URSA Avukatlık

Okul Servis Araçları Yönetmeliğinde Değişiklik

Trafik Kazası7 dk okumaEklenme:
Yol kenarında boş, yazısız bir servis minibüsü ile okul servis araçları yönetmeliği ve kazada sorumluluk

Okul Servis Araçları Yönetmeliği'nin Kasım 2026 itibarıyla bilinen son değişikliği, 19 Ağustos 2025 tarihli ve 32991 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. İçişleri Bakanlığının çıkardığı bu değişiklik okul tanımını kreş, gündüz bakımevi ve çocuk kulüplerini kapsayacak biçimde genişletti, tüm koltukları gören iç ve dış kamera zorunluluğunu yeniden düzenledi, ücret tarifesinin dayanağını belirledi, gerçek ve tüzel kişilerin birlikte taşımasını mümkün kıldı ve şoförlerin B sınıfı belge sürelerinin kısmen sayılmasını getirdi. Rehber personel, araç yaşı ve sigorta hükümleri bu değişiklikte yer almıyor. Araç yaşı ve şoför şartları 29 Kasım 2024 değişikliğinden gelir. Kazada sorumluluğa etkisi aşağıda anlatılıyor.

Okul Servis Araçları Yönetmeliğinde Son Değişiklik Ne Zaman Yapıldı?

Yönetmelik ilk olarak 25 Ekim 2017 tarihli ve 30221 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış, 2007 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır. Son iki değişiklik şunlardır:

Tarih ve sayıNe değişti
19 Ağustos 2025, 32991Dayanak, okul ve öğrenci tanımı, kamera ve kayıt cihazı bendi, ücret tarifesi, ortak taşıma, şoför belge süresi
29 Kasım 2024, 32737Araç yaşı istisnası, şoför belge süreleri ve aile hekimi raporu, mesleki yeterlilik belgesi, olağanüstü durum yetkisi, geçici madde tarihleri

Her iki değişiklik de yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Metinler Resmî Gazete'nin ilgili sayılarından okunabilir; bu yazı Kasım 2026'da bilinen metne göre hazırlanmıştır, sonradan yayımlanacak değişiklikler için güncel Resmî Gazete ve Mevzuat Bilgi Sistemi kontrol edilmelidir.

19 Ağustos 2025 Değişikliği Neler Getirdi?

  • Okul ve öğrenci tanımı (m.3): Okul; resmî ve özel okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarıyla kreş, gündüz bakımevi ve çocuk kulüplerini kapsar. Öğrenci; okul öncesi ve zorunlu eğitim kapsamındaki resmî ve özel kurumlara devam edenlerdir. Yani servis kuralları kreş ve gündüz bakımevi servislerine de uygulanır.
  • Kamera (m.4/1-m): Okul servis araçlarında tüm koltukları görecek biçimde konumlandırılmış iç ve dış kamera ile kayıt cihazı bulunur. Cihaz Karayolları Trafik Yönetmeliği ile Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olmalıdır.
  • Ücret tarifesi (m.5/2-d): Taşımacı büyükşehirlerde 5216 sayılı Kanunun 7. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine, diğer illerde 5393 sayılı Kanunun 15. maddesinin birinci fıkrasının (p) bendine göre belirlenen fiyat tarifesine uymak zorundadır.
  • Ortak taşıma (m.8/3): Gerçek ve tüzel kişiler birlikte taşıma hizmeti yapabilir. Taşıtlar gerçek kişilerde gerçek kişi adına, tüzel kişilerde en az üçte biri tüzel kişilik adına tescilli olmalıdır.
  • Şoför belge süresi (m.9/5): D sınıfı belge sahipleri için B sınıfında geçirilen sürenin en fazla 1 yılı, D1 sınıfı belge sahipleri için en fazla 3 yılı gerekli süreden sayılır.

29 Kasım 2024 Değişikliği Neleri Değiştirmişti?

Aracın yaşı ve şoför şartları bu değişiklikle düzenlenmiştir. Okul servis aracının yaşı en fazla 12'dir ve yaş, imal tarihinden sonraki ilk takvim yılından hesaplanır (m.4/1-f). Değişiklik buraya bir cümle ekledi: sözleşme süresi içinde yaş şartını kaybeden araç, bulunulan eğitim öğretim yılını aşmamak koşuluyla çalıştırılmaya devam edebilir. Şoför şartları (m.9/1-c) D sınıfı belge için en az iki yıl, D1 sınıfı için en az beş yıl olarak yeniden yazıldı ve her yıl aile hekiminden servis şoförlüğüne uygunluk raporu şartı korundu. UKOME ya da il trafik komisyonu kararıyla zorunlu tutulursa mesleki yeterlilik belgesi aranır. İçişleri Bakanlığına, salgın ve afet gibi hâllerde taşıt yaşları ve süreler konusunda geçici düzenleme yapma yetkisi verildi (m.15).

Okul servis araçları yönetmeliğindeki okul tanımı, kamera, ücret tarifesi, ortak taşıma ve şoför belge süresi kurallarını gösteren iki sütunlu tablo

Geçici madde 2 ile uygulama tarihleri belirlendi. 2017 ve öncesi model araçlarda m.4/1-m ve m.4/1-o bentleri 1 Mart 2025'e kadar aranmadı. Üç nokta emniyet kemeri ve oturmayı algılayan koltuk sensörü ise 2015 ve öncesi model araçlarda 1 Temmuz 2027, 2016 model araçlarda 1 Temmuz 2028, 2017 model araçlarda 1 Temmuz 2029 tarihinden sonraki ilk periyodik muayeneye kadar aranmaz. Bu geçici madde 2025 değişikliğinde yer almıyor; yani kemer ve sensör şartı eski araçlarda bu tarihlere kadar ertelenmiş durumdadır.

Rehber Personel ve Sigorta Hükümleri Değişti mi?

2025 değişikliği rehber personel ve sigorta hükümlerine dokunmamıştır. Yönetmeliğin 2017 metninde taşımacının yükümlülükleri arasında rehber personel bulundurmak sayılmış (m.5/2), rehberin şartları ve görevleri m.9/2'de belirlenmiştir: en az 22 yaşında ve lise mezunu olmak, öğrencilerin güvenli biniş ve inişini sağlamak, emniyet kemerlerini kontrol etmek ve aracın iç kontrolünü yapmak. Rehber zorunluluğunun hangi öğrenci grupları için geçerli olduğu ayrıca tartışmalıdır; ayrıntısı okul servisi kazası yazısında anlatılıyor.

Sigorta konusunda yönetmelik yalnız zorunlu trafik sigortasını düzenler. Taşımacılar okul servis araçları için Karayolları Trafik Kanunu'na göre zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır (m.10), sigorta şirketleri bu sigortayı yapmak zorundadır (m.11) ve zorunlu trafik sigortası olmayan araçla öğrenci taşınamaz (m.12). Metinde koltuk ferdi kaza sigortasına ilişkin bir hüküm yoktur. Limit ve işleyiş için trafik sigortası teminat limitleri sayfasına bakılabilir.

Yönetmelik Değişikliği Kazada Sorumluluğu Nasıl Etkiler?

Yönetmelik tazminat sorumluluğunu kendisi düzenlemez. Madde 7, Türk Ticaret Kanunu, Türk Borçlar Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu'ndaki işletenin sorumluluğuna ilişkin hükümleri saklı tutar. Bu nedenle yeni kamera, kayıt ya da tanım hükmü sorumluluğun kimde olacağını değiştirmez; işleten kusursuz sorumlulukla (KTK m.85), şoför kusuruyla, taşımacı ise sözleşmeden doğan sorumlulukla hesap verir. Değişikliğin etkisi dolaylıdır ve üç noktada görünür:

Okul servis yönetmeliğinin kazada sorumluluğa kusur değerlendirmesi, delil ve kapsam bakımından dolaylı etkisini gösteren üç kartlı şema
  1. Kusur değerlendirmesi: Yönetmelikteki teknik şartlara uyulmaması kusur tartışmasında ileri sürülür. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği ölümlü bir kaza dosyasında davacılar, servis yönetmeliğine göre araçta rehber personel ve emniyet kemeri bulunması gerektiğini ileri sürmüştü. Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti raporuna göre kemer eksikliği ve yolcunun ayakta durması kazanın fiziken oluşunda etkili değildi ve sürücüde kusur yoktu. Daire, davacılardan biri yönünden temyizi miktardan reddetmiş, diğeri yönünden kararı onamıştır (E. 2021/9974, K. 2023/3468, T. 14.03.2023). Karar, yönetmelik eksiğinin tek başına sorumluluk doğurmadığını, kazayla bağlantısının aranacağını gösterir. Kusurun nasıl belirlendiği trafik kazası kusur oranı hesaplama yazısında anlatılıyor.
  2. Delil: Kamera kaydı ve araç takip verisi kazanın oluşunu gösteren delillerdir. Taşımacı, araç takip verilerini istendiğinde okul yönetimi, kolluk ve velilerle paylaşmak zorundadır (m.5/2). Kazadan hemen sonra kaydın talep edilmesi ve korunması istenmelidir.
  3. Kapsam: Okul tanımının genişlemesiyle kreş ve gündüz bakımevi servislerinde yaşanan kazalar da aynı yönetmelik hükümleri kapsamında değerlendirilir. Çocukların uğradığı zararlar için çocuk trafik kazası tazminatı yazısına bakılabilir.

Servis kazasında tazminat dosyası, ceza soruşturması ve başvuru yolları okul servisi kazası yazısında; şoförün cezai sorumluluğu taksirle yaralama suçu ve cezası yazısında ele alınıyor.

Okul Servis Araçları Yönetmeliğinde Değişiklik Hakkında Sık Sorulan Sorular

Okul servis araçları yönetmeliği en son ne zaman değişti?

Kasım 2026 itibarıyla bilinen son değişiklik 19 Ağustos 2025 tarihli ve 32991 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Daha önceki değişiklik 29 Kasım 2024 tarihli ve 32737 sayılıdır.

Okul servis aracı kaç yaşında olabilir?

Aracın yaşı en fazla 12'dir; yaş, imal tarihinden sonraki ilk takvim yılına göre hesaplanır. 2024 değişikliğiyle sözleşme süresi içinde yaş şartını kaybeden araç, bulunulan eğitim öğretim yılını aşmamak üzere çalışmaya devam edebilir.

Okul servisinde kamera zorunlu mu?

Evet. Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi tüm koltukları gören iç ve dış kamera ile kayıt cihazı öngörür. 2017 ve öncesi model araçlar için bu şart 1 Mart 2025'e kadar aranmamıştır.

Servis ücretini kim belirler?

Taşımacı, büyükşehirlerde 5216 sayılı Kanunun 7. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine, diğer illerde 5393 sayılı Kanunun 15. maddesinin birinci fıkrasının (p) bendine göre belirlenen fiyat tarifesine uymak zorundadır. Güncel tarife ilgili belediyeden öğrenilir.

Okul servis şoförü olmak için kaç yıllık ehliyet gerekir?

2024 değişikliğinden sonra D sınıfı belge için en az iki yıl, D1 sınıfı için en az beş yıl gerekir. 2025 değişikliği B sınıfında geçirilen sürenin D için en fazla 1 yılını, D1 için en fazla 3 yılını bu süreye sayar. Ayrıca her yıl aile hekiminden uygunluk raporu alınır.

Servis kazasında yönetmelik ihlali tazminatı artırır mı?

Tazminatın tutarını yönetmelik belirlemez. İhlal kusur tartışmasında ileri sürülür ve kazanın oluşuna etkisi varsa servis tarafının kusuru artar. Yönetmeliğe aykırılık kazayla bağlantılı değilse sorumluluk doğurmayabilir.

Okul servisinde koltuk sigortası zorunlu mu?

Yönetmelik yalnız zorunlu trafik sigortasını açıkça düzenler. Koltuk ferdi kaza sigortası ise yolcu taşıma yetki belgesine bağlı ayrı bir yükümlülüktür; ayrıntısı okul servisi kazası yazısındadır.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler