URSA Avukatlık

Sağlık Kurulu Raporu Nedir, Nasıl Alınır, Rapora İtiraz Nasıl Yapılır?

İdare Hukuku13 dk okumaEklenme:

Sağlık kurulu raporu, tek hekimin yetkisini aşan ya da mevzuatın kurul şart koştuğu hâllerde üç veya daha fazla hekimin kişiyi muayene edip ortak karar verdiği resmî sağlık raporudur. Yetkili hastanenin kurul sekretaryasına dilekçe veya kurum sevk yazısıyla başvurulur; yönetmeliğe göre rapor başvurudan itibaren en geç otuz günde tamamlanır. Karara katılmayan kişi, raporun e-Devlet'e aktarılmasından itibaren otuz gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz eder ve müdürlük hakem hastane belirler. Bu yazı, Sağlık Raporları Yönetmeliği'nin 19 Mayıs 2026 tarihli metnine göre memur, ehliyet, engelli, maluliyet ve askerlik raporlarını ayrı ayrı anlatır.

Sağlık Kurulu Raporu Nedir, Tek Hekim Raporundan Farkı Ne?

Yönetmelik, sağlık kurulunu tek hekimin yetkisi dışında kalan hususlarda veya mevzuatta sağlık kurulu raporunun öngörüldüğü hâllerde kişinin sağlık durumuna karar veren organ olarak tanımlar (m.4). Sağlık kurulu raporu da üç veya daha fazla hekimin düzenlediği rapordur. Durum bildirir tek hekim raporu ise kişinin genel tıbbi muayenesi sonucunda tek hekim tarafından verilir (m.11). İstirahat raporunda da aynı ayrım görülür. Tek hekim bir defada en çok on gün istirahat verebilir, bir takvim yılında aynı kişiye verebileceği istirahat raporlarının toplamı kırk günü geçemez ve aşan süre kurulca verilir (m.12/4-5).

Kurullar iki tiptir. Tam teşekküllü sağlık kurulu, başhekim veya görevlendirdiği hekimin başkanlığında iç hastalıkları, genel cerrahi, göz hastalıkları, kulak burun boğaz, nöroloji, ruh sağlığı ve hastalıkları ile fiziksel tıp ve rehabilitasyon veya ortopedi ve travmatoloji branş hekimlerinden oluşur (m.9). Üç hekimli sağlık kurulu ise ilgili daldan üç hekim ve kurul başkanıyla toplanır; imzası bulunan her hekim kişiyi ayrı ayrı muayene etmeden rapor düzenlenemez (m.10/3). İki kurulda da kararlar oy çokluğuyla alınır, oylar eşitse başkanın oyu belirleyicidir. Karşı oy gerekçeli şerhle yazılır, ancak şerh adli makamlar hariç kişiyle veya kurumla paylaşılmaz.

Rapor türüKurulYönetmelik maddesi
Atamaya esas sağlık raporuTam teşekküllüm.31
Sağlık mazereti nedeniyle yer değişikliğiTam teşekküllüm.30
Emniyet teşkilatına alınacak öğrenci ve memurlarTam teşekküllüm.14
Yivli silah ruhsatı, özel güvenlik görevlisiTam teşekküllüm.15, m.24
Refakat iznine esas raporÜç hekimlim.29
Evde eğitim ve öğrenim yeri değişikliğiÜç hekimlim.32

Sağlık Kurulu Raporunu Hangi Hastaneler Verebilir?

Yönetmelik resmî ve özel bütün sağlık hizmeti sunucularını kapsar (m.2), fakat her hastane her raporu veremez. Sağlık Bakanlığı rapor türüne göre yetkili hastane listeleri yayımlar. Listelerde veya rapor formatlarında yapılan değişiklikler Bakanlığın internet sitesinde duyurulduğu andan itibaren güncel liste esas alınır (m.64/11). Engelli raporlarında yetkili kuruluşları ve hakem hastaneleri Bakanlık belirler. Yetkisi olmayan veya kurulu usulüne uygun kuramayan kuruluşun raporu, raporu isteyen kurumlarca değerlendirmeye alınmaz (Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.7). Silahlı kuvvetler raporları için de ayrı bir yetkili kuruluş listesi vardır (m.36/2).

Özel hastanede kural farklıdır. Özel sağlık hizmeti sunucusu, tedavi ettiği hastanın istirahat raporunu ve ilaç ya da tıbbi cihaz raporunu kendiliğinden düzenler. Durum bildirir rapor için ise Bakanlık izni gerekir. İzin için iç hastalıkları, kulak burun boğaz, genel cerrahi, göz, ortopedi veya fiziksel tıp, nöroloji ve ruh sağlığı branşlarının hastane ruhsatında kayıtlı olması ve kurul üyesi hekimin tam gün çalışması şarttır (m.54/2-3). Raporu isteyen kurumun kabul ettiği listede hastaneyi başvurudan önce doğrulamak, kurumca değerlendirmeye alınmayacak bir rapor için zaman kaybını önler.

Sağlık Kurulu Raporu Nasıl Alınır?

  1. e-Devlet formu. Rapor isteyen kişi önce e-Devlet üzerinden kişisel sağlık bilgi formunu doldurur veya günceller. On sekiz yaşından küçüklerde bunu veli ya da vasi yapar (m.6/1).
  2. Başvuru. Yetkili hastaneye rapor isteme nedenini belirten dilekçeyle, kurum tarafından gönderilenler ise kurumun sevk yazısıyla başvurur. Kısıtlı vasisiyle, on sekiz yaşından küçük veli veya vasisiyle birlikte gider (m.6/2). Emniyet teşkilatına alınacaklarda kurum sevki olmayanlar hakkında kurul raporu düzenlenmez (m.14/3).
  3. Kurul sekretaryası. Başvuru evrakı ve rapor isteme nedeni kontrol edilir, muayene olunacak poliklinikler belirlenir (m.6/3).
  4. Kimlik ve fotoğraf. Her aşamada kimlik tespiti yapılır; kimlik belgesinde silinti, kazıntı veya düzeltme bulunmamalıdır. Kurul raporunda fotoğraf zorunludur (m.7, m.8/7).
  5. Muayene. Muayeneler ilgili branş polikliniklerinde yapılır; hastanede ilgili branş hekimi yoksa veya tetkik yapılamıyorsa konsültasyon ve tetkik en yakın sağlık kuruluşundan alınır (m.8/4).
  6. Kurul kararı. Kurul toplanır ve rapor üyelerce elektronik imzayla imzalanır (m.9/5, m.10/5). Raporun kişinin e-Devlet sistemine aktarıldığı tarih, itiraz süresinin başlangıcıdır (m.63/1).

Rapor ücretini Bakanlık belirler (m.64/13). Bu yazıda tutar verilmedi; güncel bedeli başvuru yapılacak hastaneden öğrenmek gerekir. Randevunun MHRS üzerinden mi yoksa hastane polikliniğinden mi alınacağı hastanenin uygulamasına göre değişir. Yönetmelik MHRS'yi yalnızca itiraz muayenesi randevusu için açıkça anar (m.63/4).

Sağlık Kurulu Raporu Kaç Günde Çıkar, Ne Kadar Geçerlidir?

Yönetmeliğe göre sağlık raporu başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanır (m.8/8). Engelli sağlık kurulu raporu için de aynı otuz günlük süre geçerlidir (Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.8/1-j).

Geçerlilik raporun türüne göre değişir. "Sürekli" ibaresi taşımayan durum bildirir raporlar, hekim aksine bir tarih yazmadıkça bir yıl geçerlidir (m.66/1). Engelli raporunda geçerlilik süresi mutlaka yazılır. Engel durumunun ilaç, cerrahi veya rehabilitasyonla azalma ihtimali varsa süreli, sabit kalacaksa ya da artacaksa sürekli rapor düzenlenir; süreli raporun bitmesine altı aydan az kaldığında talep üzerine yeniden rapor verilebilir (Erişkinler Yönetmeliği m.11). Bir mesleğin veya işin sürekli yapılamayacağını belirten ve itiraz aşamaları tamamlanarak hakem hastanelerin tam teşekküllü kurulunca kesinleşen raporlarda, sağlık kriterleri değişmedikçe veya iyileşmeye dair hekim kararı bulunmadıkça aynı amaçla yeni rapor düzenlenmez (m.66/2).

Memur Adayı ve Memurlar İçin Sağlık Kurulu Raporu Nasıl Alınır?

657 sayılı Kanun m.48/A-7, devlet memurluğuna alınacaklarda görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunmamasını genel şart sayar; kurumun kendi mevzuatındaki ek şartlar da aranır (m.48/B-2). Atamaya esas sağlık raporları tam teşekküllü kurulda düzenlenir. Rapora genel sağlık değerlendirmesi, varsa tanı ve bulgular yazılır; sağlık, eğitim, çocuk veya yaşlı bakımı gibi toplu yaşam alanlarında çalışacaklarda aşılanma durumu hekimce incelenir ama rapora yazılmaz (m.31/2).

Raporun sınırı da yönetmelikte çizilmiştir. Mesleğe özgü sağlık kriteri belirlenmemişse kurul "bu mesleği yapabilir" ya da "yapamaz" demez; yalnızca psikiyatrik rahatsızlığın görevi engelleyip engellemediği yazılır. Mesleğin yapılıp yapılamayacağına ilgili kurum karar verir ve rapordaki karar yalnızca tıbbi görüştür, eğitim ve beceri gibi mesleki yeterliliği kapsamaz (m.31/4-5). Emniyet teşkilatına alınacaklarda ise rapor karar hanesine yalnızca dilim yazılır ve klinik durum, tanı ve dilim arasında çelişki bulunmaması gerekir (m.14/6). Görev silah kullanımını gerektiriyorsa silah ruhsatı sağlık şartları da aranır (m.64/14).

Görevdeki memurlar için üç rapor öne çıkar. Refakat iznine esas rapor üç hekimli kurulda düzenlenir, bir defada en fazla üç ay verilir ve en fazla üç aya kadar uzatılabilir. Aynı kişiye aynı tanıda ücretli refakat izni raporlarının toplamı altı ayı geçemez (m.29). Sağlık mazereti nedeniyle yer değişikliği raporu tam teşekküllü kurulda düzenlenir, ancak görev yerinin değişip değişmeyeceğine kurum karar verir (m.30). İstirahat raporunun fenne uygunluğundan şüphelenilir ve rapor tek seferde iki günü, yıl içinde toplam beş günü aşarsa kurum kişiyi doğrudan hakem hastaneye sevk eder (m.56/1). İşçilerin rapor haklarını sürekli rapor alan işçi yazısında ayrıca anlattık.

Ehliyet İçin Sağlık Kurulu Raporu Gerekir mi?

Ehliyet için aranan rapor, yönetmelikte sağlık kurulu raporundan ayrı olarak sürücü sağlık raporu adıyla düzenlenmiştir. Bu rapor 2918 sayılı Kanunun 41. maddesine dayanılarak çıkarılan yönetmeliğe göre ve e-Rapor sistemi üzerinden düzenlenir (m.35). Aile hekimi sürücülüğe engel hâl tespit ederse veya karar veremezse kişiyi ilgili branş hekimlerine gönderir (m.57/2). Özel tertibatlı araç kullanması gereken kişilerde tertibat kodunu ve belge sınıfını sürücü komisyonu belirler (m.13/2).

İtiraz kuralları da farklıdır. Sürücü sağlık raporuna itiraz, raporu veren hizmet sunucusunun veya kişinin ikametgâhının bulunduğu ilin il sağlık müdürlüğüne yapılır. Aile hekiminin sevk kararına ve branş hekiminin "komisyona sevk" kararına itiraz edilemez. Tek branş kararına itirazda o branştan üç hekimin yer aldığı kurul karar verir (m.57). Ehliyet iptalinden sonra yeni belge için hangi sağlık belgelerinin istendiğini ehliyet iptali yazısında bulabilirsiniz.

Engelli Sağlık Kurulu Raporu ve ÇÖZGER Nasıl Alınır?

On sekiz yaşından küçüklerin özel gereksinim değerlendirmesi ÇÖZGER olarak bilinen Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe tabidir. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik on sekiz yaşını doldurmamış bireyleri kapsamaz (m.2/2). Çocuk raporu on sekiz yaşını doldurma nedeniyle geçersiz hâle gelenler, bu yaşı doldurdukları tarihten itibaren üç ay içinde erişkin engellilik raporu için yeniden başvurur (Erişkinler Yönetmeliği m.11/6).

Erişkin raporu için birey veya vasisi dilekçeyle yetkili kuruluşa başvurur (m.8/1-a). Kurul bireyi bizzat görür. Engel durumu yüzde olarak belirtilir; birden fazla engel varsa oran Balthazard yöntemiyle hesaplanır ve 65 yaş ve üzeri bireylerin oranına yüzde 10 eklenir (m.10/3-4). Engel oranı yüzde 50 ve üzerinde olup günlük yaşam aktivitelerini yardım almasına rağmen kendi başına yapamayan kişi tam bağımlı sayılır (m.4/1-m). Raporda bireyin son altı ay içinde çekilmiş fotoğrafı bulunmalıdır (m.8/1-i). Rapor tek başına hak doğurmaz; kurumlar ilgili mevzuattaki diğer şartları ayrıca arar (m.10/1).

Maluliyet ve Tazminat Raporları Sağlık Kurulu Raporundan Nasıl Ayrılır?

SGK'lı sigortalının çalışma gücü kaybı, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle maluliyetinin tespiti için düzenlenen rapor, Bakanlığın belirlediği formata uygun olarak SGK MEDULA e-Rapor sisteminde düzenlenir. Bu raporlara çalışma gücü kayıp oranı veya engellilik oranı yazılmaz; karar alanına "Karar Sosyal Güvenlik Kurumunca verilecektir" ibaresi konur. İş kazasına bağlı tıbbi durumlarda "İş kazasına bağlıdır" ibaresi yazılır (m.28/2, 28/6, 28/8). Yani hastane kurulu oranı değil, tıbbi bulguları yazar; oranı SGK belirler.

Oranın nasıl belirlendiği ve itirazın hangi mercide yapıldığı ayrı yazılarda ele alınıyor. İş kazası maluliyet oranı tespiti ve malulen emeklilik yazılarında SGK kurullarının işleyişi anlatılıyor. Trafik kazası tazminat davasındaki Adli Tıp süreci için trafik kazası adli tıp raporu yazısına bakılabilir. Rapor parası bakımından hangi raporun hangi hekimden alınacağı ise rapor parası ne zaman yatar yazısında yer alıyor.

Askerlik Sağlık Raporlarında Durum Farklı mı?

Evet. Silahlı Kuvvetler, Jandarma ve Sahil Güvenlik personeli, öğrencileri, adayları ve askerlik yükümlülerinin raporları, Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine ve yetkili sağlık kuruluşları listesine göre düzenlenir (m.36). İtiraz usulü de ayrıdır. Askerliğe elverişlilik, ertesi yıla bırakma veya sevk geciktirmesi gibi kararlı raporlara itiraz askerlik şubesine yapılır. Doğrudan il sağlık müdürlüğüne yapılan itiraz işleme alınmaz (m.58/4). Süre de farklıdır. Personel ve öğrenciler için otuz gün, adaylar için üç iş günüdür (m.63/2).

Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz Nasıl Yapılır?

Sağlık kurulu raporuna adına rapor düzenlenen kişi, velisi veya vasisi ya da raporu isteyen kurum itiraz edebilir. İtiraz dilekçesi, kurum itirazında resmî yazı, raporu düzenleyen sağlık hizmeti sunucusunun veya kişinin ikametgâhının bulunduğu ilin il sağlık müdürlüğüne verilir (m.55/1). Süreç şöyle işler.

  1. Gerekçeli dilekçe. Dilekçede raporun hangi noktada eksik veya yanlış olduğu belirtilir, örneğin tanıya esas tetkikin yapılmaması ya da gerekli branşın kurulda bulunmaması.
  2. Hakem hastane. İl sağlık müdürlüğü kişiyi hakem hastane listesindeki aynı veya üst roldeki en yakın hizmet sunucusuna gönderir; gerekirse il dışı hakem hastane görevlendirebilir (m.55/1-2). İlk raporu veren hastane de hakem listesindeyse kişi listedeki diğer en yakın hastaneye sevk edilir (m.55/4).
  3. Randevu. Müdürlüğün bildirimi veya tebliğinden itibaren en geç yirmi gün içinde MHRS üzerinden ya da hastaneye bizzat başvurarak randevu talep edilir; bu süre geçerse başvuru dikkate alınmaz. Hastane randevu gününden itibaren en geç on beş günde işlemlere başlar ve süreci otuz günde tamamlar (m.63/4).
  4. Karar. İtiraz edilen rapor ile itiraz üzerine verilen rapordaki kararlar aynı yöndeyse rapor kesinleşir (m.55/2).
  5. Bölge hakem hastane. İki rapor çelişirse il sağlık müdürlüğü kişiyi bölge hakem hastane listesindeki ilgili branşların bulunduğu en yakın hastanelerden birine sevk eder ve bu hastanenin kurul kararı kesindir (m.55/3).

Engelli sağlık kurulu raporlarında küçük bir fark vardır. İlk rapor ile hakem hastane raporu farklı çıksa bile, kişi ikinci rapora itiraz etmediyse bölge hakem hastaneye sevk yapılmaz ve ikinci rapor kesinleşir (m.60/2).

Bazı hâller itiraz sayılmaz. Yazım hatası, imza eksikliği, boş bırakılan alan, kişi bilgilerinin hatalı olması gibi eksikler önce raporu düzenleyen hizmet sunucusuna bildirilir; işlem yapılmazsa il sağlık müdürlüğüne başvurulur ve bu durumlar itiraz sayısına dâhil edilmez (m.63/6). Durum bildirir tek hekim raporuna itiraz edilirse kişi hakkında durum bildirir sağlık kurulu raporu düzenlenir (m.63/8). Adli merciin talebiyle düzenlenen adli raporlara adli merciin yazılı talebi olmadan doğrudan itiraz kabul edilmez (m.63/5). İstirahat raporlarında ise kurum, fenne uygunluktan şüphelenirse kişiyi doğrudan hakem hastaneye sevk eder, hakem hastane kurulunun kararı kesindir ve kamu görevlisinin raporuna kurum itiraz ettiğinde ücret istenmez (m.56).

Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz Süresi Kaç Gündür?

Genel kural otuz gündür. Süre kişiler bakımından raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından, kurumlar bakımından kişinin kuruma başvuru tarihinden veya raporu ibraz tarihinden başlar. Bu sürenin geçmesinden sonra yapılan itirazlar kabul edilmez (m.63/1). Resmî kurumların yazılı talebi hâlinde itiraz süreleri dikkate alınmaz (m.63/3).

İtiraz eden / raporSüreMadde
Kişi, sağlık kurulu raporuE-Devlet'e aktarımdan 30 günSağlık Raporları Yön. m.63/1
Kurum, sağlık kurulu raporuBaşvuru veya ibraz tarihinden 30 günm.63/1
Engelli raporu, bireysel itirazTeslim tarihinden 30 günErişkinler Yön. m.12/1
Engelli raporu, kurum itirazıSüre aranmazErişkinler Yön. m.12/1
TSK personeli ve öğrencisi30 günm.63/2
TSK adayı3 iş günüm.63/2

İki yönetmeliğin başlangıç tarihi farklı yazıldığı için engelli raporunda pratik güvence, iki tarihten erken olanı esas alıp dilekçeyi daha erken vermektir. İtirazdan vazgeçen, sevk edilen mercie süresinde başvurmayan veya işlemleri süresinde tamamlamayan kişinin ilk raporu geçerli hâle gelir. İtiraz süreçleri tamamlandıktan sonra vazgeçme mümkün değildir (m.63/7). Hakem hastane kararı üzerine süresinde itiraz edilmeyerek kesinleşen engelli raporunda aynı gereksinim alanı için yeni başvuru en erken altı ay sonra kabul edilir (Erişkinler Yönetmeliği m.12/5).

Hakem Hastane Kararından Sonra Mahkemeye Gidilebilir mi?

Yönetmeliğin "hakem hastane kararı kesindir" ifadesi, sağlık sistemi içindeki itiraz basamağını kapatır. Raporu isteyen kurumun, bu rapora dayanarak tesis ettiği işlem ise idari işlemdir ve hukuka aykırılığı iddiasıyla iptal davasına konu olabilir (İYUK m.2/1-a). Örneğin atamanın yapılmaması, görev yeri değişikliği talebinin reddi veya engelli haklarının verilmemesi bu türdendir. Dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre yoksa idare mahkemelerinde altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7). Dava açmadan önce üst makama başvurulursa işlemeye başlamış olan dava açma süresi durur (İYUK m.11).

Dilekçede raporun yönetmelikteki usul kurallarına uymadığı da ileri sürülebilir. Üç hekimli kurulda her imzacı hekimin kişiyi muayene etmesi zorunluluğu (m.10/3) ve emniyet raporlarında klinik durum, tanı ve dilim arasında çelişki bulunmaması şartı (m.14/6) bunun örnekleridir. İdari işlem nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi için açılan tam yargı davası idari yargıda tam yargı davası yazısında anlatılıyor. SGK'nın maluliyet kararına karşı iş mahkemesi yolu ise ayrıdır ve malulen emeklilik yazısında yer alır.

Sağlık Kurulu Raporu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Sağlık kurulu raporu kaç günde çıkar?

Yönetmeliğe göre sağlık raporu başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanır (m.8/8). Engelli sağlık kurulu raporu için de aynı süre öngörülmüştür (Erişkinler Yönetmeliği m.8/1-j).

Sağlık kurulu raporu ücretli midir?

Sağlık raporları için tahsil edilecek ücretleri Sağlık Bakanlığı belirler (m.64/13). Bu yazıda tutar yer almaz; güncel bedeli hastaneden öğrenmek gerekir. İstirahat raporu muayenenin bir parçasıdır ve istirahat raporu ücreti adıyla ayrıca ücret istenemez (m.12/7).

Sağlık kurulu raporuna itiraz süresi kaç gündür?

Kişiler için raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından, kurumlar için kişinin kuruma başvuru veya raporu ibraz tarihinden itibaren otuz gündür. Süre geçtikten sonra yapılan itiraz kabul edilmez (m.63/1).

Rapora itiraz nereye yapılır?

İtiraz dilekçesi, raporu düzenleyen sağlık hizmeti sunucusunun veya kişinin ikametgâhının bulunduğu ilin il sağlık müdürlüğüne verilir. Müdürlük hakem hastane belirler (m.55/1). Askerlik yükümlülerinin raporlarında itiraz askerlik şubesine yapılır (m.58/4).

Hakem hastane kararına itiraz edilebilir mi?

Bölge hakem hastanenin sağlık kurulu kararı kesindir ve sağlık sistemi içinde itiraz edilemez (m.55/3). Raporu isteyen kurumun rapora dayanarak verdiği idari işlem ise idari yargıda dava konusu olabilir; dava süresi İYUK m.7 gereği özel kanunda ayrı süre yoksa altmış gündür.

Memurluk için sağlık kurulu raporu şart mı?

Atamaya esas sağlık raporları tam teşekküllü sağlık kurulunda düzenlenir (m.31). Hangi raporun isteneceğini ve mesleğin yapılıp yapılamayacağı kararını atamayı yapan kurum verir; rapor yalnızca tıbbi görüş niteliğindedir (m.31/4-5).

Maluliyet raporunda oran yazar mı?

Hayır. SGK maluliyet tespitine esas sağlık kurulu raporlarında çalışma gücü kayıp oranı veya engellilik oranı yazılmaz, karar SGK tarafından verilir (m.28/2 ve 28/8).

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler