KTK 69/2 trafik cezası, başıboş hayvan bırakma yasağına uymayarak trafik kazasına neden olan kişi hakkındadır. Diğer kodlardan farklı olarak idari para cezası değil, hapis cezası öngörür: kanun metni üç ay hafif hapis der ve EGM'nin 2026 rehberi de aynı yaptırımı gösterir. Sürücü belgesi geri alınmaz, ceza puanı yoktur ve tutanakla para cezası yazılmaz; fiil soruşturma ve ceza mahkemesi konusudur. Ceza, yola çıkan hayvana çarpan sürücüye değil, hayvanı başıboş bırakan kişiye yöneliktir. Kazadaki kusur oranını tutanak yazmaz, bilirkişi belirler. Maddenin dayanağı olan yasak, yerleşim birimleri dışındaki karayolları için konmuştur.
69/2 Trafik Cezası Ne Demek, Kanunda Nasıl Geçer?
Tutanaktaki 69/2 kodu, Karayolları Trafik Kanunu'nun 69. maddesinin ikinci fıkrasını gösterir. Fıkranın ilgili cümlesi şöyledir:
Madde 69 – Bu madde hükümlerine uymayanlar […] cezalandırılırlar. Ancak, başıboş hayvan bırakma yasağına riayet etmeyerek trafik kazasına sebebiyet veren faile üç ay hafif hapis cezası uygulanır.
Birinci fıkradaki yasak, yerleşim birimleri dışındaki karayolunda hayvanı zorunlu hâl olmadan taşıt yolunda bulundurmayı, kurallara aykırı sürmeyi ve başıboş bırakmayı kapsar; bunun idari para cezası 69/1 trafik cezası yazısındadır. 69/2 ise aynı davranışın trafik kazasıyla sonuçlandığı hâli düzenler. Suçun oluşması için üç şey gerekir:
- Başıboş bırakma: Hayvan, gözetimsiz ve kontrolsüz bırakılmış olmalıdır.
- Trafik kazası: Kanun, karayolunda hareket hâlindeki aracın karıştığı ve zararla sonuçlanan olayı trafik kazası sayar (KTK m.3).
- Nedensellik: Kaza, hayvanın başıboş bırakılması yüzünden meydana gelmelidir.
69/2 Trafik Cezası 2026'da Ne Kadar, Kaç Puan?
| Yaptırım | 69/2 |
|---|---|
| Ceza türü | Hapis cezası (kanun metninde "üç ay hafif hapis") |
| İdari para cezası ve erken ödeme indirimi | Yok; rehberde tutar gösterilmemiştir |
| Ceza puanı | Yok |
| Sürücü belgesinin geri alınması | Yok |
| Kim yargılar | Ceza mahkemesi; soruşturmayı Cumhuriyet savcılığı yürütür |
Hapis cezası idari bir yaptırım olmadığından kolluk tutanakla ceza kesemez, olayı yazıyla savcılığa bildirir. Bu yüzden bir ay içinde ödeme, yüzde 25 indirim ve 15 günlük sulh ceza hâkimliği itirazı bu kod için geçerli değildir. Yaralanma ya da ölüm varsa taksirle yaralama ve öldürme suçları da gündeme gelir; hangi hükmün uygulanacağını ve cezanın nasıl infaz edileceğini mahkeme kanunun genel hükümlerine göre belirler. Yaralamanın ceza tarafı taksirle yaralama suçu ve cezası yazısında, kazanın ceza davası olarak yürütülmesi trafik kazası ceza davası yazısında anlatılıyor.
69/2 Hangi Koddan Ayrılır?
| Kod | Davranış | Yaptırım |
|---|---|---|
| 69/1 | Yerleşim dışında taşıt yolunda hayvan bulundurmak, kurallara aykırı sürmek, başıboş bırakmak | 1.246 TL |
| 69/2 | Başıboş hayvan bırakma yasağına uymayarak trafik kazasına neden olmak | 3 ay hafif hapis |
| 52/1-b | Hızı yol, hava ve trafik şartlarına uydurmamak | 1.246 TL ve 15 puan |
| 81/3 | Kazadan sonra izinsiz olay yerinden ayrılmak | 46.000 TL |
Hayvana çarpan sürücü kural olarak 69/2'nin muhatabı değildir; ona hız ya da dikkat kuralları, yani 52/1-b gibi kodlar uygulanabilir. Kazadan sonra olay yerinden ayrılmak ise ayrı bir yaptırım doğurur, ayrıntıları kaza yerinden kaçma cezası yazısındadır. Sigorta ve tazminat tarafı hayvan çarpması yazısında anlatılmıştır.
69/2 Kazada Kusur Oranı Yüzde Kaç?
Tutanak yüzde yazmaz. KTK m.84'ün asli kusur listesinde 69. madde yer almaz ve SBM senaryolarında (Genelge 2017/18) dayanağı 69/2 olan senaryo bulunmaz. Yaralanmalı ve ölümlü kazalarda kusur oranını bilirkişi raporuna dayanarak mahkeme belirler; sürücünün hızı ve dikkati ile hayvanı yola salan kişinin kusuru birlikte değerlendirilir. Hayvanı bulunduran kişi, hayvanın verdiği zararı gidermekle yükümlüdür; gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz (TBK m.67).
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği bir dosyada motosiklet sürücüsü, yola çıkan keçi yüzünden tek taraflı kaza yapmış ve 18 gün sonra ölmüştü. Kaza tespit tutanağında hayvan sahibi 69/2 nedeniyle birinci derecede asli kusurlu, motosiklet sürücüsü 52/1 nedeniyle tali kusurlu gösterilmişti. Ölenin anne ve babası, motosikletin trafik sigortacısına karşı destekten yoksun kalma tazminatı davası açtı; mahkeme bu zarar kalemini sigorta genel şartlarına göre teminat dışı bularak davayı reddetti, istinaf başvurusu da esastan reddedildi. Daire temyiz itirazlarını yerinde görmeyerek kararı oybirliğiyle onadı (Yargıtay 4. HD, E. 2023/8584, K. 2023/10433, 09.10.2023). Karar tutanaktaki kusur dağılımını değil, sigorta teminatının kapsamını çözmüştür. Genel ilkeler asli ve tali kusur maddeleri, tutanaktaki kodların okunuşu kaza tespit tutanağı kusur kodları yazısındadır.
Tutanakta 69/2 Nasıl Yazılır?
Kaza tespit tutanağında kolluk, hayvanın sahibi belliyse onu 69/2'yi ihlal eden taraf olarak, sürücüyü de gerekiyorsa hız ya da dikkat kurallarından ihlalli taraf olarak yazar. Tutanağa şunların işlenmesi önemlidir: hayvanın cinsi ve sayısı, çarpma noktası, hayvanın sahibini gösteren kulak küpesi ya da kayıt, yolun yerleşim dışında olduğu, sürünün yanında çoban bulunup bulunmadığı. Kod tek başına kusur oranı vermez; tutanak, hayvan sahibine karşı açılacak tazminat davasında ve ceza soruşturmasında delildir ve bilirkişi tarafından yeniden değerlendirilebilir. Tutanağa itiraz yolu kaza tespit tutanağına itiraz yazısında anlatılıyor.
69/2'den Soruşturma Açılırsa Ne Yapılır?
Şüpheli, ifadesinde ve savunma dilekçesinde şu hususları ileri sürebilir:
- Hayvan kendisine ait değildir ya da hayvanı bulunduran başka kişidir.
- Hayvan başıboş değildi; gözetim altındaydı ve sevk ve idare kurallarına uyulmuştu.
- Kaza hayvanın yola çıkmasından değil, sürücünün hız ya da dikkat kusurundan doğmuştur.
- Olay yerleşim birimi içinde yaşanmıştır; madde yerleşim dışındaki karayolu için öngörülmüştür.
[İl] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA
Soruşturma No: [Soruşturma No]
Şüpheli: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [TC Kimlik No]
Konu: KTK m.69/2 kapsamındaki soruşturmaya ilişkin savunmamın sunulması.
Açıklamalar: 1. [Kaza Tarihi] tarihinde [Yer] mevkiinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle hakkımda soruşturma yürütülmektedir. 2. [Savunma: örnek, hayvanlar bana ait değildir / hayvanlar gözetim altındaydı / kaza sürücünün hızı nedeniyle oluşmuştur]. 3. Delillerim: [Tutanak, fotoğraf, tanık, hayvan sahipliğini gösteren kayıt].
Sonuç ve İstem: Atılı suçun unsurları oluşmadığından kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesini saygıyla arz ederim.
[Tarih] [Ad Soyad İmza]
Tüm ihlallerin tutarları trafik cezaları sayfasında yer alıyor.
KTK 69/2 Trafik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular
69/2 trafik cezası nedir?
Başıboş hayvan bırakma yasağına uymayarak trafik kazasına neden olmanın cezasıdır. Dayanağı KTK m.69'un ikinci fıkrasıdır ve kanun metni üç ay hafif hapis cezası öngörür.
69/2 trafik cezası ne kadar, idari para cezası var mı?
Rehberde idari para cezası tutarı gösterilmez; yaptırım hapis cezasıdır. Bu nedenle bir ay içinde ödeme ve yüzde 25 indirim bu kod için söz konusu olmaz.
69/2 kaç puan, ehliyete el konulur mu?
Ceza puanı ve sürücü belgesinin geri alınması öngörülmemiştir.
69/2 kime uygulanır, hayvana çarpan sürücüye mi?
Başıboş hayvan bırakma yasağına uymayan ve bu yolla kazaya neden olan kişiye, yani hayvanı bırakan kişiye uygulanır. Hayvana çarpan sürücü kural olarak bu maddenin muhatabı değildir.
69/2 kusur oranı yüzde kaç?
Tutanak oran yazmaz ve SBM senaryolarında dayanağı 69/2 olan senaryo yoktur. Kusur oranını bilirkişi raporuna dayanarak mahkeme belirler.
69/2'den kimler hakkında soruşturma açılır?
Kaza hayvanın başıboş bırakılması yüzünden olduysa hayvanı bırakan kişi hakkında Cumhuriyet savcılığı soruşturma yürütür. Yaralanma ya da ölüm varsa taksirle yaralama ve öldürme hükümleri de ayrıca incelenir.
Başıboş hayvan yüzünden olan kazada tazminat kimden istenir?
Hayvanı bulunduran kişi zararı gidermekle yükümlüdür; gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz (TBK m.67). Sigorta tarafı ve belediyenin kusuru hayvan çarpması yazısında anlatılmıştır.
Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.
