52/1-a Trafik Cezası Nedir, Ne Kadar? Asli Kusur mu, Kusur Oranı Yüzde Kaç?

52/1-a trafik cezası, Karayolları Trafik Kanunu'nun 52. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine aykırılık için yazılır. Bu bent, sürücünün kavşağa, dönemece, tepe üstüne, yaya geçidine, hemzemin geçide, tünele, dar köprü veya menfeze yaklaşırken ya da yapım ve onarım alanına girerken hızını azaltmamasını yaptırıma bağlar. 2026'da cezası 1.246 TL'dir, bir ay içinde ödenirse 934,50 TL olur ve 15 ceza puanı işlenir. Hız sınırı aşılmasa da yazılabilir; sınırın aşılması ayrı bir ihlaldir. 52/1-a, KTK m.84'teki asli kusur hâllerinden biri değildir ve kazada sabit bir kusur oranı yoktur; oran olayın oluşuna göre belirlenir.

Bu kod iki farklı belgede karşınıza çıkabilir. Yolda denetim sırasında düzenlenen idari para cezası karar tutanağında ceza maddesi olarak, kazadan sonra düzenlenen kaza tespit tutanağında ise sürücünün ihlal ettiği kural olarak yazılır. Aşağıda maddenin metni, cezanın hesabı, sık karıştırıldığı bentler, kazadaki anlamı ve itiraz yolu ayrı ayrı ele alınıyor.

52/1-a Maddesi Ne Diyor?

KTK'nın 52. maddesi "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak" başlığını taşır. Maddenin birinci fıkrası dört bentten oluşur ve (a) bendi şöyledir:

"Sürücüler: a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, … Zorundadırlar." (2918 sayılı KTK m.52/1-a)

Bent, hızın azaltılması gereken yerleri tek tek sayar. Tutanaktaki olayın bu yerlerden birinde geçip geçmediği, kodun doğru yazılıp yazılmadığını anlamanın ilk adımıdır.

• Kavşak: Kanunun tanımıyla iki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya birleşmesiyle oluşan ortak alan (KTK m.3).
• Dönemeç ve dönemeçli yol: Bende hem dönemece girerken hem de dönemeçli bir yolda ilerlerken hız azaltma yükümlülüğü olarak ayrı ayrı yazılmıştır.
• Tepe üstü: Bent, tepe üstüne yaklaşırken hızın azaltılmasını ister.
• Yaya geçidi: Taşıt yolunda yayaların güvenli geçmesi için trafik işaretleriyle belirlenmiş alan (KTK m.3).
• Hemzemin geçit: Karayolu ile demiryolunun aynı seviyede kesiştiği bariyerli veya bariyersiz geçit (KTK m.3).
• Tünel, dar köprü ve menfez: Yolun daraldığı veya kapalı kesimlerin yaklaşımı.
• Yapım ve onarım alanı: Yolda çalışma yapılan kesime giriş.

Aynı kural Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 101. maddesinde de tekrar edilir; tutanaklarda "52/1-a, Yön. 101" ya da yalnız "52/a" biçiminde yazılması bundandır. Yönetmelik, bu maddeye uymayanlara eylemine göre Kanunun 51 veya 52. maddesinin uygulanacağını belirtir. Kanunun 52. maddesinin metni ve bent harfleri, 2026'da birçok trafik maddesini değiştiren 7574 sayılı Kanundan etkilenmemiştir; maddede 7574 sayılı Kanunla yapılmış bir değişiklik işareti yoktur.

52/1-a Trafik Cezası Ne Kadar, Kaç Puan?

Maddenin ceza fıkrası, eski para birimiyle "1 800 000 lira" olarak yazılmış hâliyle duruyor. İdari para cezaları her takvim yılı başında yeniden değerleme oranıyla güncellendiği için (Kabahatler Kanunu m.17/7) uygulanan tutar Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 2026 Yılı Trafik İdari Para Cezası Rehberi'nde gösterilir. Rehberde 52. maddenin dört bendi aynı tutara, farklı puanlara bağlanmıştır.

Bent	İhlal	2026 tutarı	Bir ay içinde ödemede	Ceza puanı
52/1-a	Kavşak, dönemeç, tepe üstü, yaya geçidi, hemzemin geçit, tünel, dar köprü, menfez veya yapım alanına yaklaşırken hızı azaltmamak	1.246 TL	934,50 TL	15
52/1-b	Hızı aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumuna uydurmamak	1.246 TL	934,50 TL	15
52/1-c	Başka bir aracı izlerken bu şartları gözeterek güvenli mesafe bırakmamak	1.246 TL	934,50 TL	20
52/1-d	Kol veya grup hâlinde giderken araçlar arasında diğer araçların girebileceği açıklık bırakmamak	1.246 TL	934,50 TL	15

Rehberin 52/1-a satırında sürücü belgesinin geri alınması veya aracın trafikten men edilmesi gibi bir ek yaptırım yer almaz. Yaptırım para cezası ve ceza puanından ibarettir. Ödeme süresi tutanağın tebliğinden itibaren bir aydır; bu sürede yapılan ödemede yüzde 25 indirim uygulanır (KTK m.115, Kabahatler Kanunu m.17/6). Süresinde ödenmeyen cezaya her ay için yüzde 5 gecikme eklenir, ay kesirleri tam ay sayılır ve toplam, cezanın iki katını geçemez (KTK m.115).

Puanın etkisi birikimlidir. İhlal tarihinden geriye doğru bir yıl içinde 100 ceza puanını dolduran sürücünün belgesi 2 ay geri alınır ve sürücü eğitime gönderilir; aynı yıl içinde ikinci kez dolduranda süre 4 aydır, üçüncü kezde belge iptal edilir (KTK m.118). Yalnız 52/1-a'dan gelen 15'er puanla 100'e ulaşmak için bir yıl içinde yedi tutanak gerekir; uygulamada puan, farklı ihlallerin toplamıyla dolar. Bütün ihlallerin tutar ve puanları 2026 trafik cezaları tablosunda bir arada yer alıyor.

Tutanakta 52/1-a Ne Zaman Yazılır?

Kanun bu bent için bir km/s eşiği koymaz. İhlal, hız göstergesindeki rakama göre değil, yaklaşılan yerin niteliğine ve sürücünün o noktada yavaşlayıp yavaşlamadığına göre değerlendirilir. Bu nedenle 52/1-a çoğunlukla iki durumda görülür.

Denetimde düzenlenen idari para cezası tutanağı

Trafik kolluğu, kavşağa veya yaya geçidine hız kesmeden giren, yapım alanı levhalarına rağmen yavaşlamayan ya da tünel girişinde hızını düşürmeyen sürücüye idari para cezası karar tutanağı düzenleyebilir. Tutanağı Emniyet ve Jandarma personeli ile yetkili kılınmış diğer görevliler düzenler (KTK m.114). Burada belirleyici olan, görevlinin gözlemi ve tutanağa yazdığı olay anlatımıdır; ihlalin yeri ve şekli tutanakta somut olarak gösterilmelidir.

Kazadan sonra düzenlenen kaza tespit tutanağı

Kazaya gelen kolluk, sürücülerin hangi kuralı ihlal ettiğini kaza tespit tutanağına kod olarak yazar. Yönetmeliğe göre tutanağı düzenleyenler taraflar için kusur oranı belirtmez, yalnızca kazanın oluşumunda kimin hangi trafik kuralını ihlal ettiğini gösterir (Karayolları Trafik Yönetmeliği m.156/a-3). 52/1-a en çok kavşak kazalarında, yaya geçidi yakınındaki çarpmalarda ve dönemeçte şeridinden çıkan araçlarda yazılır. Tutanaktaki diğer kodların anlamı kaza tespit tutanağı kusur kodları yazısında tablolar hâlinde anlatılıyor.

Hız sınırının altında seyretmek bu kodun yazılmasına engel değildir. Örneğin 50 km/s sınırlı bir yolda 45 km/s ile ilerleyen sürücü, görüşü kapalı bir kavşağa bu hızla girmişse 52/1-a kapsamında değerlendirilebilir. Kural, sınır içinde kalmayı değil yaklaşılan noktanın gerektirdiği kadar yavaşlamayı ister.

52/1-a ile 52/1-b, 52/1-c ve 52/1-d Arasındaki Fark

Dört bent aynı maddenin içinde olduğu ve aynı tutara bağlandığı için tutanaklarda sık karıştırılır. Ayrım, ihlalin neye bağlandığına bakılarak yapılır.

Bent	Neye bakılır?	Tipik örnek
52/1-a	Kanunda sayılan belirli bir yere yaklaşım	Kavşağa veya yaya geçidine hız kesmeden girmek
52/1-b	Aracın yükü ve teknik durumu ile görüş, yol, hava ve trafik koşulları	Yağmurda, sisli havada veya buzlu yolda kuru yoldaki hızla gitmek
52/1-c	Öndeki araçla arasındaki mesafenin koşullara uygunluğu	Islak yolda öndeki araca yaklaşıp güvenli mesafe bırakmamak
52/1-d	Kol veya grup hâlindeki araçlar arasındaki açıklık	Konvoyda diğer araçların girebileceği boşluğu bırakmamak

52/1-a bir yere bağlıdır; 52/1-b ise yerden bağımsız olarak koşullara bakar. Kar yağışı altında bir kavşağa yaklaşan sürücüde iki bent birlikte gündeme gelebilir. 52/1-c ile yönetmelikteki metreyi esas alan 56/1-c (yakın takip) arasındaki ayrım ise takip mesafesi cezası yazısında anlatılıyor.

52/1-a ile 51. Madde Hız Sınırı Aşımı Arasındaki Fark Nedir?

"Hız cezası" denildiğinde çoğu zaman KTK m.51 kastedilir. 51. madde, yönetmelikte veya levhada belirtilen hız sınırının aşılmasını yaptırıma bağlar ve 7574 sayılı Kanunla tümüyle yeniden yazılmıştır. Ölçüm, hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik usullerle yapılır; ceza, yerleşim yeri içinde 6 km/s'lik, yerleşim yeri dışında 11 km/s'lik aşımdan başlar ve aşım miktarına göre dokuz kademede 2.000 TL ile 30.000 TL arasındadır (KTK m.51/2). En yüksek üç kademede para cezasına ek olarak sürücü belgesi her seferinde 30, 60 veya 90 gün geri alınır. EGM rehberi 51. maddenin hız aşımı satırlarında ceza puanı göstermez.

Ölçüt	KTK m.51 (hız sınırı)	KTK m.52/1-a (hızı azaltmamak)
Neyi yaptırıma bağlar?	Belirlenmiş hız sınırının aşılmasını	Belirli yerlere yaklaşırken yavaşlamamayı
Ölçüm	Radar, EDS veya ortalama hız gibi teknik tespit	Km/s eşiği yok; olayın yeri ve şekli
2026 tutarı	Aşım miktarına göre 2.000 TL ile 30.000 TL arası	1.246 TL
Ceza puanı	Rehberde gösterilmez	15
Belge geri alma	Yüksek kademelerde 30, 60 veya 90 gün	Yok

İki madde aynı olayda birlikte de düşünülebilir. Hız sınırını aşarak kavşağa giren sürücünün ölçülmüş bir aşımı varsa 51. madde, yaklaşımda yavaşlamaması ayrıca değerlendirilecekse 52/1-a gündeme gelir. Kaza tutanaklarında hızla ilgili ihlal bazen yalnız "52" olarak da anılır; SBM'nin maddi hasarlı kaza senaryolarından birinde, yeşil ışıkta aniden duran araca çarpan ve hız sınırını aştığı belirtilen araç için dayanak olarak "K.Y.T.K. 52 ve Yön. 101" gösterilmiştir (Durum 1-B). Hız sınırı kademeleri, radar ve ortalama hız tespiti ile belge geri alma süreleri hız cezası yazısında ayrıntılı olarak yer alıyor.

52/1-a ile 57/1-a, 74 ve 76 Arasındaki Fark

Kanunun başka maddeleri de kavşağa, yaya geçidine veya demiryolu geçidine yaklaşırken yavaşlamayı ister. Bunlar 52/1-a'dan farklı olarak yavaşlamanın yanında bir geçiş hakkı ya da durma yükümlülüğü içerir ve daha yüksek cezaya bağlanmıştır.

Kod	Kuralın özü	2026 tutarı
52/1-a	Sayılan yerlere yaklaşırken hızı azaltmamak	1.246 TL, 15 puan
57/1-a	Kavşağa yaklaşırken kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamamak, dikkatli olmamak, geçiş hakkı olan araçlara ilk geçiş hakkını vermemek	5.000 TL, 20 puan
74	Görevli veya ışık bulunmayan, işaretle belirlenmiş kavşak giriş ve çıkışlarına ya da yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken yavaşlamamak, geçen veya geçmek üzere olan yayaya durarak ilk geçiş hakkını vermemek	5.662 TL
76/1-a	Demiryolu geçidini geçidin durumuna uygun olmayan hızla geçmek, "DUR" talimatına uymamak, bariyer inerken geçide girmek	2.719 TL, 20 puan

Ayrımın pratik sonucu şudur: Kavşakta hız kesilmemiş ama başka bir araca geçiş hakkı ihlal edilmemişse 52/1-a, yavaşlamama ile birlikte geçiş hakkı olan aracın önü kesilmişse 57/1-a daha uygun koddur. Yaya geçidinde de yalnız yaklaşım hızı söz konusuysa 52/1-a, geçitteki veya geçmek üzere olan yayaya yol verilmemişse 74. madde uygulanır. Yaya geçidinde kusur ve tazminat konusu yayaya çarpma yazısında ele alınıyor.

52/1-a Asli Kusur mu?

Hayır, tek başına değil. KTK m.84, sürücüyü trafik kazasında asli kusurlu sayan hâlleri sınırlı olarak sayar: kırmızı ışıkta veya görevlinin dur işaretinde geçmek, taşıt giremez yola ya da karşı yönün şeridine girmek, arkadan çarpmak, geçme yasağı olan yerde geçmek, doğrultu değiştirme manevrasını yanlış yapmak, şeride tecavüz etmek, kavşakta ve kaplamanın dar olduğu yerde geçiş önceliğine uymamak, manevra şartlarına uymamak, yerleşim yeri dışında taşıt yolunda park etmek veya duraklamak ve kurallara uygun park edilmiş araca çarpmak. Hızı azaltmamak bu listede yoktur. Kaza bu hâller dışındaki bir kural ihlalinden doğmuşsa kusur oranı yönetmelikteki esaslara göre belirlenir (KTK m.84 son fıkra).

Bu, 52/1-a yazılan sürücünün kusursuz sayılacağı ya da kusurunun mutlaka düşük kalacağı anlamına gelmez. Hız kesmeden kavşağa giren sürücünün davranışı, kaza şekline göre 84/h'deki kavşakta geçiş önceliğine uymama hâliyle de örtüşebilir; bu durumda değerlendirme 84. madde üzerinden yapılır. Ceza dosyalarında da bilirkişiler hız azaltma yükümlülüğüne uymayan sürücüyü olayın oluşuna göre "asli derecede" kusurlu bulabilir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, karlı ve buzlu yolda ilerisindeki çekiciyi gördüğü hâlde hızını azaltmayan ve aracını yol şartlarına göre sürmeyen sürücünün asli, yolda bulunan yaya ile önlem almadan yolu kapatan çekici sürücüsünün tali kusurlu bulunduğu raporlara dayanan mahkûmiyeti onamıştır (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 2023/4293 E., 2023/2953 K., 14.09.2023).

Buradaki "asli" kelimesi 84. maddedeki listeye girme anlamında değil, kazanın oluşumundaki ağırlık anlamında kullanılmıştır. İki kavramın farkı ve 84. maddenin her bendi KTK 84 asli ve tali kusur maddeleri yazısında ayrıca anlatılıyor.

52/1-a Kusur Oranı Yüzde Kaç?

Kanun ve yönetmelik 52/1-a'ya bir yüzde bağlamaz. Oranı kimin belirlediği kazanın türüne göre değişir.

Yalnız maddi hasarlı kazada

Sigorta şirketleri, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin (SBM) yayımladığı maddi hasarlı kaza senaryolarını esas alır; bu senaryolarda oranlar yüzde 0, 50 veya 100'dür. 52/1-a'yı doğrudan anan senaryo, kavşak kolları işaretlenmemiş kavşaklar bölümündeki Durum 23'tür:

SBM senaryosu	Kaza şekli	Senaryodaki dayanak	Oran
Durum 23	A aracı dönüşünü kurallara uygun tamamlarken, kavşağa yaklaşırken hızını azaltmayan B aracı çarpıyor	K.Y.T.K. 52/a, Yön. 101	B yüzde 100, A yüzde 0
Durum 1-B	Yeşil ışıkta aniden duran A aracına, hız sınırını aştığı belirtilen B aracı çarpıyor	A için K.Y.T.K. 57 ve Yön. 109/e, B için K.Y.T.K. 52 ve Yön. 101	A yüzde 50, B yüzde 50

Kazanız bu kalıplardan birine uymuyorsa oran, kaza şekline en yakın senaryoya göre belirlenir. Karşı aracın da kavşakta geçiş hakkı ihlali (57/1-a veya 57/1-b) gibi bir kural ihlali varsa kusur paylaştırılabilir; sık sorulan "57/1-a ve 52/1-a kusur oranı yüzde kaç" sorusunun tek bir cevabı yoktur ve sonuç iki ihlalin kazaya etkisine göre değişir. Kendi kazanıza en yakın senaryoyu kusur oranı hesaplama aracında görebilirsiniz.

Yaralanmalı veya ölümlü kazada

SBM senaryoları burada uygulanmaz. Oranı, tazminat veya ceza dosyasında alınan bilirkişi raporu, gerektiğinde Adli Tıp Kurumu belirler ve rapor tutanaktaki kodla bağlı değildir. Bilirkişi; kavşağın veya geçidin görüş durumunu, fren izlerini, çarpma noktasını, kamera kayıtlarını ve tarafların beyanlarını birlikte değerlendirir. Kazazedenin kendi kusuru bulunursa tazminattan bu oranda indirim yapılabilir (TBK m.52).

52/1-a Cezasına ve Kusur Koduna Nasıl İtiraz Edilir?

İtiraz yolu, 52/1-a'nın hangi belgede yazıldığına göre ayrılır.

İdari para cezasına itiraz

Para cezasına karşı, tutanağın tebliğ veya tefhim edildiği tarihten itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur; süre kaçırılırsa ceza kesinleşir (Kabahatler Kanunu m.27/1). Cezayı indirimli ödemek itiraz hakkını ortadan kaldırmaz (Kabahatler Kanunu m.17/6). 52/1-a'ya özgü itiraz noktaları şunlardır:

1. Tutanakta ihlalin yapıldığı yer, bentte sayılan yerlerden biri olarak gösterilmiş mi? Düz ve açık bir yol kesiminde, sayılan bir yere yaklaşılmıyorsa 52/1-a'nın dayanağı zayıflar.
2. Olay anlatımı somut mu? Sürücünün hangi noktada, ne şekilde yavaşlamadığı yazılmamışsa bu eksiklik dilekçede gösterilir.
3. Yapım ve onarım alanında, çalışmanın varlığını gösteren işaret veya levha bulunuyor muydu?
4. Araç kamerası, güzergâhtaki kamera kayıtları veya tanık, yavaşlamayı gösterebiliyor mu?
5. Olay 57/1-a, 74 veya 76'ya uyuyorken 52/1-a yazılmış ya da tersi mi olmuş? Yanlış bent, kararın hukuka aykırılığı yönünden ileri sürülebilir.

Dilekçenin içeriği, tebligatın usulsüz olduğu durumlarda sürenin nasıl hesaplanacağı ve itirazın sonuçları trafik cezasına itiraz yazısında ayrıntılı olarak yer alıyor.

Kaza tespit tutanağındaki koda itiraz

Kolluk tutanağındaki kodun tek başına iptali istenemez; içeriği, sigorta başvurusu ile tazminat veya ceza dosyası görülürken delillerle tartışılır. Maddi hasarlı kazada sigorta şirketinin bildirdiği orana itiraz edilir; davada ise kodla çelişen bilirkişi raporuna karşı somut itiraz verilir. Kroki, çarpma noktası, hasar bölgeleri ve kamera kaydı, kavşağa veya geçide yaklaşımda hızın gerçekten azaltılıp azaltılmadığını göstermenin başlıca yollarıdır. Süreler ve başvuru yerleri için kaza tespit tutanağına itiraz yazısına bakabilirsiniz.

52/1-a Trafik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular

52/1-a trafik cezası ne kadar?

EGM'nin 2026 rehberine göre 1.246 TL'dir. Tutanağın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirimle 934,50 TL ödenir. Süresinde ödenmeyen cezaya her ay için yüzde 5 gecikme eklenir ve toplam, cezanın iki katını geçemez.

52/1-a kaç ceza puanı?

15 ceza puanıdır. Bir yıl içinde 100 puanı dolduran sürücünün belgesi ilk seferde 2 ay geri alınır. 52/1-a satırında ayrıca belge geri alma veya araç men yaptırımı yoktur.

52/1-a asli kusur mu?

KTK m.84'teki asli kusur listesinde yer almadığı için tek başına asli kusur hâli değildir. Ancak hız kesmeden kavşağa girme kaza şekline göre 84/h ile örtüşebilir ve bilirkişi, kazanın oluşumundaki ağırlığına göre sürücüyü asli derecede kusurlu bulabilir.

52/1-a kusur oranı yüzde kaç?

Sabit bir oranı yoktur. Maddi hasarlı kazada SBM'nin Durum 23 senaryosuna göre, dönüşünü kurala uygun tamamlayan araca kavşağa yaklaşırken hızını azaltmadan çarpan araç yüzde 100 kusurludur. Yaralanmalı kazada oranı bilirkişi belirler.

Hız sınırına uyduğum hâlde 52/1-a yazılabilir mi?

Evet. 52/1-a hız sınırını değil, kavşak, dönemeç, yaya geçidi veya tünel gibi yerlere yaklaşırken hızın azaltılmasını düzenler. Sınırın aşılması ise ayrı bir ihlal olan KTK m.51 kapsamındadır.

52/1-a ile 57/1-a arasındaki fark nedir?

52/1-a yalnız hızı azaltmamayı, 57/1-a ise kavşağa yaklaşırken yavaşlamamayı ve geçiş hakkı olan araca ilk geçiş hakkını vermemeyi birlikte düzenler. 2026'da 52/1-a 1.246 TL ve 15 puan, 57/1-a 5.000 TL ve 20 puandır.

52/1-a cezasında ehliyete el konur mu?

Hayır. Rehberin 52/1-a satırında belge geri alma veya araç men yaptırımı gösterilmez. Belge ancak puanların bir yıl içinde 100'e ulaşması hâlinde KTK m.118'e göre geri alınır.

52/1-a cezasını ödersem itiraz hakkım gider mi?

Gitmez. Kabahatler Kanunu m.17/6'ya göre ödeme yapılması kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. İtiraz, tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır.