URSA Avukatlık

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Islah Dilekçesi

Trafik Kazası7 dk okumaEklenme:
Destekten yoksun kalma ıslah dilekçesi için terazi, dosya, kalem ve hukuk kitapları

Bilirkişi aktüerya raporu dava dilekçesindeki talepten yüksek bir destek tazminatı hesapladıysa, fark ıslahla istenir. Islah tahkikatın sona ermesine kadar ve aynı davada yalnız bir kez yapılır (HMK m.176 ve 177). Artırılan tutar için 2026 tarifesinde binde 68,31 oranında nispi karar ve ilam harcı doğar; ölüm nedeniyle açılan tazminat davasında bunun yirmide biri peşin yatırılır. Hâkimin belirlediği teminat bir hafta içinde yatırılmazsa ıslah yapılmamış sayılır. Davalı artırılan kısım için zamanaşımı itirazında bulunabilir. Aşağıda süre, harç, zamanaşımı ve doldurulabilir bir ıslah dilekçesi örneği yer alıyor.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatında Islah Ne Zaman ve Kaç Kez Yapılır?

Taraflar yaptıkları usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir; ancak aynı davada yalnız bir kez ıslah yoluna başvurulabilir (HMK m.176). Islah tahkikatın sona ermesine kadar yapılır (m.177/1). Yargıtay bozmasından sonra dosya ilk derece mahkemesine dönmüşse, mahkeme tahkikata ilişkin bir işlem yaptığında tahkikat bitene kadar yeniden ıslah yapılabilir; yalnız bozmaya uymakla ortaya çıkan hukuki durum ortadan kaldırılamaz (m.177/2). Islah sözlü veya yazılı olabilir.

Islahın aynı davada tek kez, tahkikat bitene kadar yapılması ve teminat ile zamanaşımı itirazı

Hak tek kullanımlık olduğu için zamanlama önemlidir. Destek tazminatında tutar aktüerya hesabıyla belli olur; rapora itirazlar ve ek rapor sonuçlanmadan ıslah yapılırsa, ek raporda daha yüksek tutar çıktığında ikinci ıslah mümkün olmaz. Rapora itirazın nasıl yazılacağı bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi yazısında, hesabın nasıl kurulduğu destekten yoksun kalma tazminatı hesaplama yazısında anlatılıyor.

Bilirkişi Raporundan Sonra Talep Nasıl Artırılır?

Dava dilekçesinde çoğu zaman tutar "şimdilik" yazılır ve fazlaya ilişkin haklar saklı tutulur. Rapor gelince artırım iki yoldan biriyle yapılır. Birincisi ıslahtır. İkincisi, 7589 sayılı Kanunla HMK m.109'a eklenen dördüncü fıkradır: alacağın yalnız bir kısmı dava edilmişse talep, aynı davada bir defaya mahsus ve iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmadan tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Kanun aynı zamanda belirsiz alacak davasını düzenleyen m.107'yi kaldırdı. Bu değişiklik 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı; ayrıntısı belirsiz alacak davasının kaldırılması yazısında.

Geçici hükmün metni şöyle: kaldırılan m.107, kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanmaya devam eder (7589 sayılı Kanun geçici m.1/10). Metin bunun dışında bir geçiş kuralı koymuyor; kısmi davada m.109/4'ün eski davalara uygulanıp uygulanmayacağını da düzenlemiyor. Kanun, ıslahı m.109/4'e bağlayan bir hüküm de içermiyor. İki yolun aynı davada art arda kullanılıp kullanılamayacağı yargı kararıyla netleşmemiştir; bu yüzden dilekçede hangi hükme dayanıldığını açıkça yazmak gerekir. Araç değer kaybı davasında artırımın örneği araç değer kaybı ıslah dilekçesi yazısında.

Destekten Yoksun Kalma Islah Harcı Ne Kadar?

Harç yeni tutarın tamamına değil, yalnız artırılan kısma uygulanır. 2026 tarifesinde nispi karar ve ilam harcı binde 68,31'dir (492 sayılı Kanun, (1) sayılı tarife A-III-1-a). Peşin oran kural olarak dörtte birdir; ölüm ve cismani zarar nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında yirmide bire iner. Geri kalanı hüküm tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir (m.28/1-a). Dilekçedeki değerden fazla çıkan kısım için noksan peşin harç tamamlanmadıkça davaya devam edilmez (m.30).

Örnek (varsayımsal). Rapordan sonra talep 400.000 TL artırılıyor.

AdımTutar
Artırılan tutar400.000,00 TL
Karar ve ilam harcı (binde 68,31)27.324,00 TL
Peşin harç (ölüm davasında yirmide bir)1.366,20 TL
Hükümle tamamlanacak kalan25.957,80 TL

Tarifedeki başvurma harcı dava açma, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz gibi işlemleri sayar; ıslah bu sayımda görünmez. Uygulama mahkemeye göre değişebileceğinden dosyanın kaleminden teyit alın. Kendi rakamınızla hesap için ıslah harcı hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Davanın ilk açılışındaki harçlar destekten yoksun kalma tazminatı harç hesaplama yazısında ayrıdır.

Harçtan ayrı olarak HMK m.178 devreye girer. Islah eden taraf, ıslah sebebiyle geçersiz hâle gelen işlemler için yapılan giderleri ve karşı tarafın uğradığı ve uğrayabileceği zararları karşılamak üzere hâkimin takdir edeceği teminatı bir hafta içinde mahkeme veznesine yatırır; yatırmazsa ıslah yapılmamış sayılır. Islah, ikrar, tanık ifadeleri ve bilirkişi rapor ve beyanlarını geçersiz kılmaz (m.179/2).

Islah Edilen Kısım İçin Zamanaşımı İtirazı Nasıl İşler?

Zamanaşımı itirazını davalı yapar; hâkim kendiliğinden göz önüne alamaz (TBK m.161). Ölümlü trafik kazasında süreler, başkasının kusuruyla ölümde 15 yıl, ölenin kendi kusuruyla öldüğü tek taraflı kazada Yargıtay örneklerinde 8 yıl olarak destekten yoksun kalma zamanaşımı yazısında anlatılıyor. İlk dava süresinde açılmış olsa bile davalı, artırılan kısmın süresinde istenmediğini ileri sürebilir; o yazıda anlatılan örnekte ıslahla istenen fark, geçen süre nedeniyle zamanaşımından reddedilmiştir.

Bu risk, ıslah tarihinin süre sonuna yakın olduğu dosyalarda büyür. Kısmi davada m.109/4 ile yapılan artırımda ise zamanaşımı artırılan kısım için de dava tarihinde kesilmiş sayılır. Dava 31 Temmuz 2026'dan önce açılmışsa bu hükmün işlemesi konusunda kanunda ayrı bir geçiş kuralı yoktur; bakiye kısım için süre ayrıca hesaplanmalıdır.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Islah Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin genel bir iskelettir. Köşeli parantezleri dosyanıza göre doldurun; tutarları aktüerya raporundan alın.

Islah dilekçesinin mahkeme başlığı, künye, açıklama, sonuç ve istem, ekler ile imza bölümleri

[...] ASLİYE [HUKUK / TİCARET] MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİNE

Dosya No [Esas No]
Islah Eden (Davacılar) [Davacı Adı 1], [Davacı Adı 2]
Vekilleri Av. [Vekil Adı]
Davalılar [Davalı Sürücü], [Davalı İşleten], [Davalı Sigorta Şirketi]
Konu HMK m.176 ve devamı uyarınca ıslah dilekçesidir.

AÇIKLAMALAR

1. Dosyada [rapor tarihi] tarihli bilirkişi (aktüerya) raporu hazırlanmıştır. Raporda davacı [Davacı Adı 1] için [rapor tutarı] TL, [Davacı Adı 2] için [rapor tutarı] TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmıştır.

2. Dava dilekçesinde davacı [Davacı Adı 1] için [ilk talep] TL, [Davacı Adı 2] için [ilk talep] TL talep edilmiş, fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmuştur.

3. Henüz tahkikat sona ermediğinden ve daha önce ıslaha başvurulmadığından, HMK m.176 ve m.177 uyarınca talebimizi ıslah ediyoruz.

SONUÇ VE İSTEM

Talebimizin, [Davacı Adı 1] için [ilk talep] TL'den [yeni talep] TL'ye, [Davacı Adı 2] için [ilk talep] TL'den [yeni talep] TL'ye yükseltilmek suretiyle ıslahına; artırılan [toplam artış] TL'nin [faiz başlangıç tarihi] tarihinden itibaren işleyecek [faiz türü] faiziyle davalılardan tahsiline (sigorta şirketi bakımından poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

Ekler Artırılan tutarın peşin harç makbuzu, HMK m.178 teminat makbuzu, bilirkişi raporu örneği.

[Tarih]
Davacılar Vekili Av. [Vekil Adı]

Faizin hangi tarihten başlayacağı ve hangi kısma işleyeceği dosyaya göre değişir; faiz isteminizi kaza ve temerrüt tarihine göre ayarlayın. Ana dava dilekçesinin nasıl kurulduğu destekten yoksun kalma dava dilekçesi yazısında gösteriliyor.

Islah Dilekçesi Yazarken Nelere Dikkat Edilmelidir?

  • Davayı tamamen ıslah ettiğinizi bildirirseniz bir hafta içinde yeni dava dilekçesi vermeniz gerekir; aksi hâlde ıslah hakkı kullanılmış sayılır ve ıslah hiç yapılmamış gibi davaya devam edilir (m.180).
  • Kısmen ıslahta ıslah edilen işlemi yapmanız için bir haftalık süre verilir (m.181).
  • Islahın davayı uzatmak veya karşı tarafı rahatsız etmek gibi kötüniyetli düşüncelerle yapıldığı anlaşılırsa mahkeme ıslahı dikkate almadan karar verir; ayrıca beşyüz ile beşbin Türk Lirası arasında disiplin para cezası uygulanır (m.182).
  • Her hak sahibi için ayrı tutar yazın; hak sahiplerinin payları aktüerya raporunda ayrı hesaplanır.
  • Sigorta şirketi bakımından poliçe limiti sınırı ayrıca dilekçede belirtilmelidir.

Destekten Yoksun Kalma Islahı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Destekten yoksun kalma tazminatında ıslah kaç kez yapılabilir?

Aynı davada yalnız bir kez (HMK m.176/2). Bu yüzden ıslah, bilirkişi raporu ve itirazlar netleştikten sonra, tutarın tamamını kapsayacak biçimde yapılmalıdır.

Islah ne zamana kadar yapılabilir?

Tahkikatın sona ermesine kadar (HMK m.177/1). Yargıtay bozmasından sonra dosya ilk derece mahkemesine dönmüşse, mahkeme tahkikata ilişkin bir işlem yaptığında tahkikat sona erinceye kadar yeniden ıslah yapılabilir (m.177/2).

Islah harcı ne kadar?

Artırılan tutar üzerinden 2026 tarifesinde binde 68,31 nispi karar ve ilam harcı hesaplanır. Ölüm nedeniyle açılan tazminat davasında bunun yirmide biri peşin yatırılır, kalanı hüküm tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir (492 sayılı Kanun m.28/1-a).

Islah dilekçesine ayrıca başvurma harcı yatırılır mı?

Tarifedeki başvurma harcı dava açma, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz gibi işlemler içindir; ıslah bu sayımda yer almaz. Uygulama mahkemeye göre değişebileceğinden dosyanın kaleminden teyit alınmalıdır.

Islah teminatı yatırılmazsa ne olur?

Hâkimin takdir ettiği teminat bir hafta içinde yatırılmazsa ıslah yapılmamış sayılır (HMK m.178/1).

Belirsiz alacak davası kalktıktan sonra ıslah gerekir mi?

Gerekebilir. HMK m.107 31 Temmuz 2026'da kaldırıldı; bunun yerine kısmi davada talep m.109/4 ile bir defaya mahsus artırılabiliyor. Islah hakkı (m.176-182) ayrıca duruyor. İki yolun art arda kullanılıp kullanılamayacağını kanun metni açıkça söylemiyor.

Islah edilen kısma zamanaşımı itirazı yapılabilir mi?

Evet. Zamanaşımı davalı tarafından ileri sürülür; hâkim kendiliğinden gözetmez (TBK m.161). İlk dava süresinde açılmış olsa da artırılan kısım için sürenin ne zaman işlediği tartışılabilir.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler