URSA Avukatlık

Babalık İzni Kaç Gün, Ücretli mi, Nasıl Kullanılır?

İş Hukuku12 dk okumaEklenme:

Babalık izni, eşi doğum yapan çalışana verilen on günlük izindir. İşçide 4857 sayılı İş Kanunu ek 2. madde bu izni ücretli olarak düzenler; memurda 657 sayılı Kanunun 104. maddesinin (B) fıkrası, isteği üzerine on gün babalık izni tanır. İşçi için süre 7578 sayılı Kanunla beş günden ona çıkarılmış ve değişiklik 1 Mayıs 2026'dan itibaren geçerli olmuştur. İzin sırasında ücretten kesinti yapılmaz. İzne hangi günden başlanacağı, hafta sonunun sayılıp sayılmayacağı ve iznin bölünüp bölünemeyeceği ise madde metninde yazılmadığı için yazılı talep önem taşır.

Yazıda işçi ve memur için süre, ücret, başlangıç ve hafta sonu sorusu, dilekçe örneği, evlat edinme ve annenin ölümü hâli, babanın kısmi süreli çalışma hakkı ve izin verilmezse izlenecek yol anlatılıyor. Madde metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki 4857, 657 ve 7036 sayılı Kanunların güncel hâlinden alınmıştır. Doğum izni, mazeret izninin diğer hâlleri ve yıllık izin ayrı yazılarda ele alındığı için burada yalnızca babayı ilgilendiren kısım yer alıyor.

Babalık İzni Kaç Gün Sürer?

İşçide de memurda da eşin doğum yapması hâlinde süre on gündür. İşçi için hüküm 4857 sayılı Kanunun ek 2. maddesinde, memur için 657 sayılı Kanunun 104. maddesinin (B) fıkrasındadır. Ek 2. maddeye göre işçiye, eşinin doğum yapması hâlinde on gün ücretli izin verilir; aynı maddede evlenme, evlat edinme ya da ana, baba, eş, kardeş veya çocuğun ölümü hâlinde üç gün ücretli izin de sayılmıştır.

ÇalışanDayanakEşin doğumunda süreÖnemli ayrıntı
İşçi4857 sayılı Kanun ek m.2On günÜcretli izin olarak verilir
Memur657 sayılı Kanun m.104/BOn günMemurun isteği üzerine verilir

İşçi için süredeki artışın kaynağı 7578 sayılı Kanunun 16. maddesidir. Kanun 22/4/2026 tarihlidir ve ek 2. maddenin birinci fıkrasındaki "beş" ibaresi "on" olarak değiştirilmiştir. Değişiklik, kanunun yürürlük tablosunda 1/5/2026 tarihiyle gösteriliyor. Eşiniz bu tarihe yakın bir günde doğum yaptıysa hangi sürenin uygulanacağını derlenmiş metin ayrıca belirtmediği için işverenden yazılı cevap istemek yerinde olur.

Aramalarda memur için on beş gün ifadesine de rastlanıyor. 657 sayılı Kanunun 104. maddesinin (B) fıkrası ise on gün yazıyor; bu yazıda memur için esas alınan süre budur.

Babalık İzni Ücretli mi?

İşçi için evet. Ek 2. madde "ücretli izin" der; yani izin günlerinde işçinin ücreti ödenmeye devam eder, bu günler için kesinti yapılamaz. Kanun, bu izin süresinin yıllık izinden düşüleceğini de yazmıyor. Yıllık izin ayrı bir haktır; babalık izninden hemen sonra yıllık izin kullanmak isteyen işçi bunu ayrıca ister, hesap kuralları için yıllık izin ücreti yazısına bakılabilir.

Memurda 104. maddenin (G) fıkrası, yıllık izin ve mazeret izinleri sırasında fiilî çalışmaya bağlı ödemeler dışındaki malî hakların ve sosyal yardımların saklı tutulduğunu söyler. Bu nedenle babalık izninde malî haklar kesilmez; yalnızca fiilen çalışmaya bağlı bir ödeme varsa onun izin günlerinde nasıl uygulanacağı kurumun ödeme birimine sorulmalıdır.

Memurda ayrıca (C) fıkrasındaki zorunlu hâlde verilen ikinci on günlük mazeret izni yıllık izinden düşülür; (B) fıkrasındaki babalık izni için böyle bir düşme kuralı yoktur.

Memurda Babalık İzni Nasıl İstenir?

657 sayılı Kanunun 104. maddesinin (B) fıkrası, memura eşinin doğum yapması hâlinde "isteği üzerine" on gün babalık izni verilmesini öngörür. İzin kendiliğinden başlamaz; memur kurumuna yazılı başvurur. Maddenin dipnotu, uygulama için 13/4/2016 tarihli ve 29683 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kamu Personeli Genel Tebliği'ne (Seri No: 6) bakılmasını söylüyor. İzin günlerinin nasıl sayılacağı gibi ayrıntıyı kurumun yazısından ve bu tebliğden kontrol etmek gerekir.

Babalık izninin bitiminden sonra da iki hak daha bulunur. Eşi doğum yapan memura 108. maddenin (B) fıkrası, doğum tarihinden itibaren isteği üzerine yirmi dört aya kadar aylıksız izin verir. Ek 43. madde ise eşi doğum yapan memura, babalık izninin bitiminden çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi izleyen ay başına kadar, haftalık çalışma saatlerinin normal sürenin yarısı olarak düzenlenmesini isteme imkânı tanır. Yarım zamanlı çalışmaya başlayan memura mali haklarda her ödeme unsurunun yarısı esas alınarak ödeme yapılır.

Babalık İzni Ne Zaman Başlar, Hafta Sonu Sayılır mı?

4857 sayılı Kanunun ek 2. maddesi de 657 sayılı Kanunun 104. maddesinin (B) fıkrası da izne hangi günden başlanacağını, izin günlerinin iş günü mü takvim günü mü sayılacağını ve hafta sonuna denk gelen günlerin hesaba katılıp katılmayacağını yazmıyor. İznin parçalara bölünüp bölünemeyeceğine dair bir hüküm de yok. Bu soruların bir cevabı kanun metninde bulunmadığı için "hafta sonu sayılır" ya da "sayılmaz" diye kesin yazmak doğru olmaz.

Uygulamada işleyen yol şudur. Madde izni "eşinin doğum yapması hâlinde" bağladığı için başlangıç tarihi doğum olayıyla ilişkilendirilir ve talep de buna göre yapılır. İşçi, izin günlerini yazılı olarak bildirir; işveren de buna yazılı karşılık verirse sonradan "hafta sonu sayıldı" ya da "bölünerek kullanıldı" tartışması çıkmaz. Memurda aynı soru, kurumun izin yazısı ve yukarıda anılan tebliğ üzerinden cevaplanır.

Kanunda iznin kullanılması için bir son tarih de yazmıyor. Yine de izin doğum olayına bağlı bir haktır; doğumdan uzun süre sonra istenirse işverenle anlaşmazlık çıkması kolaylaşır. İzni gecikmeden ve yazılı olarak istemek bu yüzden daha güvenlidir.

Babalık İzni Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Kanun, dilekçenin şeklini belirlemiyor; amaç hem izin istediğinizi hem de hangi tarihlerde izinli olacağınızı yazılı olarak kayda geçirmektir. Aşağıdaki iki örnek kısa tutulmuştur; köşeli parantezler kendi bilgilerinizle doldurulur. Kanun hangi belgenin ekleneceğini yazmıyor; işveren veya kurum isterse doğum belgesi ya da nüfus kayıt örneği eklenebilir.

İşçi için örnek

[İşveren unvanı] İnsan Kaynakları Birimi'ne

Eşim [Ad Soyad], [doğum tarihi] tarihinde doğum yapmıştır. 4857 sayılı İş Kanunu ek 2. maddesi uyarınca [başlangıç tarihi] tarihinden itibaren on gün ücretli izin kullanmak istiyorum. İzin sürem boyunca ücretimin eksiksiz ödenmesini ve talebime yazılı cevap verilmesini arz ederim.

[Tarih] - [Ad Soyad] - [İmza]. Ek, doğum belgesi örneği.

Memur için örnek

[Kurum ve birim adı] Makamına

Eşim [Ad Soyad], [doğum tarihi] tarihinde doğum yapmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 104. maddesinin (B) fıkrası uyarınca [başlangıç tarihi] tarihinden itibaren on gün babalık izni kullanmak istiyorum. Gereğini arz ederim.

[Tarih] - [Unvan, Ad Soyad] - [İmza]. Ek, doğum belgesi örneği.

İşçi dilekçesini işyerinde zimmetle teslim edebilir ya da e-posta ile gönderebilir; yazıya verilen cevap ve teslim kaydı saklanmalıdır. İzin başlamadan önce cevap gelmediyse, bir kez daha yazılı olarak hatırlatmak sonradan ispat bakımından işe yarar.

Evlat Edinen, Koruyucu Aile Olan veya Eşini Kaybeden Baba Hangi İzni Kullanır?

Çocuk doğumla gelmediğinde ya da anne doğumda veya doğumdan sonra vefat ettiğinde başka hükümler devreye girer.

  • Evlat edinen işçi. Ek 2. maddeye göre evlat edinen işçiye üç gün ücretli izin verilir. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinene, çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta analık hâli izni de kullandırılır (4857 sayılı Kanun m.74). Bu sekiz haftanın ardından, aynı çocuk için eşlerden birine veya evlat edinene altı aya kadar ücretsiz izin verilir.
  • Koruyucu aile olan işçi. Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte ya da tek başına koruyucu aile olan işçiye, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine on gün ücretsiz izin verilir (m.74).
  • Annenin ölümü. Doğumda veya doğum sonrasında annenin ölümü hâlinde, doğum sonrası kullanılamayan süreler babaya kullandırılır (m.74). Memurda ise analık izni kullanılırken annenin ölümü hâlinde, isteği üzerine memur olan babaya anne için öngörülen süre kadar izin verilir (657 sayılı Kanun m.104/A).
  • Evlat edinen memur. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen memura çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta, koruyucu aile olan memura ise isteği üzerine on gün izin verilir (m.104/A). Ek olarak 108. maddenin (C) fıkrası, evlat edinen memura yirmi dört aya kadar aylıksız izin imkânı tanır.

Doğan çocuğun babası olan işçiye 74. maddedeki altı aylık ücretsiz izin kendiliğinden verilmez; metin bu izni kadın işçiye ve evlat edinenlere tanıyor. Anne tarafındaki 24 haftalık doğum izni, süt izni ve diğer haklar için doğum izni ve süt izni yazısı okunabilir.

Babalık İzninden Sonra Yarım Çalışma ve Kısmi Süreli Çalışma Hakkı Var mı?

İki ayrı hak var ve ikisi de babayı sınırlı ölçüde ilgilendiriyor.

İlki 74. maddedeki yarım çalışma ücretsiz iznidir. Doğum sonrası analık izninin bitiminden itibaren, haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin; kadın işçiye ve üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçiye verilir. Süre birinci doğumda 60, ikinci doğumda 120, sonraki doğumlarda 180 gündür. Yani doğum yapan eşin babası olan işçi bu izinden doğrudan yararlanmaz; evlat edinen baba yararlanır. Bu izin sırasında süt izni hükümleri uygulanmaz.

İkincisi, 13. maddenin beşinci fıkrasındaki kısmi süreli çalışma talebidir. 74. maddede öngörülen izinlerin bitiminden sonra, çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi izleyen ay başına kadar "ebeveynlerden biri" kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilir. Talep işveren tarafından karşılanır ve geçerli fesih nedeni sayılmaz. Hakkı kullanmak veya tam zamanlı çalışmaya dönmek isteyen işçi bunu işverene en az bir ay önce yazılı bildirmelidir. Tam zamana dönen işçi aynı çocuk için bu haktan bir daha yararlanamaz; yerine alınan işçinin sözleşmesi kendiliğinden sona erer. Ebeveynlerden birinin çalışmaması hâlinde çalışan eş bu talepte bulunamaz. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinenler de çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten itibaren bu haktan faydalanır. Talebin yazılışı ve işverenin cevabı için kısmi süreli çalışma yazısına bakılabilir.

Kısmi Süreli Çalışan veya Sözleşmesi Farklı Olan Baba Babalık İzni Alabilir mi?

Ek 2. madde "işçiye" der ve çalışma biçimine göre bir ayrım yapmaz. Kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçi de işçidir. Ayrıca 13. madde, kısmi süreli işçinin ayırımı haklı kılan bir neden olmadıkça salt sözleşmesi kısmi süreli olduğu için tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamayacağını söyler; ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatler ise çalışılan süreye orantılı ödenir. Kısmi süreli işçi için izin süresinin kısaltılıp kısaltılmayacağı madde metninde yer almıyor. Ayrım yapılmak isteniyorsa işverenin haklı bir nedeni göstermesi gerekir.

İş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya işyeri uygulaması kanundaki on günden fazla izin tanıyabilir. Ek 2. maddede daha uzun izin verilmesini yasaklayan bir hüküm bulunmuyor; sözleşmenizde ya da işyeri yönergesinde böyle bir madde varsa onu da birlikte isteyin. Genel işçi haklarını bir arada görmek isterseniz işçi hakları sayfasındaki tablo faydalı olur.

İşveren Babalık İznini Vermezse veya Ücretten Keserse Ne Yapılır?

Önce yazılı bir talep yapılmış olmalıdır; sonraki her adım bu belgeye dayanır. İşveren izni reddederse ya da izin günlerinin ücretini keserse şu yol izlenir.

  1. Yazılı ihtar. İzin hakkının ek 2. maddeye dayandığını, ücretli olduğunu ve kesinti yapılmaması gerektiğini içeren yazıyı e-posta ya da noter yoluyla gönderin. Noter ihtarı zorunlu değildir ama ispat kolaylığı sağlar.
  2. İzinsiz işe gitmemekten kaçının. 25. maddenin II. bendinin (g) alt bendi, işçinin izin almaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki iş günü işe gelmemesini işveren için haklı fesih sebebi sayar. İzin reddedilmişse önce itiraz yazısı yazılmalı, hukuki destek alınmalıdır; kendiliğinden işi bırakmak risklidir.
  3. Ücret kesilmişse. Kesilen ücretin ödenmemesi 24. maddenin II. bendinin (e) alt bendi kapsamında incelenebilir. Bu bent, işçinin ücretinin kanun hükümlerine veya sözleşme şartlarına uygun hesap edilmemesi ya da ödenmemesi hâlinde işçiye haklı nedenle fesih imkânı verir. Fesih hakkı olayın öğrenildiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten sonra kullanılamaz (m.26). Ücretin ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde ödenmemesinde işçi 34. madde gereği çalışmaktan kaçınabilir; bu konuda maaş ödenmezse ne yapılır ve işçinin haklı nedenle feshi yazıları ayrıntılıdır.
  4. İzin verildiği için iş sözleşmesi sona erdirilirse. En az altı aylık kıdemi olan ve otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerindeki işçi için 18. maddenin üçüncü fıkrası, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, doğum gibi nedenleri ve mevzuattan doğan hakları takip için idari veya adli makamlara başvurmayı geçerli fesih sebebi saymaz; izin kullanımının bu nedenlerden biriyle ilişkili olup olmadığı olayın koşullarına göre değerlendirilir. Fesih bildirimine karşı bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir (m.20); şartlar için işe iade davası ve arabuluculuk sayfası okunabilir.
  5. Alacak için arabuluculuk ve dava. Kesilen ücret veya kullandırılmayan izin alacağı için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3). Anlaşma olmazsa son tutanakla birlikte iş mahkemesinde dava açılır. 4857 sayılı Kanunun 102. maddesi ise ücreti süresi içinde kasten ödemeyen veya eksik ödeyen işveren için idari para cezası öngörür.

Babalık izninin hiç kullandırılmaması da alacak davasına konu olabilir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 25.03.2026 tarihli ve 2026/794 Esas, 2026/2565 Karar sayılı kararında işçi, kıdem ve ihbar tazminatı ile birlikte babalık izni ücreti de istemiştir. İlk derece mahkemesi, çocuğun 2019'da doğduğunu ve babalık izni verildiğini gösteren belge sunulmadığını belirterek bu alacağı hükme bağlamış; işveren temyizde babalık izni ücreti alacağı bulunmadığını ileri sürmüştür. Daire, temyiz nedenlerini bozmayı gerektirir görmeyerek kararı onamıştır. Karar, işverenin izni kullandırdığını belge ile göstermesinin önemini ortaya koyuyor; olayın tarihi nedeniyle bugünkü on günlük süreyi göstermez.

Babalık izni kullanılmazsa karşılığının sonradan para olarak ödenip ödenmeyeceğini ek 2. madde ayrıca düzenlemiyor. İşçi izni kendi tercihiyle kullanmadıysa sonradan para talebinin kabul edileceğini gösteren bir hüküm metinde yok; izin işçiye hiç verilmediyse durum farklıdır ve yukarıdaki dava yolu gündeme gelir.

Süreleri ve işçilik alacaklarının dayanaklarını bir arada görmek için işçi hakları yazısındaki dayanak tablosu kullanılabilir. Eşin doğumunda verilen izin ile evlenme, ölüm gibi diğer mazeret izinlerinin karşılaştırması ise mazeret izni sayfasında bulunur.

Babalık İzni Hakkında Sık Sorulan Sorular

Babalık izni kaç gün?

İşçide 4857 sayılı Kanunun ek 2. maddesi, memurda 657 sayılı Kanunun 104. maddesinin (B) fıkrası eşin doğum yapması hâlinde on gün izin verir. İşçide süre 7578 sayılı Kanunla beşten ona çıkarılmış ve değişiklik 1 Mayıs 2026'dan itibaren geçerlidir.

Babalık izni ücretli mi?

İşçi için ek 2. madde ücretli izin der; izin günlerinde ücretten kesinti yapılamaz. Memurda 104. maddenin (G) fıkrası, fiilî çalışmaya bağlı ödemeler dışında malî hakların ve sosyal yardımların saklı olduğunu belirtir.

Memur babalık izni kaç gün?

657 sayılı Kanunun 104. maddesinin (B) fıkrası, memura eşinin doğum yapması hâlinde isteği üzerine on gün babalık izni verilmesini öngörür. Ek olarak 108. madde isteği üzerine aylıksız izin, ek 43. madde yarım zamanlı çalışma imkânı tanır.

Babalık izni hafta sonu sayılır mı?

Ek 2. madde ve 104. maddenin (B) fıkrası hafta sonunun sayılıp sayılmayacağını yazmıyor. Kesin bir cevap vermek mümkün değil; izin günlerini yazılı dilekçeyle belirtmek ve işverenin ya da kurumun yazılı cevabını almak gerekir.

Babalık izni ne zaman başlar?

Kanun başlangıç gününü belirtmiyor; izin eşin doğum yapması hâline bağlı olduğundan doğumla birlikte talep edilebilir. İşçi izin tarihlerini yazılı bildirmeli, memur kurumuna dilekçe vermelidir.

Babalık izni dilekçesinde neler yazılır?

Eşin adı, doğum tarihi, dayanılan madde, izne başlanacak tarih ve süre, tarih ve imza yazılır. İşçi için 4857 sayılı Kanun ek 2. madde, memur için 657 sayılı Kanun m.104/B belirtilir; doğum belgesi örneği eklenebilir.

Babalık izni kullanılmazsa ne olur?

Ek 2. madde, kullanılmayan iznin sonradan para olarak ödeneceğini ayrıca düzenlemiyor. İzin işveren tarafından hiç verilmediyse işçi alacak davası açabilir; öncesinde arabulucuya başvurması dava şartıdır.

Evlat edinen baba izin alabilir mi?

İşçiye ek 2. maddeye göre üç gün ücretli izin verilir. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinene çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta analık hâli izni ve ardından altı aya kadar ücretsiz izin tanınır (m.74). Memur için 104. madde sekiz hafta izin öngörür.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler