Kusurlu ve hukuka aykırı fiil; zararı ve kusuru zarar gören ispatlar |
| Adam çalıştıranın sorumluluğu | TBK m.66 | Çalışanın işi yaparken verdiği zarar; seçme, talimat ve denetimde özen gösterdiğini ispatlarsa sorumlu olmaz |
| Hayvan bulunduranın sorumluluğu | TBK m.67 | Gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz |
| Tehlike sorumluluğu | TBK m.71 | Önemli ölçüde tehlike arz eden işletmenin faaliyetinden doğan zarardan işletme sahibi ve işleten müteselsilen sorumludur |
| Sözleşmeye aykırılık | TBK m.112, m.114/2 | Borçlu kusursuzluğunu ispat etmedikçe sorumludur; haksız fiil hükümleri kıyasen uygulanır |
| İdarenin sorumluluğu | İYUK m.2/1-b, m.12-13; TBK m.55/2 | İdari eylem ve işlemlerden doğan zararlar için tam yargı davası açılır |
Bedensel Zarar, Ölüm ve Manevi Tazminat Kalemleri
Kanun kalemleri özellikle sayar; bu liste sınırlayıcı değildir. Destekten yoksun kalma ve bedensel zararlar Borçlar Kanunu hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacı taşımayan ödemeler zarardan veya tazminattan indirilemez (TBK m.55/1).
Zarar gören zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir (TBK m.52/1). Hesaplanan maddi tazminat hakkaniyet düşüncesiyle artırılamaz veya azaltılamaz; manevi tazminatta ise hâkim olayın özelliklerine göre uygun miktarı belirler.
| Kalem | Dayanak | Rehber |
|---|---|---|
| Tedavi giderleri | TBK m.54/1 | Bakıcı gideri |
| Kazanç kaybı (iyileşme dönemi) | TBK m.54/2 | Geçici iş göremezlik |
| Çalışma gücünün azalması veya yitirilmesi | TBK m.54/3 | İş gücü kaybı hesabı |
| Ekonomik geleceğin sarsılması | TBK m.54/4 | Ekonomik geleceğin sarsılması |
| Cenaze giderleri | TBK m.53/1 | Ölümlü kazada tazminat |
| Destekten yoksun kalma | TBK m.53/3 | Destekten yoksun kalma şartları |
| Bedensel bütünlük nedeniyle manevi tazminat | TBK m.56/1 | Manevi tazminat |
| Ağır bedensel zarar veya ölümde yakınların manevi tazminatı | TBK m.56/2 | Manevi tazminat |
| Kişilik hakkının zedelenmesi | TBK m.58 | Hakaret ve manevi tazminat |
İş kazası tazminatıYaralanmalı trafik kazası tazminatıÖlümlü trafik kazası tazminatı
İdareye Karşı ve Sözleşmeden Doğan Tazminat Talepleri
İdarenin eylem ve işlemlerinden zarar gören, idari yargıda tam yargı davası açar (İYUK m.2/1-b). Borçlar Kanunu'nun ölüm ve bedensel zarara ilişkin hükümleri, idarenin sorumlu olduğu sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğü kayıpları ve ölüm bakımından da uygulanır (TBK m.55/2).
Sözleşmeye aykırılıktan doğan zararlarda borçlu, kusurunun bulunmadığını ispat etmedikçe sorumludur (TBK m.112). Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde temerrüt hâlinde süre verilir ve süre sonunda ifa, tazminat ya da dönme seçilebilir (TBK m.123, 125).
| Durum | Dayanak | Yol |
|---|---|---|
| İdari işlem nedeniyle zarar | İYUK m.12 | Doğrudan tam yargı davası ya da iptal ve tam yargı davalarının birlikte açılması |
| İdari eylem nedeniyle zarar | İYUK m.13/1 | Önce idareye başvuru; ret veya otuz günde cevapsızlık hâlinde dava |
| Görevsiz mahkemeye açılan tam yargı davası | İYUK m.13/2 | Görev yönünden ret sonrası idareye başvuru şartı aranmaz |
| Sözleşmeye aykırılık | TBK m.112, m.125 | Temerrüt, süre verme, ifa veya tazminat ya da dönme |
| Ayıplı satım | TBK m.227 | Dönme, indirim, onarım veya değiştirme; genel hükümlere göre tazminat saklıdır |
Malpraktis davalarıAyıplı araç satışıHatalı estetik ameliyat
Tazminat Davasında Süreç Adım Adım
Tazminat dosyasının sonucu çoğu zaman en baştaki delil ve belge işlerine bağlıdır. Adımların sırası olay türüne göre değişse de genel akış aşağıdaki gibidir.
- 1
Zararın ve sorumlunun belirlenmesi
Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmekle yükümlüdür; miktar tam ispat edilemezse hâkim olayların olağan akışına göre hakkaniyetle belirler (TBK m.50). Zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz tarih zamanaşımının başlangıcıdır, bu nedenle tarih belgeyle kayda geçmelidir.
- 2
Kusur ve müterafik kusurun değerlendirilmesi
Hâkim, zarar görenin zarara razı olması, doğmasında ya da artmasında etkili olması hâlinde tazminatı indirebilir veya kaldırabilir (TBK m.52). Kusur ve zarar konusunda ceza hâkiminin kararı hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74).
- 3
Zararın hesaplanması
Bedensel zarar ve destekten yoksun kalma bilirkişi hesabıyla belirlenir; tedavi gideri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılması ayrı hesaplanır (TBK m.54-55). Manevi tazminatta hâkim olayın özelliklerini gözetir (TBK m.56).
- 4
Dava öncesi başvuru ve ön şartlar
Olay türüne göre dava öncesinde başvuru gerekebilir: idari eylemlerde önce idareye başvurulur (İYUK m.13/1); tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurmak dava şartıdır, taşınmazın aynından doğan tüketici uyuşmazlıkları gibi sayılan hâller hariç (TKHK m.73/A). Trafik ve iş kazası taleplerindeki ön adımlar kendi alanlarındaki rehberlerde anlatılır.
İş kazası tazminatıMalpraktis davalarıTrafik kazasında sigortaya başvuru
- 5
Dava, görevli ve yetkili mahkeme
Malvarlığı haklarına ilişkin davalarda kural olarak asliye hukuk mahkemesi görevlidir (HMK m.2). Haksız fiilden doğan davalar fiilin işlendiği yerde, zararın meydana geldiği yerde ya da zarar görenin yerleşim yerinde açılabilir (HMK m.16). Tutar bilirkişi raporuyla belli olacaksa dava kısmi dava olarak açılabilir (HMK m.109).
Tensip zaptıBilirkişi raporuna itirazBursa Adliyesi iletişim rehberi
- 6
Faiz ve zamanaşımı
Haksız fiilde borçlu, fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşer (TBK m.117/2). Tazminat istemi, zararı ve sorumluyu öğrenmeden iki yıl, her hâlde fiilden on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; ceza kanunu daha uzun süre öngörüyorsa o süre uygulanır (TBK m.72/1).
Ölüm ve bedensel zarar tazminatında 31/7/2026 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle faiz başlangıcı yeniden düzenlenmiştir; kazancın bilindiği döneme ait tutarlara olay tarihinden, bilinemeyen döneme ait tutarlara karar tarihinden kanuni faiz işletilir (TBK m.55/3). Bu kural 31/7/2026'dan sonra meydana gelen olaylara uygulanır.
Tazminat Davalarında Önemli Süreler
Tazminat taleplerinde süreler kaynağa göre değişir. Sürenin hangi tarihte başladığı çoğu davada tartışma konusu olur; zararı ve sorumluyu öğrenme tarihi belgelendirilmelidir.
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Haksız fiilden doğan tazminat istemi | Zararı ve sorumluyu öğrenmeden 2 yıl, her hâlde fiilden 10 yıl; ceza kanununda daha uzun süre varsa o | TBK m.72/1 |
| Rücu istemi | Tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlunun öğrenildiği tarihten 2 yıl, ödemeden 10 yıl | TBK m.73/1 |
| Sözleşmeye aykırılıktan doğan alacak | Kanunda aksine hüküm yoksa 10 yıl | TBK m.146 |
| Satılanın ayıbından doğan dava | Satılanın devrinden başlayarak 2 yıl; satıcı ağır kusurluysa bu süreden yararlanamaz | TBK m.231 |
| İdareye başvuru (idari eylem) | Öğrenmeden 1 yıl, her hâlde eylemden 5 yıl | İYUK m.13/1 |
| İdarenin başvuruya cevabı | 30 gün; ret veya cevapsızlık sonrası dava süresi işler | İYUK m.13/1 |
| İdari yargıda dava açma | Özel kanunda ayrı süre yoksa 60 gün | İYUK m.7/1 |
| Kısmi davada talebin artırılması | Tahkikatın sona ermesine kadar, bir defaya mahsus | HMK m.109/4 |
| Islah | Tahkikatın sona ermesine kadar | HMK m.177/1 |
Hesaplama Araçları
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı HesaplamaÖlümde eş ve çocukların tazminatı
- İş Gücü Kaybı Tazminatı HesaplamaMaluliyet oranına göre sürekli iş göremezlik
- Bakıcı Gideri Tazminatı HesaplamaGeçici ve sürekli bakıcı gideri
- Maluliyet Oranı Birleştirme (Balthazard)Rapordaki ayrı oranların birleşimi
- Peşin Sermaye Değeri HesaplamaTRH-2010 ile gelecekteki gelir kaybı
- Zamanaşımı Süresi HesaplamaKaza, tazminat ve alacakta son gün
Konuya Göre Tazminat Rehberleri
Haksız fiil ve manevi tazminat
Hakaret, darp ve kişilik hakkı ihlallerinde manevi tazminat, kusur paylaşımı ve kasten öldürmede tazminat.
Bedensel zarar tazminatı
Yaralanma sonrası tedavi, iş göremezlik, bakıcı gideri ve maluliyet oranına göre kalıcı zararın hesabı.
Yakın kaybı ve destekten yoksun kalma
Ölen kişinin desteğinden yoksun kalanların kim olduğu, pay oranları, şartlar, dilekçe ve zamanaşımı.
Sağlık hizmetinden doğan zarar
Hekim ve sağlık kuruluşunun sorumluluğu, hatalı estetik işlemler ve eksper hataları.
Sözleşme, eşya ve araç zararları
Ayıplı satış, otopark işletmesinin sorumluluğu, araç mahrumiyeti ve icra takibindeki kötü niyet tazminatı.
Dava usulü, rapor ve faiz
Delil tespiti, tensip, bilirkişi raporuna itiraz, faiz, adliye ve istinaf bilgileri.
Vekil ve ücret
Vekille yapılacak ücret sözleşmesi, tarifedeki ücretler ve vekilin azli.
Tüm tazminat hukuku rehberleri
Sayfa 1 / 4 · 42 rehber
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 2026-2027, Maktu ve Nispi Ücretler
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 2026-2027, 3 Kasım 2026'da yürürlüğe girdi. Nispi ücret dilimleri, maktu ücret tabloları, karşı taraf vekâlet ücreti kuralları ve sözleşmeli avukat aylık ücretleri anlatılıyor.
12 dk okuma
Trafik Kazası ve İş Kazası Tazminatında Yargıtay Kararlarından Örnek Dosyalar
Trafik ve iş kazası tazminatına ilişkin Yargıtay kararlarından 14 anonim örnek dosya. Her dosyada olay, sorun, sonuç ve künye bulunur; tutar yalnız kararda yazılıysa yılıyla verilir.
11 dk okuma
Bursa Adliyesi İletişim Rehberi
Bursa Adliyesinin adresleri, santral ve bina telefonları, icra daireleri, ilçe adliyeleri ve UYAP sorgusu; hangi iş için hangi birime gidileceği resmî sitelerden derlendi.
13 dk okuma
Hatalı Ekspertiz Raporunda Eksperin Sorumluluğu
Ekspertiz raporu aracın gerçek durumunu yansıtmıyorsa ekspertiz işletmesi Ticareti Yönetmeliği m.16/5 ve 6502 sayılı Kanun uyarınca sorumlu olabilir. Şartlar, süreler, delil ve sigorta eksperine itiraz yolu anlatılıyor.
11 dk okuma
İkinci El Ayıplı Araç Satışında Satıcının Sorumluluğu
İkinci el araç ayıplı çıkarsa şahıstan alımda TBK, galeriden alımda 6502 sayılı Kanun uygulanır. Seçimlik haklar, süreler, görevli yer ve örnek ihbar metni.
13 dk okuma
Avukatlık Ücret Sözleşmesi Örneği, Nasıl Yapılır ve Geçerli Olması İçin Ne Gerekir
Noktalı alanlı kısa bir avukatlık ücret sözleşmesi örneği ve madde madde anlamı. Yüzde yirmibeş sınırı, tarife altı ücret, şarta bağlı ücret ve ücretin ödenmemesi hâlinde yol kanun metinlerine göre anlatılıyor.
11 dk okuma
Avukat Azletme Nasıl Yapılır, Azilname Örneği ve Ücret Sonuçları
Avukat azli TBK m.512 uyarınca her zaman yapılabilir; noter yoluyla azilname ve mahkemeye dilekçeyle bildirim gerekir. Azilde ücretin tamamı ödenir, kusur veya ihmal varsa ödenmez (AK m.174).
12 dk okuma
Adli Yardım Dilekçe Örneği ve Gerekli Belgeler
Adli yardım mahkemeden (HMK m.334-340) veya baro adli yardım bürosundan (Avukatlık Kanunu m.176-181) istenir. İki yol için noktalı alanlı dilekçe örneği, belgeler, itiraz ve geri alma kuralları.
12 dk okuma
Tensip Zaptı Hazırlandı Ne Demek, Duruşma Günü Nasıl Öğrenilir?
UYAP'ta tensip zaptı hazırlandı yazısı, hâkimin dosyayı ilk incelemesini gösterir. Hukukta dilekçeler aşamasının başında düzenlenir (Yönetmelik m.200), ceza davasında iddianamenin kabulü sonrası duruşma hazırlığına denk gelir; süreler tebliğden işler.
15 dk okuma
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Zamanaşımı Kaç Yıl? Trafik, İş Kazası ve Ceza
Destekten yoksun kalma tazminatında süre iki yıl, her hâlde on yıldır; suç varsa ceza zamanaşımı uygulanır. Trafik, iş kazası, küçük hak sahibi ve sigorta başvurusu için süre tablosu.
12 dk okuma
Eş İçin Destekten Yoksun Kalma Tazminatı, Karı Koca Ne Kadar Alır, Evlenirse Ne Olur?
Eşini kaybeden kadın ve erkek destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir mi? Çalışan eş, ayrı yaşayan eş ve yeniden evlenen eş için Yargıtay'ın yaklaşımı ve evlenme ihtimali indirimi.
10 dk okuma
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Şartları ve Yaş Sınırı, Kaç Yaşına Kadar Alınır?
Destekten yoksun kalma tazminatı ölüm, sorumluluk, illiyet, destek ilişkisi ve zarar şartlarıyla doğar. Çocukta 18, 22 ve 25 yaş sınırı, eş ve anne babada ömür tablosu anlatılıyor.
11 dk okumaSık sorulan sorular
Tazminat Hukuku hakkında merak edilenler
En sık karşılaştığımız soruların kısa yanıtları. Ayrıntıyı rehberlerde bulabilir, dosyanıza özel değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.
Tazminat Hukuku rehberlerinden tüm sorular 0530 830 34 06Maddi tazminat ile manevi tazminat arasındaki fark nedir?
Maddi tazminat tedavi gideri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı gibi malvarlığındaki kaybı karşılar (TBK m.54). Manevi tazminat bedensel bütünlüğün zedelenmesinde olayın özelliklerine göre hâkimin takdir ettiği uygun bir miktardır (TBK m.56); kişilik hakkı ihlallerinde de istenebilir (TBK m.58).
Zarar miktarı belli değilse dava nasıl açılır?
Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107, 31/7/2026 tarihinde mülga olmuştur. Alacağın yalnızca bir kısmı dava edilebilir (kısmi dava) ve talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m.109/4).
Zamanaşımı dolduktan sonra tazminat istenemez mi?
Süre, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden iki yıl, her hâlde fiilden on yıldır; ceza kanunu daha uzun süre öngörüyorsa o süre uygulanır. Haksız fiil nedeniyle zarar gören bakımından bir borç doğmuşsa, tazminat istemi zamanaşımına uğramış olsa bile bu borcu ifadan kaçınabilir (TBK m.72).
Tazminat miktarı nasıl belirlenir?
Hâkim tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirler (TBK m.51). Bedensel zarar ve destekten yoksun kalma bilirkişi hesabıyla bulunur ve hesaplanan tutar hakkaniyet düşüncesiyle artırılamaz veya azaltılamaz (TBK m.55).
Zarar görenin de kusuru varsa ne olur?
Zarar gören zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir (TBK m.52/1). Bu nedenle kusur oranı tazminatın en belirleyici unsurlarından biridir.
Destekten yoksun kalma tazminatını kimler isteyebilir?
Ölenin desteğinden yoksun kalan kişiler bu sebeple uğradıkları kaybı isteyebilir (TBK m.53/3). Desteğin fiilen sağlanıp sağlanmadığı ve yoksun kalınan sürenin hesabı dosyaya göre değişir; ayrıntılar şart, pay ve zamanaşımı rehberlerindedir.
Manevi tazminatı yalnızca zarar gören mi isteyebilir?
Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde zarar görenin ya da ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar ödenmesine karar verilebilir (TBK m.56/2). Kişilik hakkının zedelenmesinde zarar gören, uğradığı manevi zarar için tazminat isteyebilir (TBK m.58).
Dava açmadan önce bir yere başvurmak gerekir mi?
Olay türüne göre değişir. İdari eylemlerden doğan zararda dava açmadan önce idareye başvurulur (İYUK m.13/1). Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır; bazı hâller hariçtir (TKHK m.73/A). Trafik ve iş kazalarında ön adımlar kendi alanlarında anlatılır.
Tazminata ne zamandan faiz işler?
Haksız fiilde borçlu, fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşer (TBK m.117/2). Çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatında, 31/7/2026 tarihli değişikliğe göre kazancın bilindiği döneme ait tutarlara olay tarihinden, bilinemeyen döneme ait tutarlara karar tarihinden kanuni faiz işletilir (TBK m.55/3); bu kural 31/7/2026'dan sonra meydana gelen olaylara uygulanır.
Ceza davasının sonucu tazminat davasını bağlar mı?
Hukuk hâkimi, kusurun ve ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı konusunda ceza hukukunun sorumluluk hükümleriyle ve ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir. Ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74).
Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.
