Trafik Kazası Avukatı Ücretleri, Yüzde Kaç ve Karşı Vekâlet Ücreti Kime Ait

Trafik kazası avukat ücretinin kanunda sabit bir tutarı yoktur. Avukatlık Kanunu m.164'e göre ücret serbestçe kararlaştırılır; dava veya hükmolunacak değerin yüzdesi olarak belirlenirse yüzde yirmibeşi aşamaz ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altına inemez. Davayı kazanınca kaybeden tarafa yükletilen vekâlet ücreti ise ayrı bir kalemdir; mahkeme onu tarifeye göre belirler ve kanuna göre avukata aittir. Sigorta Tahkim Komisyonunda reddedilen talep için bu ücret tarifedeki tutarın beşte biriyle sınırlıdır. Aşağıda iki ücretin farkı, güncel tarife rakamları, gider kalemleri, adli yardım ve sözleşmede okunacak maddeler kanun metinlerine göre anlatılıyor.

Avukat Ücreti ile Karşı Vekâlet Ücreti Arasındaki Fark Nedir?

Günlük dilde "vekâlet ücreti" iki ayrı ödeme için kullanılır. Biri müvekkilin kendi avukatına ödediği sözleşme ücretidir. Diğeri, dava sonunda mahkemenin haksız çıkan tarafa yüklediği ve kazanan tarafın avukatına ait olan ücrettir. Trafik kazası tazminat dosyalarında bu ikisinin karıştırılması, "ücreti karşı taraf öder" ya da "kazanılan tazminattan hiç kesinti olmaz" gibi yanlış beklentilere yol açar.

HMK m.330 vekâlet ücretinin "taraf lehine" hükmedileceğini söyler; Avukatlık Kanunu m.164'ün son fıkrası ise kararla karşı tarafa yüklenen bu ücretin avukata ait olduğunu, iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemeyeceğini ve haczedilemeyeceğini belirtir. Bu nedenle hükümde yazan vekâlet ücretinin müvekkile ödenecek tazminata eklenmediğini, sözleşme ücretinden de kendiliğinden düşülmediğini bilmek gerekir. Hesap yöntemi ve örnek tutarlar için vekâlet ücreti hesaplama yazısına bakılabilir.

Trafik Kazası Avukat Ücreti Yüzde Kaç Olabilir?

Kanun, piyasa için bir oran belirlemez; yalnız tavanı ve tabanı koyar. Avukatlık Kanunu m.163'e göre sözleşme serbestçe düzenlenir ve belli bir hukukî yardımı ve meblağı ya da değeri kapsaması gerekir. Yazılı olmayan anlaşmalar genel hükümlere göre ispatlanır. Ücret tavanını aşan sözleşme geçersiz olmaz, kanundaki tavan miktarında geçerli sayılır.

Sınırlar şunlardır (Avukatlık Kanunu m.164):

• Üst sınır. Dava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi ücret olarak kararlaştırılabilir; bu yüzde yüzde yirmibeşi aşamaz.
• Alt sınır. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi altında vekâlet ücreti kararlaştırılamaz. Tarife de aynı kuralı koyar; tarifenin altında kararlaştırılan ücret, tarife tutarında kararlaştırılmış kabul edilir (Tarife m.1/3).
• Yazılı sözleşme yoksa. Ücret kararlaştırılmamışsa, yazılı sözleşme bulunmuyorsa ya da ücret belirsiz veya tartışmalıysa, değeri para ile ölçülebilen işlerde ücret itirazlarını inceleyen merci, tarifenin altında kalmamak koşuluyla davanın kazanılan bölümü için ilamın kesinleştiği tarihteki değerin yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında bir miktar belirler.
• Para dışı paylaşım. Yüzdeye dayanan sözleşme, dava konusu para dışındaki mal ve haklardan bir kısmının aynen avukata ait olacağı hükmünü taşıyamaz.

Kanun ayrıca ücretsiz dava alınması hâlinde durumun baro yönetim kuruluna bildirilmesini öngörür. Yüzde olarak belirlenen ücretin neyin üzerinden hesaplanacağı, yani tazminatın istenen tutarı mı, hükmedilen tutarı mı yoksa tahsil edilen tutarı mı esas alınacağı kanunda yazmaz; bu nokta sözleşmede açıkça belirtilmelidir.

Karşı Taraf Vekâlet Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Trafik kazası tazminat davasının konusu para olduğundan karşı taraf vekâlet ücreti, tarifenin üçüncü kısmındaki dilimlere göre hesaplanır; sonuç, davanın görüldüğü mahkemenin maktu ücretinin altında kalamaz (Tarife m.13/1). Tazminat davaları asliye mahkemelerinde görüldüğü için bu alt sınır 45.000 TL'dir. Hesap kabul edilen veya reddedilen miktar üzerinden yapılır ve ücret bu miktarı geçemez (Tarife m.13/2).

Aradaki dilimlerde oran kademeli olarak yüzde 11, 8, 5, 3 ve 2'ye iner. Örnek olarak 1.000.000 TL'lik tazminatın tamamı kabul edilirse ilk 600.000 TL için 96.000 TL, kalan 400.000 TL için 60.000 TL, toplamda 156.000 TL çıkar. 100.000 TL'lik bir davada ise nispi hesap 16.000 TL'de kaldığından asliye mahkemesinin 45.000 TL'lik maktu ücreti uygulanır. Bu tutarlar tarife üzerinden yapılmış aritmetiktir; mahkeme avukatın emeğini, işin önemini ve davanın süresini gözeterek tarifedeki tutardan az, üç katından çok olmamak üzere takdir yapabilir (Tarife m.3).

Tarifenin yürürlüğü hakkında şunlar bilinmelidir. Kullanılan tarife, Türkiye Barolar Birliği tarafından yayımlanan ve 4 Kasım 2025 tarihli, 33067 sayılı Resmî Gazete'deki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'dir; yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sonradan 8 Ocak 2026 (33131) ve 28 Mart 2026 (33207) tarihli iki değişiklik yapılmıştır; bunların trafik tazminatını ilgilendiren tek sonucu, aşağıda anlatılan manevi tazminat fıkrasının kaldırılmasıdır. Avukatlık Kanunu m.168'e göre baro yönetim kurulları tarifeyi her yıl hazırlar ve Türkiye Barolar Birliği tarifeyi Ekim ayı sonuna kadar Adalet Bakanlığına gönderir. Ücret, hükmün verildiği tarihte yürürlükte olan tarifeye göre belirlendiğinden (Tarife m.21) yeni bir tarife yayımlanırsa yukarıdaki rakamlar değişir. Bu yazı 31 Ekim 2026 itibarıyla hazırlanmıştır; yeni tarifenin yayımlanıp yayımlanmadığı kontrol edilmelidir.

Dava Kısmen Kabul Edilirse Vekâlet Ücreti Nasıl Değişir?

Dava kısmen kabul edilirse iki taraf için ayrı ücret hesaplanır. Davacı vekili lehine kabul edilen kısım, davalı vekili lehine reddedilen kısım esas alınır. Maddi tazminat davasında davalı vekili lehine hesaplanan ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez; maddi tazminat davası tamamen reddedilirse davalı lehine yalnız maktu ücrete hükmedilir (Tarife m.13/3 ve 13/4).

Örneğin 1.000.000 TL istenen maddi tazminatın 600.000 TL'si kabul, 400.000 TL'si reddedilirse davacı vekili lehine 96.000 TL, davalı vekili lehine 400.000 TL'nin yüzde 16'sı olan 64.000 TL hesaplanır; 64.000 TL, davacı lehine olan tutarı aşmadığı için olduğu gibi kalır. Yani kısmen kabulde davalı lehine ücret, bu sınır gözetilerek belirlenir.

Manevi tazminat ayrı bir kalemdir. Manevi tazminat talebinde ücret hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanır, tamamen ret hâlinde maktu ücret uygulanır ve davada maddi tazminatla birlikte istenmişse manevi tazminat için ücret ayrı bir kalem olarak hükmedilir (Tarife m.10/1, 10/3 ve 10/4). Tarifenin kısmen ret hâlinde davalı lehine ücreti davacı lehine olanla sınırlayan 10. madde ikinci fıkrası ise 8 Ocak 2026 tarihli değişiklikle yürürlükten kaldırılmıştır. Yargılama giderlerinin haklılık oranına göre paylaştırılmasını öngören HMK m.326/2 de Anayasa Mahkemesinin 25/12/2024 tarihli ve E.2024/29, K.2024/226 sayılı kararıyla manevi tazminat davaları yönünden iptal edilmiştir. Manevi tazminatın kapsamı için trafik kazasında manevi tazminat yazısına bakılabilir.

Kısmi dava açıldıysa ücret yine kabul edilen miktar üzerinden hesaplanır. HMK m.107'deki belirsiz alacak davası 7589 sayılı Kanun m.19 ile kaldırılmıştır; alacağın yalnız bir kısmı dava edildiğinde ise HMK m.109/4'e göre talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Dilekçedeki dava değeri tercihi için trafik kazası tazminat dava dilekçesi yazısına bakılabilir; maddi tazminatın hangi kalemlerden oluştuğu trafik kazası tazminat hesaplama yazısında anlatılıyor.

Dava Açıldıktan Sonra Sigorta Ödeme Yaparsa veya Sulh Olunursa Ücret Ne Olur?

Uyuşmazlık feragat, kabul, sulh ya da davanın konusuz kalması gibi bir nedenle ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar sona ererse tarifede belirlenen ücretin yarısına, tutanak imzalandıktan sonra sona ererse tamamına hükmedilir (Tarife m.6). Dava açıldıktan sonra sigorta şirketi ödeme yaparsa dava konusuz kalır; bu hâlde hâkim, yargılama giderlerini davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre takdir eder (HMK m.331/1). Dava açılmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapmanın neden gerektiği trafik kazalarında sigorta şirketine başvuru yazısında açıklanıyor.

Avukatlar dava açılmadan ya da duruşma başlamadan önce müvekkilleriyle birlikte karşı tarafı uzlaşmaya davet edebilir; imzalanan uzlaşma tutanağı İcra ve İflas Kanunu m.38 anlamında ilâm niteliğindedir (Avukatlık Kanunu m.35/A). Bu yolla uzlaşma sağlanırsa tarife, ücreti mahkemenin maktu ücretinin dörtte bir fazlası olarak belirler (Tarife m.16/1).

Harç, Gider Avansı ve Bilirkişi Ücreti Avukat Ücretine Dâhil mi?

Hayır, bunlar ayrı kalemlerdir. HMK m.323 yargılama giderlerini sayar: başvurma, karar ve ilam harçları, tebliğ ve posta giderleri, keşif giderleri, tanık ve bilirkişiye ödenen ücret ve giderler ile vekille takip edilen davalarda kanuna göre takdir olunan vekâlet ücreti. Vekâlet ücreti bu listedeki kalemlerden yalnız biridir.

• Gider avansı. Davacı dava açarken harçları ve Adalet Bakanlığının her yıl çıkardığı gider avansı tarifesindeki tutarı yatırır; avans yetmezse mahkeme iki haftalık kesin süre verir (HMK m.120).
• Delil avansı. Taraflardan her biri ikamesini istediği delil için mahkemenin belirlediği avansı yatırır; aynı delili birlikte isterlerse yarı yarıya öder, bir taraf yatırmazsa diğeri yatırabilir (HMK m.324). Kusur, maluliyet ve aktüerya raporları için alınan bilirkişi raporu ücretleri bu kapsamdadır.
• Kimin üzerinde kalır. Kanunda yazılı hâller dışında yargılama giderleri aleyhine hüküm verilen taraftan alınır (HMK m.326/1). Giderin tutarı ve hangi tarafa yüklendiği hükümde gösterilir (HMK m.332/2).
• Avansın iadesi. Hüküm kesinleştikten sonra mahkeme, yatırılan avansın kullanılmayan kısmının iadesine kendiliğinden karar verir (HMK m.333).

Bu yüzden sözleşmede giderlerin kim tarafından, ne zaman ve hangi belgeyle karşılanacağı, avukatlık ücretinden ayrı olarak yazılmalıdır. Başvuruda hangi belgelerin gerekli olduğu trafik kazası tazminat belgeleri yazısında sıralanıyor.

Ödeme Gücü Yoksa Adli Yardım Alınabilir mi?

Evet. Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kişiler, talepleri açıkça dayanaktan yoksun olmamak kaydıyla adli yardımdan yararlanabilir (HMK m.334). Adli yardım kararı yargılama giderlerinden geçici muafiyet, teminat göstermekten muafiyet, giderlerin Devlet tarafından avans olarak ödenmesi ve davanın avukatla takibi gerekiyorsa ücreti sonradan ödenmek üzere bir avukat temin edilmesini sağlar (HMK m.335/1). Karar, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder (HMK m.335/3). Mahkeme kişinin bu imkânlardan yalnız bir kısmından yararlanmasına da karar verebilir.

Sigorta Tahkim Komisyonunda ve Arabuluculukta Avukat Ücreti Nasıl Belirlenir?

Sigorta Tahkim Komisyonu vekâlet ücretine hükmederken asliye mahkemesinin maktu ücretinin altında kalmamak kaydıyla tarifenin üçüncü kısmına göre hesap yapar. Talebi kısmen ya da tamamen reddedilen taraf aleyhine ise hesaplanan ücretin beşte biri uygulanır; hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez (Tarife m.17/2; 5684 sayılı Kanun m.30/17). Örneğin 100.000 TL'lik talebin tamamı reddedilirse hesaplanan ücret 45.000 TL'lik maktu ücretin altında kalamayacağından, aleyhe hükmedilecek tutar bunun beşte biri olan 9.000 TL'dir. Dava yolunda aynı ret hâlinde 45.000 TL'lik ücret söz konusu olur; bu fark, iki yol arasında tercih yaparken göz önüne alınmalıdır.

Tahkimde başvuru ücreti alınır; tutarı kanun metnine göre Müsteşarlıkça belirlenir, hakem ücreti ise Komisyon tarafından ödenir (5684 sayılı Kanun m.30/12 ve 30/18). Hakemler yalnız kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir (m.30/15). Başvuru koşulları ve süreç Sigorta Tahkim Komisyonu yazısında ayrıntılı anlatılıyor.

Arabuluculukta tarifedeki tutarlar, avukatla yapılacak ücret sözleşmesinin asgari değerlerini oluşturur (Tarife m.16/1). Trafik kazası tazminatında arabuluculuk kural olarak dava şartı değildir; sigortacıya karşı aranan şart, Karayolları Trafik Kanunu m.97'deki yazılı başvurudur. Hangi hâllerde arabulucuya gidilebileceği trafik kazalarında arabuluculuk yazısında anlatılıyor.

Avukatlık Ücret Sözleşmesinde Hangi Maddeler Okunmalı?

Sözleşme imzalanmadan önce şu noktaların metinde açık yazıp yazmadığına bakılmalıdır:

• Kapsam. Kanuna göre sözleşme belli bir hukukî yardımı ve meblağı ya da değeri kapsamalıdır (m.163). Sigorta başvurusu, tahkim, tazminat davası, istinaf ve temyiz, icra takibi ayrı ayrı sayılmış mı?
• Hesap esası. Yüzde kararlaştırıldıysa oran yüzde 25'i aşıyor mu ve neyin üzerinden hesaplanıyor? Faiz, manevi tazminat ve sigortadan gelen ödeme dâhil mi?
• Karşı vekâlet ücreti. Mahkemenin hükmettiği vekâlet ücretinin avukata ait olduğu (m.164) göz önüne alındığında, sözleşmede bu tutarın sözleşme ücretine mahsup edilip edilmediği yazıyor mu?
• Giderler. Harç, gider avansı, bilirkişi ve tebligat masrafı kim tarafından, hangi belgeyle ödenecek?
• Erken sona erme. Dava sulhle, sigorta ödemesiyle ya da vekâletin sona ermesiyle bittiğinde ücret nasıl belirlenecek? Tarife, davayı kabul eden avukatın hangi aşamada olursa olsun tarifede belirlenen ücretin tamamına hak kazanacağını söyler (Tarife m.5/1); sözleşmedeki hüküm bu kuralla birlikte okunmalıdır.
• Tarife sınırı. Kararlaştırılan tutar, tarifedeki asgari ücretin altında kalıyor mu? Altında kalan tutar, tarife uyarınca kararlaştırılmış sayılır (Tarife m.1/3).
• Yazılı biçim. Yazılı olmayan anlaşmalar genel hükümlere göre ispatlanır (m.163); anlaşma yazıya dökülmezse ücret tartışması ayrıca bir uyuşmazlık konusu olur.
• Şarta bağlı ücret. Kanun, yasaya aykırı olmayan şarta bağlı sözleşmeleri geçerli sayar (m.163). Ücretin hangi olay gerçekleşince doğduğu, tahsil edilen tutardan mı yoksa hükmedilen tutardan mı hesaplandığı açıkça yazılmalıdır.

Tazminat tutarının nasıl bulunduğu, ücretin hangi tutar üzerinden hesaplanacağını etkilediği için hesap esasları ayrıca incelenmelidir; bu kalemler tazminat hesaplama yazısında adım adım gösterilir.

Trafik Kazası Avukat Ücreti Hakkında Sık Sorulan Sorular

Trafik kazası avukat ücreti en çok yüzde kaç olabilir?

Avukatlık Kanunu m.164'e göre dava veya hükmolunacak şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi ücret olarak kararlaştırılabilir, ancak bu oran yüzde yirmibeşi aşamaz. Tavanı aşan sözleşme geçersiz sayılmaz, tavan miktarında geçerli olur (m.163). Ücret ayrıca Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altında kararlaştırılamaz.

Davayı kazanınca avukat ücretini kim öder?

Kazanılan tazminat sözleşme ücretini kendiliğinden karşılamaz; sözleşme ücreti müvekkil ile avukat arasındaki sözleşmeye göre ödenir. Mahkemenin aleyhe hükmettiği vekâlet ücretini ise davayı kaybeden taraf öder ve bu ücret avukata aittir (Avukatlık Kanunu m.164/son, HMK m.326).

Karşı vekâlet ücreti kime ait?

Dava sonunda tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti avukata aittir. Bu ücret, iş sahibinin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez (Avukatlık Kanunu m.164/son). Sözleşme ücretinden düşülüp düşülmeyeceği sözleşmeye bağlıdır.

Karşı vekâlet ücreti ne kadar tutar?

Konusu para olan davalarda tarifenin üçüncü kısmına göre dilimli hesaplanır; ilk 600.000 TL için yüzde 16 oran uygulanır ve sonuç mahkemenin maktu ücretinin altında kalamaz. Asliye mahkemesinde maktu ücret 45.000 TL'dir. Tarife yeni yayımlanırsa tutarlar değişir, ücret hüküm tarihindeki tarifeye göre belirlenir (Tarife m.13 ve m.21).

Davayı kaybedersem karşı tarafın vekâlet ücretini ödemek zorunda mıyım?

Yargılama giderleri kural olarak aleyhine hüküm verilen taraftan alınır (HMK m.326/1). Maddi tazminat davası tamamen reddedilirse davalı lehine yalnız maktu ücrete hükmedilir; kısmen reddedilirse davalı lehine ücret davacı lehine olan ücreti geçemez (Tarife m.13/3 ve 13/4). Ödeme gücü yoksa adli yardım istenebilir (HMK m.334).

Sigorta Tahkim Komisyonunda vekâlet ücreti nasıl belirlenir?

Komisyon, asliye mahkemesinin maktu ücretinin altında kalmamak kaydıyla tarifenin üçüncü kısmına göre ücret belirler. Talebi kısmen veya tamamen reddedilen aleyhine hesaplanan ücretin beşte biri uygulanır ve ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez (Tarife m.17/2; 5684 sayılı Kanun m.30/17).

Avukatlık ücret sözleşmesi yazılı olmak zorunda mı?

Kanun yazılı biçimi şart koşmaz; yazılı olmayan anlaşmalar genel hükümlere göre ispatlanır (m.163). Ücret kararlaştırılmamışsa ya da yazılı sözleşme yoksa, para ile ölçülebilen işlerde ücret itirazını inceleyen merci tarifenin altına inmemek koşuluyla kazanılan bölümün yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında bir ücret belirler (m.164).