URSA Avukatlık

KTK 51/2-c Trafik Cezası

Trafik Kazası6 dk okumaEklenme:

KTK 51/2-c trafik cezası, Karayolları Trafik Kanunu'nun 51. maddesinin eski metnindeki (c) bendini, yani hız sınırının yüzde 50'den fazla aşılmasını anlatan koddur. 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanun maddeyi baştan yazdı ve 27 Şubat 2026'da yürürlüğe girdi; güncel 51. maddenin ikinci fıkrasında yalnız (a) ve (b) bentleri vardır. Hız cezası artık sınırın yüzde kaç aşıldığına göre değil, kaç km/s aşıldığına göre kesilir: yerleşim yeri içinde 51/2-a, dışında 51/2-b koduyla, 2.000 TL ile 30.000 TL arasında. Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 rehberinde 51/2-c satırı yoktur.

51/2-c Hâlen Var mı, Güncel Kanun Metni Ne Diyor?

Hayır. Güncel 2918 sayılı Kanunun 51. maddesi, genel kuralı birinci fıkrada koyar, yaptırımı ikinci fıkrada sayar. İkinci fıkra iki bentten oluşur:

"Hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik usullerle yapılan tespit sonucu yönetmelikte belirlenen hız sınırlarını; a) Yerleşim yeri içinde; 1) 6-10 km/s aşanlara 2.000 Türk lirası, … 9) 66 km/s ve daha fazla aşanlara 30.000 Türk lirası, b) Yerleşim yeri dışında; 1) 11-15 km/s aşanlara 2.000 Türk lirası, … 9) 71 km/s ve daha fazla aşanlara 30.000 Türk lirası, idari para cezası verilir." (2918 sayılı KTK m.51/2, ara bentler kısaltılmıştır)

Bentlerin altındaki dokuzar kademe numara ile gösterilir: 51/2-a-1 ile 51/2-a-9 ve 51/2-b-1 ile 51/2-b-9. EGM'nin 2026 rehberinde 51. madde için yalnız bu kodlar ve 51/8 satırları bulunur. Bu nedenle "51/2-c" araması, çoğunlukla eski bir tutanakta, eski bir internet tablosunda ya da kayıtta gördüğü kodun ne demek olduğunu öğrenmek isteyen sürücüden gelir.

Eski 51/2-c Ne Anlama Geliyordu?

7148 sayılı Kanunla (Resmî Gazete 26.10.2018) düzenlenen eski 51. madde, cezayı hız sınırının aşılma yüzdesine bağlıyordu. İkinci fıkrada üç bent vardı: sınırı yüzde 10 ile yüzde 30 arasında aşmak (a), yüzde 30 ile yüzde 50 arasında aşmak (b) ve yüzde 50'den fazla aşmak (c). 51/2-c bu üçüncü, en ağır kademeydi. Tutanakta ve eski tablolarda bu kodla karşılaşılmasının nedeni budur.

Eski tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla değiştiği için sayfada tek bir rakam vermek doğru olmaz; ihlal tarihindeki tutarı tutanağın kendisi gösterir. İnternette hâlâ dolaşan yüzde oranlı tablolar 7574 sayılı Kanundan önceki metne aittir ve bugün işlenen ihlallere uygulanmaz.

Bugün İşlenen İhlalde Karşılığı Hangi Kod?

Yeni sistemde yüzde hesabı yoktur. Ölçülen hızdan yoldaki sınır çıkarılır, bulunan km/s farkı yerleşim yerine göre tabloda aranır. Yüzde 50'den fazla aşımın km/s karşılığı sınıra göre değişir. Örneğin 90 km/s sınırlı çift yönlü yolda yüzde 50, 45 km/s'dir; bunu aşan sürücü yeni metinde 51/2-b-6 (41-50 km/s) ile 51/2-b-9 (71 km/s ve üzeri) arasındaki bir kademeye düşer. Şehir içinde 50 km/s sınırda yüzde 50, 25 km/s'dir; bunun üstü 51/2-a-5'ten başlar. Bu hesap yalnız kademeyi bulmak içindir, eski ve yeni yaptırımın eşit olduğu anlamına gelmez.

Güncel kademelerin tamamı, 2026 tutarları ve belge geri alma süreleri 51/2-a trafik cezası (yerleşim yeri içi) ve 51/2-b trafik cezası (yerleşim yeri dışı) yazılarında, genel bakış hız cezası yazısında yer alıyor.

Hangi Metin Uygulanır, 7574 Öncesi İhlalde Ne Olur?

Kabahatler Kanunu m.5/1'e göre Türk Ceza Kanununun genel hükümleri kabahatlerde de uygulanır; zaman bakımından uygulama kuralları bunlara dahildir. Bu nedenle 27 Şubat 2026'dan önce işlenen bir hız ihlalinde ihlal tarihindeki metin esastır. Tutanakta 51/2-c görünüyorsa ihlal çoğu zaman bu tarihten öncedir. Yeni metnin sürücü lehine olup olmadığı ve bunun kesinleşmemiş dosyalara etkisi somut olaya göre değerlendirilir; bu sayfa sonuç öngörmez. İhlal tarihi, tutanak tarihi ve tebliğ tarihi arasındaki farklar bu yüzden önemlidir.

İhlal 27 Şubat 2026'dan sonra işlenmiş olduğu hâlde tutanakta 51/2-c yazıyorsa kod güncel kanunda bulunmadığı için hatalıdır. Bu durum, cezanın hangi kademeden kesildiğini tutarla karşılaştırarak kontrol etmeyi gerektirir.

Tutanakta 51/2-c Yazıyorsa Neler Kontrol Edilir?

  • İhlal tarihi: 27 Şubat 2026 öncesi mi, sonrası mı? Eski metin yalnız öncesi için gündeme gelebilir.
  • Tutar ve kademe: Ceza tutarı, ölçülen hız ve sınırdan çıkan aşımla örtüşüyor mu?
  • Yüzde 10 payı: Yönetmelik m.101'e göre araç cinsine göre azami hız sınırını yüzde 10 aşan sürücüye 51. maddeye göre işlem yapılmaz.
  • Bölge: Olay yeri yerleşim yeri levhasının içinde mi, dışında mı?
  • Cihaz ve kayıt: Plaka okunuyor mu, ölçüm hangi araca ait?
  • Belge geri alma: Aynı tutanakla sürücü belgesi alınmışsa gerekçesi ve süresi.

51/2-c Kazada Asli Kusur mu, Kusur Oranı Yüzde Kaç?

Hız sınırını aşmak, ister eski ister yeni metinde olsun, KTK m.84'te sayılan asli kusur hâlleri arasında yer almaz. Tutanakta 51/2-c ya da başka bir hız kodu bulunması kusur yüzdesi anlamına gelmez; kolluk kusur oranı yazmaz. Maddi hasarlı kazada sigorta şirketleri SBM senaryolarını (Genelge 2017/18) uygular. Senaryolarda dayanak olarak 51/2-c geçmez. Hız aşımının anıldığı 1-B numaralı senaryoda, yeşil ışıkta aniden duran araca hız sınırını aşarak arkadan çarpan araca da, duran araca da yüzde 50 verilir. Yaralanmalı ve ölümlü kazalarda oranı bilirkişi raporuna göre mahkeme belirler; hız aşımı çoğu dosyada tali kusur olarak değerlendirilir (KTK m.84 son fıkra). Okunuş için kaza tespit tutanağı kusur kodları ve asli ve tali kusur maddeleri yazılarına bakılabilir.

51/2-c Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?

İtiraz, tutanağın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır (Kabahatler Kanunu m.27). Peşin ya da indirimli ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz (Kabahatler Kanunu m.17/6). Ödeme için bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirim vardır (KTK m.115); süreler trafik cezası ve erken ödeme hesaplama yazısında. Örnek dilekçe:

[İl] SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE

İtiraz Eden: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [TC Kimlik No]

Konu: [Tutanak Seri/Sıra No] sayılı trafik idari para cezası karar tutanağına itiraz.

Açıklamalar: 1. [Tebliğ Tarihi] tarihinde tebliğ edilen tutanakta [İhlal Tarihi] tarihli hız ihlali nedeniyle KTK m.51/2-c kodu yazılmış ve [Ceza Tutarı] TL idari para cezası uygulanmıştır. 2. [İtiraz gerekçesi: örnek, kod ihlal tarihindeki kanun metnine uymamaktadır / ölçülen hız ile uygulanan kademe uyuşmamaktadır]. 3. Delillerim: [Tutanak, hız ölçüm görüntüsü, yer fotoğrafı].

Sonuç ve İstem: Tutanakla uygulanan idari yaptırım kararının kaldırılmasını saygıyla arz ederim.

[Tarih] [Ad Soyad İmza]

Belge geri alınmışsa ehliyete el konulmasına itiraz, genel usul için trafik cezasına itiraz yazılarına bakılabilir. Diğer kodların tutarları trafik cezaları sayfasındadır.

KTK 51/2-c Trafik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular

51/2-c trafik cezası nedir?

Eski 51. maddede hız sınırının yüzde 50'den fazla aşılmasına verilen cezanın koduydu. 7574 sayılı Kanunla 51. madde yeniden yazıldı ve güncel metinde (c) bendi yoktur.

51/2-c trafik cezası ne kadar?

Güncel kanunda 51/2-c diye bir ceza yoktur. 2026'da hız cezası kodları 51/2-a ve 51/2-b'dir; tutar aşılan km/s'ye göre 2.000 TL ile 30.000 TL arasındadır. Eski 51/2-c'nin tutarı ihlal tarihindeki tutarı gösteren tutanaktan öğrenilir.

51/2-c trafik cezası kaç puan?

EGM'nin 2026 rehberinde 51. madde satırlarında ceza puanı sütunu boştur ve 51/2-c satırı yoktur. Puan yerine yüksek aşımlarda sürücü belgesinin 30, 60 ya da 90 gün geri alınması yaptırımı vardır.

51/2-c yerine şimdi hangi kod yazılır?

Yerleşim yeri içindeki aşımlarda 51/2-a-1 ile 51/2-a-9, dışındakilerde 51/2-b-1 ile 51/2-b-9 yazılır. Kademeyi ölçülen hızla yoldaki sınır arasındaki km/s farkı belirler.

51/2-c ehliyete el konulmasına yol açar mı?

Güncel metinde 51/2-c yoktur. Belge geri alma yeni metinde yerleşim yeri içinde 46 km/s, dışında 51 km/s ve üzeri aşımlarda, 30, 60 ya da 90 gün süreyle uygulanır.

Tutanakta 51/2-c yazıyorsa itiraz edilebilir mi?

Edilebilir. İtiraz, tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır. İhlal 27 Şubat 2026'dan sonra işlenmişse kodun güncel kanunda bulunmaması, öncesinde işlenmişse tutar ve kademenin ölçümle uyuşmaması gerekçe olabilir.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler