URSA Avukatlık

KTK 51/2-a Trafik Cezası

Trafik Kazası8 dk okumaEklenme:
Yol kenarında direk üzerindeki sade kamera kutusu ile yerleşim yeri içinde hız sınırı aşımına verilen KTK 51/2-a cezası

KTK 51/2-a trafik cezası, Karayolları Trafik Kanunu'nun 51. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine dayanır ve yerleşim yeri içinde hız sınırını aşan sürücüye yazılır. Tutar aşılan hıza göre değişir: sınırın 6-10 km/s aşılması 2.000 TL, 66 km/s ve üzeri aşılması 30.000 TL'dir. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirim uygulanır. Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 rehberinde bu satırlar için ceza puanı yazılmamıştır. Sınır 46 km/s ve üzerinde aşılırsa sürücü belgesi ayrıca 30, 60 veya 90 gün geri alınır. Tutanakta kod 51/2-a-1 ile 51/2-a-9 arasında numaralanır ve hız aşımı kazada asli kusur hâli sayılmaz.

51/2-a Maddesi Ne Diyor?

Kanunun 51. maddesi hız sınırlarına uymayı düzenler. Madde 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla yeniden yazılmış, tutarlar doğrudan kanun metnine alınmıştır. Eski metindeki 51/2-c bendinin akıbeti 51/2-c trafik cezası yazısında. Birinci fıkra genel kuralı, ikinci fıkra yaptırımı koyar. İkinci fıkranın (a) bendi yerleşim yerini, (b) bendi yerleşim yeri dışını kapsar.

"Sürücüler, aksine bir karar alınıp işaretlenmemişse yönetmelikte belirtilen hız sınırlarını aşmamak zorundadırlar. Hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik usullerle yapılan tespit sonucu yönetmelikte belirlenen hız sınırlarını; a) Yerleşim yeri içinde; 1) 6-10 km/s aşanlara 2.000 Türk lirası, 2) 11-15 km/s aşanlara 4.000 Türk lirası, … 9) 66 km/s ve daha fazla aşanlara 30.000 Türk lirası … idari para cezası verilir." (2918 sayılı KTK m.51/1-2, ara bentler kısaltılmıştır)

Maddede bent harfinin altında dokuz ayrı kademe vardır. Bu yüzden resmî tabloda kod 51/2-a değil, 51/2-a-1'den 51/2-a-9'a kadar yazılır. Tutanakta ya da kayıtta yalnız "51/2-a" görünüyorsa kademeyi tutara bakarak anlamak gerekir.

51/2-a Trafik Cezası Ne Kadar, Kaç Puan?

Aşağıdaki tutarlar 2026 yılı içindir ve EGM'nin 2026 Trafik İdari Para Cezaları Rehberi ile kanun metniyle örtüşür. İndirimli tutar, tebliğden itibaren bir ay içinde ödemede uygulanan yüzde 25 indirimi gösterir (KTK m.115, Kabahatler Kanunu m.17/6).

Yerleşim yeri içinde hız sınırı aşımına göre sürücü belgesinin geri alınmadığı veya 30, 60 ve 90 gün geri alındığı kademeleri gösteren tablo
KodYerleşim yeri içinde aşımTutarİndirimliSürücü belgesi
51/2-a-16-10 km/s2.000 TL1.500 TLGeri alınmaz
51/2-a-211-15 km/s4.000 TL3.000 TLGeri alınmaz
51/2-a-316-20 km/s6.000 TL4.500 TLGeri alınmaz
51/2-a-421-25 km/s8.000 TL6.000 TLGeri alınmaz
51/2-a-526-35 km/s12.000 TL9.000 TLGeri alınmaz
51/2-a-636-45 km/s15.000 TL11.250 TLGeri alınmaz
51/2-a-746-55 km/s20.000 TL15.000 TLHer seferinde 30 gün
51/2-a-856-65 km/s25.000 TL18.750 TLHer seferinde 60 gün
51/2-a-966 km/s ve üzeri30.000 TL22.500 TLHer seferinde 90 gün

Ceza puanı sütunu rehberde 51. maddenin hiçbir satırında doldurulmamıştır. Hız cezası için "20 puan" yazan tablolar bu rehberle uyuşmaz. Puan eksikliği yaptırımı hafifletmez: belge geri alma, sürücüyü puan sisteminden bağımsız olarak etkiler. Geri alınan belgenin iade edilebilmesi için KTK kapsamında verilmiş bütün idari para cezalarının ödenmiş olması gerekir. Son ihlalden geriye doğru bir yıl içinde bu madde kapsamında belge beşinci kez geri alınmışsa, süre bitiminde psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi de aranır (KTK m.51). Belge geri alma işleminin itiraz yolu ehliyete el konulmasına itiraz yazısında.

51/2-a ile 51/2-b ve 52. Madde Arasındaki Fark

Üç kod hızla ilgili olduğu için tutanakta sık karıştırılır. Ayrımı yerin niteliği ve ihlalin türü belirler.

KodNe zaman yazılırİlk kademe
51/2-aYerleşim yeri içinde yönetmelikteki ya da levhadaki sınırın aşılması6-10 km/s aşımda 2.000 TL
51/2-bYerleşim yeri dışında sınırın aşılması11-15 km/s aşımda 2.000 TL
52/1-aKavşak, yaya geçidi, tünel gibi yerlere yaklaşırken hızı azaltmamak; sınır aşılmasa da yazılabilir1.246 TL, 15 puan
52/1-bHızı yük, görüş, yol, hava ve trafik şartlarına uydurmamak1.246 TL, 15 puan

Yerleşim yeri içindeki eşik daha düşüktür, çünkü (a) bendi 6 km/s aşımdan başlar; yerleşim yeri dışında ilk kademe 11 km/s'dir. Yerleşim yeri dışındaki kademelerin tamamı 51/2-b trafik cezası yazısında. Aynı hızla gidilen bir yol, yerleşim yeri başlangıç levhası geçildiğinde (b) bendinden (a) bendine geçer. Hız sınırı aşılmadan yalnız şartlara uyulmadığı için yazılan cezalar 52. maddeye girer. Bu bentler 52/1-a trafik cezası yazısında ayrıca ele alınıyor.

51/2-a Cezası Neden Kesilir, Hız Nasıl Tespit Edilir?

Kanun, ceza için sınırın "hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik usullerle" tespit edilmesini arar. Radar, sabit kamera ve ortalama hız sistemi bunlardandır. Yerleşim yeri içindeki sınır aksi işaretlenmedikçe otomobil, minibüs, kamyonet ve kamyon gibi araç cinslerinin çoğu için saatte 50 km'dir; motorlu bisiklet ve traktör gibi araçlar için daha düşüktür (Karayolları Trafik Yönetmeliği m.100). Levhayla farklı bir sınır işaretlenmişse levhadaki sınır esas alınır.

Yönetmelik m.101'e göre araç cinsine göre belirlenen azami hız sınırını yüzde 10 oranında aşan sürücüye KTK m.51 uyarınca işlem yapılmaz. Örneğin 50 km/s sınırlı yolda 55 km/s'ye kadar ölçüm cezaya konu olmaz. Nüfusu 5.000'in altındaki yerleşim yerlerinde denetim yeri mahalli mülki idare amiri tarafından belirlenir (KTK m.51). Tutanağın tespiti dayanak aldığı cihazı, tarihi, saati ve yeri göstermelidir. Kabahatler Kanunu m.25'e göre de ispat edici delillerin tutanağa girmesi gerekir.

Tutanakta 51/2-a Yanlış Yazıldığında İtiraz Gerekçeleri

  • Yanlış kademe: Ölçülen hızdan sınır düşüldüğünde çıkan aşım, tutanaktaki alt bentle uyuşmuyorsa tutar da yanlıştır. Yüzde 10'luk payın düşülüp düşülmediği kontrol edilmelidir.
  • Yanlış bölge: Olay yeri yerleşim yeri dışındaysa doğru kod 51/2-b'dir ve ilk kademe 11 km/s'dir. Yerleşim yeri başlangıç ve bitiş levhasının konumu önemlidir.
  • Yanlış sınır: Yolda hız sınırını değiştiren bir levha varsa tutanakta hangi sınırın esas alındığı gösterilmelidir. Levhanın görünür ve geçerli olduğu kanıtlanmalıdır.
  • Cihaz ve görüntü: Plakanın okunamadığı, başka araca ait olabilecek görüntüler ya da kalibrasyonu belgelenmemiş cihazlar tutanağın delil değerini zayıflatır.

Tutanak fahri trafik müfettişince düzenlenmişse fahri trafik müfettişi cezası iptali yazısındaki gerekçeler de incelenebilir. Genel başvuru usulü trafik cezasına itiraz yazısındadır.

Hız cezası tutanağında yanlış kademe, bölge, sınır ve cihaz gibi itiraz gerekçelerini gösteren dört kartlı şema

51/2-a Kazada Asli Kusur mu, Kusur Oranı Yüzde Kaç?

Hız sınırını aşmak, KTK m.84'te sayılan asli kusur hâlleri arasında yer almaz. Yönetmelik m.157'deki liste de aynıdır. Kaza bu maddedeki hareketler dışındaki bir kural ihlalinden doğmuşsa kusur oranı yönetmelikteki esaslara göre belirlenir (KTK m.84 son fıkra). Bu nedenle hız aşımı çoğu dosyada tali kusur olarak değerlendirilir ve karşı sürücünün asli kusuruyla birlikte oranlanır.

Tutanakta 51/2-a yazılması tek başına yüzde kusur anlamına gelmez. Kaza tespit tutanağında kolluk kusur oranı belirtmez; kural ihlallerini kod olarak gösterir. Oran bilirkişi raporuyla belirlenir. Hızın kusura etkisi, kaza anındaki hızın fren izi ve kamera kaydıyla tespit edilebilmesine bağlıdır. Tazminat davasında zarar görenin kendi hızı zarara katkı sağladıysa hâkim tazminattan indirim yapabilir (KTK m.86/2); ölçüsü müterafik kusur yazısında anlatılıyor. Kodların okunuşu kaza tespit tutanağı kusur kodları, asli kusur bentleri asli ve tali kusur maddeleri yazısında yer alır.

51/2-a Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?

İtiraz, tutanağın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır (Kabahatler Kanunu m.27). Süre kesindir. İndirimli ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz (Kabahatler Kanunu m.17/6). Aynı tutanakla belge geri alınmışsa dilekçede geri almanın kaldırılması da istenir. Belgenin iadesi için tüm cezaların ödenmesi şartı geri alma süresi bitince devreye girer.

Hız cezasının tüm kademeleri, tespit yöntemleri ve ödeme süreleri hız cezası yazısında topluca anlatılır. Bu sayfa yalnız yerleşim yeri içindeki (a) bendini ele alır. Cezanın ne zaman düştüğü ve ödeme yerleri için trafik cezası ödeme ve sorgulama yazısına bakılabilir.

KTK 51/2-a Trafik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular

51/2-a trafik cezası nedir?

KTK m.51/2-a, yerleşim yeri içinde hız sınırının aşılmasını yaptırıma bağlayan bendin kodudur. Aşım 6 km/s'den başlar ve dokuz kademe hâlinde 66 km/s ve üzerine çıkar. Tutanakta kod 51/2-a-1 ile 51/2-a-9 arasında yazılır.

51/2-a trafik cezası ne kadar, 2026 tutarı nedir?

Tutar aşılan hıza göre 2.000 TL ile 30.000 TL arasındadır. En düşük kademe 6-10 km/s aşım için 2.000 TL, en yüksek kademe 66 km/s ve üzeri aşım için 30.000 TL'dir. Bir ay içinde ödemede yüzde 25 indirim uygulanır.

51/2-a trafik cezası kaç puan?

EGM'nin 2026 rehberinde 51. madde satırlarında ceza puanı sütunu boştur. Puan yerine 46 km/s ve üzeri aşımlarda sürücü belgesinin 30, 60 ya da 90 gün geri alınması yaptırımı vardır.

51/2-a trafik cezası nereden ödenir?

Trafik idari para cezaları vergi dairelerine, Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe birimlerine ve Gelir İdaresi Başkanlığınca yetkilendirilen bankalar ile PTT'ye ödenebilir (KTK m.115). Trafik cezası karar tutanağını düzenleyen personel tahsilat yapamaz.

51/2-a trafik cezası erken ödenirse indirim olur mu?

Olur. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirim uygulanır; örneğin 2.000 TL'lik ceza 1.500 TL olur. Bu süre geçerse her ay için yüzde 5 faiz eklenir ve toplam tutar cezanın iki katını geçemez (KTK m.115). Hesaplama için trafik cezası erken ödeme hesaplama yazısına bakılabilir.

Hız sınırının yüzde 10'u içinde kalırsam ceza yazılır mı?

Yönetmelik m.101'e göre araç cinsine göre belirlenen azami hız sınırını yüzde 10 oranında aşan sürücüye 51. madde uyarınca işlem yapılmaz. Bu pay aşılırsa tutanak düzenlenir ve ceza ilk kademeden başlar.

51/2-a cezası ehliyeti etkiler mi?

İlk altı kademede (45 km/s aşıma kadar) belge geri alınmaz. Yedinci kademeden itibaren, yani 46 km/s ve üzeri aşımda, belge 30, 60 ya da 90 gün geri alınır. Beş geri alma bir yıl içinde dolarsa iade psikiyatri muayenesine bağlanır.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler