URSA Avukatlık

Aracın Tescil Amacı Dışında Kullanılması Cezası

Trafik Kazası6 dk okumaEklenme:
Boş yük kasası açık bir araç ile aracın tescil amacı dışında kullanılması cezası konusu

Aracı tescil belgesinde gösterilen amacın dışında kullanmanın cezası, 2026 yılı için hem kullanana hem araç sahibine 11.629 TL idari para cezasıdır; bir ay içinde ödenirse 8.721,75 TL olur. Araç ayrıca 15 gün trafikten men edilir. Dayanak, KTK ek m.2'dir. Kanun metninde tutar 1.002 TL yazar, 2026 uygulamasında EGM rehberindeki yeniden değerlenmiş tutar esas alınır. Sürücü araç sahibi değilse tutanak plaka üzerinden sahibine de aynı miktarda düzenlenir. Cezaya 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğinde itiraz edilir; men işlemi ise ayrıca idari yargıya taşınabilir.

Tescil Amacı Dışında Kullanma Cezası 2026'da Ne Kadar?

Yaptırım2026 uygulamasıDayanak
İdari para cezası11.629 TLKTK ek m.2/1, EGM 2026 Rehberi
Bir ay içinde ödenirse8.721,75 TLKabahatler Kanunu m.17
Araç15 gün trafikten men edilirKTK ek m.2
Kime kesilirKullanana ve araç sahibineKTK ek m.2/1
Sürücü sahip değilseTescil plakasına aynı miktarda ayrı tutanakEGM 2026 Rehberi

Kanun metninde ceza, aracını tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlara ve sürülmesine izin veren araç sahiplerine uygulanır. Bu nedenle aracı başkasına verip amaç dışı kullanılmasına izin veren de sorumlu olur. Rehberdeki tutar 2026 yılı için geçerlidir; ceza tutanağındaki tarihte hangi tutarın geçerli olduğuna bakılmalıdır. Genel tablo 2026 trafik cezaları sayfasındadır.

Sürücüsü belirlenemeyen ya da tutanağın plakaya göre düzenlendiği durumlarda ceza, trafik kaydında araç sahibi olarak görünen kişiye posta yoluyla tebliğ edilir; tebliğ edilemezse ilanla tebliğ yapılabilir (KTK m.116). Bu nedenle adres ve tebligat bilgilerinin güncel tutulması önemlidir. Kiralık araçta ise ihlal tarihinde aracın kiralandığı kolluk verilerinden anlaşılırsa tutanak kiracı adına düzenlenir. Aracı ticari amaçla tescil ettirmek isteyen araç sahipleri, yönetmelikte belirtilen şartlara uymak ve bilgi ve belgeleri sağlamak zorundadır (KTK ek m.5).

Tescil Amacı Ne Demektir, Hangi Kullanım Amaç Dışı Sayılır?

Tescil belgesinde aracın kullanım amacı yazar. Karayolları Trafik Yönetmeliğine göre kazanç kaydı olmaksızın kullanılan taşıta hususi, çeşitli şekillerde kazanç sağlamak amacıyla kullanılana ticari, Taşıt Kanunu kapsamındakine resmi taşıt denir. Kanun, belgedeki bu amaç ile fiilî kullanım arasındaki farkı cezalandırır. Örneğin hususi tescilli bir aracın ücret karşılığı yolcu ya da yük taşımasında kullanılması, belgedeki amacın dışına çıkılması olarak tutanağa bağlanabilir.

Tescil belgesindeki hususi, ticari ve resmi kullanım amaçlarını ve amaç dışı kullanım örneğini gösteren üç kartlı şema

Her kullanım farkı bu bende girmez. Kendi eşyasını taşıyan, kazanç sağlamayan hususi araç sahibi tanım gereği hususi kullanım yapmaktadır. Amaç dışı kullanım iddiasında ihlalin ne olduğunun, hangi belgedeki amaçla çeliştiğinin tutanakta açıkça yazılması gerekir. Tutanakta yalnız genel ifade varsa bu durum itirazda gerekçe yapılır.

Belediye İzni Olmadan Yolcu Taşıma Ayrı mı Cezalandırılır?

Aynı madde, belediyeden çalışma izni ya da ruhsat almadan belediye sınırları içinde yolcu taşımayı ayrıca düzenler (ek m.2/3). Bu fıkrada ceza tutarları farklıdır:

Fiil2026 cezasıBir yıl içinde tekrarı
İzin ya da ruhsat olmadan yolcu taşımak (a)100.000 TL200.000 TL
İzin ya da ruhsattaki faaliyet konusu dışında taşımak (b)46.000 TL92.000 TL
İzin ya da ruhsattaki bölge ya da güzergâh dışında taşımak (c)20.000 TL40.000 TL

İlk fıkradaki amaç dışı kullanım ile yolcu taşıma fıkrası birbirine karıştırılmamalıdır. Yolcu taşıma yaptırımları, sürücü belgesi geri alma ve araç men süreleri korsan taksi cezası yazısında anlatılıyor. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, ek m.2/3'ün uygulama alanını sınırlayan kararlar vermiştir. Bunlardan birinde sürücü, havalimanı ile başka bir ilçedeki adresler arasında tarifesiz yolcu taşıdığı için ek m.2/3'ten ceza almıştı. Daire, belediye sınırları içinde bir noktadan bir başka noktaya yapılan taşıma niteliğinde olmayan taşımanın bu fıkra kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle Cumhuriyet Başsavcılığının bozma istemini yerinde görmüş, hâkimliğin kararını kanun yararına bozmuş, idari para cezasını kaldırmış ve karar tutanağını iptal etmiştir (E. 2021/20558, K. 2021/15359, T. 23.11.2021). Başka bir dosyada Daire, şehir içi yolcu taşımacılığı iddiasında ek m.2/3 değil 4925 sayılı Kanunun 26. maddesine göre ceza yazıldığını, bu nedenle itirazı kabul eden hâkimlik kararının sonuç bakımından doğru olduğunu belirterek bozma istemini reddetmiştir (E. 2022/9925, K. 2022/16615, T. 22.11.2022). Bu iki karar, tutanakta doğru maddenin yazıldığının itirazda ayrıca denetlendiğini gösterir.

Ceza ve Men Kararına İtiraz Nasıl Yapılır?

İdari para cezasına tebliğ ya da tefhimden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir (Kabahatler Kanunu m.27). Ödeme itiraz hakkını etkilemez; bir ay içinde ödemede yüzde 25 indirim uygulanır. Dilekçe, süre ve tebligat sorunları trafik cezasına itiraz yazısında anlatılıyor.

Tescil amacı dışı kullanma cezasına sulh ceza hâkimliğine, men işlemine ise idari yargıda itiraz edilebildiğini gösteren iki sütunlu karşılaştırma

Trafikten men işlemi için yol farklıdır. Kabahatler Kanunu m.27/8'e göre idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi hakkında idari yargının görev alanına giren kararlar da verilmişse, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görülür. Bu yüzden hem cezanın hem aracın bağlanmasının kaldırılması isteniyorsa hangi mahkemeye gidileceği ayrıca değerlendirilmelidir. Men sürelerinin işleyişi, otopark ve aracın geri alınması trafikten men yazısındadır.

Örnek İtiraz Dilekçesi

[İl] SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE

Başvuran: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [T.C. Kimlik No]
Karşı kurum: [Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü]
Konu: [Tutanak No] sayılı idari para cezası karar tutanağının kaldırılması talebidir.

Açıklamalar: [Tarih] tarihinde tebliğ edilen karar tutanağıyla, [Plaka] plakalı aracın tescil belgesinde gösterilen amacın dışında kullanıldığı gerekçesiyle KTK ek m.2 uyarınca idari para cezası uygulanmış ve araç 15 gün trafikten men edilmiştir. Tutanakta, aracın tescil belgesindeki hangi amaca aykırı kullanıldığı açıklanmamıştır. [Aracın kullanım amacı ile ilgili açıklama ve ekler]. Yolcu taşımadığım ve kazanç sağlamadığım, ekteki belgelerle sabittir.

Sonuç ve istem: 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca idari yaptırım kararının kaldırılmasına karar verilmesini saygıyla arz ederim.

[Tarih]
[Ad Soyad]
İmza

Ekler: Karar tutanağı örneği, tescil belgesi, tebliğ belgesi, [diğer belgeler]

Araç Sahibi Olarak Nelere Dikkat Edilmeli?

  • Belgedeki amacı kontrol edin: Tescil belgesindeki kullanım amacı ile aracı gerçekte nasıl kullandığınız uyuşmalıdır.
  • Aracı verirken amacı belirtin: Sahibine de ceza yazılabileceğinden aracı verdiğiniz kişiye hangi amaçla kullanabileceğini bildirin. Kendi aracını başkasına verme sorumluluğu aracını başkasına kullandırana ceza yazısında anlatılıyor.
  • Amaç değişecekse tescil kuruluşuna başvurun: Kullanım şekli kalıcı biçimde değişecekse belge güncellenmelidir.

Aracın Tescil Amacı Dışında Kullanılması Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular

Tescil amacı dışında kullanma cezası ne kadar?

2026 yılı için 11.629 TL idari para cezasıdır; bir ay içinde ödenirse 8.721,75 TL olur. Araç ayrıca 15 gün trafikten men edilir. Kanun metninde 1.002 TL yazar, 2026 uygulamasında rehberdeki yeniden değerlenmiş tutar geçerlidir.

Hususi araçla ücretli taşıma yapılırsa ne olur?

Araç tescil belgesindeki kullanım amacının dışında kullanıldığı için ek m.2/1 uygulanabilir. Belediye sınırları içinde izin almadan yolcu taşınıyorsa ek m.2/3 yaptırımları da gündeme gelir; bu fıkrada ceza 100.000 TL'ye kadar çıkar.

Sürücü araç sahibi değilse ceza kime kesilir?

Sürücüye düzenlenen tutanağın yanında araç sahibine tescil plakası üzerinden aynı miktar için ayrı tutanak düzenlenir. Sahip, izin vermediğini ya da aracın çalındığını delille ispatlayarak itiraz edebilir.

Cezaya itiraz süresi kaç gün?

Tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren 15 gündür. Başvuru sulh ceza hâkimliğine yapılır. Süre kaçarsa karar kesinleşir.

Araç 15 gün men edildikten sonra nasıl geri alınır?

Men süresi dolunca araç, ceza ve otopark ücreti gibi yükümlülükler yerine getirilerek teslim alınır. Ayrıntılı işlem ve ücretler trafikten men yazısında yer alır.

Yargıtay bu cezada neyi arıyor?

Yargıtay 7. Ceza Dairesi, belediye sınırları içinde bir noktadan başka bir noktaya yapılan taşıma niteliği taşımayan taşımayı ek m.2/3 kapsamında görmemiş ve böyle bir cezayı kaldırmıştır. Tutanakta doğru madde yazılmamışsa bu itirazda ileri sürülebilir.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler