Hayvan Çarpması Sigorta Karşılar mı? Kasko, Hayvan Sahibi ve Belediyenin Sorumluluğu

Hayvan çarpmasında sürücünün kendi aracındaki hasarı trafik sigortası karşılamaz; bu hasar kasko poliçesi varsa kaskodan ödenir. Yola çıkan hayvanın bir sahibi varsa, onu bulunduran kişi zarardan Türk Borçlar Kanunu m.67'ye göre sorumludur ve kaskonun ödemediği değer kaybı gibi kalemler ondan istenebilir. Sahipsiz köpek ya da başıboş hayvan yüzünden yaşanan kazada belediyenin hizmet kusuru ileri sürülür ve Uyuşmazlık Mahkemesi karayolundaki bu kazaları adli yargıya bırakmıştır. Geyik, yaban domuzu gibi yaban hayvanlarında uyarı levhası veya çit eksikliği yolun bakımından sorumlu idareye yöneltilir. Hayvana kazara çarpmak suç değildir; hayvanı yolda başıboş bırakan sahip ise cezalandırılır.

Başka bir aracın karışmadığı kazalardaki genel kurallar tek taraflı trafik kazası yazısında anlatılıyor. Bu yazı, hayvanın sahipli, sahipsiz ya da yabani olmasına göre kimin sorumlu olduğuna, hangi sigortanın neyi ödediğine, sürücünün kusuruna ve kazadan sonra toplanması gereken delillere odaklanır.

Hayvan Çarpmasında Hangi Sigorta Neyi Öder?

Kazadaki her zarar kalemi farklı bir kişiden ya da poliçeden istenir.

Zarar	Kimden istenir	Dayanak
Sürücünün kendi aracındaki hasar	Kasko; kasko yoksa hayvanın sahibi veya sorumlu idare	Kasko Genel Şartları A.1/b; TBK m.67
Kendi aracının değer kaybı	Hayvanın sahibi veya sorumlu idare; kaskoda yalnız ayrı teminat varsa	TBK m.67; poliçe özel şartı
Araçtaki yolcunun bedensel zararı	Aracın trafik sigortası, işleten ve sürücü; ayrıca hayvanın sahibi veya idare	KTK m.85, m.91
Sahipli hayvanın ölümü veya yaralanması	Çarpan aracın trafik sigortası, sürücünün kusur payı ölçüsünde	KTK m.85/1, m.86; ZMSS Genel Şartları A.6/b
Sürücünün kendi aracındaki hasar için kendi trafik sigortası	Ödenmez	ZMSS Genel Şartları A.6/ğ

Hayvana Çarpma Kasko Kapsamında mı?

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.1/b, sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiyle sabit veya hareketli bir cismin çarpmasını ya da aracın böyle bir cisme çarpmasını, devrilmesini ve yuvarlanmasını temel teminat olarak sayar. Yola fırlayan hayvana çarpma ya da ondan kaçarken şarampole yuvarlanma bu tür ani ve harici bir olaydır. Genel şartlar ayrıca A.4.13'te "kemirgen ve ek sözleşmede belirtilen durumlar dahilinde diğer hayvanların vereceği zararları" ancak ek sözleşmeyle teminata alınabilecek riskler arasında sayar. Bendin ilk örneği kemirgendir ve hayvanın araca kendiliğinden verdiği zararları, örneğin kabloların kemirilmesini akla getirir. Bir ret yazısı bu bende dayanıyorsa olayın çarpışma mı yoksa hayvanın araca verdiği zarar mı olduğu ayrıca tartışılmalıdır.

Kasko kusura bakmaz; hızlı giden sürücünün hasarı da ödenir. Ödeme yapılmayan hâller alkollü ya da ehliyetsiz kullanım, kasıt ve bu ihlallerin tespitini önlemek için olay yerini terk gibi genel şartlarda sayılan durumlardır; listenin tamamı kasko neyi ödemez yazısında. Sigortalı, rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirimde bulunmalıdır (B.1.1).

Kasko ödedikten sonra hayvan sahibine başvurabilir mi?

Başvurabilir. Sigortacı, tazminatı ödediğinde sigortalının sorumlulara karşı dava hakkına ödediği bedel kadar halef olur (TTK m.1472/1). Sahipli bir hayvan yola çıktıysa kasko şirketi ödediği tutarı hayvanı bulunduran kişiden isteyebilir. Kaskonun karşılamadığı muafiyet ve değer kaybı gibi kalemler için talep hakkı ise araç sahibinde kalır. Rücu davasının şartları kasko rücu davası yazısında, kaskonun değer kaybını hangi durumda ödediği kasko değer kaybı yazısında anlatılıyor.

Trafik Sigortası Hayvan Çarpmasını Öder mi?

Zorunlu trafik sigortası aracın başkalarına verdiği zararı karşılayan bir sorumluluk sigortasıdır. ZMSS Genel Şartları A.6/ğ, sigortalının aracına gelecek zararlar nedeniyle ileri sürülecek talepleri teminat dışında sayar. Bu nedenle hayvana çarpan sürücü, kendi aracının tamiri için kendi trafik sigortacısına başvuramaz.

Trafik sigortası iki durumda devreye girer. Birincisi araçtaki yolcunun yaralanmasıdır; yolcu üçüncü kişi konumundadır ve bedensel zararını bindiği aracın trafik sigortasından isteyebilir. İkincisi sahipli hayvanın ölmesi ya da yaralanmasıdır. KTK m.85/1, motorlu aracın işletilmesinin "bir şeyin zarara uğramasına" yol açtığı hâlde de işleteni sorumlu tutar; hayvanın sahibi bu zararı çarpan aracın trafik sigortacısından ister. Hayvanı yolda başıboş bırakan sahibin kendi kusuruna denk gelen kısım ise ödenmez (ZMSS Genel Şartları A.6/b), hâkim de zarar görenin kusuruna göre tazminatı indirebilir (KTK m.86/2). Sürücünün kusuru ve araçta kazayı etkileyen bir bozukluk bulunmadan kazanın hayvan sahibinin ağır kusurundan doğduğu ispatlanırsa işleten sorumluluktan kurtulur (KTK m.86/1).

Genel şartlarda sahipsiz bir hayvanın veteriner gideri için ayrı bir teminat satırı yoktur. Sahipsiz hayvanda trafik sigortacısına talepte bulunacak bir hak sahibi bulunmaz.

Sahipli Hayvan Yola Çıktıysa Hayvan Sahibi Sorumlu mu?

Sorumludur. TBK m.67'ye göre bir hayvanın bakımını ve yönetimini sürekli veya geçici olarak üstlenen kişi, hayvanın verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Sorumlu kişi tapudaki ya da kayıttaki malik olmak zorunda değildir; hayvanı otlatan çoban, ahırında barındıran kişi veya köpeğe fiilen bakan kişi de hayvan bulunduran sayılabilir. Bulunduran, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz. Hayvan başka biri tarafından ürkütülmüşse, ödeme yapan bulunduranın o kişiye rücu hakkı saklıdır.

Trafik kuralları da hayvan sahibine yükümlülük getirir. KTK m.69, yerleşim birimleri dışındaki karayolunda taşıt yolu üzerinde zorunlu hâller dışında hayvan bulundurmayı, hayvan ve sürüleri trafik kurallarına uymadan sürmeyi ve başıboş bırakmayı yasaklar. Taşıt yolunu kullanmak zorunda kalan sürü sahibi, sürünün boyunu 30 metreden kısa tutmak, daha uzun sürüleri en az 30 metre aralıklarla bölmek ve en sağ şeritte mümkün olan en az genişliği kullanmak zorundadır (Karayolları Trafik Yönetmeliği m.139).

İhlal	Madde	2026 yaptırımı
Yerleşim yeri dışında taşıt yolunda hayvan bulundurmak, sürüleri kurala aykırı sürmek, başıboş bırakmak	KTK m.69/1	1.246 TL (peşin 934,50 TL)
Başıboş hayvan bırakarak trafik kazasına sebep olmak	KTK m.69/2	Kanunda ve EGM rehberinde üç ay hafif hapis cezası
Hayvan veya sürüyü yolun en sağından ve en az genişliği işgal ederek götürmemek	KTK m.46/3	3.000 TL (peşin 2.250 TL)

Tutarlar Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 Yılı Trafik İdari Para Cezası Rehberindendir. İdari para cezası tazminat sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; ikisi ayrı ayrı uygulanır.

Hayvan sahibine karşı dava nerede ve ne zaman açılır?

Hayvan bulunduran kişiye karşı tazminat davası asliye hukuk mahkemesinde açılır. Zamanaşımı, zarar görenin zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde olaydan itibaren on yıldır; olay daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır (TBK m.72). Sahibin kimliği olay yerinde belirlenmezse sonradan ispatı zorlaşır.

Sahipsiz Köpek veya Başıboş Hayvan Kazasında Belediye Sorumlu mu?

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, 30.07.2024 tarihli ve 7527 sayılı Kanunla değişti; değişiklik 02.08.2024'te yürürlüğe girdi. Yeni metinde sahipli hayvan, sahiplenilen, bakımı, aşıları ve periyodik kontrolleri yapılan ve Bakanlık veri tabanına kaydedilen ev hayvanıdır; bunun dışında kalan evcil hayvanlar sahipsiz sayılır (m.3). Bu tanım hayvanları koruma rejimi içindir. Kayıtsız bir köpeğe fiilen bakan kişinin TBK m.67'deki sorumluluğu bu tanımdan etkilenmez.

Kanun sahipsiz hayvanların en hızlı şekilde hayvan bakımevlerine götürülmesini zorunlu kılar (m.6). Ek madde 1'e göre büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler bakımevi kurar; bakımevi kurma zorunluluğu olmayan belediyeler ile il özel idareleri sorumluluk alanlarındaki bu hayvanları en yakın bakımevine götürür. Rehabilite edilen köpekler sahiplendirilinceye kadar bakımevlerinde barındırılır. Geçici madde 4, bakımevlerinin 31.12.2028'e kadar kurulmasını ve belediyelerin bu iş için bütçe gelirlerinden kaynak ayırmasını öngörür.

Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen idarenin sorumluluğu hizmet kusuruna dayanır. Zarar gören, sahipsiz hayvanın bölgede bilinen bir sorun olduğunu, şikâyet ya da başvurulara rağmen toplanmadığını ve kazanın bu hayvan yüzünden olduğunu delillerle göstermelidir.

Dava adli yargıda mı, idari yargıda mı açılır?

Uyuşmazlık Mahkemesi, sahipsiz köpeklerin saldırısından kaçarken yola çıkan ve seyir hâlindeki aracın çarptığı kişilerin belediyeye açtığı davalarda adli yargıyı görevli saymıştır. Mahkemeye göre zarar karayolunda meydana gelen bir trafik kazasından doğduğu için KTK m.110 uygulanır; bu madde, işleteni kamu kurumu olan araçlar dahil Kanundan doğan bütün sorumluluk davalarını adli yargıya bırakır.

"...dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu..."

Uyuşmazlık Mahkemesi, E. 2025/337, K. 2025/504, T. 07.07.2025 (aynı yönde E. 2023/589, K. 2024/18, T. 08.01.2024)

İki karar da oy çokluğuyla verildi. Karşı oy yazan üyeler, uyuşmazlığın belediyenin 5199 sayılı Kanundan doğan kamu hizmetinin kusurlu işletilmesinden kaynaklandığını ve idari yargıda tam yargı davası olarak görülmesi gerektiğini savundu. Kararlardaki olaylar araca çarpılan yayalara ilişkindir; hayvana çarpan sürücünün kendi araç hasarı için belediyeye açacağı davada da zarar karayolundaki bir trafik kazasından doğar. Her iki dosyada da ilk derece mahkemeleri önce birbirine aykırı görev kararları vermişti. Karayolu dışında doğan zararlarda, örneğin parkta köpek saldırısında, dava idari yargıda tam yargı davası olarak açılır. Trafik kazalarında görevli ve yetkili mahkemelerin tamamı trafik kazası yetkili mahkeme yazısında.

Geyik, Yaban Domuzu Gibi Yaban Hayvanına Çarpınca Kim Sorumlu?

Yaban hayvanı doğada serbest yaşayan ve evcilleştirilmemiş hayvandır (5199 sayılı Kanun m.3/h). Sahibi olmadığından TBK m.67 uygulanmaz; sürücünün başvurabileceği iki kaynak kendi kaskosu ve yolun bakımından sorumlu idaredir. KTK m.7, Karayolları Genel Müdürlüğüne otoyolların habitatları böldüğü yerlerde yaban hayvanlarının geçişine izin verecek menfez ve ekolojik köprüler yapmak, otoyollarda yaban hayvanlarından kaynaklanacak kazaları önlemek için kafes tel çit yapmak ve yaban hayvanlarının muhtemel yaşam alanlarındaki karayollarında uyarıcı levhalara yer vermek görevlerini verir (m.7/l, m, n). Belediyeler de yapım ve bakımından sorumlu oldukları yolları trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak ve gerekli işaret levhalarını koymakla yükümlüdür (KTK m.10/b).

Levhanın, çitin ya da geçidin bulunmaması bir yol kusurudur. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, trafik güvenliği önlemlerinin alınmamasından doğan davaların KTK m.110 gereği adli yargıda görüleceğini kabul eder (E. 2024/12041, K. 2025/11681, 09.07.2025). İdarenin kusur payı bilirkişi raporuyla belirlenir ve sürücünün kendi kusuru düşülür.

Yaban hayvanı kazasında sürücünün kusuru da otomatik olarak kabul edilmez. Yaban domuzuna çarpıp devrilen kamyonetteki yolcunun ölümüyle ilgili dosyada kaza tespit tutanağı ve soruşturmadaki bilirkişi raporu sürücüyü kusursuz bulmuştu; tahkim heyeti ise yolcunun kusursuz olmasından yola çıkarak sürücüyü tam kusurlu kabul etmişti. Yargıtay bu yaklaşımı eksik inceleme saydı.

"...tarafların olaydaki kusur oranlarının tespiti için üniversite öğretim üyelerinden veya Karayolları Genel Müdürlüğünde görevli fen heyetinden seçilecek uzman bilirkişilerden denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken..."

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2022/11447, K. 2024/7570, T. 12.09.2024

Hayvana Çarpan Sürücü Kusurlu Sayılır mı?

Sürücünün kusuru, hayvanın ne kadar ani çıktığına ve sürücünün bu ihtimale karşı ne yaptığına göre belirlenir. KTK m.52/1-b sürücülere hızlarını aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurma yükümlülüğü getirir. Gece, sisli havada, hayvan uyarı levhası bulunan ya da sürülerin geçtiği köy yollarında hız sınırının altında kalmak tek başına yeterli olmayabilir. Bu kurala uymamanın 2026'daki idari yaptırımı 1.246 TL ve 15 ceza puanıdır (EGM 2026 rehberi).

• Fren izi ve çarpma noktası. Sürücünün hayvanı ne zaman fark ettiğini ve tepki verip vermediğini gösterir.
• Görüş koşulları. Aydınlatma, viraj, eğim ve hava durumu hayvanın görülebileceği mesafeyi belirler.
• Uyarı levhası. Levha varsa sürücünün dikkat yükümlülüğü artar; yoksa idarenin kusuru gündeme gelir.
• Kaçınma manevrası. Ani direksiyon kırıp karşı şeride geçen sürücü, hayvana çarpmaktan daha ağır bir kazaya yol açarsa bu manevra da kusur değerlendirmesine girer.

Kusur oranı kural olarak bilirkişi raporuyla belirlenir; sürücünün kusur payı, hayvan sahibinden ya da idareden istenecek tazminattan düşülür. Kusur paylaşımının genel ilkeleri asli ve tali kusur maddeleri yazısında anlatılıyor.

Hayvana Çarpmanın Cezası Var mı, Suç mu?

Kazara çarpmayı karşılayan bir suç tipi kanunda yer almaz. 5199 sayılı Kanun m.28/A, ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldüreni altı aydan dört yıla kadar hapisle, nesli tehlike altındaki bir hayvanı öldüreni bir yıldan beş yıla kadar hapisle cezalandırır; taksirle işlenen fiiller ancak kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırıldığından (TCK m.22/1) ve bu maddede taksirli bir hâl düzenlenmediğinden kazara çarpma bu suçu oluşturmaz. Hayvanı bilerek ezen sürücü bu hükme göre yargılanır. Bu suçlarda soruşturma Tarım ve Orman Bakanlığı il veya ilçe müdürlüğünün Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır; suç sahipli hayvana karşı işlenmişse hayvan sahibinin şikâyeti de yeterlidir.

Kaza sonrası yükümlülükler ayrıca uygulanır. Kazaya karışan sürücü hemen durmak, gerekli güvenlik önlemlerini almak ve kazayı yetkililere bildirmekle yükümlüdür (KTK m.81/1). Kanun, karayolunda hareket hâlindeki aracın karıştığı ve zararla sonuçlanan her olayı trafik kazası sayar (KTK m.3). Anlaşma hâli dışında maddi hasarlı, ölümlü veya yaralanmalı kazada zabıtanın izni olmadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan sürücüye 46.000 TL idari para cezası verilir (KTK m.81/3). Ayrıntılar kaza yerinden kaçma cezası yazısında. Araçtaki bir yolcu yaralandıysa sürücü hakkında taksirle yaralama soruşturması da gündeme gelebilir.

Hayvana Çarptıktan Sonra Neler Yapılmalı?

1. Güvenliği sağlayın. Dörtlü ikaz lambasını yakın, reflektörü koyun ve yaralı varsa 112'yi arayın.
2. Kolluğu çağırın. Anlaşmalı kaza tespit tutanağı iki aracın sürücüleri için tasarlandığından hayvan çarpmasında çoğu zaman uygun düşmez. Polis veya jandarmanın düzenlediği kaza tespit tutanağı hem kasko hem hayvan sahibine karşı talep için en güçlü belgedir; tutanağın içeriği ve itirazı trafik kazası tespit tutanağı yazısında.
3. Hayvanı ve yeri belgeleyin. Hayvanın cinsini, kulak küpesi, tasma veya çip gibi kimlik işaretlerini, yol kenarındaki çit ve levha durumunu fotoğraflayın. Yakındaki ahır, çiftlik veya sürü sahibinin bilgisini not alın.
4. Tanık ve kamera kaydı toplayın. Araç kamerası ve sürüyü gören kişilerin bilgileri kusur tartışmasında belirleyicidir.
5. Sigortacıya bildirin. Kasko için beş iş günlük bildirim süresini kaçırmayın. Genel şartlar zorunlu hâller dışında rizikonun gerçekleştiği yer veya şeylerde değişiklik yapılmamasını istediğinden ekspertizden önce aracı onartmayın (B.1.4).
6. Talep sırasını belirleyin. Önce kaskodan ödeme alıp kalan kalemleri hayvan sahibinden ya da idareden istemek mümkündür. Hasar tutarı tartışmalıysa dava öncesinde delil tespiti istenebilir.

Hayvan Çarpması Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hayvan çarpması sigorta karşılar mı?

Sürücünün kendi aracındaki hasarı kasko karşılar; poliçede alkol, ehliyetsizlik veya kasıt gibi teminat dışı bir hâl yoksa ödeme yapılır. Kendi aracının zorunlu trafik sigortası bu hasarı ödemez, çünkü genel şartlar sigortalının kendi aracına gelen zararı teminat dışında sayar (ZMSS Genel Şartları A.6/ğ). Kaskosu olmayan sürücü zararını hayvanın sahibinden ya da sorumlu idareden ister.

Köpeğe çarptım, trafik sigortası karşılar mı?

Kendi aracınızın hasarını karşılamaz. Trafik sigortası yalnız başkalarına verilen zararı öder; köpeğin bir sahibi varsa sahibin uğradığı zarar, sizin kusur payınız ölçüsünde sizin trafik sigortanızdan istenebilir. Sahipsiz bir köpek için ödeme yapılacak bir hak sahibi bulunmaz.

Hayvana çarpmanın cezası var mı?

Hayvana kazara çarpan sürücü için ayrı bir suç yoktur. 5199 sayılı Kanun m.28/A hayvanı kasten öldürmeyi cezalandırır; ev veya evcil hayvanda ceza altı aydan dört yıla kadar hapistir, taksirle öldürme ise suç olarak düzenlenmemiştir. Sürücü hızını yol ve görüş şartlarına uydurmadıysa KTK m.52/1-b'den 2026'da 1.246 TL ceza ve 15 ceza puanı uygulanabilir. Yerleşim yeri dışındaki karayolunda hayvanını başıboş bırakan sahibe de 1.246 TL ceza verilir.

Hayvana çarpan araçta değer kaybı alınır mı?

Alınabilir, ama kimden alınacağı hayvana göre değişir. Kasko değer kaybını ancak poliçede ayrı bir teminat varsa öder. Sahipli hayvanda değer kaybı, hayvanı bulunduran kişiden TBK m.67'ye göre, sahipsiz hayvanda hizmet kusuru ispatlanırsa belediyeden, yaban hayvanında uyarı veya çit eksikliği varsa yolun bakımından sorumlu idareden istenir.

İneğe çarptım, hayvan sahibine dava açabilir miyim?

Açabilirsiniz. İneği otlatan ya da bakımını üstlenen kişi, gerekli özeni gösterdiğini ispat edemezse aracınızdaki zarardan sorumludur (TBK m.67). Dava asliye hukuk mahkemesinde açılır ve zararı ile sorumluyu öğrendiğiniz tarihten itibaren iki yıl, her hâlde olaydan itibaren on yıl içinde açılmalıdır (TBK m.72). Hızınızın şartlara uygun olmaması tazminattan indirim yapılmasına yol açabilir.

Sokak köpeği yüzünden kaza yaptım, belediyeye dava nerede açılır?

Kaza karayolunda trafik kazası olarak gerçekleştiyse Uyuşmazlık Mahkemesine göre dava adli yargıda, asliye hukuk mahkemesinde açılır (E.2023/589, K.2024/18 ve E.2025/337, K.2025/504). İki karar da oy çokluğuyla verildi ve karşı oyda idari yargı görüşü savunuldu. Zarar karayolu dışında, örneğin bir parkta doğduysa idare mahkemesinde tam yargı davası gündeme gelir.

Köpeğe çarptım, köpek kaçtı, ne yapmalıyım?

Aracı güvenli bir yere çekip kazanın yerini, saatini ve araçtaki hasarı fotoğraflayın; mümkünse kolluğu arayıp tutanak tutturun. Kasko başvurusu için rizikoyu öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirim yapın (Kasko Genel Şartları B.1.1). Köpeğin sahipli olduğu sonradan anlaşılırsa bu kayıtlar sahibine karşı talebin delili olur.

Yolda geyik veya yaban domuzuna çarparsam kim öder?

Kendi aracınızın hasarını kaskonuz öder. Yaban hayvanının sahibi olmadığından hayvan bulunduranın sorumluluğu uygulanmaz. Yolda uyarı levhası, çit veya hayvan geçidi gibi önlemler eksikse zarar, yolun bakımından sorumlu idareden adli yargıda istenebilir (KTK m.7 ve m.110).