
Psikoteknik cezası, trafik cezaları arasında ayrı bir kalem olarak yer almaz; EGM 2026 Rehberi'nde psikoteknik raporu bulundurmamak için ayrı bir tutar yoktur. Konu iki yerde karşımıza çıkar. Ticari araç şoförünün her beş yılda bir psiko-teknik açıdan sağlıklı olduğunu gösteren sağlık raporu alması gerekir; aykırılığa Karayolu Taşıma Yönetmeliği m.34/2 uyarınca 4925 sayılı Kanun m.26/1-e'deki tutarda idari para cezası uygulanır ve tutar her yıl yeniden değerlenir. İkinci durumda ehliyeti belirli ihlaller nedeniyle geri alınan sürücünün belgesi, psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi tamamlanmadan iade edilmez.
Psikoteknik Cezası Nedir, Hangi Maddeden Yapılır?
Halk arasında “psikoteknik cezası” denen şey çoğunlukla ticari araç şoförlerine kesilen ceza ya da psikoteknik belgesi olmadığı için ehliyetin geri verilmemesidir. Karayolu Taşıma Yönetmeliği m.34/1-e, bu yönetmelik kapsamındaki taşıtları kullanan şoförlerin şoförlük mesleği bakımından bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren bir sağlık raporunu yetkili sağlık kuruluşlarından her beş yılda bir almalarını şart koşar. Madde 34/2, bu bende aykırı hareket edenlere Kanun m.26/1-e'de belirtilen miktarda idari para cezası uygulanacağını söyler. Yönetmeliğin 16.5.2026 tarihli değişikliğiyle m.34/1'in b ve c bentleri kaldırılmış, e bendi yürürlükte kalmıştır.
Kanun tarafında ayrıca 4925 sayılı Kanun m.7/2, taşımacının nitelikli şoförü sefere göndermekle, yeteri kadar şoför bulundurmakla ve bu konuda gereken özeni göstermekle yükümlü olduğunu söyler. Bu yükümlülüğe aykırılık m.26/1-e'de 8.500-85.000 TL aralığındadır (2025 tutarı). Raporu bulunmayan şoförü çalıştıran taşımacı bu nedenle ayrıca sorumlu tutulabilir.
Psikoteknik Cezası Ne Kadar?
Kanun m.26/1-e, bent içinde birkaç ayrı aralık içerir; 2025'te yazılan tutarlar yolcu taşımacılarının m.7/1 ihlalinde 17.000-170.000 TL, m.7/2 ihlalinde 8.500-85.000 TL ve m.7/6 ihlalinde 5.000-50.000 TL'dir. Yönetmelik m.67/A, ceza miktarının Kanun m.26'daki alt sınır esas alınarak belirleneceğini, alt sınırın altında kalırsa alt sınırın, üst sınırı aşarsa üst sınırın uygulanacağını ve kanundaki sınırların yeniden değerleme oranında artırılacağını yazar. Bu nedenle 2026 için kesin tutar yalnızca tutanakta ya da ceza kararında yazan tutardır; bu yazıda 2026 tutarı verilememiştir.
Kanuna göre 4925 kapsamındaki ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (m.26). Kanunlarında ödeme süresi düzenlenen cezalarda peşin ödeme indirimi bu süre içinde yapılan ödemeye uygulanır (Kabahatler Kanunu m.17/6). Ödeme için tutanakta ya da ceza kararında yazılı bilgiler esas alınır; trafik cezalarının tahsil yolu olan KTK m.115 bu cezalar için yazılı değildir.
Psikoteknik Cezası Kime Yazılır, Şirkete Kesilir mi?
Yönetmelik m.34/2, cezanın muhatabını ayrıca yazmaz; “aykırı hareket edenlere” der. Sağlık raporunu almakla yükümlü kişi şoförün kendisidir. Aynı yükümlülüğü gözetmekle sorumlu taşımacı da m.7/2 üzerinden ceza alabilir. Hangi kişiye ve hangi bende dayanılarak ceza yazıldığı tutanaktan görülür. Muhatap yanlışsa ya da madde uygulanamıyorsa itiraz sebebidir. Ticari şoförlere ilişkin diğer cezalar ticari araç şoförü cezaları yazısında yer alıyor.
Ehliyet Geri Alındıktan Sonra Psikoteknik Neden İstenir?
Karayolları Trafik Yönetmeliği m.79, kanunda tanımlanan trafik suçlarını işleyen sürücülerin ve mevzuatta psiko-teknik açıdan sağlıklı olma şartı aranan sürücülerin psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutulacağını söyler. Rehberde ve yönetmelikte bunun görüldüğü başlıca durumlar şunlardır.

- 100 puanın ikinci kez aşılması. Bir yıl içinde ikinci kez 100 ceza puanını aşan sürücünün belgesi 4 ay geri alınır; belge ancak psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi sonunda engel hâli bulunmadığı belgelenirse iade edilir (Yönetmelik m.167/b).
- Alkollü araç kullanmanın tekrarı. KTK m.48/5 ihlalinde son beş yıl içinde 3 ve daha fazla ihlalde belge 5 yıl geri alınır; 2 yıl geri alınan sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine, 5 yıl geri alınan psikoteknik ve psikiyatri muayenesine tabi tutulur (EGM 2026).
- Uyuşturucu ya da uyarıcı madde ile araç kullanmak. Belge iptal edilir; yeniden belge için en az beş yıl geçmesi, psikoteknik değerlendirmeden geçilmesi ve sağlık kurulu raporu gerekir (EGM 2026, m.48/8).
- Belgenin iptali sonrası yeniden başlangıç. Kursa başlamak için psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi sonucunu gösteren belge ibraz edilir (Yönetmelik m.167).
Belge geri alınmışsa süre sonunda iade için aynı kanundan verilmiş bütün idari para cezalarının ödenmiş olması da gerekir. İptal ve yeniden belge alma yolu ehliyet iptali, alkol ihlalinin tutarları alkollü araç kullanma cezası yazısında anlatılıyor.
Psikoteknik Testi Nasıl Yapılır, Başarısız Olunursa Ne Olur?
Yönetmelik m.79'a göre psikoteknik değerlendirme, il sağlık müdürlüğünce ruhsatlandırılmış merkezlerde psikolog gözetiminde yapılır ve rapor elektronik sistemde e-imza ile düzenlenir. Kişi bu raporla birlikte kırk beş gün içinde bir psikiyatri uzmanına başvurur; uzman sürücülük yapmaya engel durum olup olmadığını gösteren raporu düzenler. Belirtilen sürede başvurmayan kişi altı ay boyunca tekrar teste kabul edilmez. Altı ay sonraki değerlendirmede başarısız olan kişi iki yıl tekrar teste alınmaz.

Kişi adına düzenlenen rapora otuz gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz edilebilir. İtiraz edilmezse iki yıl boyunca yeniden teste girilemez. İl sağlık müdürlüğü, nihai karar için kişiyi başka bir merkeze ve psikiyatri uzmanına sevk eder; ikinci rapor birinciden farklıysa ikinci rapor geçerli sayılır. İkinci değerlendirmede de başarısız olunursa başvuru üzerine üç ay sonra yeniden test yapılır; o da başarısız olursa iki yıl yeniden teste alınmaz.
Psikoteknik Cezasına ve Kaza Sorumluluğuna Etkisi
Ticari şoförün raporunun olmaması kazada tazminat sorumluluğunu tek başına değiştirmez. Aracın işleteni, sürücünün kusurundan KTK m.85 uyarınca kendi kusuru gibi sorumludur; şoförü çalıştıran işveren de seçim ve denetim özenini ispat etmedikçe sorumludur (TBK m.66). Raporu olmayan şoförün çalıştırılması işleten ya da taşımacı bakımından özen eksikliği olarak ileri sürülebilir. Bu konuların tazminat boyutu tır ve kamyon kazası tazminatı ve şirket aracıyla trafik kazası yazılarında anlatılıyor.
Psikoteknik Cezasına İtiraz
4925 sayılı Kanun'da cezaya özel bir itiraz yolu yoktur; bu durumda Kabahatler Kanunu m.27'deki genel kural uygulanır ve tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Dilekçede raporun süresinin geçerli olduğu, muhatabın yanlış belirlendiği ya da şoförün yönetmelik kapsamındaki bir taşıtı kullanmadığı ileri sürülebilir. Ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. Başvuru yolu trafik cezasına itiraz yazısında anlatılan sürelerle paralel yürür.
Psikoteknik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular
Psikoteknik cezası ne kadar 2026?
Trafik cezası olarak ayrı bir psikoteknik kalemi yoktur. Ticari şoförün sağlık raporu şartına aykırılıkta 4925 sayılı Kanun m.26/1-e'deki miktar esas alınır; kanundaki 2025 aralıkları 5.000-170.000 TL arasındadır ve yıllık yeniden değerlemeyle artar. Kesin 2026 tutarı tutanakta yazılır.
Psikoteknik cezası hangi maddeden yapılır?
Ticari şoför için Karayolu Taşıma Yönetmeliği m.34/1-e ve m.34/2'den, Kanun m.26/1-e miktarına atıfla yapılır. Taşımacının sorumluluğu ise 4925 sayılı Kanun m.7/2 ile bağlantılıdır.
Psikoteknik cezası kaç puan?
Karayolu Taşıma Kanunu ve Yönetmeliği'ne dayanan para cezası KTK ihlali olmadığından ehliyete ceza puanı işlenmesi beklenmez; yönetmelikte yetki belgesi sahibine uyarma verilmesi ise ayrı düzenlenmiştir.
Psikoteknik raporu kaç yıl geçerlidir?
Ticari şoförler için sağlık raporunun her beş yılda bir alınması gerekir (Karayolu Taşıma Yönetmeliği m.34/1-e). Ehliyet iadesi için istenen psikoteknik değerlendirme ise belge geri alma süresi sonunda yeniden yapılır.
Psikoteknik cezası nereden öğrenilir ve ödenir?
Ceza kararı ya da tutanak, yazılı tebligatla ya da elektronik tebligatla ulaşır. Ödeme bilgisi tutanakta yer alır; kanun ödeme süresi olarak tebliğden itibaren bir ayı öngörür. Trafik cezalarının tahsil yolu olan KTK m.115 bu ceza için doğrudan geçerli değildir.
Psikoteknikten kalırsam ehliyet iptal olur mu?
Psikoteknikten kalmak ehliyeti kendiliğinden iptal etmez; geri alınmış belge iade edilmez ve belirli süre yeniden teste girilemez. Rapora otuz gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz edilebilir (Yönetmelik m.79).
Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.
