URSA Avukatlık

Takograf Kullanmama Cezası

Trafik Kazası6 dk okumaEklenme:
Kamyon kabininde sade bir gösterge kadranı ile takograf kullanmama cezası, zorunlu araçlar ve sürücü kartı

Takograf kullanmama cezası 2026'da zorunlu araçta takografı bulundurmayan, çalışır tutmayan ya da kullanmayan sürücüye 75.000 TL'dir (KTK m.31). Sürücü aracın işleteni değilse işletene ayrıca 150.000 TL kesilir; sürücü işletenin kendisiyse tutar sürücüye iki kat, yani 150.000 TL olarak yazılır. İhlal 20 ceza puanı getirir ve araç eksiklik giderilinceye kadar trafikten men edilir. Takograf sürücü kartını takmamak da ayrı bir cezadır; ilk seferde 75.000 TL, bir yıl içinde tekrarında 150.000 TL olur ve ehliyet 30 gün geri alınır. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödemede yüzde 25 indirim uygulanır. Hangi araçta zorunlu olduğu ve kime ceza yazıldığı aşağıda açıklanıyor.

Takograf Kullanmama Cezası Hangi Maddeden Yazılır?

Dayanak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 7574 sayılı Kanunla yeniden yazılan 31. maddesidir (27.2.2026'dan itibaren). Madde, takografın bulundurulmasını, kullanılır durumda olmasını ve kullanılmasını zorunlu kılar. Cihaz, ilgili araç için aranan bir gereçtir; bu yüzden ceza yalnızca “takılı değil” durumuna değil, çalışmayan ya da kullanılmayan cihaza da uygulanır. Tutanaktaki kodun bu bende nasıl oturduğu, komşu bentlerle farkı ve itiraz gerekçeleri KTK 31/1-b trafik cezası yazısında kod odaklı anlatılıyor.

Yönetmelik düzeyinde Karayolları Trafik Yönetmeliği m.98, takograf kayıtlarının kayıt tarihinden itibaren bir ay araçta, beş yıl işyerinde saklanmasını ister. KTK m.31/14 uyarınca çıkarılacak ortak yönetmelik yürürlüğe girene kadar eski yönetmeliğin kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanmaya devam eder (KTK geçici m.27).

Takograf Cezası Ne Kadar, 2026 Tablosu

Tutarlar KTK m.31 ve EGM 2026 Trafik İdari Para Cezaları Rehberi'ne göredir. İşleten sütunu, sürücünün aynı zamanda işleten olmadığı durumdadır.

İhlalSürücüyeİşleteneEk yaptırım
Takograf bulundurmamak, çalışır tutmamak ya da kullanmamak (m.31/1-b)75.000 TL150.000 TL20 puan; eksiklik giderilinceye kadar men
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenenler dışında takograf kullanmak (m.31/2)75.000 TL150.000 TLEksiklik giderilinceye kadar men
Takografa müdahale edip yanlış veri ürettirmek ya da böyle cihazı kullanmak (m.31/3)185.000 TL; bir yılda 2. ve sonrası 370.000 TL370.000 TL; tekrarında 740.000 TLEhliyet 30 gün, tekrarında 90 gün geri alınır; men
Sürücü kartını kullanmamak ya da bozuk, geçersiz veya başkasına ait kartla araç sürmek (m.31/4)75.000 TL; tekrarında 150.000 TL150.000 TL; tekrarında 300.000 TLEhliyet 30 gün, tekrarında 90 gün geri alınır
Kendi kartının başkasınca kullanılmasına karşı önlem almamak (m.31/5)Kart sahibine 75.000 TLYokCeza T.C. kimlik numarasına yazılır

Takograf kullanımına ilişkin yönetmelik kurallarına uymamak 3.000 TL, cihaz ayarı ve kalibrasyon kurallarına uymamak 10.000 TL, kayıtları saklama kurallarına uymamak 20.000 TL ceza getirir (KTK m.31/14). Sürüş ve dinlenme süresi aşımının cezaları ise ayrı olup ticari araç şoförü cezaları yazısındaki tabloda yer alır.

Takograf Hangi Araçlarda Zorunlu?

KTK m.31/1-b'ye göre iki grup araçta zorunludur. Birincisi, yük taşımada kullanılan ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramdan fazla olan motorlu taşıtlardır. İkincisi, 5216, 5393 ya da 4925 sayılı kanunlar kapsamındaki yolcu taşımacılığında kullanılan ve sürücüsü dâhil oturma yeri on yediden fazla olan taşıtlardır. Karayolları Trafik Kanunu'nun yürürlüğe girdiği tarihten önceki yıllarda üretilen taşıtlar ile yönetmelikle muafiyet tanınan taşıtlarda zorunluluk aranmaz.

Takografın yük taşıyan ve yolcu taşıyan iki grup araçta zorunlu olduğunu, bazı taşıtlarda aranmadığını gösteren üç kartlı şema

Kanunla yeni kapsama giren araçlar için geçiş takvimi vardır. Takograf zorunluluğu şu tarihlerden sonraki ilk araç muayenesine kadar aranmaz (KTK geçici m.27):

Model yılıTarih
2021 ve sonrası31.12.2026
2016-202031.12.2027
2011-201531.12.2028
1996-201031.12.2029
1985-199531.12.2030

Belediye ve mücavir alan sınırları içinde 5216 ve 5393 sayılı kanunlar kapsamında yolcu taşıyan ticari araçlar ile yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan resmî araçlarda, ilk defa tescil edilecek araçlar için zorunluluk kanunun yürürlüğünden itibaren bir yıl aranmaz. Bu istisnalar dışında kalan araçta takograf yoksa tutanak, geçiş takvimine girip girmediğine bakılarak değerlendirilmelidir.

Takograf Cezası Sürücüye mi, İşletene mi Yazılır?

Cezayı aracı kullanan sürücü alır. Sürücü aynı zamanda işleten değilse, işleten de takograf ve sürücü kuralları konusunda tedbir almak ve denetim yapmakla yükümlü olduğundan sürücüye verilen tutarın iki katı işletene uygulanır (KTK m.31). Tutanak tescil plakasına göre düzenlenir ve işletene tebliğ edilir. Sürücü işletenin çalışanıysa ödenen ceza için işverenin sürücüye rücu edip edemeyeceği iş sözleşmesi ve işçi hukuku kurallarına bağlıdır; şirket aracıyla trafik kazası yazısında rücu mantığı kaza bakımından anlatılıyor.

Yetki belgesiyle çalışan taşımacıya ayrıca idari yaptırım gelir. Karayolu Taşıma Yönetmeliği m.35'e göre sürücü kartı olmadan ya da başkasının kartıyla araç kullanılması ve takograf cihazında manipülasyon düzeneği tespiti hâlinde, aracın kayıtlı olduğu yetki belgesi sahibine her ihlal için 75 uyarma verilir. Takograf takma zorunluluğu olduğu halde takografsız olarak il ya da yurt dışına çıkan ve tespit tarihinden itibaren 30 takvim günü içinde takograf taktırmayan taşıtlar yetki belgesi eki taşıt belgesinden re'sen düşülür. Yetki belgesi sahibinin uyarma sayısı 500'e ulaşırsa faaliyet geçici durdurulabilir (Yönetmelik m.70).

Takografsız Araç Trafikten Men Edilir mi, Ehliyete El Konur mu?

m.31/1-b, 31/2 ve 31/3'e uygun olmayan araçlar eksikliği giderilinceye kadar trafikten men edilir; eksiklik için yönetmelikte belirtilen sürelerle geçici izin verilebilir. Takografa müdahale ve sürücü kartı ihlalinde sürücü belgesi 30 gün geri alınır, bir yıl içinde tekrarında her seferinde 90 gün. Sürücü kartı ihlalinde sürücü ayrıca gerekli şartlar sağlanıncaya kadar takograf zorunlu araçları kullanmaktan men edilir. Geri alınan belge, aynı kanundan verilmiş bütün idari para cezaları ödenmeden iade edilmez. Men uygulamasının işleyişi trafikten men yazısında, belge geri almaya itiraz ehliyete el konulmasına itiraz yazısında açıklanıyor.

Takograf ihlalinde aracın eksiklik giderilinceye kadar men edildiğini, sürücü belgesinin 30 gün ve tekrarında 90 gün geri alındığını gösteren karşılaştırma tablosu

Takograf Kaydı Trafik Kazasında Nasıl Kullanılır?

Takograf kayıtları hız, sürüş süresi ve duruş bilgilerini tuttuğundan kaza sonrası kusur incelemesinde delil olarak istenebilir. Kusur oranı bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Kaydın bulunmaması ya da cihazın kullanılmaması başlı başına kusur oranını belirlemez; ancak kaydın bulunamaması, sürücünün hızı ve çalışma süresini ispatlamasını zorlaştırır. Tır ve kamyon kazalarında tazminat sorumluluğu tır ve kamyon kazası tazminatı yazısında anlatılıyor.

Takograf Cezasına İtiraz

Ceza tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itirazla karşılanır (Kabahatler Kanunu m.27). Peşin ödeme indirimi ödeme süresi içinde yapılan ödemelerde uygulanır ve itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. İtirazda sıklıkla araç modelinin geçiş takvimine girdiği, cihazın bakımda olduğu ve kalibrasyon belgesinin bulunduğu ya da kartın arızalı olduğu ileri sürülür. Bu savunmaların dayandığı belgelerin tutanakla birlikte sunulması gerekir. Yöntem trafik cezasına itiraz yazısında adım adım anlatılıyor.

Takograf Kullanmama Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular

Takograf kullanmama cezası 2026'da ne kadar?

Zorunlu araçta takografı bulundurmamak, çalışır tutmamak ya da kullanmamak sürücüye 75.000 TL'dir; işleten ayrıysa işletene 150.000 TL kesilir. Sürücü aynı zamanda işleten ise 150.000 TL sürücüye yazılır. Bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirim uygulanır.

Takograf kartı kullanmama cezası ne kadar?

Sürücü kartını takmamak ya da bozuk, geçersiz veya başkasına ait kartla araç kullanmak ilk seferde sürücüye 75.000 TL, bir yıl içinde tekrarında 150.000 TL'dir. İşletene ise 150.000 TL ve tekrarında 300.000 TL uygulanır. Sürücü belgesi 30 gün, tekrarında 90 gün geri alınır.

Dijital takograf kullanmama cezası farklı mı?

KTK m.31 cihazın dijital ya da analog olmasına göre ayrı tutar belirlemez; ceza zorunlu araçta takografın bulundurulmamasına ya da kullanılmamasına bağlanmıştır. Karayolu Taşıma Yönetmeliği ise sayısal takograf ve sürücü kartı kullanımı için yetki belgesi sahibine uyarma öngörür.

Takograf kullanmama cezası kime kesilir?

Aracı kullanan sürücüye kesilir. Sürücü işleten değilse işletene sürücü cezasının iki katı uygulanır. Kart sahibinin kartını başkasına kullandırması ise ayrıca kart sahibine 75.000 TL ceza getirir.

Eski model kamyonda takograf zorunlu mu?

Zorunluluk modele göre kademeli başlar. KTK geçici m.27'ye göre 2021 ve sonrası modellerde 31.12.2026'dan sonraki ilk muayeneye kadar, 1985-1995 modellerde 31.12.2030'dan sonraki ilk muayeneye kadar takograf aranmaz. Kanunun yürürlüğünden önceki yıllarda üretilen taşıtlar ve muafiyet tanınanlar kapsam dışındadır.

Takograf cezasında araç bağlanır mı?

m.31/1-b, 31/2 ve 31/3 kapsamında takograf zorunlu araç eksiklik giderilinceye kadar trafikten men edilir. Yönetmelikte belirlenen sürelerle eksikliği gidermek için geçici izin verilebilir.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler