URSA Avukatlık

KTK 74/b Trafik Cezası

Trafik Kazası7 dk okumaEklenme:

KTK 74/b trafik cezası, ışıklı işaret ya da görevli bulunmayan, trafik işaretiyle belirlenmiş yaya veya okul geçidine yaklaşırken yavaşlamayan ve geçen ya da geçmek üzere bekleyen yayaya durarak ilk geçiş hakkını vermeyen sürücüye yazılır. Dayanağı Karayolları Trafik Kanunu'nun 74. maddesidir. Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 rehberine göre ceza 5.662 TL'dir; tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse 4.246,50 TL olur ve sürücünün kaydına 20 ceza puanı işlenir. Ehliyete el konulmaz. İtiraz süresi tebliğden itibaren 15 gündür. Kavşak giriş ve çıkışlarındaki aynı ihlal 74/a koduyla yazılır.

74/b Trafik Cezası Ne Demek, Kanunda Nasıl Geçer?

74. maddenin başlığı yayalara ilk geçiş hakkı verilmesidir. İlk fıkra şöyledir:

Sürücüler, görevli bir kişi veya ışıklı trafik işareti bulunmayan ancak trafik işareti veya levhalarıyla belirlenmiş kavşak giriş ve çıkışları ile yaya veya okul geçitlerine yaklaşırken yavaşlamak, varsa buralardan geçen veya geçmek üzere bulunan yayalara durarak ilk geçiş hakkını vermek zorundadırlar.

Kanun metninde bent harfi yoktur; (a) ve (b) ayrımı EGM rehberindedir. Kavşak giriş ve çıkışlarına ilişkin ihlal 74/a, yaya ve okul geçitlerine ilişkin ihlal 74/b koduyla yazılır. Karayolları Trafik Yönetmeliği yaya geçidini, taşıt yolunda yayaların güvenli geçebilmesi için trafik işaretleriyle belirlenmiş alan olarak tanımlar (m.3). Aynı Yönetmeliğin 146. maddesi bu geçitlere yaklaşan bütün sürücülerden aracı yavaşlatmayı, geçen veya geçmek üzere bulunan yayaya ilk geçiş hakkını vermeyi ve okul geçidi görevlisi varsa onun işaretine uymayı ister. Korunan kişi yalnız yürüyen yaya değildir; geçmek üzere bekleyen yaya da korunur. Kanundaki 488 TL tutarı yıllık yeniden değerleme oranıyla güncellenir; 2026 için geçerli rakam rehberdeki rakamdır.

74/b Trafik Cezası 2026'da Ne Kadar, Kaç Puan?

Yaptırım74/b
İdari para cezası (2026)5.662 TL
Tebliğden itibaren bir ay içinde ödemede (yüzde 25 indirimli)4.246,50 TL
Ceza puanı20 (yalnız sürücüye)
Sürücü belgesinin geri alınmasıYok
Aracın trafikten men edilmesiYok
Tekrarda artan tutarRehberde yok

Puan tek başına küçük görünse de toplanır: trafik suçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde 100 puanı dolduran sürücünün belgesi 2 ay geri alınır (KTK m.118). Aday sürücülük süresinde 53. maddenin ikinci fıkrası, 74. madde veya 78. maddeden herhangi birinin üç kez ihlali aday sürücü belgesini iptal ettirir (KTK ek m.17/ç); bkz. aday sürücü belgesi iptali. Bir ay içinde ödenmeyen cezaya her ay için yüzde 5 faiz eklenir ve toplam tutar cezanın iki katını geçemez (KTK m.115). İndirimli tutarın hesabı trafik cezası ve erken ödeme hesaplama yazısındadır.

74/b ile 74/a ve Yayaya Bağlı Diğer Kodlar Nasıl Ayrılır?

KodDavranış2026 tutarıPuan
74/bYaya veya okul geçidinde yavaşlamamak, yayaya ilk geçiş hakkını vermemek5.662 TL20
74/aİşaretle belirlenmiş kavşak giriş ve çıkışında aynı ihlal5.662 TLRehberde gösterilmemiş
53/2-aDönüşte kurala uygun geçen yayaya ilk geçiş hakkını vermemek1.246 TL20
52/1-aYaya geçidine yaklaşırken hızı azaltmamak1.246 TL15
46/2-kAksine işaret yokken yaya yolunda araç sürmek5.000 TLRehberde gösterilmemiş
47/1-bKırmızı ışıkta geçmekİlk ihlalde 5.000 TL20

Madde metni 74/b'nin sınırını kendisi çizer: görevli ya da ışıklı işaret bulunmayan geçit. Işıkla yönetilen geçide kırmızıda girmek 74. maddenin değil ışık kuralının konusudur ve tutarı tekrarla artar, bkz. kırmızı ışık cezası. Geçide yaklaşırken yalnızca hızın azaltılmaması söz konusuysa 52/1-a uygulanır. Dönüş sırasında geçen yayaya yol vermemek 53/2-a'dır. Okul servisinin DUR ışığı ise 75. maddenin konusudur. Tüm yaya sorumluluğu için yayaya çarpma sayfasına bakılabilir.

74/b Trafik Cezasını Kim Yazar, Tutanakta Nasıl Görünür?

Trafik suçlarında tutanağı yetki sınırları içinde Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma personeli ile Karayolları Genel Müdürlüğünün yetkili personeli düzenler (KTK m.114). Tutanağa ihlal edilen madde ve bent, yer, saat ve araç bilgileri yazılır. Sürücü olay yerinde belirlenemezse tutanak plakaya göre düzenlenir ve cezayı ödemesi için trafik kaydında araç sahibi görünen kişiye tebligat yapılır (KTK m.116). Sürücü başkasıysa ceza puanı yalnız o sürücüye işlenebileceği için araç sahibi gerçek sürücüyü bildirebilir; bkz. beyanlı trafik cezası.

74/b Cezasına İtiraz Nasıl Yapılır, Dilekçe Nasıl Yazılır?

İtiraz, tebliğ veya tefhimden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine dilekçeyle yapılır (Kabahatler Kanunu m.27). İndirimli ödeme itiraz hakkını kaldırmaz. Başlıca gerekçeler şunlardır:

  1. Yer: Olay yeri trafik işaretiyle belirlenmiş yaya veya okul geçidi değildi ya da geçit ışıkla veya görevliyle yönetiliyordu.
  2. Yaya: Kişi geçmek üzere değildi; geçidin yanından yürüyordu ya da kırmızıda yola girmişti. Yayalar geçitte de yaklaşan aracın uzaklığını ve hızını gözeterek geçmek zorundadır (KTK m.68, Yönetmelik m.138).
  3. Yavaşlama: Sürücü hızını azaltmış, gerekirse durmuştur; kamera kaydı ya da tanık bunu gösterir.
  4. Kod: Olay dönüş manevrasında ya da kavşak girişinde yaşandı; 74/b yerine 53/2-a ya da 74/a yazılmalıydı.
  5. Kimlik: Aracı o anda başka biri kullanıyordu.

Örnek dilekçe aşağıdadır; köşeli parantezli yerler kişiye ve dosyaya göre doldurulur:

[Şehir] Sulh Ceza Hâkimliğine

Başvuran: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No [Kimlik No]
Karşı taraf: [İdari yaptırım kararını veren birim]
Konu: [Tutanak Seri ve Sıra No] sayılı, KTK m.74/b uyarınca verilen idari para cezasına itirazdır.

Açıklamalar: Tutanak [Tebliğ Tarihi] tarihinde tebliğ edilmiştir; itiraz süresindedir. [Olay Tarihi ve Yeri]'nde yaya geçidine yaklaşırken hızımı azalttım ve geçen yayaya yol verdim / olay yeri trafik işaretiyle belirlenmiş yaya geçidi değildir / geçit ışıkla yönetilmektedir. [Deliller: kamera kaydı, tanık, fotoğraf].

Sonuç ve istem: Yukarıda açıklanan nedenlerle idari para cezası kararının kaldırılmasına karar verilmesini saygıyla talep ederim.

[Tarih] [Ad Soyad] [İmza]. Ekler: tutanak örneği, deliller.

Dilekçe iki nüsha verilir (Kabahatler K. m.27/3). Genel yol haritası trafik cezasına itiraz yazısındadır.

74/b Yaya Kazasında Kusur Sayılır mı?

Yayaya yol vermemek KTK m.84'te sayılan asli kusur hâlleri arasında değildir; liste kırmızı ışıkta geçme, kavşakta geçiş önceliğine uymama gibi hâlleri içerir. Kusuru bilirkişi, kanun ve yönetmelik kuralları ile olay yerindeki iz ve delilleri, ifadeleri birlikte değerlendirerek belirler (Yönetmelik m.157/b). Tutanak düzenleyenler tutanağa kusur oranı yazmaz, yalnızca kimin hangi kuralı ihlal ettiğini belirtir (m.156/3). SBM kaza senaryoları araçlar arası maddi hasarlı kazalar içindir; yaya için hazır bir yüzde tablosu yoktur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği dosyada kaza tespit tutanağı, sigortalı aracın sürücüsünün yaya geçidinde yayaya çarptığını ve yayaya ilk geçiş hakkını verme kuralını ihlal ettiğini yazıyordu. Sigorta şirketi sürücünün kusuru bulunmadığını savunuyordu; hakem heyeti ayrıca kusur raporu almadan tutanakla yetinmişti. Daire bunu hatalı bulmuş, ceza soruşturma dosyasının da alınarak bilirkişilerden ayrıntılı kusur raporu istenmesi için kararı bozmuştur (Yargıtay 4. HD, E. 2026/3617, K. 2026/4872, 28.04.2026). Tutanaktaki 74/b kodu bu yüzden kusur oranını tek başına belirlemez.

Yaya yaralandıysa sürücü hakkında taksirle yaralama soruşturması da yürütülür. Yaya, tazminatı kendi kusuru oranında indirimle alır; hesap için yaralanmalı trafik kazası tazminatı yazısına bakılabilir.

KTK 74/b Trafik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular

74/b trafik cezası nedir, ne demek?

Işıklı işaret ya da görevli bulunmayan, trafik işaretiyle belirlenmiş yaya veya okul geçidine yaklaşırken yavaşlamayan ve yayaya ilk geçiş hakkını vermeyen sürücüye KTK m.74 uyarınca yazılan cezadır. Bent harfi EGM rehberindeki gösterimdir.

74/b trafik cezası ne kadar, kaç TL?

EGM'nin 2026 rehberine göre 5.662 TL'dir. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirimle 4.246,50 TL olur.

74/b trafik cezası kaç puan?

Rehberde 20 ceza puanı gösterilir. Puan yalnız sürücünün kaydına işlenir; bir yıl içinde 100 puana ulaşan sürücünün belgesi 2 ay geri alınır.

74/b trafik cezasında ehliyete el konulur mu?

Hayır. Bu bentte belge geri alınmaz ve araç trafikten men edilmez. Aday sürücüde 74. maddenin üç kez ihlali belgenin iptaline yol açar.

74/b trafik cezasını kim yazar?

Yetki sınırları içinde Emniyet ve Jandarma personeli ile Karayolları Genel Müdürlüğünün yetkili personeli tutanak düzenler (KTK m.114). Sürücü bilinmiyorsa tutanak plakaya göre düzenlenir ve araç sahibine tebliğ edilir (m.116).

74/b trafik cezası erken ödemede ne kadar, nasıl ödenir?

Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse 4.246,50 TL'dir. Ödeme vergi dairelerinden, yetkilendirilen banka ve PTT aracılığıyla yapılır (KTK m.115). İndirimli ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.

74/b trafik cezasına itiraz nasıl edilir?

Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine dilekçe verilir. Geçidin işaretle belirlenmemiş ya da ışıklı olması, yayanın geçmek üzere olmaması, kodun yanlış seçilmesi gibi sebepler delille birlikte anlatılır.

74/b ile 74/a arasındaki fark nedir?

74/b yaya ve okul geçidindeki, 74/a işaretle belirlenmiş kavşak giriş ve çıkışlarındaki yayaya yol vermemeyi kapsar. Tutarları aynıdır; rehber puanı yalnız 74/b için gösterir.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler