URSA Avukatlık

Ehliyet Affı

Trafik Kazası6 dk okumaEklenme:

Ehliyet affı için Kasım 2026 itibarıyla yürürlükte genel bir düzenleme yoktur. Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) güncel metninde yer alan en yakın af niteliğindeki hüküm, 12 Mart 2023'te yürürlüğe giren 7440 sayılı Kanunla eklenen geçici 26. maddedir. Bu madde yalnız o tarihten önceki ceza puanlarını pasifleştirmiş ve geri alınmış belgelerin iadesine imkân vermiştir. Sonraki kanunlar, 2026'daki 7574 ve 7590 sayılı Kanunlar dahil, yaptırımları ağırlaştırmıştır. Kanun teklifi verilmesi af çıktığı anlamına gelmez. Aşağıda 2023 düzenlemesinin ne kapsadığı, 2026 durumu ve ehliyeti geri alınmış sürücünün yasal seçenekleri anlatılıyor.

Ehliyet Affı Var mı, Çıktı mı?

Kanun metninde bugün işleyen, yeni ihlalleri kapsayan bir ehliyet affı bulunmaz. Af, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kanun olarak kabul edilip Resmî Gazete'de yayımlandığında geçerli olur. Haber siteleri ve sosyal medyada dolaşan "ehliyet affı çıkıyor" ifadeleri kanun teklifi, komisyon görüşmesi ya da beklentiyi anlatır; bunların hiçbiri sürücü belgesini iade etme ya da ceza puanını silme hakkı doğurmaz. Muhalefet milletvekillerinin ehliyet iadesine ilişkin teklif vermesi ayrıca mümkündür, ancak teklifin kabul edilmesi ve yayımlanması gerekir. Güncel durum TBMM ve Resmî Gazete kayıtlarından izlenmelidir.

Ehliyet Affı En Son Ne Zaman Çıktı, Neleri Kapsadı?

KTK geçici m.26 (9.3.2023 tarihli 7440 sayılı Kanun m.15, yürürlük 12.3.2023) iki sonuç doğurmuştur:

  • Maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce sürücülere uygulanan trafik idari para cezalarına bağlı aktif ceza puanları pasif duruma getirildi ve ceza puanı hesaplamasında dikkate alınmaz oldu.
  • Aynı tarihten önce 47. maddenin üçüncü fıkrası, 51. maddenin üçüncü fıkrası ve 118. maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları kapsamında geçici olarak geri alınan ve sahibine teslim edilmemiş belgelerin geri almaları pasif duruma getirildi; belge, kanundaki süre ve şartlar aranmadan ilgilinin başvurusu üzerine iade edildi ve sonraki geri alma hesaplarında dikkate alınmadı.

Madde sınırlıdır. Pasifleştirilen puanlar ve süreler, yürürlük tarihinden önceki adli ve idari işler bakımından ilgilisine hak ya da istisna sağlamaz ve uygulanmış para cezalarını ortadan kaldırmaz. Yani 2023'teki düzenleme, ödenmemiş cezayı silen bir af değildir. Puan sisteminin bugünkü işleyişi için ehliyet ceza puanı ne zaman silinir yazısına bakılabilir.

2026'da Ehliyet Konusunda Ne Değişti?

2026'daki kanunlar af getirmemiş, aksine yaptırımları ağırlaştırmıştır. 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanun makas, otoyolda ters yön, yol kesme, saldırı amaçlı takip gibi ihlallerde belge geri alma ve beş yılda ikinci geri almada iptal kurallarını getirmiş, birçok ceza tutarını artırmıştır. 24 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanun aday sürücülüğün iptal şartlarını doğrudan kanun metnine yazmıştır (KTK ek m.17). Aday sürücüler için ayrıntı aday sürücü belgesi iptali yazısındadır.

Tek hafifletici hüküm 7574 sayılı Kanunla eklenen geçici m.27'dedir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 23, 25, 31, 46, 47, 73 ve 78. maddeler ile 48. maddenin on dördüncü fıkrası ve ek 2. maddenin üçüncü fıkrası kapsamında yapılmış işlemler tekerrür hesaplarında dikkate alınmaz. Bu bir af değildir, yalnız yeni düzenlemedeki "bir yılda ikinci ihlal" ve "beş yılda ikinci geri alma" hesabının geçmişten başlamasını önler. Geçmiş ceza ve geri alma kalkmaz.

Ehliyeti Geri Alınmış Sürücü Af Beklemeli mi?

Hayır. Af ihtimaline güvenerek geri alma süresi içinde araç kullanmak ağır sonuç doğurur. Geçici geri alınmış belgeyle araç kullananlara 200.000 TL idari para cezası verilir (KTK m.36/3-b). Belge iptal edilmişse yine aynı tutardır (m.36/3-c). Ayrıntı ehliyetsiz araç kullanma cezası yazısındadır.

Af yerine yasal olarak kullanılabilecek yollar şunlardır:

  1. İtiraz. İdari para cezasına tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir (Kabahatler Kanunu m.27). Ceza kaldırılırsa ona bağlı yaptırımlar da dayanaksız kalır. Yol için trafik cezasına itiraz ve ehliyete el konulmasına itiraz yazıları incelenebilir.
  2. Süre ve şartların tamamlanması. Geri alma süresi bitince, kanunda aranıyorsa psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi yapılır. Trafik idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartıyla belge iade edilir (örneğin KTK m.26 ve m.46).
  3. Yeniden belge almak. İptal edilen belge için sürücü kursu, sınav ve gerekli bekleme süreleri tamamlanır. Şartlar ehliyet iptali yazısında sıralanmıştır.

2023 Düzenlemesinden Bugün Yararlanılabilir mi?

Hayır. Geçici m.26 yalnız yürürlük tarihinden önce uygulanmış cezaların puanlarını ve o tarihten önce geri alınmış belgelerin geri almalarını kapsar. 12 Mart 2023'ten sonra alınan ceza puanı ya da yapılan geri alma bu maddeye girmez. Maddenin metninde belge iadesi, ilgilinin başvurusu şartına bağlanmıştır; yani af kendiliğinden uygulanmamış, sahibinin başvurmasıyla işlemiştir. Bugün aynı belge için iade istemek isteyen kişi, bu maddeye değil, geri almanın kendi dayanağı olan maddenin süre ve şartlarına bakar. Belgenin neden geri alındığı tutanaktan öğrenilir ve ilgili yazı ehliyet iptali sayfasındaki tablodan takip edilebilir.

Ceza Puanı Affı ile Ehliyet Affı Aynı Şey mi?

Değildir. Ceza puanı affı, puan hesabını sıfırlar; geri alınmış belge affı ise belgenin iadesini düzenler. 2023'teki hüküm ikisini birlikte içeriyordu, ancak her yeni af aynı kapsamda olmak zorunda değildir. Her düzenlemenin geçici maddesinde hangi maddelerin, hangi tarihten önceki işlemlerin kapsandığı yazılır. Bir haber "ehliyet affı" dediğinde bunun puan mı, geri alma mı, yoksa para cezası mı ile ilgili olduğu ayrıca doğrulanmalıdır. Para cezası affı, ancak açıkça yazılırsa vardır ve 2023 düzenlemesinde yoktur.

Aday Sürücü ve Ticari Sürücüler İçin Af Var mı?

Aday sürücü belgesi iptalleri ve ticari araç sürücülerine ilişkin yeni yaptırımlar bakımından da genel bir af bulunmaz. Aday sürücülük süresinde 75 ceza puanının aşılması ya da geri almayı gerektiren ihlal belgeyi iptal eder (KTK ek m.17). Alkollü araç kullanmaya ilişkin süreler ve tutarlar alkollü araç kullanma cezası yazısındadır. Bu ihlallerde başvurulabilecek tek yol, tutanak ve işlemin hukuka uygunluğunu denetleten itiraz ve dava yoludur.

Ehliyet Affı Haberleri Nasıl Doğrulanır?

Bir af haberinin doğru olup olmadığı üç yerden kontrol edilir. Kanun Resmî Gazete'de yayımlanmış mıdır, yayımlandıysa hangi tarihte yürürlüğe girmiştir ve metinde "ceza puanı" ya da "sürücü belgesi iadesi" ifadesi var mıdır. Haberlerde sık görülen "ehliyet affı çıktı" cümlesi çoğu kez kanun teklifinin Meclis'e sunulmasına dayanır. Teklif kanun hâline gelmeden hiçbir sürücü belgesi iade edilmez. Geçmiş tarihli af düzenlemeleri de yalnız kanun metninin belirttiği tarihten önceki ihlalleri kapsar.

Ehliyet Affı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Ehliyet affı var mı?

Kasım 2026 itibarıyla yürürlükte genel bir ehliyet affı yoktur. KTK'daki son af niteliğindeki hüküm 2023 tarihli geçici m.26'dır ve yalnız yürürlük tarihinden önceki puan ve geri almaları kapsamıştır.

Ehliyet affı çıkacak mı?

Bunu söylemek mümkün değildir. Kanun teklifi verilmesi çıkacağı anlamına gelmez. Yürürlüğe giren bir af ancak TBMM'de kabul edilip Resmî Gazete'de yayımlanarak geçerli olur.

Ehliyet affı neleri kapsıyor?

2023 düzenlemesi, yürürlük tarihinden önceki aktif ceza puanlarını pasifleştirmiş ve KTK m.47/3, 51/3 ile 118/2-3 kapsamında geri alınıp teslim edilmemiş belgelerin iadesine imkân vermiştir. Para cezalarını ortadan kaldırmamıştır.

Ehliyet affı ceza puanını siler mi?

2023 düzenlemesi o tarihe kadarki puanları pasif yapmıştır. Sonraki dönemde alınan puanlar silinmez, bir yıllık hesap kuralına göre değerlendirilir.

Ehliyet affı para cezasını da kaldırır mı?

Hayır. Geçici m.26, pasifleştirilen puan ve sürelerin uygulanmış trafik idari para cezalarını ortadan kaldırmadığını açıkça yazar.

Ehliyetim geri alındı, af çıkana kadar araç kullanabilir miyim?

Hayır. Geri alma süresi içinde araç kullanmak 200.000 TL ceza gerektirir (KTK m.36/3-b). Belge iade edilene kadar araç kullanılmamalıdır.

Ehliyet affı güncel haber doğru mu, nasıl anlaşılır?

Resmî Gazete'de yayımlanmış kanun metnine bakılır. Haber, kanun numarası ve yürürlük tarihi vermiyorsa kanun teklifi ya da beklentiyi anlatıyor olabilir.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler