Yayaya Çarpma Cezası Ne Kadar? Kusur Oranı ve Tazminat

Yayaya çarpma cezası tek bir tutar değildir; sürücünün hangi kuralı ihlal ettiğine ve yayanın yaralanıp yaralanmadığına göre değişir. Yaya geçidinde yayaya yol vermemenin 2026 cezası 5.662 TL ve 20 ceza puanıdır, bir ay içinde ödenirse 4.246,50 TL'dir. Yaya yaralanırsa sürücü taksirle yaralamadan dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla, yaya ölürse taksirle öldürmeden iki yıldan altı yıla kadar hapisle yargılanır. Kusur oranını bilirkişi belirler; geçit dışından ya da kırmızıda geçen yayaya da kusur verilebilir. Yaralanan yaya tazminatı aracın trafik sigortasından ister ve kendi kusuru oranında daha az alır.

Aşağıda yaya geçidinde ve geçit dışında yayaya çarpan sürücünün idari ve cezai sorumluluğu, yayaların uymak zorunda olduğu kurallar, kusurun iki taraf arasında nasıl paylaştırıldığı ve yaya olarak yaralanan kişinin tazminat yolu ele alınıyor. Diğer ihlallerin 2026 tutarları trafik cezaları tablosunda yer alır.

Yayaya Çarpma Cezası Ne Kadar, Hangi Yaptırımlar Uygulanır?

Kanunda "yayaya çarpma" adıyla ayrı bir ihlal yoktur. Sürücüye uygulanan yaptırımlar üç ayrı kaynaktan gelir: Karayolları Trafik Kanunu'ndaki (KTK) kural ihlalinin idari para cezası, yayanın yaralanması ya da ölümü hâlinde Türk Ceza Kanunu'ndaki (TCK) taksirli suçlar ve bazı durumlarda sürücü belgesinin geri alınması. Bunlar birbirinin yerine geçmez; aynı olayda birlikte uygulanabilir.

Tutarlar Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 Yılı Trafik İdari Para Ceza Rehberi'nden alınmıştır; indirimli tutar, cezanın tebliğden itibaren bir ay içinde ödenmesi hâlinde uygulanır. Rehber, kavşak giriş ve çıkışlarına ilişkin 74/a bendi için ceza puanı göstermez. Ceza puanı yalnız sürücülere işlenir (KTK m.118); kural ihlal eden yayaya para cezası verilir, puan verilmez.

Yaya Geçidinde Yayaya Yol Vermeme Cezası 2026

KTK m.74'e göre sürücüler, görevli bir kişi veya ışıklı trafik işareti bulunmayan ama işaret ya da levhayla belirlenmiş yaya geçitlerine, okul geçitlerine ve kavşak giriş-çıkışlarına yaklaşırken yavaşlamak ve buradan geçen ya da geçmek üzere bulunan yayalara durarak ilk geçiş hakkı vermek zorundadır. Karayolları Trafik Yönetmeliği m.146 aynı kuralı tekrarlar ve okul geçidi görevlisi varsa onun işaret ve talimatına uyulmasını da ekler.

Kuralın kapsamı iki noktada genişler. Birincisi, korunan kişi yalnız geçitte yürüyen yaya değildir; geçmek üzere bekleyen yaya da madde metninde açıkça sayılır. İkincisi, yükümlülük durmakla sınırlı değildir; geçide yaklaşırken hızı azaltmak ayrı bir kuraldır ve uyulmazsa KTK m.52/1-a kapsamında ayrıca ceza yazılabilir.

Işıklı yaya geçidinde durum farklıdır. Orada m.74 değil ışık kuralı uygulanır; sürücü kendisine kırmızı yanarken geçide girerse ihlal KTK m.47/1-b kapsamındadır ve tutarı tekrar sayısına göre artar. Bu ihlalin kademeleri kırmızı ışık cezası yazısında anlatılıyor. Dönüşlerde ise sürücü, kurala uygun geçen yayaya ilk geçiş hakkını vermek zorundadır (KTK m.53/2). Yönetmelik m.102, yayalar için yeşil yanarken geçitten geçen yoksa veya yayalar uzaktaysa dönüşe devam edilebileceğini, ancak yayanın geçiş hakkının engellenemeyeceğini belirtir.

Yaptırım yalnız para cezasıyla kalmayabilir. Aday sürücülük süresindeki bir sürücü, KTK m.53'ün ikinci fıkrasını, m.74'ü veya m.78'i üç kez ihlal ederse aday sürücü belgesi iptal edilir (KTK ek m.17). Cezaya itiraz, tutanağın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır (Kabahatler Kanunu m.27); indirimli ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.

Yayaların Uyması Gereken Kurallar Nelerdir?

Trafik kuralları yalnız sürücüleri bağlamaz. KTK m.68 ve Yönetmelik m.138 yayaların nerede yürüyeceğini ve yolu nasıl geçeceğini ayrıntılı biçimde düzenler. Bu kurallara uyulup uyulmadığı, kazadan sonra yayanın kusur oranını doğrudan etkiler.

• Taşıt yolunun yanında yaya yolu, banket veya alan varsa yaya orada yürür. Yaya yolu yoksa ya da kullanılamıyorsa bisiklet trafiğini engellemeden bisiklet yolunda veya şeridinde, o da yoksa taşıt yolunun kenarına yakın yürünür (KTK m.68/1-a).
• İki yönlü trafiğin olduğu ve iki tarafında da yaya yolu ya da banket bulunmayan yolda yaya, taşıt yolunun sol kenarını izler (KTK m.68/1-a-3).
• Karşıya geçiş yaya geçidi, okul geçidi ve kavşak giriş-çıkışlarından yapılır. Geçitte yaya ışığı varsa ona uyulur; yaya ışığı yoksa ve geçit taşıt ışığıyla ya da görevliyle yönetiliyorsa yaya, geçeceği doğrultu açıldıktan sonra yola girer (KTK m.68/1-b).
• Yaklaşık yüz metre içinde geçit veya kavşak yoksa yaya, trafiğe engel olmadan ve yaklaşan araçların uzaklığını ve hızını kontrol ederek en kısa doğrultuda ve en kısa sürede geçebilir.
• Işıklı işaret ya da görevli bulunmayan geçitte de yaya, yaklaşan araçların uzaklık ve hızını gözeterek uygun zamanda geçmek zorundadır. Yönetmelik, önce sola sonra sağa bakmayı ve durulamayacak kadar yaklaşmış araca geçiş hakkı vermeyi ister (m.138/b).
• Alt geçit, üst geçit, yaya köprüsü veya yaya tüneli varsa bunları kullanmak zorunludur.
• Yaya yolu olmayan yolda yürümek zorunda kalan yaya, alacakaranlıkta ve gece reflektif aksesuar, açık renk giysi ya da ışık gibi görünürlük tedbirleri almalıdır (m.138/c).
• Yaya yolunda, geçitte veya taşıt yolunda trafiği engelleyecek ya da tehlikeye düşürecek davranış, dikkatsiz hareket ve oyun yasaktır (KTK m.68/1-c, Yönetmelik m.138/d).

Bu kuralları ihlal eden yayaya 2026'da 1.246 TL idari para cezası verilir; bir ay içinde ödenirse tutar 934,50 TL'dir. Rehberde m.68'in bütün bentleri için tutar aynıdır.

Yaya Geçidinde ve Geçit Dışında Kusur Nasıl Paylaştırılır?

Yaya kazasında kusur oranını tutanaktaki kural ihlali kodu tek başına belirlemez. Yönetmelik m.157/b'ye göre kazaya karışanların kusuru; KTK ve Yönetmelikteki kurallar, olay yerinde tespit edilen iz ve deliller, tarafların ve tanıkların ifadeleri birlikte değerlendirilerek belirlenir. KTK m.84 sürücülerin asli kusurlu sayıldığı hâlleri sayar; kırmızı ışıkta geçmek bu listededir, ancak yayaya yol vermemek ayrıca sayılmaz. Bu yüzden yaya kazasında oran çoğu zaman listeden değil, somut olayın bilirkişi incelemesinden çıkar.

Sigorta şirketlerinin anlaşmalı tutanakta esas aldığı Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kaza senaryoları yalnız araçlar arasındaki maddi hasarlı kazaları kapsar; yaya için resmî bir yüzde tablosu bulunmaz. İnternette dolaşan "yaya geçidinde sürücü yüzde şu kadar kusurludur" türünden oranlar bu nedenle bağlayıcı değildir. Bilirkişi incelemesinde öne çıkan sorular şunlardır:

• Geçit trafik işaretiyle belirlenmiş miydi, ışıklı mıydı, ışık varsa kime yeşil yanıyordu?
• Yaya geçide girmiş miydi ya da geçmek üzere bekliyor muydu?
• Sürücü geçide yaklaşırken yavaşladı mı, hızı görüş ve yol koşullarına uygun muydu (KTK m.52)?
• Yaya, yakınında geçit varken yolun başka bir noktasından mı geçti, kırmızı ışıkta mı yola indi, park etmiş araçların arasından aniden mi çıktı?
• Gece ve yaya yolu olmayan yolda yaya görünürlük tedbiri almış mıydı, yol aydınlatması yeterli miydi?
• Geçitte eksik işaret veya ışık gibi yol idaresinden kaynaklanan bir kusur var mıydı?

Geçitte kurala uygun geçen yayaya çarpılmışsa tartışma çoğunlukla sürücünün m.74 ve m.52 kapsamındaki davranışı üzerinde yoğunlaşır. Yaya geçit dışından ya da kırmızıda geçtiyse kendi davranışı da değerlendirmeye girer ve sürücünün hız veya dikkat payı ayrıca tartılır. Yönetmelik m.157/a bir istisna da öngörür: yayanın kural dışı hareketi sürücüyü tehlikeye düşürmüş, sürücü kazayı önlemek için temel bir kuralı ihlal etmeye mecbur kalmış ve bütün tedbirlere rağmen kaza olmuşsa sürücü asli kusurlu sayılmaz.

Kusur bazen yalnız iki tarafla sınırlı kalmaz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği bir dosyada yaya geçidinden geçmek isteyen yaya yaralanmış, kaza tespit tutanağında yaya da kural ihlal etmiş gösterilmişti. Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi ise sürücüyü yüzde 80 kusurlu, yayayı kusursuz bulmuş; sürücüler için ışık bulunan kavşakta yer işaretli geçide yaya ışığı ve levha konmamasından dolayı yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruma yüzde 20 kusur vermişti. Daire, tutanak ile rapor çeliştiğinde birine neden itibar edildiğinin gerekçelendirilmesini ya da "çelişkiyi gideren üçüncü bir rapor" alınmasını istedi. Aynı kararda kusurlu sorumluların zarar görene karşı müteselsil sorumlu olduğu, ayrı davalarda tahsilde tekerrürün önlenmesi gerektiği de belirtildi (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2025/13716 E., 2026/1328 K., 10.02.2026).

Yayaya Çarpan Sürücü Hapis Cezası Alır mı?

Yaya yaralanmış veya ölmüşse ve sürücünün kusuru varsa ceza soruşturması açılır. Taksirle yaralamanın temel cezası, 7571 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m.89/1). Kemik kırığı veya yaşamı tehlikeye sokan durum gibi sonuçlarda ceza yarı oranında, organ işlevinin yitirilmesi gibi ağır sonuçlarda bir kat artırılır; birden fazla kişinin yaralanmasında dokuz aydan beş yıla kadar hapis öngörülür. Yaya ölmüşse taksirle öldürme suçu oluşur ve ceza iki yıldan altı yıla kadar hapistir (TCK m.85/1).

Ceza, her failin kendi kusuruna göre belirlenir (TCK m.22/4). Yayanın da kusurlu bulunduğu dosyada sürücünün payı daha düşükse bu, cezanın belirlenmesinde gözetilir. Sürücünün neticeyi öngördüğü hâlde istemediği kabul edilirse bilinçli taksir uygulanır ve ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK m.22/3). Alkol, ters yön veya yaya geçidinde yol vermeme gibi ihlallerin bu değerlendirmeye nasıl yansıdığı taksirle öldürme cezası yazısında Yargıtay kararlarıyla anlatılıyor.

Şikâyet ve uzlaşma kuralları iki suçta farklı işler. Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır; temel hâl dışındaki yaralamalarda suç bilinçli taksirle işlenmişse şikâyet aranmaz (TCK m.89/5). Şikâyet süresi, yayanın fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden itibaren altı aydır (TCK m.73). Taksirle yaralama uzlaştırma kapsamındadır; ayrıntılar taksirle yaralama suçu ve cezası sayfasında. Taksirle öldürme ise şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamına girmez. Yayanın öldüğü kazada asli kusurlu bulunan sürücünün belgesi ayrıca bir yıl geri alınır (KTK m.118).

Yayaya Çarpıp Kaçmak

Yaralanmalı veya ölümlü kazada kolluğun iznini almadan ve zaruret dışında olay yerinden ayrılan sürücüye 46.000 TL idari para cezasının yanında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir ve belgesi iki yıl geri alınır (KTK m.81/3). Bu ceza, kazadaki kusurdan doğan taksirle yaralama veya öldürme suçundan ayrıdır. Yaralıya yardım etmeden ayrılmak TCK m.98'i de gündeme getirebilir. Yayayla uzlaşılması kaçma nedeniyle yürüyen dosyayı kapatmaz; konunun ayrıntısı kaza yerinden kaçma cezası yazısındadır.

Yaya Olarak Yaralanan Kişi Tazminatı Kimden İster?

Motorlu aracın işletilmesi bir kişinin yaralanmasına veya ölümüne sebep olursa aracın işleteni zarardan sorumludur (KTK m.85/1). İşleten, sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu tutulur. Bu sorumluluğu karşılamak için yaptırılması zorunlu olan trafik sigortası (zorunlu mali sorumluluk sigortası) yayanın zararını poliçe limitleri içinde öder (KTK m.91). Limiti aşan zarar için sürücüye ve işletene ayrıca başvurulabilir. Yayaya elektrikli scooter çarptığında tazminatın kimden isteneceği elektrikli scooter kazası yazısında ayrıca ele alınmıştır.

1. Önce aracın trafik sigortacısına yazılı başvuru yapılır. Sigortacı 15 gün içinde yazılı cevap vermez ya da cevap talebi karşılamazsa yaya dava açabilir veya Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir (KTK m.97). Başvuruda istenen belgeler sigorta şirketine başvuru yazısında sıralanıyor.
2. Hastane ve tedavi giderleri, yayanın sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır (KTK m.98).
3. 2026'da gerçekleşen kazalar için trafik sigortasının kişi başı sakatlık ve ölüm teminatı 3.600.000 TL'dir; limit poliçe tarihine değil kaza tarihine göre uygulanır.
4. Çarpan araç tespit edilemezse veya sigortasızsa Güvence Hesabına başvurulur; Hesap bu durumda yalnız bedensel zararları karşılar (5684 sayılı Kanun m.14/2).

İstenebilecek kalemler sürekli ve geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve manevi tazminattır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi yukarıda anılan yaya kararında, sürekli bakıcı giderinin poliçedeki sağlık gideri teminatından, sürekli iş göremezlik tazminatının ise sakatlık teminatından karşılanması gerektiğini belirtti; iki kalem aynı limite sıkıştırılmaz. Tazminatın tutarı maluliyet oranı, yaş, net gelir ve kusur oranına göre hesaplanır; kalemlerin hesabı yaralanmalı trafik kazası tazminatı sayfasında, yayanın ölümü hâlinde yakınlarının hakları ölümlü trafik kazası tazminatı sayfasında anlatılıyor.

Yayanın Kendi Kusuru Tazminatı Nasıl Etkiler?

Yayanın kusurlu olması tazminat hakkını kural olarak ortadan kaldırmaz, tutarı azaltır. KTK m.86/2'ye göre işleten, kazanın oluşumunda zarar görenin de kusuru bulunduğunu ispat ederse hâkim tazminatı durum ve şartlara göre indirebilir. Uygulamada yayanın payı, kusur raporundaki oran üzerinden hesaba yansır. Örneğin bilirkişi yayaya yüzde 30 kusur vermişse aktüer hesabı zararın yüzde 70'i üzerinden yapılır.

Tazminatın tamamen ortadan kalkması istisnadır. KTK m.86/1'e göre işletenin sorumluluktan kurtulması için kendisinin ve sürücünün kusurunun bulunmadığını, araçtaki bir bozukluğun kazayı etkilemediğini ve kazanın zarar görenin ağır kusurundan ileri geldiğini birlikte ispat etmesi gerekir. Örneğin sürücünün hız veya dikkat payı varsa, yaya ağır kusurlu olsa bile işleten bu yolla tamamen kurtulamaz.

Yayanın kural dışı geçişi, müterafik kusur kavramının en sık örneklerinden biridir. Yaya kazalarında bu davranış çoğu zaman kusur oranının içinde tartılır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, yaralanan yayanın tazminat dosyasında davalı tarafın ayrıca müterafik kusur indirimi yapılması talebini, davacının yaya olmasını da gerekçe göstererek kabul etmedi (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2023/11534 E., 2023/13741 K., 19.12.2023).

Çocuk Yayaya Çarpma Hâlinde Kusur Nasıl Değerlendirilir?

Çocuklar da trafikte yaya kurallarına tabidir; Yönetmelik m.149, çocukların motorsuz taşıtlarını sürenler hakkında da yayalara ilişkin hükümlerin uygulanacağını belirtir. Bununla birlikte indirim değerlendirmesinde zarar görenin yaşı ve tecrübesi de gözetilebilir. Okul geçitleri ise KTK m.74'te yaya geçitleriyle birlikte açıkça sayılır; sürücünün yavaşlama ve durma yükümlülüğü orada da aynıdır. Servisten inen öğrenciye çarpılan kazalarda servis sürücüsünün payı okul servisi kazası yazısında anlatılıyor.

Çocuğun yaşı, kusurun hiç tartışılmayacağı anlamına da gelmez. Yukarıda anılan 2023/11534 E. sayılı kararda yedi yaşındaki yayaya plakası tespit edilemeyen bir araç çarpmış, kaza tespit tutanağı düzenlenmemiş ve olay yerinde iz bulunamamıştı. Sigorta Tahkim Komisyonu hakem heyeti sürücüyü tam kusurlu kabul etmişti. Daire, çocuğun da kusuru olabileceği değerlendirilmeden karar verildiğini ve kusur kesin belirlenemediğinden tarafların yüzde 50'şer kusurlu sayılması gerektiğini belirterek kararı bozdu. Karar oy çokluğuyla verildi; karşı oy, oran belirlenmeden önce uzman bilirkişiden rapor alınmasını gerekli gördü. Çocuk yaya dosyalarında bu yüzden olay yeri kayıtları, tanıklar ve kamera görüntüleri kusur oranını belirleyen asıl delillerdir.

Yayaya Çarpma Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yaya geçidinde yayaya çarpmanın cezası ne kadar?

Çarpmadan önceki ihlal için sürücüye KTK m.74/b uyarınca 5.662 TL idari para cezası ve 20 ceza puanı uygulanır. Yaya yaralandıysa ayrıca taksirle yaralamadan, öldüyse taksirle öldürmeden yargılama yapılır; hapis cezasının miktarını yaralanmanın ağırlığı ve sürücünün kusur oranı belirler.

Yayaya çarpan sürücünün ehliyetine el konur mu?

Yalnız yaya geçidinde yol vermemek belgenin geri alınmasını gerektirmez. Ölümlü kazaya asli kusurlu olarak sebep olan sürücünün belgesi bir yıl, yaralanmalı veya ölümlü kazadan sonra izinsiz kaçan sürücünün belgesi iki yıl geri alınır. Aday sürücüde m.74'ün üç kez ihlali belgenin iptali sonucunu doğurur.

Yaya geçidi dışında yayaya çarpan sürücü kusurlu sayılır mı?

Sayılabilir. Yaya geçit dışından geçtiyse kendi davranışı oranında kusur alır, ancak sürücünün hızı, dikkati ve frene basıp basmadığı ayrıca incelenir. Sürücü, yayanın kural dışı hareketi nedeniyle bütün tedbirlere rağmen kazayı önleyemediyse asli kusurlu sayılmaz.

Kırmızı ışıkta geçen yayaya çarpılırsa yaya tazminat alabilir mi?

Alabilir, fakat kendi kusur oranı kadar eksik alır. İşletenin tamamen kurtulabilmesi için kazanın yalnız yayanın ağır kusurundan doğduğunu, sürücünün kusursuz olduğunu ve araçta kazayı etkileyen bir bozukluk bulunmadığını ispat etmesi gerekir (KTK m.86/1).

Yayaya çarpan sürücü uzlaşmayla kurtulabilir mi?

Taksirle yaralamada uzlaştırma mümkündür; uzlaşma sağlanırsa kamu davası açılmaz. Taksirle öldürme uzlaştırma kapsamında değildir. Olay yerinden kaçma nedeniyle KTK m.81/3'ten açılan dosya da yayayla anlaşılsa bile devam eder.

Yayaya çarpma tazminatı ne kadar?

Sabit bir tutar yoktur. Hesap; maluliyet oranı, yayanın yaşı ve net geliri, bakıcı ihtiyacı ve sürücünün kusur oranı üzerinden aktüer bilirkişi tarafından yapılır. 2026 kazalarında trafik sigortası kişi başı 3.600.000 TL'ye kadar öder; aşan kısım sürücüden ve işletenden istenebilir.

Yaya geçidinde yol vermeme cezasına itiraz edilebilir mi?

Edilebilir. Tutanağın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine dilekçe verilir. Geçidin trafik işaretiyle belirlenmemiş olması, geçitte ışıklı işaret bulunması veya görüntüde yayanın geçmek üzere olmadığının anlaşılması itirazda ileri sürülebilecek noktalardır.