URSA Avukatlık

Araç Değer Kaybı Islah Dilekçesi

Trafik Kazası7 dk okumaEklenme:
Boyu kademeli artan üç ahşap blok ile araç değer kaybı talebinin ıslahla artırılması konusu

Araç değer kaybı ıslah dilekçesi, bilirkişi raporu değer kaybını dava dilekçesindeki tutardan yüksek bulduğunda farkı aynı davada istemek için verilir. Dava 31 Temmuz 2026'dan sonra fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak kısmi dava olarak açıldıysa fark, tahkikat bitene kadar bir defaya mahsus HMK m.109/4 ile artırılır. Önceki davalarda ve tam davada ıslah kullanılır; ıslah aynı davada yalnız bir kez yapılabilir (HMK m.176). İkisinde de artırılan kısmın harcı yatırılır, ıslahta ayrıca hâkimin takdir edeceği teminat bir hafta içinde yatırılır. Ayrım tablosu ve doldurulabilir örnek aşağıda.

Değer Kaybı Davasında Talep Ne Zaman Artırılır?

Değer kaybının kesin tutarı çoğu zaman dava açılırken bilinmez; bu yüzden dilekçede "fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik" yazılır ve rakam bilirkişi raporuyla netleşir. Rapor tebliğ edilince iki hafta içinde itiraz edilebilir (HMK m.281). İtirazın nasıl kurulacağı değer kaybı bilirkişi raporuna itiraz yazısında anlatılıyor. Artırım dilekçesi ise tutar kesinleştikten sonra verilmelidir, çünkü hak tektir. İtiraz üzerine alınan ek raporda daha yüksek bir tutar çıkarsa, hak önceden kullanıldıysa ikinci bir ıslah yapılamaz.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği iki sigorta tahkimi dosyasında artırım şöyle görünür. Birinde araçta hasar ve değer kaybı oluştuğu ileri sürülmüş, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 15.000 TL istenmiş, ıslah dilekçesiyle talep 38.420 TL'ye yükseltilmiştir; temyiz itirazları reddedilerek hakem heyeti kararı onanmıştır (E. 2025/10724, K. 2025/17252, T. 24.12.2025). Diğerinde ıslah dilekçesiyle 41.250 TL değer kaybı ve poliçe limitini aşan 58.750 TL hasar bedeli istenmiş, uyuşmazlık hakem heyeti toplam 100.000 TL'ye hükmetmiş, Yargıtay temyiz itirazlarını reddederek itiraz hakem heyeti kararını onamıştır (E. 2025/10472, K. 2025/16711, T. 15.12.2025).

Islah mı, HMK m.109/4 Artırımı mı?

Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107, 7589 sayılı Kanunla 31 Temmuz 2026'da kaldırıldı ve yerine kısmi davada bir defaya mahsus talep artırımı geldi (m.109/4). Islah ise yerinde duruyor. İkisinin farkı aşağıdaki tabloda.

Islah ile kısmi davada talep artırımını davanın türü, teminat ve zamanaşımı bakımından karşılaştıran iki sütunlu tablo
KonuIslah (HMK m.176-182)Kısmi davada artırım (m.109/4)
Hangi davadaTam dava, kısmi dava ve 31.07.2026'dan önce açılmış belirsiz alacak davasıAlacağın yalnız bir kısmı dava edilmişse
Kaç kezAynı davada bir kezAynı davada bir defaya mahsus
Son zamanTahkikatın sona ermesi (m.177)Tahkikatın sona ermesi
EtkisiIslah edilen usul işlemleri yapılmamış sayılır; ikrar, tanık ve bilirkişi rapor ve beyanları geçersiz kalmaz (m.179)İddianın genişletilmesi yasağına tabi olmadan talep artar
TeminatHâkimin takdir ettiği teminat bir hafta içinde yatırılır, yatırılmazsa ıslah yapılmamış sayılır (m.178)Metinde teminat öngörülmemiştir
ZamanaşımıDavalı artırılan kısım için zamanaşımı itirazı ileri sürebilirArtırılan kısım için de dava tarihinde kesilmiş sayılır

Dava 31 Temmuz 2026'dan sonra açılmış ve kısmi dava olarak kurulmuşsa artırım yolu zamanaşımı bakımından daha güvenlidir. Dava dilekçesinde tutarın tamamı istenmişse ya da dava önceki tarihte açılmışsa ıslah kullanılır. Eski kısmi davalarda m.109/4'ün uygulanıp uygulanmayacağını kanun düzenlemiyor; ıslah ile artırımın aynı davada art arda kullanılıp kullanılamayacağı da yargı kararıyla netleşmedi. Bu yüzden dilekçede hangi hükme dayanıldığı açıkça yazılmalıdır. Genel çerçeve belirsiz alacak davasının kaldırılması yazısında.

Araç Değer Kaybı Islah Harcı ve Teminatı Ne Kadar?

Harç yeni tutarın tamamına değil, yalnız artırılan kısma uygulanır. 2026 tarifesinde nispi karar ve ilam harcı binde 68,31'dir; harcın dörtte biri peşin ödenir. Ölüm ve cismani zarar davalarındaki yirmide bir oranı araç zararına uygulanmaz (492 sayılı Kanun m.28/1-a). Dilekçedeki değerden fazla çıkan kısım için noksan peşin harç tamamlanmadıkça davaya devam edilmez (m.30). Kendi tutarınızla hesap için ıslah harcı hesaplama aracı kullanılabilir. Teminat tutarını ıslahta hâkim belirler; ıslah sebebiyle geçersiz kalan işlemlerin giderlerini ve karşı tarafın zararını karşılar ve fazla çıkarsa iade edilir (m.178).

Değer kaybı ıslahında harcın yalnız artırılan kısma uygulandığını ve teminatın hâkimce belirlendiğini gösteren dört adımlı akış şeması

Islah Edilen Kısımda Zamanaşımı Riski Var mı?

Evet. Maddi hasar ve değer kaybı talepleri zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden iki yıl, kazadan on yıl sonra zamanaşımına uğrar; fiil suç sayılıyorsa ceza zamanaşımı uygulanır (KTK m.109). Süre davalı itiraz ederse işler. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2013 kazasına ilişkin bir dosyada belirsiz alacak davasının ilk artırım dilekçesini bedel artırımı, bozmadan sonra 2024'te verilen ikinci dilekçeyi ise ıslah saymış; davalı ıslaha karşı zamanaşımı def'ini süresinde ileri sürdüğü için artırılan kısım için ceza zamanaşımının dolduğunu, talebin reddi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur. Karar oy çokluğuyla verilmiş, karşı oy bulunmaktadır (E. 2025/8026, K. 2026/938, T. 21.01.2026). Dosya bedensel zararla ilgilidir, ama artırımın zamanaşımına tabi olabileceğini göstermesi bakımından değer kaybı için de önemlidir. Süre takibi için değer kaybı zamanaşımı yazısına bakılabilir.

Araç Değer Kaybı Islah Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin sigortacının da davalı olduğu dava içindir; yalnız sürücü ve işletene açılan davada mahkeme asliye hukuk mahkemesi olur. Kısmi davada artırım yapılacaksa konu ve istemdeki "ıslah" ibareleri HMK m.109/4 olarak değiştirilir, teminat cümlesi çıkarılır.

[İL] [NO]. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİNE

DOSYA NO: [Dosya No]

ISLAH EDEN (DAVACI): [Ad Soyad], T.C. No [...], adres [...]

VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]

DAVALILAR: 1) [Sigorta A.Ş.]; 2) [Sürücü Ad Soyad]; 3) [İşleten Ad Soyad / Unvan]

KONU: [Plaka] plakalı aracın değer kaybı talebinin, [rapor tarihi] tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda HMK m.176 ve devamı uyarınca ıslahı.

AÇIKLAMALAR

1. Dava, [gün.ay.yıl] tarihli trafik kazasında hasar gören [Plaka] plakalı aracın değer kaybının tahsiline ilişkindir. Dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla değer kaybı için şimdilik [ilk talep] TL talep edilmiştir.

2. Dosyaya sunulan [rapor tarihi] tarihli bilirkişi raporunda, aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri [tutar] TL, onarım sonrası piyasa değeri [tutar] TL olarak belirlenmiş; aradaki fark [rapor tutarı] TL değer kaybı olarak hesaplanmıştır. Rapor [gün.ay.yıl] tarihinde tebliğ edilmiştir; rapora ilişkin HMK m.281 itirazlarımız ayrıca sunulmuştur.

3. Tahkikat sona ermemiştir. Bu davada daha önce ıslah ya da talep artırımı yapılmamıştır.

4. Bu nedenle değer kaybına ilişkin talebimizi [ilk talep] TL'den [yeni talep] TL'ye yükseltiyoruz. Artırılan tutar [artış] TL'dir. Artırılan kısım için peşin harç yatırılmış, HMK m.178 uyarınca hâkimin belirleyeceği teminat bir hafta içinde yatırılacaktır.

HUKUKİ NEDENLER: 2918 sayılı KTK m.85, 91, 97, 109; 6100 sayılı HMK m.176-182, 281 ve ilgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM: Değer kaybı talebimizin [ilk talep] TL'den [yeni talep] TL'ye ıslahına; artırılan [artış] TL'nin [faiz başlangıç tarihi] tarihinden itibaren [faiz türü] faiziyle, sigorta şirketi bakımından poliçe teminatı ile sınırlı olmak üzere, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. [gün.ay.yıl]

Davacı vekili Av. [Ad Soyad] — İmza

EKLER: Artırılan tutarın peşin harç makbuzu, teminat makbuzu, bilirkişi raporu ve tebliğ evrakı.

Faiz başlangıcı sigortacıda KTK m.99'daki sekiz iş günlük sürenin bitimine, sürücü ve işletende dosyaya göre yazılır. Dilekçenin duruşma dışında verilmesi hâlinde yazılı talep ya da tutanak örneği karşı tarafa bildirilir (HMK m.177/3). Islahtan sonra karşı taraf, ıslah edilen işlemlere ilişkin savunma ve delillerini yeniden sunabilir; m.179 bu etkiyi yalnız ikrar, tanık ve bilirkişi işlemleri bakımından sınırlar. Başvuru aşamasındaki değer kaybı metni için araç değer kaybı dilekçe örneği yazısına bakılabilir.

Araç Değer Kaybı Islah Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Değer kaybı ıslah dilekçesi hangi mahkemeye verilir?

Dava dosyasının bulunduğu mahkemeye verilir. Sigortacı davalıysa dava asliye ticaret mahkemesinde, yalnız sürücü ve işletene açılmışsa asliye hukuk mahkemesinde görülür. Tahkimde dilekçe hakem ya da hakem heyetine verilir.

Değer kaybı için kaç kez ıslah yapılabilir?

Aynı davada yalnız bir kez (HMK m.176/2). Yargıtay bozmasından sonra dosya ilk derece mahkemesine döner ve mahkeme tahkikata ilişkin işlem yaparsa tahkikat bitene kadar yeniden ıslah yapılabilir (m.177/2).

Islah dilekçesini bilirkişi raporundan hemen sonra vermek gerekir mi?

Gerekmez. Rapor tebliğ edildikten sonra iki hafta içinde itiraz edilir ve ek rapor istenebilir. Tutar kesinleşmeden verilen ıslah, tek hakkı daha düşük bir tutarla tüketebilir. Son tarih tahkikatın sona ermesidir.

Islah harcını ödemezsem ne olur?

Dilekçedeki değerden fazla çıkan kısım için noksan peşin harç tamamlanmadıkça davaya devam edilmez (492 sayılı Kanun m.30). Hâkimin belirlediği teminat bir hafta içinde yatırılmazsa ıslah yapılmamış sayılır (HMK m.178).

Tahkimde de ıslah yapılabilir mi?

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği tahkim dosyalarında davacılar ıslah dilekçesiyle talebini artırmış ve hakem heyeti artırılan tutar üzerinden karar vermiştir. Tahkimin işleyişi Sigorta Tahkim Komisyonu yazısında anlatılıyor.

31 Temmuz 2026'dan önce belirsiz alacak davası açtıysam ne yapmalıyım?

Kaldırılan m.107, kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanmaya devam eder. Bu davalarda talep eski usulle artırılır, sonraki artırım ise HMK m.176 ve devamındaki ıslah hükümlerine tabidir.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler