URSA Avukatlık

Çakarlı Araç

Trafik Kazası8 dk okumaEklenme:
Gece yol kenarında trafik konisi ile çakarlı araç cezası

Çakarlı araç, geçiş üstünlüğü olmayan bir araca ışıklı veya sesli uyarı cihazı takılıp kullanılan araçtır ve bu yasaktır. 2026 yılı için ilk tespitte 173.392 TL idari para cezası verilir, sürücü belgesi 30 gün geri alınır, araç 30 gün trafikten men edilir ve cihazlara el konulur. Bir yıl içinde ikinci ihlalde ceza 346.785 TL, geri alma ve men süresi 60 gün olur. Çakar kullanma hakkı yalnız kanunda ve yönetmelikte sayılan araçlara tanınmıştır. Aşağıda bu araçların kimler olduğu, yaptırımın kime nasıl uygulandığı, resmî araçlarla özel araçların farkı ve itiraz yolu anlatılıyor.

Çakarlı Araç Ne Demek?

Kanun ve yönetmelik metinlerinde "çakar" sözcüğü geçmez. Günlük dilde çakar denilen şey, ışıklı ve/veya sesli uyarı işareti veren cihazdır. Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 26. maddesinin ikinci fıkrası, mevzuatta belirtilen bu cihazların mevzuatta izin verilmeyen araçlara takılmasını ve kullanılmasını yasaklar. Yani ihlal iki adımdan oluşur ve cezayı doğuran şey cihazın izinsiz araçta bulunması ve kullanılmasıdır. Aracın çakarlı olması tek başına bir suç ya da kabahat değildir, hak sahibi araçlarda çakar zorunlu donanımdır.

Işıklı uyarı işareti, normal hava koşullarında en az 150 metreden görülebilen, dönerli veya aralıklı yanıp sönen cihazdır. Sesli uyarı işareti ise siren, düdük veya çan gibi en az 150 metreden duyulabilen cihazdır. Araçtaki müzik ve ses cihazlarının cezası ise KTK 72. madde trafik cezası yazısındadır. Tanımlar Geçiş Üstünlüğüne Sahip Araçlar Hakkında Yönetmelik'in (RG 2.2.2021, 31383) 3. maddesindedir.

Çakarlı Araç Kimlere Verilir, Çakarlı Araçları Kimler Kullanabilir?

Çakar kullanma yetkisi, geçiş üstünlüğüne sahip araçlara bağlıdır. KTK m.71 bu araçları öncelik sırasıyla sayar:

Geçiş üstünlüğü olan ve çakar kullanabilen araçların öncelik sırasıyla yedi maddelik listesi
  1. Cankurtaran araçları ile yaralı veya acil hasta taşıyan araçlar,
  2. İtfaiye araçları ve orman yangınıyla mücadele eden araçlar,
  3. Hükümlü veya sanığı takip eden ya da emniyet ve asayişi korumak için acele olay yerine giden zabıta araçları,
  4. Trafik suçu işleyerek kaçan aracı takip eden veya kaza yerine giden trafik görevlilerinin araçları,
  5. Afet ve acil durum hizmetlerinde görevli araçlar,
  6. Devletin yasama, yürütme ve yargı organlarının üst makamlarına ait, kanuna ekli (1) sayılı listedeki araçlar,
  7. Görev ve hizmet gerekleri ya da güvenlik nedeniyle yönetmelikte geçiş üstünlüğü tanınan araçlar.

Son gruba giren araçlar yönetmeliğin 5. maddesinde sayılır: organ, doku veya kan nakil araçları, doğalgaz acil müdahale araçları, yol bakımından sorumlu kuruluşların kar ve buzla mücadele ve acil müdahale araçları, korunan ve koruyan araçlar, hükümlü veya tutuklu nakil araçları ve Bakanlık onayıyla belirlenen kişilerin araçları. Bu sonuncu gruptaki hak, risk değerlendirmesi değişirse ya da her hâlde iki yılda bir yeniden gözden geçirilir. Kişi, şirket veya kurum kendi isteğiyle çakar edinemez; hak, araca değil görev ve hizmet niteliğine bağlıdır. Yönetmeliğin 9. maddesi de kamu kurumlarına, geçiş üstünlüğü olmayan resmî araçlarda ışıklı ve sesli uyarı işareti bulunmaması için tedbir alma görevi yükler. Resmî plakalı olmak çakar hakkı vermez.

Çakarlı Araç Cezası 2026 Ne Kadar?

Tutarlar Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 2026 Yılı Trafik İdari Para Cezaları Rehberi'nden alınmıştır. Kanun metnindeki 96.000 TL ve 192.000 TL rakamları (21.11.2024 tarihli 7533 sayılı Kanun) 2026 yeniden değerlemesiyle aşağıdaki tutarlara ulaşmıştır.

Çakarlı araçta ilk ihlal ile bir yıl içinde tekrarın yaptırımlarını karşılaştıran iki sütunlu tablo
İhlalMaddeİlk ihlalBir yıl içinde ikinci ve sonrakiDiğer yaptırım
İzin verilmeyen araca ışıklı veya sesli uyarı cihazı takmak ve kullanmakKTK m.26/2173.392 TL (bir ay içinde ödemede 130.044 TL)346.785 TL (bir ay içinde ödemede 260.088,75 TL)Belge 30 gün (tekrarda 60 gün) geri alınır, araç aynı süre trafikten men edilir, cihaza el konulur
Zorunlu ayırım işaretini bulundurmamakKTK m.26/11.246 TLAynıEksiklik giderilinceye kadar araç men
Yönetmeliğe aykırı donanım veya yazı takmakKTK m.26/31.246 TL, 5 ceza puanıAynıGereçler işletene ait giderlerle söktürülür

Rehber, 26/2 satırında ceza puanı göstermez. Ceza sürücüye kesilir. Sürücü aracı kullanan kişi olduğundan, aracın sahibi ayrı bir kişi olsa bile tutanak sürücü adınadır. Cihazın sökülmesinin giderleri ve sorumluluğu ise işletene aittir. Kanun, cihazlara mülki amirin el koyacağını ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine kararı yine mülki amirin vereceğini yazar. Bu, ek bir para cezası değil, cihazın kaybıdır.

Geri alınan belge, süre dolsa da kendiliğinden iade edilmez. Kanuna göre bu madde kapsamında geri alınan belgeler, 2918 sayılı Kanun'dan doğan trafik idari para cezalarının tamamı tahsil edildikten sonra iade edilir. Belge geri alındığı sürece araç kullanmak ayrıca ehliyetsiz araç kullanma yaptırımı doğurur. Geri alma süresi içinde direksiyona geçmenin cezası 200.000 TL'dir (KTK m.36/3-b).

Çakar Takmak ile Çakar Kullanmak Aynı mı?

Kanun hükmü "takılması ve kullanılması" der; rehber de ihlali "takmak ve kullanmak" diye yazar. Cihazın araçta takılı olması ve kullanılması aranır. Hak sahibi araçlarda bile ışık tepeye sabitlenebilir ya da kolayca takılıp sökülebilir (yönetmelik m.6), yani kalıcı montaj şartı yoktur. Araçta mevzuata aykırı başka bir değişiklik varsa ayrıca trafikten men kuralları gündeme gelebilir.

Yetkili araçta bile çakar her yere takılamaz. Yönetmeliğe göre ışık, aracın tepesine yerleştirilir. Bazı araçlarda sistem aracın diğer bölgelerine de takılabilir. Yönetmelik kapsamındaki araçta çakarı izin verilen yerlerin dışında bulundurmak ya da kullanmak KTK m.26/6'daki ayrı bir ihlaldir. Rehbere göre bu ihlalde ilk tekrara kadar belge geri alınmaz. Bir yıl içinde ikinci ve sonraki ihlalde belge 30 gün geri alınır ve araç 30 gün trafikten men edilir.

Çakarlı Araçların Geçiş Üstünlüğü Var mı?

Yalnız KTK m.71'deki araçların vardır ve o da görev hâlinde iken. Hak, halkın can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak, duyulur ve görülür işaret vermek şartıyla kullanılır. Yönetmelik, ışıklı ve sesli uyarının birlikte verilmesini ister. Zorunluluk olmadığı hâlde geçiş üstünlüğünü kullanan sürücüye 46.000 TL idari para cezası kesilir (KTK m.71). Bu, çakarı hiç hak etmeyen araçtan ayrı bir yaptırımdır ve hak sahibi aracı kullanan görevlinin kuralı kötüye kullanmasını cezalandırır.

Yol yapım, bakım ve kurtarma araçlarında sarı renkli ışıklı uyarı işareti bulunur, ancak bu işaret geçiş üstünlüğü vermez (Karayolları Trafik Yönetmeliği m.143). Sarı çakarlı iş makinesine yol açmak zorunlu değildir, ambulansa açmak zorunludur. Yol vermemenin 2026 tutarı ve ayrımı ambulansa yol vermeme cezası yazısında yer alıyor. Karayolları Trafik Yönetmeliği m.144, geçiş üstünlüğüne sahip araçlarda bulunması gerekenlerin diğer araçlara takılarak kullanılmasını da sesli uyarı bakımından yasaklar.

Çakarlı Araç Neden Yasak, Nereye Şikâyet Edilir?

Gerekçe doğrudan geçiş üstünlüğünün kendisidir. Trafikte herkes çakar gördüğünde yol açmak zorunda kalır. Hak sahibi olmayan araç bu yükümlülüğü yok yere doğurur, ambulans ve itfaiye için gereken güven zayıflar. Bu yüzden kanun yaptırımı sürücü belgesine ve araca yöneltmiştir.

Çakarlı aracı tespit edip tutanak düzenleme yetkisi, KTK m.6'da sayılan trafik görevlilerine, yani polis ve jandarmaya aittir. İhbar da bu birimlere yapılır. İşlem yapılan araç bir kamu kurumuna aitse yönetmelik m.10 durumun ilgili kuruma yazılı bildirilmesini ister.

Çakar Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?

İdari para cezasına, tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir (Kabahatler Kanunu m.27). Ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödemede dörtte bir indirim uygulanır (KTK m.115, Kabahatler Kanunu m.17/6). İtirazda şunlar araştırılır:

  • Araçta takılı ışıklı veya sesli cihazın gerçekten bulunup bulunmadığı, tutanakta hangi cihazın ne zaman kullanıldığının yazılı olup olmadığı,
  • Aracın veya sürücünün geçiş üstünlüğü hakkı kapsamında olup olmadığı,
  • Cihazın çakar değil, aracın zorunlu donanımı ya da yetkili makam izniyle takılmış bir ayırım işareti olup olmadığı,
  • Tekrar hâlinde bir yıllık sürenin hesabı. İkinci ihlalin tutarı ve geri alma süresi bu hesaba bağlıdır.

Belge geri alma ve men işlemlerine karşı yol ehliyete el konulmasına itiraz yazısında anlatılıyor. Genel itiraz dilekçesi ve süreler için trafik cezasına itiraz yazısına bakılabilir. Tutarların bu sayfadaki dışındaki ihlallerle karşılaştırması 2026 trafik cezaları listesindedir. Aynı donanım grubundaki ses sistemi cezası ve sahte plaka cezası da benzer geri alma yaptırımı taşır.

Çakarlı Araç Hakkında Sık Sorulan Sorular

Çakarlı araç cezası 2026 ne kadar?

İlk tespitte 173.392 TL'dir, tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse indirimli 130.044 TL olur. Ayrıca belge 30 gün geri alınır ve araç 30 gün trafikten men edilir. Bir yıl içinde ikinci ihlalde 346.785 TL ve 60 gün uygulanır (EGM 2026 Rehberi, KTK m.26/2).

Çakarlı araç kullanma cezası kime kesilir, araç sahibine mi sürücüye mi?

Para cezası ve belge geri alma sürücüye uygulanır. Cihazın söktürülmesinin giderleri ve sorumluluğu işletene aittir. Araç 30 gün trafikten men edilir; bu aracı kullanamamak sahibini de etkiler.

Çakarlı araç nasıl alınır?

Kişiler çakar alıp takamaz. Çakar yetkisi KTK m.71'de ve Geçiş Üstünlüğüne Sahip Araçlar Hakkında Yönetmelik'te sayılan araçlara tanınmıştır. Yönetmeliğin 5. maddesindeki bazı araçlar için Bakanlık onayı aranır ve bu hak iki yılda bir yeniden gözden geçirilir.

Çakar sesi çıkaran siren de yasak mı?

Evet. Kanun ışıklı ve/veya sesli uyarı işareti veren cihazları aynı hükümde yasaklar. Siren, düdük ve benzeri cihazlar izin verilmeyen araçlara takılıp kullanılamaz.

Sarı çakar yasak mı?

Sarı ışıklı uyarı işareti yalnız yol yapım, bakım, kurtarma ve eskort gibi özel hizmet araçlarında bulunur. Geçiş üstünlüğü vermez. Bu hizmetlerle ilgisi olmayan araca takılması 26. madde kapsamında yasaktır.

Çakarlı araç yönetmeliği hangisi?

Geçiş Üstünlüğüne Sahip Araçlar Hakkında Yönetmelik'tir. 2 Şubat 2021 tarihli ve 31383 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Araçların ışık rengi, tanımları, takılma yeri ve kullanım kurallarını düzenler. Karayolları Trafik Yönetmeliği m.142 ve 143 de ilgili hükümler taşır.

Çakar için ceza puanı var mı?

EGM rehberi 26/2 satırında ceza puanı göstermez. Ayırım işaretinin yönetmeliğe aykırı bulundurulması için ayrıca 5 ceza puanı yazılıdır (KTK m.26/3).

Çakarlı aracın karıştığı kazada kusur nasıl belirlenir?

Çakarın varlığı kusur oranını kendiliğinden belirlemez. Geçiş üstünlüğü hakkını kullanan araç, can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak şartıyla hareket eder. Kaza hâlinde ne yapılacağı trafik kazası yaptım ne yapmalıyım yazısında anlatılıyor.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler