URSA Avukatlık

KTK 36/3-a Trafik Cezası

Trafik Kazası6 dk okumaEklenme:

KTK 36/3-a trafik cezası, sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araç kullananlara yazılan cezadır. Dayanağı Karayolları Trafik Kanunu'nun 36. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendidir. 2026 yılı için ceza 40.000 TL'dir ve tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse 30.000 TL olur. Sürücü aynı zamanda aracın işleteni değilse, kullanmasına izin veren işletene de plaka üzerinden 40.000 TL yazılır. Rehberde ceza puanı yoktur ve araç kullanmaktan men sütununda sürücüler gösterilir. Aynı fıkradaki 36/3-b ve 36/3-c bentleri belgenin geri alındığı ya da iptal edildiği durumlardır ve 200.000 TL'dir.

36/3-a Ceza Maddesi Ne Demek, Kanunda Nasıl Geçer?

36. maddenin ilk fıkrası yasağı koyar, üçüncü fıkra cezayı yazar. Kanun metni şöyledir:

Motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır. […] a) Sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araçları kullananlara 40.000 Türk lirası […] idari para cezası verilir. Ayrıca, bu fıkra kapsamında motorlu araçların sürülmesine izin veren işletene de tescil plakası üzerinden 40.000 Türk lirası idari para cezası verilir.

Kod, hiç sürücü belgesi bulunmayan kişiyi kapsar. Fıkra 7574 sayılı Kanunla yeniden yazılmış ve tutarlar doğrudan kanun metnine konmuştur. Kural otomobil, motosiklet ve diğer motorlu araçlar için aynıdır. Yakalanma anında yaşananlar, çocuk sürücüler ve ayrıntılı tablo ehliyetsiz araç kullanma cezası yazısındadır. Bu sayfa yalnız kodun anlamına odaklanır.

36/3-a Ceza Maddesi 2026'da Ne Kadar?

Yaptırım36/3-a
İdari para cezası (2026)40.000 TL
Tebliğden itibaren bir ay içinde ödemede (yüzde 25 indirimli)30.000 TL
Aracın kullanılmasına izin veren işletene (plaka üzerinden)40.000 TL, indirimli 30.000 TL
Ceza puanıRehberde gösterilmemiştir
Araç kullanmaktan menRehberde sürücüler yazılıdır

Tutarlar 2026 yılı içindir. İndirim tebliğden itibaren bir ay içinde ödemeye bağlıdır ve itiraz hakkını ortadan kaldırmaz (KTK m.115; Kabahatler Kanunu m.17/6). Süresinde ödenmeyen cezaya her ay için yüzde 5 faiz işler ve toplam cezanın iki katını geçemez. Rehbere göre men sütunundaki yaptırım sürücüye yöneliktir. Aracın trafikten men edilmesi bu bent için öngörülmemiştir. Ödemenin ayrıntıları trafik cezası ve erken ödeme hesaplama yazısında anlatılıyor.

36/3-a, 36/3-b ve 36/3-c Ceza Maddeleri Nasıl Ayrılır?

Aramalarda "36 3 b ceza maddesi" ve "36/3-c ceza maddesi" de sorulur. Üç bent aynı fıkradadır, fark sürücü belgesinin durumundadır.

KodOlay2026 tutarıBir ay içinde ödemede
36/3-aSürücü belgesi olmadan motorlu araç kullanmak40.000 TL30.000 TL
36/3-bBelge mahkemece, savcılıkça ya da yetkililerce geçici olarak ya da tedbiren geri alınmışken kullanmak200.000 TL150.000 TL
36/3-cBelge iptal edilmişken kullanmak200.000 TL150.000 TL
39/2Belgenin sınıfı dışındaki motorlu aracı sürmek11.629 TL, 20 puan8.721,75 TL
39/3Geçerlilik süresi dolmuş belgeyle araç kullanmak4.712 TL3.534 TL
42/11Sürücü sertifikasını belgeye dönüştürmeden araç kullanmak11.629 TL8.721,75 TL
44/1-bBelgeyi yanında bulundurmamak2.719 TL, 5 puan2.039,25 TL

Belge geri alınmışsa konu KTK 36/3-b yazısındadır. Belgesi var ama aracın sınıfına uymuyorsa yetersiz ehliyet cezası uygulanır. Belgesi cüzdanında olmayan sürücü ehliyetsiz sayılmaz, bu durumun cezası ehliyeti yanında bulundurmama cezası yazısındadır. EGM rehberine göre bilgi sisteminde "Kimlik Kartım: Sürücü Belgesi Bilgileri Yüklüdür" uyarısı bulunan yeni tip kimlik kartını ibraz eden sürücü hakkında yanında belge bulundurmama maddesi uygulanmaz.

Sertifikası Olan Ama Belgeye Çevirmeyen Sürücüye 36/3-a Yazılır mı?

Rehberin 42/11 satırındaki dipnota göre sürücü sertifikasının süresi 09.07.2024 tarihinden önce dolanlar için KTK m.36/3-a'dan işlem yapılır. Sertifika süresi 09.07.2024 tarihinde ve sonrasında bitenler için ise 42/11 uygulanır; tutar 11.629 TL'dir. Dolayısıyla sertifika süresi hangi tarihte dolmuşsa tutanaktaki kod buna göre doğru olmalıdır. Kodlar arasındaki fark 28.000 TL'den fazladır.

Tutanakta 36/3-a Yanlış Yazılmış Olabilir mi?

Tutanakta şunlara bakılır:

  • Belge durumu: Sürücünün gerçekten hiç belgesi yok mu? Belgesi varsa, ama yanında yoksa 44/1-b; süresi dolmuşsa 39/3; sınıfı uymuyorsa 39/2 uygulanır. Belge geri alınmış ya da iptal edilmişse 36/3-b ve 36/3-c vardır.
  • Sürücü kimliği: Tutanak başka birinin adına düzenlenmişse ya da sürücünün kim olduğu belli değilse bu itiraz gerekçesidir.
  • Araç sahibine yazılan ceza: İşletene yazılan 40.000 TL için izin unsuru aranır. Araç çalınmışsa ya da kullanıma izin verilmemişse bu ileri sürülür.

İtiraz, tebliğ ya da tefhimden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır (Kabahatler Kanunu m.27). Hâkimlik kararına karşı kanun yolunun açık olup olmadığı tutara bağlıdır (m.28). Dilekçenin iskeleti şöyledir:

[İl] SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE

İtiraz Eden: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [TC Kimlik No]

Konu: [Tutanak Seri/Sıra No] sayılı trafik idari para cezası karar tutanağına itiraz.

Açıklamalar: 1. [Tebliğ Tarihi] tarihinde tebliğ edilen tutanakla KTK m.36/3-a uyarınca 40.000 TL idari para cezası uygulanmıştır. 2. [İtiraz gerekçesi: örnek, sürücü belgesi geçerlidir ve tutanak tarihinde sürücü belgesi bilgileri sistemde kayıtlıdır / aracın kullanılmasına izin verilmemiştir]. 3. Delillerim: [Sürücü belgesi, EGM kaydı, çalıntı araç kaydı].

Sonuç ve İstem: Tutanakla uygulanan idari yaptırım kararının kaldırılmasını saygıyla arz ederim.

[Tarih] [Ad Soyad İmza]

Genel usul trafik cezasına itiraz yazısında anlatılıyor.

Ehliyetsiz Araç Kullanmak Kazada Kusur Sayılır mı?

KTK m.84'ün asli kusur listesinde 36/3-a yoktur. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, bir sigorta tahkim dosyasında belgesiz araç kullanmanın tek başına trafik kazasının sebebi olan bir kusur sayılamayacağını belirtmiştir. Daireye göre trafik kazaları, trafiğin akışına ilişkin kuralların ihlalinden doğar. Belgesiz sürücü başka bir kuralı da ihlal etmişse yalnız o ihlalin kusuruyla sorumlu olur, kaza yapan diğer tarafın kusuru varsa kendi kusuruna denk gelen ölçüde zarara katlanır. Dosyada çift taraflı kazaya karışan motosiklet sürücüsü kavşağa yaklaşırken hızını azaltmadığı için yüzde 25 tali kusurlu bulunmuştu. Hakem heyeti ayrıca sürücü belgesi bulunmadığı için yüzde 20 müterafik kusur indirimi uygulamıştı. Daire bu indirimi yerinde görmemiş ve kararı bozmuştur; bozma, bakiye ömür hesabındaki bir hataya da dayanır (Yargıtay 4. HD, E. 2023/6912, K. 2025/1594, 03.02.2025). Yani ehliyetsizlik cezası ayrı, kusur oranı ayrı değerlendirilir. Kod okuma ve oran konuları kaza tespit tutanağı kusur kodları yazısındadır. Aracını belgesiz birine veren işletenin sorumluluğu aracını başkasına kullandırma cezası yazısında ele alınıyor.

KTK 36/3-a Trafik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular

36 3 a ceza maddesi nedir?

KTK m.36'nın üçüncü fıkrasının (a) bendidir. Sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araç kullanmanın cezasını düzenler ve 2026'da 40.000 TL'dir.

36/3-a trafik cezası ne kadar, erken ödemede kaç TL?

40.000 TL'dir. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirimle 30.000 TL olur.

36 3 b ceza maddesi nedir?

Sürücü belgesi mahkemece, savcılıkça ya da yetkililerce geçici olarak ya da tedbiren geri alınmışken araç kullanma cezasıdır. 2026'da 200.000 TL'dir.

36/3-c ceza maddesi nedir?

Sürücü belgesi iptal edilmişken motorlu araç kullanmanın cezasıdır. Tutarı 36/3-b ile aynıdır, 200.000 TL.

36/3-a trafik cezası kaç puan?

EGM'nin 2026 rehberinde bu bent için ceza puanı gösterilmemiştir.

36/3-a cezası araç sahibine de yazılır mı?

Evet. Sürücü işleten değilse, kullanmasına izin veren işletene tescil plakası üzerinden ayrıca 40.000 TL yazılır. Araç çalınmışsa ya da kullanıma izin verilmemişse bu itiraz sebebidir.

Ehliyetim var ama yanımda yoksa 36/3-a yazılır mı?

Hayır. Belgesi olup yanında bulundurmayan sürücüye 44/1-b uygulanır ve 2026'da 2.719 TL ile 5 puandır.

36/3-a cezasına itiraz nasıl yapılır?

Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine dilekçe verilir. Dilekçede tutanak bilgileri, gerekçe ve deliller bulunur.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler