URSA Avukatlık

Avukatlık Ücret Sözleşmesi Örneği, Nasıl Yapılır ve Geçerli Olması İçin Ne Gerekir

Tazminat Hukuku11 dk okumaEklenme:

Avukatlık ücret sözleşmesi, avukatın hangi hukukî yardımı hangi ücret karşılığında yapacağını belirleyen sözleşmedir. Avukatlık Kanunu m.163'e göre serbestçe düzenlenir ve belli bir hukukî yardımı ile meblâğı ya da değeri kapsaması gerekir. Kanun yazılı şekil aramaz, ancak yazılı olmayan anlaşma genel hükümlere göre ispatlanır. Yüzde olarak kararlaştırılan ücret yüzde yirmibeşi aşamaz, ücret de Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altına inemez. Aşağıda noktalı alanlı kısa bir örnek, her maddenin anlamı, şarta bağlı ücretin sınırı ve ücret ödenmezse izlenecek yol anlatılıyor. Örnekteki ücret alanları bilerek boş bırakılmıştır.

Avukatlık Ücret Sözleşmesi Yazılı Olmak Zorunda mı, Geçerli Olması İçin Ne Gerekir?

Avukatlık Kanunu m.163 sözleşmenin biçimini serbest bırakır. Sözleşme yazılı yapılmasa bile avukat, üzerine aldığı işi kanun hükümlerine göre sonuna kadar takip eder (m.171). Yazılı belge olmaması ücret konusunda sorun çıkarır, çünkü yazılı olmayan anlaşmanın içeriği genel hükümlere göre ispatlanmak zorundadır. Ücret kararlaştırılmamışsa, yazılı sözleşme yoksa ya da ücret belirsiz veya tartışmalıysa, değeri para ile ölçülebilen dava ve işlerde ücret itirazlarını incelemeye yetkili merci, tarifenin altında olmamak koşuluyla davanın kazanılan bölümü için ilâmın kesinleştiği tarihteki değerin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında bir miktar belirler. Değeri para ile ölçülemeyen işlerde tarife uygulanır (m.164).

Kanun metnine göre sözleşmenin geçerliliği şu noktalara dayanır.

  • Belli iş ve belli tutar. Sözleşme belli bir hukukî yardımı ve meblâğı ya da değeri kapsamalıdır (m.163).
  • Yüzde sınırı. Yüzdeyle belirlenen ücret yüzde yirmibeşi aşamaz. Tavanı aşan sözleşme tavan miktarında geçerlidir (m.163 ve m.164).
  • Tarife tabanı. Tarife altında vekâlet ücreti kararlaştırılamaz (m.164).
  • Para dışı pay yok. Yüzdeli sözleşme, dava konusu para dışındaki mal ve hakların bir kısmının aynen avukata ait olacağı hükmünü taşıyamaz (m.164).
  • Kısmi geçersizlik. Yokluk hâlleri hariç, bir hükmün geçersizliği sözleşmenin tümünü geçersiz kılmaz; ifa edilmiş sözleşmenin geçersizliği de ileri sürülemez (m.163).

Avukatlık Ücret Sözleşmesi Örneği (Noktalı Alanlı Şablon)

Aşağıdaki şablon tek bir uyuşmazlık için hazırlanmış kısa bir metindir ve işin özelliğine göre bir avukat tarafından kontrol edilmeden kullanılmamalıdır. Tutar, oran ve tarih alanları bilerek boş bırakılmıştır.

AVUKATLIK ÜCRET SÖZLEŞMESİ (ÖRNEK)

Madde 1 Taraflar. İş sahibi ………………… (T.C. kimlik no ………………, adres ………………). Avukat ………………… (baro ve sicil no ………………, adres ………………).

Madde 2 Konu ve kapsam. İş sahibi, ………………… konulu uyuşmazlıkta aşağıdaki hukukî yardımı avukata vermiştir. ( ) ön görüşme ve ihtarname ( ) ………………… mahkemesinde ilk derece yargılaması ( ) istinaf ( ) temyiz ( ) icra takibi ( ) diğer ………………… Yazılmayan iş bu sözleşmenin kapsamı dışındadır ve ayrı ücrete tabidir.

Madde 3 Ücret. ( ) Sabit ücret ………………… TL, ödeme planı ………………… ( ) Yüzdeli ücret yüzde ………… (yüzde yirmibeşi aşamaz), hesap esası ………………… ( ) Şarta bağlı kısım ………………… şartı gerçekleşirse ………………… TL. Ücret, geçerli tarifenin altında olamaz.

Madde 4 Giderler. Harç, gider avansı, bilirkişi ve tebligat ücreti, yol gideri ve benzeri tüm giderler iş sahibine aittir. İş sahibi ………………… TL avansı ………………… tarihine kadar ödeyecek, avukat harcamaları ………………… ile belgeleyecektir.

Madde 5 İstinaf, temyiz ve icra. İstinaf ve temyiz aşamaları ( ) ücrete dahildir ( ) ayrıca ………………… TL ücrete tabidir. İcra takibi ( ) ücrete dahildir ( ) ayrıca ………………… TL ücrete tabidir.

Madde 6 Karşı vekâlet ücreti. Karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti avukata aittir. Bu tutar sözleşme ücretinden ( ) mahsup edilir ( ) mahsup edilmez.

Madde 7 Sona erme. Taraflar sözleşmeyi her zaman sona erdirebilir. İş sahibi azleder, avukat işten çekilir ya da iş sulh veya sigorta ödemesiyle biterse ücret ………………… şekilde belirlenir. Peşin ücret ………………… hâlde iade edilir.

Madde 8 Belgeler ve adres. İş sahibi ………………… belgeleri ………………… tarihinde teslim etti. Asıl belgeler iş bitince veya sözleşme sona erince iade edilir. Adres değişikliği taahhütlü mektupla bildirilir.

Madde 9 Uyuşmazlık ve imza. Bu sözleşmeden doğan uyuşmazlıkta başvurulacak yer ………………… dır. Sözleşme iki nüsha düzenlenmiş, ………………… tarihinde imzalanmıştır. İş sahibi ………… Avukat …………

Sözleşme Maddeleri Ne Anlama Gelir?

Madde 1 ve 2, taraflar ve iş

Sözleşmenin en önemli alanı kapsamdır. Sözleşmede aksine hüküm yoksa kararlaştırılan ücret yalnızca avukatın üzerine aldığı işin karşılığıdır; karşı dava, bağlantılı olsa bile başka davalar, icra kovuşturmaları ve her türlü hukukî yardım ayrı ücrete tabidir (m.173). Bu yüzden hangi aşamaların ve hangi işlerin ücrete dahil olduğu tek tek yazılır. İş sahibi birden fazlaysa her biri sözleşmeye imza atar. Kanun, iş sahibinin birden çok olması hâlinde bunlardan her birini, sulh veya her ne suretle olursa olsun anlaşmayla sonuçlanan ve takipsiz bırakılan işlerde ise her iki tarafı avukat ücretinin ödenmesi hususunda müteselsil borçlu sayar (m.165). Sözleşmeyi imzalayacak her kişi bu sonucu bilmelidir.

Madde 3, ücret

Ücret sabit tutarla, yüzdeyle ya da şarta bağlı biçimde yazılabilir. Hangi türün seçildiği ve sınırları aşağıdaki bölümde ayrıca anlatılıyor. Yüzde seçildiyse hesap esası kanunda yazmaz, sözleşmede açıkça belirtilmelidir. Oranın istenen tutar, hükmedilen tutar ya da fiilen tahsil edilen tutar üzerinden uygulanması üç ayrı sonuç doğurur. Faiz, manevi tazminat ve sigortadan gelen ödemenin hesaba girip girmediği de yazılmalıdır.

Madde 4, giderler

Avukata verilen işin yapılması ve sonucunun alınması için gereken vergi, resim, harç ve giderler iş sahibinin sorumluluğundadır ve ilk istekte ödenir. Harcamaların yapılabilmesi için yeterli avansın iş sahibince verilmiş olması gerekir. Yolculuk masrafları ve bulunduğu yerden ayrılma tazminatı anlaşma gereği iş sahibince ayrıca ödenir ve bu giderler peşin ödenmedikçe avukat yolculuğa zorlanamaz; sözleşmeyle aksi kararlaştırılabilir (m.173). Vekâlet veren, vekilin yaptığı giderleri ve verdiği avansları faiziyle ödemekle de yükümlüdür (TBK m.510). Harç ve gider avansı kalemlerinin bir örneği için boşanma davası masrafları yazısına bakılabilir.

Madde 5, istinaf, temyiz ve icra

Tarife, kendi ücretinin davada kesin hüküm elde edilinceye kadar olan bütün iş ve işlemleri kapsadığını, buna karşılık icra takipleriyle Yargıtay, Danıştay ve Sayıştayda temyizen ve bölge adliye ile bölge idare mahkemelerinde istinaf başvurusu üzerine görülen işlerin duruşmalarının ayrı ücret gerektirdiğini söyler (Tarife m.2). Bu kural tarife ücretine ilişkindir ama sözleşme yazarken uyarıcıdır, çünkü ilk derece ücreti ödenmiş bir kişi üst mahkemede de aynı avukatın devam edeceğini varsayabilir. Süreçlerin ayrıntısı için istinaf ve temyiz ile icra takibi yazılarına bakılabilir.

Madde 6, karşı vekâlet ücreti

Dava sonunda tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti avukata aittir; iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez (m.164). Bu ücret müvekkilin ödediği sözleşme ücretiyle aynı şey değildir. İkisinin farkı ve trafik tazminatındaki uygulaması için trafik kazası avukat ücretleri yazısında ayrıntı vardır; burada yalnızca sözleşmeye yazılması gerektiği not edilir. Mahsup konusu sessiz bırakılırsa sonradan tartışma çıkar.

Madde 7, sona erme

Vekâlet veren ve vekil, sözleşmeyi her zaman tek taraflı sona erdirebilir; ancak uygun olmayan zamanda sona erdiren taraf diğerinin bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür (TBK m.512). Avukatlık Kanunu ücrete ilişkin özel kurallar koyar. Üzerine aldığı işi haklı bir sebep olmaksızın takipten vazgeçen avukat hiçbir ücret isteyemez ve peşin aldığı ücreti geri vermek zorundadır. Avukatın azli hâlinde ücretin tamamı verilir; avukat kusur veya ihmalinden dolayı azledilmişse ücretin ödenmesi gerekmez (m.174). Tarife ise dava ve icra takibini kabul eden avukatın, hangi aşamada olursa olsun tarifedeki ücretin tamamına hak kazandığını söyler (Tarife m.5/1). Sözleşmedeki sona erme maddesi bu iki kuralla birlikte okunmalıdır.

Madde 8, belgeler ve adres

Vekil, vekâlet verenin istemi üzerine yürüttüğü işin hesabını vermek ve vekâletle ilişkili olarak aldıklarını vekâlet verene vermekle yükümlüdür (TBK m.508). Avukat ise müvekkilin verdiği mal, para ve kıymetleri avukatlık ücreti ve giderin ödenmesine kadar kendi alacağı oranında elinde tutabilir (Avukatlık Kanunu m.166). Belge tesliminin tarihli ve listeli yazılması bu iki kuralın uygulanmasını kolaylaştırır. Adres için ise vekâletnamede yazılı adrese yapılan tebliğ iş sahibine yapılmış sayılır ve adres değişikliği en geç üç gün içinde taahhütlü mektupla avukata bildirilir (m.175).

