URSA Avukatlık

Araç Değer Kaybı ve Mahrumiyet Kaybı Bilirkişi Raporuna İtiraz

Trafik Kazası8 dk okumaEklenme:
Araç kapısında iki panel arasındaki boya tonu farkı ile değer kaybı bilirkişi raporuna itiraz konusu

Araç değer kaybı ve mahrumiyet kaybı bilirkişi raporuna itiraz, davada raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkemeye yazılı dilekçeyle yapılır (HMK m.281). Değer kaybı raporunda itiraz konusu çoğunlukla kaza tarihindeki hasarsız piyasa değeri ile onarım sonrası piyasa değeri arasındaki farkın doğru hesaplanıp hesaplanmadığıdır; emsal, kilometre, yaş ve önceki hasar bu hesabın girdileridir. Mahrumiyet raporunda ise kusur oranı, makul onarım süresi ve günlük bedel tartışılır. Dilekçede her itiraz raporun ilgili bölümüyle ve delille birlikte yazılır, sonunda ek rapor ya da yeni bilirkişi istenir. Aşağıda noktalar, Yargıtay kararları ve örnek metin yer alıyor.

Bilirkişi Raporuna İtiraz Süresi ve Yeri

Tazminat davasında itiraz, raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde dosyanın bulunduğu mahkemeye yapılır. Taraflar bu sürede eksikliklerin tamamlanmasını, belirsiz noktaların açıklanmasını ya da yeni bilirkişi atanmasını isteyebilir (HMK m.281). Hâkim raporu diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (HMK m.282); itiraz bu nedenle kendiliğinden yeni rapor sağlamaz ve gerekçesi dilekçede açık yazılmalıdır. Sigorta tahkiminde itiraz hakem ya da hakem heyetine yapılır; ayrı bir gün sayısı olmadığı için hakemin verdiği süreye, yoksa iki haftaya göre hareket edilmelidir. Başvuru dilekçesinin kendisi için araç değer kaybı tahkime başvuru dilekçesi yazısına bakılabilir. Genel kurallar bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi yazısında, tahkimin akışı Sigorta Tahkim Komisyonu yazısında anlatılıyor.

Bilirkişi raporuna tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edildiğini ve hâkimin raporu serbestçe değerlendirdiğini gösteren dört adımlı akış şeması

Değer Kaybı Bilirkişi Raporunda Hangi Noktalara İtiraz Edilir?

Değer kaybı, aracın kaza öncesindeki ve onarım sonrasındaki piyasa değerleri arasındaki farktır. Motosiklet dosyalarında raporun nelere dikkat edilerek okunacağı motosiklet kazalarında değer kaybı yazısında. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bu ölçütü açıkça uygular. Sigorta tahkiminde Genel Şartlardaki formüle göre 49.804 TL, piyasa rayicine göre 40.000 TL hesaplanan bir dosyada Daire, hakem heyetinin formül sonucuna hükmetmesini yerinde görmemiştir. Daire, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile onarım sonrası ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenen miktara karar verilmesi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur (E. 2025/2945, K. 2025/6015, T. 16.04.2025). Aynı kararda bilirkişi raporunun aracı, kilometresini, değer kaybına konu parçaları ve piyasa araştırmasını ayrıntılı yazdığı görülür; itiraz için raporda aranacak başlıklar bunlardır. Rapor değer kaybını yüksek bulduğunda talebin artırılması araç değer kaybı ıslah dilekçesi yazısında anlatılıyor.

Değer kaybı bilirkişi raporunda hesap yöntemi, emsal, kilometre, önceki hasar ve parçalar için itirazda bakılacak noktaları gösteren tablo
Rapordaki noktaİtirazda neye bakılır
Hesap yöntemiRapor kaza öncesi ve sonrası piyasa değerinin farkını mı, yoksa yalnız bir formülü mü esas almış? Formül kullanılmışsa hangi poliçe tarihine ve hangi metne dayandığı yazılmış mı?
Emsal araçlarİlanlar kaza tarihine yakın mı, aynı marka, model, motor, donanım ve yaşta mı, kilometre benzer mi? Pazarlık payı nasıl uygulanmış?
Kilometre ve yaşRapor, aracın kaza tarihindeki gerçek kilometresini ve yaşını kullanmış mı? Bu bilgiyi gösteren belge dosyada mı?
Önceki hasarAracın daha önce hasar kaydı var mı? Varsa raporda nasıl dikkate alınmış? Hasar kayıt belgesi dosyaya istenmiş mi?
Hasarlı parçalarDeğer kaybına konu parçalar ekspertiz ve onarım faturasıyla uyumlu mu? Boya, değişim ve sac onarımı ayrılmış mı?
Para birimi ve piyasaYabancı plakalı araçta hesap hangi ülkenin rayiciyle yapılmış?

Yabancı plakalı araçla ilgili son satır bir Yargıtay kararına dayanır. Türkiye'ye geçici süreyle giren ve kayıtlı olduğu ülkeye dönmesi gereken araçta hasar ve değer kaybının kaza tarihinde kayıtlı olduğu ülkenin piyasa rayiçlerine göre, yabancı para birimiyle hesaplanması için ek rapor alınması gerektiği belirtilmiş ve eksik inceleme nedeniyle karar bozulmuştur (E. 2023/10311, K. 2024/5140, T. 22.05.2024).

Hesap yöntemi tartışmasında tarihler önemlidir. 1 Temmuz 2026'dan sonra düzenlenen poliçelerde Genel Şartlar değişikliğiyle eski Ek-1 değer kaybı formülü kalkmıştır; eksper hesabı ise 5 Kasım 2025'ten beri piyasa analizine dayanır (Genelge 2025/25). Daha eski poliçelerde formülün hangi tarihli metinden alındığı raporda aranmalıdır. Değer kaybı tazminatının genel çerçevesi araç değer kaybı yazısında, sitedeki hesaplama aracı araç değer kaybı hesaplama sayfasındadır.

Dava Öncesi Eksper Raporuna Nasıl İtiraz Edilir?

Mahkeme ya da hakem raporundan önce sigortacının görevlendirdiği eksperin raporu da vardır. Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği 1 Nisan 2026'dan itibaren poliçe tarihine bakılmaksızın uygulanır. Yönetmeliğe göre değer kaybı aynı eksper raporunda hesaplanır (m.6/3), rapora üç iş günü içinde itiraz edilir ve itiraz hâlinde hakem eksper devreye girer (m.8). Bu aşamada süre çok kısadır; itiraz yazılı yapılmalı ve gönderildiğine dair kayıt saklanmalıdır. Başvurunun kendisi için araç değer kaybı dilekçe örneği yazısına bakılabilir.

Araç Mahrumiyet Kaybı Bilirkişi Raporuna İtiraz Gerekçeleri

Mahrumiyet kaybı, aracın onarımda kaldığı sürede kullanılamamasından doğan zarardır; yattı parası ve ikame araç bedeli de aynı alacağın adlarıdır. Rapor üç unsurdan oluşur. İtiraz da bu unsurlara yöneltilir.

  • Kusur oranı. Rapor kaza tespit tutanağındaki tespitleri doğrudan kusur oranı gibi almışsa kusurun ayrıca belirlenmesi istenir. Kusur raporuna itirazın kendi yolu kusur raporuna itiraz dilekçesi yazısındadır.
  • Makul onarım süresi. Hesapta aracın serviste fiilen kaldığı gün değil, hasarın niteliğine göre makul süre aranır. Raporda bu sürenin hangi hasar kalemlerine göre belirlendiğini gösteren bir gerekçe yoksa açıklama istenir.
  • Günlük bedel. Günlük bedelin aynı sınıf, yaş ve donanımdaki bir aracın kira rayicine dayanması gerekir. Lüks segmentten ya da kısa süreli kiralama tarifesinden alınmış bir bedel itiraz konusudur; emsal kira ilanları dilekçeye eklenir.
  • Tasarruf edilen giderler. Araç kullanılmadığı sürede yakıt ve bakım gibi giderler yapılmamışsa bunların düşülüp düşülmediği sorulur.
  • Zararın artmasında etki. Onarımın gereksiz geciktirilmesi ya da aracın gereksiz bekletilmesi durumunda hâkim tazminatı indirebilir (TBK m.52).

Mahrumiyet zararı zorunlu trafik sigortasının kapsamı dışındadır. KTK m.92/k gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararları teminat dışı sayar. Bu yüzden talep kusurlu sürücü ve işletene yöneltilir ve itirazın muhatabı da onlardır. İtirazın icra ve dava aşamalarındaki dilekçeleri ikame araç bedeli itiraz dilekçesi, hesabın kendisi ikame araç bedeli yazısında.

Araç Değer Kaybı ve Mahrumiyet Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin dava dosyasında verilecek bir itirazın iskeletidir. Köşeli parantezler dosyaya göre doldurulur; kullanılmayan maddeler silinir. Tahkimde muhatap hakem ya da hakem heyeti olarak değiştirilir.

[İL] [NO]. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE

DOSYA NO [Dosya No]
İTİRAZ EDEN [Davacı / Davalı] [Ad Soyad / Unvan] (Vekili [Ad Soyad])
KARŞI TARAF [Ad Soyad / Unvan]
KONU [Rapor tarihi] tarihli değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli bilirkişi raporuna HMK m.281 uyarınca itirazlarımız. Raporun tebliğ tarihi [gün.ay.yıl].

AÇIKLAMALAR

1. Raporda [plaka] plakalı aracın değer kaybı [tutar] TL, mahrumiyet bedeli [tutar] TL olarak hesaplanmıştır.

2. Değer kaybı, aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile onarım sonrası ikinci el piyasa değeri arasındaki fark olarak belirlenmelidir. Rapor [rapor s.x] bölümünde [formül / tek emsal / kaza tarihinden farklı tarihli ilan] esas almıştır. Bu hesap hatalıdır.

3. Emsal olarak alınan araçlar [model, donanım, kilometre, yaş] bakımından dava konusu araçtan farklıdır; ilan tarihleri kaza tarihinden [süre] önce/sonradır. Pazarlık payının hangi esasla uygulandığı açıklanmamıştır.

4. Aracın kaza tarihindeki kilometresi [km] iken rapor [km] esas almıştır. Aracın önceki hasar kaydı [vardır/yoktur]; rapor bu kaydı değerlendirmemiştir.

5. Mahrumiyet bedeli [gün] günlük [tutar] TL üzerinden hesaplanmıştır. Hasarın niteliğine göre makul onarım süresi [gün] günü geçmez. Günlük bedel aynı sınıftaki araçların kira rayicini aşmaktadır; emsal ilanlar ektedir. Kullanılmayan sürede yapılmayan yakıt ve bakım giderleri düşülmemiştir.

6. Rapor kusur oranını [kaza tespit tutanağı / ceza dosyası] esas alarak belirlemiştir; kusur oranı tartışmalıdır ve ayrıca bilirkişi incelemesiyle belirlenmelidir.

HUKUKİ SEBEPLER HMK m.266, 279, 281, 282; TBK m.52; KTK m.85, 92 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER Ekspertiz raporu, onarım faturası, araç tescil ve kilometre kayıtları, emsal satış ve kira ilanları, servis giriş-çıkış belgeleri.

SONUÇ VE İSTEM Açıklanan nedenlerle; raporun belirtilen noktalar yönünden tamamlattırılmasına ve ek rapor alınmasına, bu mümkün olmazsa konusunda bilgili üç kişilik yeni bir bilirkişi heyeti görevlendirilmesine, mevcut raporun itiraz edilen kısımlarının hükme esas alınmamasına karar verilmesini saygılarımla arz ederim. [Tarih] [Ad Soyad ve imza]

İtirazdan Önce Hangi Belgeler Hazırlanmalı?

  • Rapor tebliğ evrakı; iki haftalık sürenin ispatı için.
  • Ekspertiz raporu, onarım faturası ve hasarlı parçaların listesi.
  • Aracın ruhsatı, kilometre göstergesi fotoğrafı ya da servis kayıtları.
  • Kaza tarihine yakın emsal satış ilanları ve aynı sınıf araçlar için kira ilanları.
  • Aracın hasar geçmişini gösteren kayıt.

Araç Değer Kaybı ve Mahrumiyet Kaybı Bilirkişi Raporuna İtiraz Hakkında Sık Sorulan Sorular

Değer kaybı bilirkişi raporuna itiraz süresi kaç gün?

Tazminat davasında raporun tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.281). Sigorta tahkiminde ayrı bir gün sayısı yoktur; hakemin verdiği süreye, yoksa iki haftaya göre hareket edilmelidir. Sigortacı eksper raporuna ise üç iş günü içinde itiraz edilir.

Değer kaybı raporunda formül mü piyasa değeri mi esas alınır?

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa değeri ile onarım sonrası ikinci el piyasa değeri arasındaki farkı esas almıştır (E. 2025/2945, K. 2025/6015, bozma). 1 Temmuz 2026'dan sonra düzenlenen poliçelerde eski formül Genel Şartlardan kalkmıştır.

Bilirkişi raporundaki emsal araçlara nasıl itiraz edilir?

İlanların tarihi, marka, model, donanım, kilometre ve yaş bakımından dava konusu araçla karşılaştırılır. Uyumsuzluk varsa dilekçede tek tek gösterilir ve daha uygun emsallerin dosyaya alınması istenir.

Mahrumiyet bedeli raporunda hangi noktalara itiraz edilir?

Kusur oranı, makul onarım süresi, günlük bedelin emsal kira rayicine uygunluğu ve kullanılmayan sürede yapılmayan giderlerin düşülüp düşülmediği itiraz edilebilecek noktalardır. Zararın artmasında etkili davranış varsa TBK m.52 gereği indirim istenir.

Mahrumiyet bedelini sigorta şirketinden isteyebilir miyim?

Hayır. KTK m.92/k kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararları zorunlu sigorta kapsamı dışında sayar. Talep kusurlu sürücü ve işletene yöneltilir.

Yabancı plakalı araçta değer kaybı nasıl hesaplanır?

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, hasar ve değer kaybının aracın kayıtlı olduğu ülkedeki piyasa rayiçlerine göre ve yabancı para birimine göre hesaplanması için ek rapor alınmasını istemiştir (E. 2023/10311, K. 2024/5140, bozma).

İtiraz edersem mahkeme yeni bilirkişi atamak zorunda mı?

Hayır. Hâkim raporu diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (HMK m.282). İtiraz somut ve belgeli olursa mahkemenin ek rapor ya da yeni inceleme isteme ihtimali artar.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler