URSA Avukatlık

KTK 51/2-b Trafik Cezası

Trafik Kazası8 dk okumaEklenme:

KTK 51/2-b trafik cezası, Karayolları Trafik Kanunu'nun 51. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendine dayanır ve yerleşim yeri dışında, yani şehirlerarası yolda, bölünmüş yolda ya da otoyolda hız sınırını aşan sürücüye yazılır. Ceza sınırın 11 km/s aşılmasıyla başlar: 11-15 km/s aşım 2.000 TL, 71 km/s ve üzeri aşım 30.000 TL'dir. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirim uygulanır. Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 rehberinde bu satırlar için ceza puanı yazılmamıştır. Aşım 51 km/s'yi bulursa sürücü belgesi 30, 60 ya da 90 gün geri alınır. Hız aşımı kazada asli kusur hâli sayılmaz.

51/2-b Maddesi Ne Diyor, Kodu Nasıl Okunur?

Kanunun 51. maddesi 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla yeniden yazılmış, tutarlar doğrudan metne girmiştir. İkinci fıkranın (a) bendi yerleşim yeri içini, (b) bendi yerleşim yeri dışını düzenler. (b) bendinin altında dokuz kademe vardır; bu yüzden tutanakta kod 51/2-b-1 ile 51/2-b-9 arasında yazılır.

"Hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik usullerle yapılan tespit sonucu yönetmelikte belirlenen hız sınırlarını; … b) Yerleşim yeri dışında; 1) 11-15 km/s aşanlara 2.000 Türk lirası, 2) 16-20 km/s aşanlara 4.000 Türk lirası, … 9) 71 km/s ve daha fazla aşanlara 30.000 Türk lirası … idari para cezası verilir." (2918 sayılı KTK m.51/2, ara bentler kısaltılmıştır)

Yerleşim yeri, sınırları işaret levhasıyla belirlenmiş yerdir. Yolun adı ya da türü değil, levhanın nerede başladığı hangi bendin uygulanacağını belirler.

51/2-b Trafik Cezası 2026'da Ne Kadar, Kaç Puan?

Tutarlar kanun metniyle ve EGM'nin 2026 Yılı Trafik İdari Para Cezaları Rehberiyle örtüşür. İndirimli tutar, tebliğden itibaren bir ay içinde ödemede uygulanan yüzde 25 indirimdir (KTK m.115).

KodYerleşim yeri dışında aşımTutarİndirimliSürücü belgesi
51/2-b-111-15 km/s2.000 TL1.500 TLGeri alınmaz
51/2-b-216-20 km/s4.000 TL3.000 TLGeri alınmaz
51/2-b-321-25 km/s6.000 TL4.500 TLGeri alınmaz
51/2-b-426-30 km/s8.000 TL6.000 TLGeri alınmaz
51/2-b-531-40 km/s12.000 TL9.000 TLGeri alınmaz
51/2-b-641-50 km/s15.000 TL11.250 TLGeri alınmaz
51/2-b-751-60 km/s20.000 TL15.000 TLHer seferinde 30 gün
51/2-b-861-70 km/s25.000 TL18.750 TLHer seferinde 60 gün
51/2-b-971 km/s ve üzeri30.000 TL22.500 TLHer seferinde 90 gün

EGM rehberinde 51. maddenin hiçbir satırında ceza puanı sütunu doldurulmamıştır; hız cezası için "20 puan" yazan tablolar bu rehberle uyuşmaz. Geri alınan belgenin iadesi için KTK kapsamındaki bütün idari para cezalarının ödenmiş olması gerekir. Son ihlalden geriye bir yıl içinde bu madde kapsamında belge beşinci kez geri alınırsa, süre sonunda psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi aranır (KTK m.51). Bir ay içinde ödenmeyen cezaya her ay yüzde 5 faiz işler ve toplam cezanın iki katını geçemez (KTK m.115). Belge geri almaya itiraz yolu ehliyete el konulmasına itiraz yazısında, ödeme hesabı trafik cezası ve erken ödeme hesaplama yazısında anlatılıyor.

Yerleşim Yeri Dışında Hız Sınırı Kaçtır, Aşım Nasıl Hesaplanır?

Ölçülen hızdan yoldaki azami sınır çıkarılır; fark aşım miktarıdır. Karayolları Trafik Yönetmeliği m.100, aksine işaret yoksa römorksuz araçlar için şu sınırları gösterir:

AraçŞehirlerarası çift yönlü yolBölünmüş yolOtoyol
Otomobil90 km/s110 km/s120 km/s
Minibüs ve otobüs80 km/s90 km/s100 km/s
Kamyon ve çekici80 km/s85 km/s90 km/s

Römorklu ya da yarı römorklu araçlarda sınır aynı cins römorksuz araca göre saatte 10 km düşüktür; hız sınırlayıcı cihaz zorunlu araçlarda ayar farklıdır. Yolda levhayla başka bir sınır gösterilmişse hesap levhaya göre yapılır. Örnek: otomobille otoyolda 120 km/s sınırı olan yerde 150 km/s ölçülürse aşım 30 km/s'dir ve dördüncü kademeden 8.000 TL yazılır. Aynı otomobil 90 km/s sınırlı çift yönlü yolda 150 km/s ölçülürse aşım 60 km/s'dir, yedinci kademe uygulanır: 20.000 TL ve 30 gün belge geri alma. Yerleşim yeri dışında 10 km/s'ye kadar aşım kademeye girmez, çünkü ilk kademe 11 km/s'den başlar. Yerleşim yeri içinde ise ilk kademe 6 km/s'dir.

Hız Nasıl Tespit Edilir, Hangi Durumda İşlem Yapılmaz?

Kanun, ölçümün hız ölçen teknik cihazla ya da çeşitli teknik usullerle yapılmasını arar. Yönetmelik m.101 radar ve benzeri cihazların yanında kronometre gibi usullerle ölçümü de kabul eder. Aynı maddeye göre şu hâllerde 51. maddeye göre işlem yapılmaz:

  • Araç cinsine göre belirlenen azami hız sınırı yüzde 10 oranında aşılmışsa.
  • Yol sorumlusunca levhayla belirlenen azami hızda gidiliyorsa, bu hız yönetmelikteki genel sınırın üzerinde olsa bile.
  • İki yönlü karayolunda geçme sırasında, geçme kuralının zorunlu kıldığı şartlar nedeniyle aynı cins taşıtlar için tayin edilen sınır aşılmışsa.

Üçüncü istisna sollama anındaki kısa hız artışını korur; sollama kuralları 54/1-a trafik cezası yazısında anlatılıyor. Hız cezasının kademeleri ve yerleşim yeri içindeki karşılığı hız cezası ve 51/2-a trafik cezası yazılarında, KTK'de olmayan 51/2-c kodunun anlamı 51/2-c trafik cezası yazısında yer alıyor.

51/2-b ile 52. Madde Arasındaki Fark

KodNe zaman yazılır2026 tutarı
51/2-aYerleşim yeri içinde sınırın aşılması2.000-30.000 TL
51/2-bYerleşim yeri dışında sınırın aşılması2.000-30.000 TL
52/1-aKavşak, yaya geçidi, tünel gibi yerlere yaklaşırken hızı azaltmamak1.246 TL, 15 puan
52/1-bHızı yük, görüş, yol, hava ve trafik şartlarına uydurmamak1.246 TL, 15 puan

Sınırın altında kalınsa bile sisli ya da ıslak yolda hızı şartlara uydurmayan sürücüye 52. madde uygulanabilir; bu kodlar 52/1-a ve 52/1-b trafik cezası yazılarında anlatılıyor. 51/2-b yalnız sayısal sınırın aşılmasına yazılır.

Tutanakta 51/2-b Yanlış Yazıldığında İtiraz Gerekçeleri

  • Yanlış kademe: Ölçülen hızdan doğru sınır çıkarılınca bulunan aşım, tutanaktaki alt bentle uyuşmuyorsa tutar da yanlıştır.
  • Yanlış bölge: Olay yeri yerleşim yeri levhasının içindeyse doğru kod 51/2-a'dır. Levhanın konumu fotoğrafla gösterilebilir.
  • Yanlış sınır: Araç cinsi ya da römork nedeniyle sınır farklıysa, tutanakta hangi sınırın esas alındığı yazılmalıdır.
  • Cihaz ve görüntü: Plakanın okunamadığı ya da birden fazla aracın göründüğü kayıtlarda hangi aracın ölçüldüğü belirsiz kalabilir.
  • Yüzde 10 payı: Yönetmelikteki pay düşülmeden işlem yapılmışsa ceza hukuka aykırı olabilir.

51/2-b Kazada Asli Kusur mu, Kusur Oranı Yüzde Kaç?

Hız sınırını aşmak, KTK m.84'ün asli kusur listesinde yer almaz; 51/2-b tutanakta kusur oranı anlamına da gelmez. Kolluk kaza tespit tutanağında yüzde yazmaz, kural ihlallerini kod olarak gösterir. Maddi hasarlı kazada sigorta şirketleri SBM kaza durum senaryolarını (Genelge 2017/18) uygular. Bu senaryoların hiçbirinde dayanak olarak 51/2-b geçmez. Hız aşımının anıldığı tek senaryo 1-B'dir: yeşil ışıkta aniden duran araca, hız sınırını aşan aracın arkadan çarpması. Dayanağı KTK m.52 ve Yönetmelik m.101'dir ve her iki sürücüye yüzde 50 verilir. Senaryolarda yüzde 25 ya da yüzde 75 gibi ara oranlar yoktur.

Yaralanmalı ve ölümlü kazalarda ya da sigortacıyla anlaşılamayan dosyalarda oranı bilirkişi, nihayetinde mahkeme belirler. KTK m.84'ün son fıkrasına göre kaza asli kusur listesi dışındaki kural ihlallerinden doğmuşsa oran yönetmelikteki esaslara göre saptanır; hız aşımı bu durumda çoğunlukla tali kusur olarak değerlendirilir. Kazada hızın ne olduğu fren izi, araç kayıtları ve kamera görüntüsüyle ortaya konur. Tazminat davasında zarar görenin kendi kusuru varsa hâkim tazminatı indirebilir (KTK m.86/2); ayrıntı müterafik kusur yazısında. Kodların okunuşu kaza tespit tutanağı kusur kodları, asli kusur bentleri asli ve tali kusur maddeleri yazısında yer alıyor.

51/2-b Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?

İtiraz, tutanağın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır (Kabahatler Kanunu m.27). İndirimli ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz (Kabahatler Kanunu m.17/6). Belge geri alınmışsa dilekçede geri almanın kaldırılması da istenir. Örnek dilekçe:

[İl] SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE

İtiraz Eden: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [TC Kimlik No]

Konu: [Tutanak Seri/Sıra No] sayılı trafik idari para cezası karar tutanağına itiraz.

Açıklamalar: 1. [Tebliğ Tarihi] tarihinde tebliğ edilen tutanakla KTK m.51/2-b uyarınca [Ceza Tutarı] TL idari para cezası uygulanmıştır. 2. [İtiraz gerekçesi: örnek, olay yeri yerleşim yeri levhası içindedir ya da hız ölçümü hatalıdır]. 3. Delillerim: [Fotoğraf, konum kaydı, araç kamerası].

Sonuç ve İstem: Tutanakla uygulanan idari yaptırım kararının kaldırılmasını saygıyla arz ederim.

[Tarih] [Ad Soyad İmza]

Genel başvuru kuralları trafik cezasına itiraz yazısında anlatılıyor.

KTK 51/2-b Trafik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular

51/2-b trafik cezası nedir?

Yerleşim yeri dışında hız sınırının aşılmasını yaptırıma bağlayan KTK m.51/2-b bendinin kodudur. Ceza 11 km/s aşımdan başlar ve dokuz kademe hâlinde 71 km/s ve üzerine çıkar. Tutanakta kod 51/2-b-1 ile 51/2-b-9 arasında yazılır.

51/2-b trafik cezası ne kadar, 2026 tutarı nedir?

Tutar aşıma göre 2.000 TL ile 30.000 TL arasındadır. En düşük kademe 11-15 km/s aşım için 2.000 TL, en yüksek kademe 71 km/s ve üzeri aşım için 30.000 TL'dir. Bir ay içinde ödemede yüzde 25 indirim uygulanır.

51/2-b trafik cezası kaç puan?

EGM'nin 2026 rehberinde 51. madde satırlarında ceza puanı sütunu boştur. Puan yerine 51 km/s ve üzeri aşımlarda sürücü belgesinin 30, 60 ya da 90 gün geri alınması yaptırımı vardır.

51/2-b trafik cezası erken ödeme indirimi nasıl hesaplanır?

Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse ceza yüzde 25 indirimle ödenir; örneğin 6.000 TL'lik ceza 4.500 TL olur. Süre geçerse her ay için yüzde 5 faiz eklenir ve toplam ceza tutarının iki katını geçmez (KTK m.115).

51/2-b ile 51/2-a arasındaki fark nedir?

51/2-a yerleşim yeri içinde, 51/2-b yerleşim yeri dışında sınır aşımını kapsar. Tutarlar aynıdır, kademe aralıkları farklıdır. Yerleşim yeri içinde ilk kademe 6 km/s'de, dışında 11 km/s'de başlar.

51/2-b cezası ehliyete el konulmasına yol açar mı?

İlk altı kademede (50 km/s aşıma kadar) belge geri alınmaz. 51 km/s ve üzeri aşımda belge her seferinde 30, 60 ya da 90 gün geri alınır. Bir yıl içinde beşinci geri almada iade psikiyatri muayenesine bağlanır.

Hız sınırının yüzde 10'u içinde kalırsam ceza yazılır mı?

Yönetmelik m.101'e göre araç cinsine göre belirlenen azami hız sınırını yüzde 10 oranında aşan sürücüye 51. madde uyarınca işlem yapılmaz. Pay aşılırsa kanundaki kademeler uygulanır.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler