Suç Uydurma Suçu Nedir, Cezası Ne Kadar? TCK 271

Suç uydurma suçu, Türk Ceza Kanunu'nun 271. maddesinde düzenlenir ve cezası üç yıla kadar hapistir; alt sınır yazılmadığı için genel kurala göre en az bir aydır. Suç, işlenmediğini bildiği bir olayı yetkili makama işlenmiş gibi ihbar eden ya da işlenmeyen bir suçun delil veya emarelerini soruşturma yapılmasını sağlayacak biçimde uyduran kişi tarafından işlenir. Belirli bir kişiyi suçlamak gerekmez; belirli kişiye suç yüklenirse iftira gündeme gelir. Madde şikâyete bağlı değildir, uzlaşmaya konu olmaz ve dava zamanaşımı genel kurala göre sekiz yıldır (TCK m.66/1-e).

Bu yazıda maddenin ne dediğini, unsurlarını, cezanın hangi koşullarda ertelenebildiğini, iftira ve yalan tanıklıktan farkını, soruşturmanın nasıl yürüdüğünü, zamanaşımını ve somut bir örneği ele alıyoruz. Madde ve süre bilgileri Türk Ceza Kanunu ile Ceza Muhakemesi Kanunu metninden alınmıştır.

Suç Uydurma Suçu Nedir, TCK 271 Ne Söylüyor?

Suç uydurma, Kanun'un "Adliyeye Karşı Suçlar" bölümünde yer alır. Korunan değer, savcılık ve kolluğun var olmayan olaylar peşinde koşturulmaması, yani adliyenin doğru işlemesidir. Maddenin tamamı tek fıkradır:

"İşlenmediğini bildiği bir suçu, yetkili makamlara işlenmiş gibi ihbar eden ya da işlenmeyen bir suçun delil veya emarelerini soruşturma yapılmasını sağlayacak biçimde uyduran kimseye üç yıla kadar hapis cezası verilir." (TCK m.271/1)

Metinde iki ayrı hareket vardır ve ikisi de aynı cezaya bağlanmıştır. Birincisi sözlü ya da yazılı ihbardır. İkincisi, ortada bir ihbar olmasa bile, olmayan bir suçun izini yapay biçimde yaratmaktır.

Suç Uydurma Suçunun Unsurları Nelerdir?

Suçun oluşması için madde metnindeki şu öğelerin birlikte bulunması gerekir:

• Gerçekte işlenmemiş bir suç. Ortada hiç yaşanmamış bir olay vardır. Olay gerçekten yaşanmış, yalnızca faili ya da ayrıntıları yanlış anlatılmışsa başka bir değerlendirme gerekir.
• Bilerek hareket. Madde "işlenmediğini bildiği" ifadesini kullanır. Olayın yaşandığını sanarak yapılan, hatalı çıkan ihbar bu suçu oluşturmaz.
• Yetkili makam. İhbar savcılığa ya da kolluğa yapılabilir. Valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılan ihbar da savcılığa gönderilir (CMK m.158/1-2).
• Soruşturma yapılmasını sağlayacak nitelik. Delil uydurmada fiil, savcılığı soruşturmaya sevk edebilecek ölçüde inandırıcı olmalıdır.

İhbar Yoluyla Suç Uydurma

Kişi hiç yaşanmamış bir hırsızlığı, dolandırıcılığı ya da yaralamayı karakola veya savcılığa bildirir. Faili belirtmeyebilir; "kimliği belirsiz kişiler" demesi yeterlidir.

Delil veya Emare Uydurma

İkinci hâlde kişi, olmayan bir suçun izlerini kendisi oluşturur. Kapıyı kırıp hırsızlık süsü vermek, sahte bir darp raporu hazırlatmak ya da olmayan bir saldırıya ait mesajlar üretmek bu kapsamda düşünülebilir. Maddedeki "soruşturma yapılmasını sağlayacak biçimde" ifadesi nedeniyle, uydurulan izin savcılığın dikkatine ulaşması ve soruşturmaya yol açabilecek nitelikte olması aranır.

Suç Uydurmanın Cezası Ne Kadar?

Madde yalnızca üst sınırı belirtir: üç yıla kadar hapis. Süreli hapis cezasının alt sınırı, kanunda aksi yazılmadıkça bir aydır (TCK m.49/1). Dolayısıyla temel ceza aralığı bir aydan üç yıla kadardır. Maddede adli para cezası seçenek olarak öngörülmemiştir; yargılama sonunda verilen temel ceza hapistir. Hâkim bu aralıkta cezayı olayın özelliklerine göre belirler.

Hükmedilen hapis bir yıl veya daha az ise "kısa süreli hapis cezası" sayılır (TCK m.49/2). Bu durumda mahkeme, kişinin durumuna ve yargılama sürecindeki pişmanlığına bakarak cezayı adli para cezasına veya TCK m.50'de sayılan diğer seçenek yaptırımlara çevirebilir. Aynı olay iftira gibi ayrı bir suçu da oluşturuyorsa her suç ayrıca değerlendirilir.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi'nin bir kanun yararına bozma incelemesinde (E. 2025/14742, K. 2026/3918, 17.03.2026) maddenin cezasının üst sınırı üç yıl olduğu için basit yargılama usulüne tabi olmadığı belirtilmiştir. Çünkü basit yargılama, Ceza Muhakemesi Kanunu m.251 gereği üst sınırı iki yıl veya daha az hapis olan suçlarda uygulanır. Aynı kararda Daire, dosyada basit yargılama usulünün uygulandığını tespit etmiş ve kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dosyayı Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına göndermiştir.

Suç Uydurmada HAGB ve Erteleme Uygulanır mı?

Cezanın sonucu çoğu zaman bu iki kurumun koşullarına bağlıdır, çünkü maddenin üst sınırı üç yıl olsa da somut ceza genellikle bunun altında kalır.

• Hükmün açıklanmasının geri bırakılması. Verilen ceza iki yıl veya daha az hapis ise mahkeme bunu düşünebilir. Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve varsa zararın giderilmesi aranır; denetim süresi beş yıldır (CMK m.231/5-8). Ayrıntı için HAGB nedir yazısına bakabilirsiniz.
• Hapis cezasının ertelenmesi. İki yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir; fiil sırasında on sekiz yaşından küçük ya da altmış beş yaşını bitirmiş kişiler için sınır üç yıldır. Denetim süresi bir yıldan az, üç yıldan fazla olamaz (TCK m.51).

İkisi birlikte uygulanmaz. Hükmün açıklanması geri bırakılan kararda hapis cezası ayrıca ertelenemez ve seçenek yaptırıma çevrilemez (CMK m.231/7). Üç yıla yaklaşan bir ceza ise bu imkânların dışında kalır.

Suç Uydurma ile İftira ve Yalan Tanıklık Arasındaki Fark Nedir?

Üç suç da adliyeye karşı suçlar arasındadır ve çoğu zaman karıştırılır. Ayıran ölçüt, yalanın ne olduğu ve kime yöneldiğidir.

	Suç uydurma (m.271)	İftira (m.267)	Yalan tanıklık (m.272)
Ne yapılır	İşlenmeyen suç ihbar edilir veya delili uydurulur	Belirli bir kişiye işlemediği bilinen hukuka aykırı fiil isnat edilir	Tanık sıfatıyla gerçeğe aykırı beyanda bulunulur
Hedef bir kişi mi	Hayır, belirli kişi gerekmez	Evet	Aleyhine tanıklık edilen kişi olabilir
Temel ceza	Üç yıla kadar hapis	1 yıldan 4 yıla kadar hapis	Fıkraya göre 4 aydan 1 yıla, 1 yıldan 3 yıla, 2 yıldan 4 yıla kadar hapis (m.272/1-3)
Delil uydurma	Suçun kendisinin unsuru	Ceza yarı oranında artar (m.267/2)	Düzenlenmemiştir
Etkin pişmanlık	Ayrı bir madde yok	Evet, m.269	Evet, m.274
Zamanaşımı başlangıcı	Genel kural (m.66/6)	Mağdurun fiili işlemediğinin sabit olduğu tarih (m.267/8)	Genel kural

Pratikte en sık karşılaşılan sınır, bir olayın belirli bir kişiye bağlanıp bağlanmadığıdır. "Evime hırsız girdi" demek suç uydurmadır; "komşum evime girip televizyonumu çaldı" demek, bunun uydurma olduğu biliniyorsa iftiradır. Kişiye suç yüklendiğinde iftira ağır cezalı olan suç olduğundan öne çıkar. Ayrıntılar için iftira suçu ve cezası yazısını okuyabilirsiniz.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi'nin bir kararında (E. 2025/14838, K. 2026/3964, 18.03.2026), sanığın tanığın evinde zorla tutulduğuna dair ihbarda bulunduğu, evde bulunan bir kişiyi suçlamak istediği ve aynı eylem nedeniyle ayrı ayrı suç uydurma ve iftira davaları açıldığı bir dosya incelenmiştir. Daire, davaların mümkünse birleştirilmesi veya bunun mümkün olmaması hâlinde diğer dosyanın ilgili kısımlarının denetime elverişli biçimde dosyaya alınması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur. Bu karar, aynı olayın iki suç başlığı altında ayrı ayrı yargılanmasının tutarsız sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor.

Benzer bir madde de suç üstlenmedir (m.270). Burada kişi, gerçeğe aykırı olarak suçu işlediğini bildirir ve iki yıla kadar hapisle karşılaşır. Suçu bir yakınını kurtarmak için üstlenenler bakımından ceza indirilebilir veya tamamen kaldırılabilir.

Suç Uydurma Şikâyete Bağlı mı, Şikâyet Süresi Var mı?

Hayır. TCK m.271'de soruşturmanın şikâyete bağlı olduğu yazılmamıştır; bu nedenle savcılık ihbar, kolluk tutanağı veya kendi tespiti üzerine resen soruşturma yürütür. Altı aylık şikâyet süresi (TCK m.73), yalnızca soruşturması şikâyete bağlı suçlarda aranır ve burada uygulanmaz. Şikâyetten vazgeçmenin davayı düşürmesi (m.73/4) de bu suç için söz konusu olmaz.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, bir dosyada (E. 2025/14854, K. 2026/5009, 15.04.2026) suç uydurma bakımından doğrudan zarar görme olasılığı bulunmayan şikâyetçinin davaya katılma ve hükmü temyiz hakkı olmadığını, mahkemenin katılma kararı vermiş olmasının da temyiz hakkı doğurmayacağını belirtmiştir. Karar, bu suçta ihbardan etkilenen herkesin davaya katılan sıfatı kazanamayacağını gösteriyor.

Suç Uydurma Uzlaşmaya Tabi mi?

Değil. Ceza Muhakemesi Kanunu m.253'e göre uzlaştırma, soruşturulması şikâyete bağlı suçlarda ve maddede tek tek sayılan suçlarda uygulanır. Suç uydurma bu iki gruptan da dışında kalır. Maddenin çocuklar için ayrı bir bendi (m.253/1-c) vardır; bu bent üst sınırı üç yılı geçmeyen suçlarda, mağdurun gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla uygulanır. Suç uydurmada çoğu zaman gerçek bir mağdur bulunmadığından, bu bendin somut dosyada uygulanıp uygulanmayacağı olayın özelliklerine göre belirlenir. Uzlaşma kapsamındaki suçların genel listesi için uzlaşmaya tabi suçlar yazısına bakılabilir.

Seri muhakeme usulü de uygulanamaz. CMK m.250'de bu usulün uygulanacağı suçlar tek tek sayılmıştır ve listede TCK m.271 yer almaz. Başkasına ait kimlik bilgilerinin kullanılması (m.268) listede olduğu için karıştırılmamalıdır.

Suç Uydurma Soruşturması Nasıl İşler?

Süreç birkaç aşamadan oluşur.

1. İhbar veya tespit. Suç ihbarı ya da şikâyeti Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa yapılır, yazılı olabileceği gibi tutanağa geçirilen sözlü başvuru da geçerlidir (CMK m.158). Savcı, suçun işlendiği izlenimini veren bir durumu öğrenir öğrenmez gerçeği araştırmaya başlar (m.160).
2. Ön eleme. İhbar konusu fiilin suç oluşturmadığı açıkça anlaşılıyor ya da ihbar soyut ve genel nitelikteyse soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilir ve ihbar edilen kişiye şüpheli sıfatı verilmez (m.158/6).
3. İfade. Şüpheliye yüklenen suç anlatılır, müdafi seçme ve susma hakkı hatırlatılır (m.147). Çağrı almış biri için savcılıktan ifadeye çağrıldım yazısı süreci adım adım açıklıyor.
4. Karar. Savcı yeterli şüphe oluşursa iddianame düzenler; oluşmazsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verir (m.172). Bu karara karşı suçtan zarar gören, tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (m.173).

Kararın nasıl okunacağı ve itirazın nasıl yazılacağı için kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ve KYOK itiraz dilekçesi sayfaları kullanılabilir.

Suç Uydurma Zamanaşımı Kaç Yıl?

Maddede özel bir zamanaşımı kuralı yoktur, genel kural uygulanır. TCK m.66/1-e, beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlarda kamu davasının sekiz yılın geçmesiyle düştüğünü söyler. Süre hesaplanırken suçun kanundaki cezasının üst sınırı esas alınır (m.66/4); suç uydurmada bu sınır üç yıldır.

Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden başlar (m.66/6). İhbar ve delil uydurma farklı günlerde yapılmışsa hangi tarihin esas alınacağı olaya göre belirlenir. İftiradaki özel başlangıç kuralı (m.267/8) burada geçerli değildir.

Süre, bazı işlemlerle kesilir: şüphelinin savcı huzurunda ifadesinin alınması, tutuklama, iddianame düzenlenmesi veya mahkûmiyet kararı verilmesi. Kesilme hâlinde süre yeniden işlemeye başlar, ancak toplam süre en fazla yarısı kadar uzar (m.67). Bu hesapla sekiz yıllık süre, kesilme nedenleri bulunduğunda en çok on iki yıla çıkar. Hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı hâllerde denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur (CMK m.231/8).

Somut Bir Örnekle Suç Uydurma

Aşağıdaki olay kurgusaldır ve yalnızca maddenin nasıl uygulandığını göstermek içindir.

Bir dükkân sahibi, ortağıyla yaşadığı ticari anlaşmazlık sırasında gece dükkâna hırsız girdiğini bildirmeye karar verir. Arka kapıyı kendisi zorlar, vitrini kırar ve ertesi sabah karakola giderek "kimliği belirsiz kişilerin" mal ve nakit çaldığını söyler. Güvenlik kamerası kaydı ile kırılma izinin içeriden oluşturulduğu anlaşılır.

• Olay hiç yaşanmamış, dükkân sahibi bunu bilerek ihbar etmiştir ve izleri kendisi oluşturmuştur. İhbar ve delil uydurma birlikte bulunur; TCK m.271 uygulanır.
• Kimseyi suçlamadığı için ortada iftira yoktur. Ortağının adını vererek "hırsızlığı o yaptı" deseydi, fiil iftiraya dönüşür ve delil uydurulduğu için ceza yarı oranında artardı (m.267/1-2).
• Ceza bir aydan üç yıla kadardır. Dükkân sahibinin sabıkası yoksa ve hükmedilen hapis iki yılı aşmazsa, HAGB veya erteleme gündeme gelebilir.
• Kapıyı başka biri açmış ve dükkân sahibi hırsızlık olduğuna gerçekten inanmış olsaydı, "işlenmediğini bildiği" unsuru bulunmayacağından bu suç oluşmazdı.

Gerçek Bir Olayda Delil Çıkmazsa Suç Uydurma Sayılır mı?

Hayır. Savcılığın delil yetersizliği nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar vermesi, ihbar edenin suç uydurduğu anlamına gelmez. Madde, olayın işlenmediğinin bilinmesini arar. Gerçekten yaşanmış, ancak ispatlanamayan bir olayı bildiren kişi bu suçtan sorumlu tutulmaz. Savcılık kararına karşı itiraz hakkı ayrı bir yoldur; itiraz dilekçesinin nasıl hazırlanacağı yukarıda anılan yazıda anlatılmıştır.

Suç Uydurma Soruşturması Açılan Kişi Ne Yapmalı?

Çağrı geldiyse ifade vermeden önce yüklenen suçun hangi ihbar ya da delile dayandığını öğrenmek önemlidir. Şüpheli, susma ve müdafi yardımından yararlanma hakkını kullanabilir (CMK m.147). Telefon, mesaj, kamera kaydı veya tanık gibi lehe delillerin soruşturma aşamasında toplanmasını isteyebilir. Ayrıca iftira ile suç uydurma arasındaki sınır cezayı ve zamanaşımını doğrudan etkilediğinden, isnat edilen suçun hukuki nitelendirmesini ifadeden önce netleştirmek yarar sağlar.

Suç Uydurma Suçu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Suç uydurma suçunun cezası nedir?

TCK m.271'e göre üç yıla kadar hapistir. Alt sınır maddede yazılı olmadığından genel kurala göre bir aydır. Adli para cezası seçenek olarak öngörülmemiştir.

Suç uydurma ile iftira arasındaki fark nedir?

İftirada belirli bir kişiye işlemediği bilinen bir fiil yüklenir. Suç uydurmada ise hiç işlenmemiş bir suç ihbar edilir ya da delili uydurulur ve belirli bir kişi hedeflenmez.

Suç uydurma şikâyete tabi mi?

Hayır. Savcılık resen soruşturur ve altı aylık şikâyet süresi uygulanmaz.

Suç uydurma uzlaşmaya tabi mi?

Hayır. Suç, CMK m.253'teki uzlaştırma kapsamına giren suçlar arasında yer almaz.

Suç uydurmada zamanaşımı kaç yıl?

Genel kurala göre sekiz yıldır. Kesilme nedenleri gerçekleşirse süre en çok yarısı kadar uzar ve toplamda on iki yıla çıkabilir.

Suç uydurma cezası ertelenir mi?

Hükmedilen hapis iki yıl veya daha azsa ve kanundaki koşullar sağlanıyorsa hapis cezası ertelenebilir ya da hükmün açıklanması geri bırakılabilir. Bu iki yoldan yalnızca biri uygulanır.

Delil uydurmak suç uydurma sayılır mı?

Evet. İşlenmeyen bir suçun delil veya emarelerini soruşturma yapılmasını sağlayacak biçimde uyduran kişi, ihbarda bulunmasa bile TCK m.271 kapsamında cezalandırılır.

Delil yetersizliğinden takipsizlik verilen ihbar suç uydurma olur mu?

Hayır. Suçun oluşması için ihbar edenin olayın işlenmediğini bilmesi gerekir. Delil bulunamaması tek başına bu bilgiyi göstermez.