
Aracını ehliyeti geçerli ve sınıfı uygun birine kullandıran kişiye, yalnız bu nedenle trafik cezası kesilmez. Ceza, kullandırılan kişide bir eksiklik varsa doğar. Ehliyetsiz birine araç vermek 2026 yılı için işletene tescil plakası üzerinden 40.000 TL, ehliyeti geri alınmış ya da iptal edilmiş birine araç vermek de aynı tutarda ceza demektir. Sınıfa uygun olmayan araç ya da tescil amacı dışı kullanımda araç sahibine 11.629 TL ceza yazılır. Ayrıca kazada işleten olarak tazminattan sorumlu olunur. Aşağıda hangi durumda hangi ceza uygulandığı ve itiraz yolu anlatılıyor.
Aracını Başkasına Kullandırmanın Cezası Var mı?
Kendi aracını eşine, arkadaşına ya da iş arkadaşına vermek tek başına suç ya da kabahat değildir. KTK, araç vermeyi değil, aracın kullanılma biçimindeki eksiği cezalandırır. Aşağıdaki tabloda araç sahibine ya da işletene ceza yazılan durumlar yer alıyor. Tutarlar 2026 yılı içindir (KTK ve EGM 2026 Rehberi):

| Araç kime kullandırıldı | Madde | Araç sahibine ya da işletene ceza | Bir ay içinde ödenirse |
|---|---|---|---|
| Sürücü belgesi olmayan kişi | 36/3-a | 40.000 TL, tescil plakası üzerinden | 30.000 TL |
| Sürücü belgesi geri alınmış ya da iptal edilmiş kişi | 36/3-b, 36/3-c | 40.000 TL, tescil plakası üzerinden | 30.000 TL |
| Belgenin sınıfına uygun olmayan araç sürecek kişi | 39/2 | 11.629 TL, tescil plakası üzerinden | 8.721,75 TL |
| Sürücü sertifikasını belgeye dönüştürmemiş kişi | 42/11 | 11.629 TL | 8.721,75 TL |
| Aracı tescil amacı dışında kullanan kişi | Ek 2/1 | 11.629 TL, ayrıca araç 15 gün men | 8.721,75 TL |
| Bisiklet, elektrikli skuter, motorsuz taşıtı yaşı ya da sağlığı uygun olmayana kullandırmak | 37 | 1.246 TL | 934,50 TL |
Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse tutanak iki ayrı kişiye düzenlenir: kullanan sürücüye ve plaka üzerinden araç sahibine. Sürücüye ayrıca kendi fiilinin cezası yazılır; ehliyetsiz kullanım için 40.000 TL, geri alınmışken kullanma için 200.000 TL'dir. Geri alınmışken kullanma kodunun ayrıntısı KTK 36/3-b trafik cezası yazısındadır. Sürücü tarafı ehliyetsiz araç kullanma cezası yazısında, belge iptali sonuçları ehliyet iptali yazısında anlatılıyor.
Ehliyetsize Aracını Veren Kişiye Hangi Ceza Verilir?
KTK m.36/3'e göre sürücü belgesi olmadan motorlu araç kullananlara 40.000 TL, belgesi mahkeme ya da yetkililerce geri alındığı hâlde araç kullananlara ve belgesi iptal edildiği hâlde araç kullananlara 200.000 TL idari para cezası verilir. Fıkranın devamı şunu ekler: bu fıkra kapsamında motorlu araçların sürülmesine izin veren işletene de tescil plakası üzerinden 40.000 TL idari para cezası verilir. Yani aracı verenin cezası, kullananın hangi ihlali yaptığından bağımsız olarak 40.000 TL'dir. Bu kodun komşu bentlerle farkı ve itirazı KTK 36/3-a trafik cezası yazısındadır.
Cezanın işleten adına kesilmesi için izin unsuru önemlidir. Araç çalınmışsa, anahtar izinsiz alınmışsa ya da araç sahibi kullanımdan haberdar değilse bu durum itirazda ileri sürülür. Çalıntı araçla yapılan kazanın sonuçları çalıntı araçla trafik kazası yazısında anlatılıyor.
Şirket Aracını Çalışana Kullandırmak Ceza Gerektirir mi?
Şirket, ehliyetli çalışanına aracı kullandırdığında ceza almaz. Çalışanın belgesi yoksa ya da sınıfı aracına uymuyorsa ceza yukarıdaki tabloya göre işletene, yani çoğu zaman tescilli şirkete yazılır. Aracın ticari kullanımında tescil belgesindeki kullanım amacına aykırılık da ayrıca ceza konusudur. Taşıma ve sürücü belgesi yükümlülükleri için ticari araç şoförü cezaları yazısı incelenmelidir. Kiralık araçta ise farklı bir kural vardır: KTK m.116'ya göre ihlal tarihinde aracın kiralandığı kolluk verilerinden anlaşılırsa ceza kiracı adına düzenlenir ve kiracıdan tahsil edilir. Ancak yetki belgesi sahibi taşımacının sorumluluğu bu kiralamayla ortadan kalkmaz.
Aracı Kullandıran Kaza Olursa Tazminattan da Sorumlu mu?
Evet, işleten sıfatıyla sorumlu olunur. Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne ya da yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten sorumludur (KTK m.85). İşleten, kazanın mücbir sebepten ya da zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse kurtulur (m.86). Aynı kazadan birden fazla kişi sorumluysa zarar görene karşı müteselsil sorumlu olurlar (m.88).
Bu sorumluluk sigorta bakımından da önemlidir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği dosyada trafik sigortacısı, belgesiz sürücünün çarpıp ölümüne yol açtığı kaza nedeniyle ödediği tazminatı araç maliki ve işletenden rücuen istemişti. Malik, aracı vekâletnameyle bir başkasına devrettiğini, işleten olmadığını savunmuştu. Mahkeme vekâletnamenin tek başına kiralama sözleşmesi sayılamayacağını ve malikin kaza tarihinde işleten olduğunu kabul etmiş, Daire temyiz itirazlarını reddederek hükmü onamıştır (E. 2025/9983, K. 2025/16796, T. 16.12.2025). Sigorta ve rücu kuralları trafik sigortası genel şartları yazısında, trafik sigortasının hangi tutarlara kadar ödeme yaptığı trafik kazası sigorta tazminatı yazısındadır.
Sınıfa Uymayan Araç Kullandırmak Nasıl Cezalandırılır?
Sürücü belgesi sahipleri belgelerinin sınıfına göre sürmeye yetkili oldukları araçların dışındaki araçları süremez. KTK m.39'a göre bu yasağa aykırı davranan sürücüye idari para cezası verilir ve bu kişilere araç kullandıran araç sahibine de tescil plakası üzerinden aynı miktarda ceza uygulanır. Araç sahibine yazılan tutanağın itirazı KTK 39/2 trafik cezası yazısındadır. EGM 2026 Rehberinde tutar 11.629 TL, bir ay içinde ödemede 8.721,75 TL ve ceza puanı 20'dir. Örneğin B sınıfı belgesi olan birine motosiklet ya da kamyon vermek bu bentte değerlendirilir. Sürücü sertifikasını belgeye dönüştürmeden araç kullanan kişiye araç veren sahip de benzer biçimde 11.629 TL ödeyebilir (KTK m.42/11).
İşleten ve araç sahibinin bir başka yükümlülüğü de plaka ve belgelerle ilgilidir. Plakanın niteliğine aykırılığın cezası KTK 23/5 trafik cezası yazısında anlatılıyor. KTK m.23'e göre işleten ya da sahip, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakmaksızın araç tescil belgesi ve plakalarının araç üzerinde uygun durumda bulundurulması ve aracın bu maddede belirtilen hususlara uygun kullanılması için gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Yani aracı başkasına verirken plakasız ya da plakası okunmaz hâlde yola çıkılmaması da sahibin sorumluluğundadır. Plakasız kullanımın cezası ve tekerrür kuralı KTK 23/4 trafik cezası yazısında. Plaka cezalarının tutarı plaka kapatma cezası yazısında yer alır.
Aracı Başkasına Verirken Nelere Dikkat Edilmeli?
- Belgeyi görün: Sürücü belgesinin geçerlilik süresi dolmamış, geri alınmamış ve aracın sınıfına uygun olmalıdır. Belge bilgisi yeni tip kimlik kartında da yüklü olabilir.
- Süre ve amaç yazın: Araç bir süre için verilecekse yazılı not ya da mesaj, ileride izin kapsamını göstermek için delil olur.
- Sigorta ve muayeneyi kontrol edin: Poliçesi bulunmayan araç ayrı bir cezaya yol açar; bkz. sigortasız araç cezası.
- Kullanım amacını bilin: Tescil belgesinde yazan amacın dışında yolcu ya da yük taşımak, aracı verene de ceza getirir.
Araç Sahibine Kesilen Cezaya İtiraz
Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir (Kabahatler Kanunu m.27). Ödeme itiraz hakkını etkilemez; bir ay içinde ödemede yüzde 25 indirim uygulanır. İtirazda araç sahibinin izni olmadığı, aracın çalındığı ya da kullanıcının belgesinin geçerli olduğu savunulabilir. Dilekçe ve süre kuralları trafik cezasına itiraz yazısında, ceza tablosu 2026 trafik cezaları sayfasında yer alır.

Aracını Başkasına Kullandırana Ceza Hakkında Sık Sorulan Sorular
Aracını başkasına kullandırma cezası var mı?
Belgesi geçerli ve aracın sınıfına uygun birine aracı vermek tek başına ceza gerektirmez. Ceza, kullananın belgesi yoksa, geri alınmışsa, iptal edilmişse ya da sınıfa uygun değilse araç sahibine de yazılır. Ehliyetsize izin verene 2026'da 40.000 TL kesilir.
Kendi aracını başkasına kullandırma cezası ne kadar?
Ehliyetsiz kişiye kullandırmak için 40.000 TL, bir ay içinde ödenirse 30.000 TL'dir. Sınıf dışı araç kullandırmak için 11.629 TL, bir ay içinde ödenirse 8.721,75 TL'dir (EGM 2026 Rehberi).
Şirket aracını başkasına kullandırma cezası kime kesilir?
Tescil plakası üzerinden araç işletene, çoğunlukla şirkete yazılır. Çalışanın belgesi yoksa sürücüye ayrıca kendi cezası verilir. Araç ihlal tarihinde kiralıksa ceza kiracıya düzenlenir.
Aracı arkadaşıma verdim, kaza yaptı. Ben de sorumlu muyum?
İşleten olarak sorumlu olabilirsiniz. KTK m.85'e göre işleten, aracın işletilmesinden doğan zarardan sorumludur ve mücbir sebep ya da zarar görenin ağır kusurunu ispat ederse kurtulur. Belgesiz sürücünün karıştığı kazada sigortacı, ödediği tazminatı işletenden rücuen isteyebilir; yukarıdaki Yargıtay kararı bu türden bir davadır.
Çocuğuma aracı kullandırırsam ne olur?
Sürücü belgesi olmayan kişiye araç vermek 36/3'e girer ve işletene 40.000 TL ceza kesilir. Sürücüye de ayrıca ehliyetsiz kullanım cezası yazılır. Kaza olursa sorumluluk işletende de doğar.
Cezaya itiraz süresi kaç gün?
Tebliğ ya da tefhim tarihinden itibaren 15 gündür. Başvuru sulh ceza hâkimliğine yapılır. Ödeme yapılması itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.
Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.