Madde 9, uyuşmazlık

Kanunun 167. maddesi avukatlık ücretiyle ilgili anlaşmazlıkların hakem yoluyla çözümünü düzenliyordu; mevzuat metnindeki not, maddenin Anayasa Mahkemesi'nin 3/3/2004 tarihli ve E.2003/98, K.2004/31 sayılı kararıyla iptal edildiğini gösterir. Bu nedenle sözleşmeye bu maddeye dayanan bir hakem kaydı yazılmaz. Başvurulacak yer alanı, dosyanın özelliğine göre avukatla birlikte doldurulur.

Sabit, Yüzdeli ve Şarta Bağlı Ücret Arasındaki Fark Nedir?

Örnek sözleşme tek ve özel bir işe yöneliktir, yani belli bir uyuşmazlık veya belli bir hukukî yardım içindir. Kanun da sözleşmenin belli bir hukukî yardımı kapsamasını arar (m.163) ve ücreti üstlenilen işin karşılığı sayar (m.173). Bir kişi ya da şirketle sürekli çalışma düzeni kurulacaksa kapsam ve ücret dönemi bu şablondan ayrı kurgulanır. Tek işe ilişkin üç ücret biçimi şöyle ayrılır.

Ücret biçimiNasıl yazılırKanundaki sınır
Sabit ücretBelli bir meblâğ ve ödeme planıTarife altında olamaz (m.164)
Yüzdeli ücretDava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesiYüzde yirmibeşi aşamaz, para dışı mal ve haktan pay alınamaz (m.164)
Şarta bağlı ücretBelirli bir olay gerçekleşirse doğan ücretYasaya aykırı olmayan şarta bağlı sözleşme geçerlidir (m.163)

Şarta bağlı ücrette şartın hangi olay olduğu ve ücretin hangi tutar üzerinden hesaplanacağı açık yazılmalıdır. Şart gerçekleşmezse hiçbir ücret ödenmeyeceği yazılacaksa bunun tarife altı ücret yasağı ve ücretsiz dava alınması hâlinde baroya bildirim kuralıyla nasıl bağdaştığı sözleşmeyi hazırlayan avukata sorulmalıdır.

Tavan aşılırsa sözleşme tümüyle düşmez, yalnızca tavan miktarında geçerli olur. Tarife altında kalan ücret ise tarife uyarınca kararlaştırılmış sayılır (Tarife m.1/3). Sözleşmedeki ücret hükmü geçersiz sayılırsa mahkemeler tarifenin altında bir ücrete hükmedemez (Tarife m.1/2). Tarife, 4 Kasım 2025 tarihli ve 33067 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'dir. Kanun m.168'e göre tarife her yıl yeniden hazırlanır ve ücretin takdirinde hukukî yardımın tamamlandığı veya hükmün verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır; yenisi çıkınca tarifedeki tutarlar değişir. Güncel tarife dilimleri ve örnek hesaplar için vekalet ücreti hesaplama yazısına bakılabilir.

Avukat Ücreti Ödenmezse veya Avukat İşi Bırakırsa Ne Olur?

Anlaşmaya göre avukata peşin verilmesi gereken ücret ödenmezse avukat işe başlamakla zorunlu değildir ve bundan doğabilecek sorumluluk iş sahibine aittir. Yazılı sözleşmedeki diğer ödeme şartları yerine getirilmediği için avukat işi takip edip sonucunu elde edemezse de sorumluluk bakımından aynı hüküm uygulanır (m.174). Avukat ayrıca ücret ve gider ödenene kadar müvekkilin verdiği belge ve kıymetleri alacağı oranında elinde tutabilir (m.166).

Ücret alacağı için genel hükümlere göre icra takibi yapılabilir. Takip talebi icra dairesine yazılı, sözlü ya da elektronik ortamda yapılır (İİK m.58). Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir (İİK m.62). İtiraz edilirse alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir (İİK m.67). Müvekkil olarak ödeme emri aldıysanız süreler için ödeme emrine itiraz yazısı yol gösterir.

Ücretin miktarına itiraz etmek isteyen için kanun metni, ücret itirazlarını incelemeye yetkili merciin bulunduğunu söyler (m.164); merciin adını saymaz. Hangi yola ve hangi sürede başvurulacağı dosyaya göre değişebileceğinden, avukata sor formuyla ya da bir avukatla görüşerek öğrenilmelidir.

Karşı taraf vekâlet ücretini ödemezse bu alacak avukata aittir. Bir ilâmın cebri icra yoluyla infazına girişildiğinde icra dairesi, takip talebinde bulunan tarafın ilâmda adı yazılı avukatına bir bildiri tebliğ eder ve bu bildiri tebliğ edilmedikçe icranın sonraki safhalarına geçilemez (m.166).

Trafik kazası dosyalarında ücretin Sigorta Tahkim Komisyonunda ve arabuluculukta nasıl belirlendiği trafik kazası avukat ücretleri yazısında ayrıca anlatılmıştır; bu süreçlerin kendisi için Sigorta Tahkim Komisyonu ve trafik kazalarında arabuluculuk yazılarına bakılabilir.

Avukatlık Ücret Sözleşmesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Avukatlık ücret sözleşmesi yazılı olmak zorunda mı?

Kanun yazılı şekil şartı koymaz; ancak yazılı olmayan anlaşmalar genel hükümlere göre ispatlanır (Avukatlık Kanunu m.163). Yazılı sözleşme bulunmazsa ya da ücret belirsiz veya tartışmalıysa, değeri para ile ölçülebilen işlerde tarifenin altında kalmamak koşuluyla kazanılan bölümün yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında bir ücret belirlenir (m.164).

Avukat ücreti en çok yüzde kaç olabilir?

Dava veya hükmolunacak şeyin değerinin yüzdesi olarak kararlaştırılan avukatlık ücreti yüzde yirmibeşi aşamaz (Avukatlık Kanunu m.164). Tavanı aşan sözleşme geçersiz olmaz, kanundaki tavan miktarında geçerli sayılır (m.163).

Avukata tarifenin altında ücret kararlaştırılabilir mi?

Hayır. Avukatlık asgari ücret tarifesi altında vekâlet ücreti kararlaştırılamaz ve ücretsiz dava alınması hâlinde durum baro yönetim kuruluna bildirilir (Avukatlık Kanunu m.164). Tarife de aynı kuralı tekrar eder (Tarife m.1/3). Tarife her yıl yeniden hazırlanma sürecine girdiği için güncel metne bakılmalıdır.

Avukat ücretini ödemezsem ne olur?

Peşin ödenmesi gereken ücret ödenmezse avukat işe başlamakla zorunlu değildir; yazılı sözleşmedeki diğer ödeme şartları yerine getirilmezse de aynı sonuç doğar (m.174). Avukat ücret ve gider ödenene kadar elindeki mal ve belgeleri alacağı oranında tutabilir (m.166). Ücret alacağı icra takibine ya da dava konusu yapılabilir.

Sözleşmenin bir maddesi geçersiz çıkarsa sözleşmenin tamamı iptal olur mu?

Olmaz. Yokluk hâlleri hariç, avukatlık sözleşmesinin bir hükmünün geçersizliği sözleşmenin tümünü geçersiz kılmaz; ifa edilmiş sözleşmenin geçersizliği de ileri sürülemez (Avukatlık Kanunu m.163).

Karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti sözleşme ücretinden düşülür mü?

Kendiliğinden düşülmez. Dava sonunda tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti avukata aittir ve iş sahibinin borcu nedeniyle takas, mahsup ve haciz edilemez (Avukatlık Kanunu m.164). Sözleşmede bu tutarın ücrete mahsup edilip edilmeyeceği açıkça yazılmalıdır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler