İşe Gelmeme (Devamsızlık) Tutanağı Örneği, Nasıl Tutulur, Kaç Kişi İmzalar?

Devamsızlık tutanağı, işçinin hangi gün işe gelmediğini, izin veya mazeret bildirmediğini ve kayıt anında işyerinde kimlerin bulunduğunu yazıyla gösteren belgedir. Kanun bu belge için biçim, imza sayısı veya tanık sayısı belirlemez; tutanak, işverenin haklı fesih sebebini ispat etmek için kullandığı delillerden biridir. Uygulamada en sağlam yol, işe gelinmeyen her gün için o gün, olayı bizzat bilen kişilerce ve alanları eksiksiz doldurarak tutanak düzenlemek, ardından işçiye mazeretini sorma imkânı tanımaktır. Aşağıda noktalı alanları olan kopyalanabilir bir tutanak, kısa bir mazeret bildirme yazısı ve Yargıtay'ın okunan kararlarındaki ölçüler yer alıyor.

Devamsızlık Tutanağı Kanunda Düzenlenmiş mi?

4857 sayılı İş Kanunu'nda devamsızlık tutanağını, tutanağın biçimini ya da kaç kişinin imzalayacağını düzenleyen bir hüküm yoktur. Kanun yalnızca sonucu bağlar: İş Kanunu m.25/II-g uyarınca işçi izin almadan veya haklı bir sebebe dayanmadan belirli eşikte işine gelmezse işveren sözleşmeyi bildirim süresini beklemeden feshedebilir. Eşiklerin ayrıntısı, "bir ay" hesabı ve kıdem ihbar sonuçları devamsızlık nedeniyle fesih yazısında anlatıldığı için burada tekrar edilmiyor; haklı fesih hâllerinin genel çerçevesi için tazminatsız işten çıkarma yazısına bakılabilir.

Tutanak bu yüzden bir geçerlilik şartı değil, ispat aracıdır. Önemi ispat yükünden gelir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini savunan işverenin haklı nedeni ispatla yükümlü olduğunu belirtmiştir (E. 2011/27691, K. 2013/23417, T. 23.09.2013). Tutanak tek delil de değildir; puantaj, kart okuyucu kaydı, SGK bildirimi, bordro ve tanık beyanı da değerlendirilir. Yine de dosyada devamsızlığı gün gün gösteren, tarihli ve imzalı bir belge bulunması tartışmayı daraltır.

Devamsızlık Tutanağı Hangi Günler İçin ve Ne Zaman Tutulur?

Tutanak, işçinin işe gelmesi gereken ve gelmediği her gün için o günün içinde düzenlenmelidir. Mesai başladıktan sonra işçinin izin, rapor veya mazeret bildirip bildirmediği kontrol edilir; bildirim yoksa işçiye ulaşma girişimi yapılır ve sonuç yazılır. Ardı ardına iki iş günü gelmeyen işçi için iki, bir ayda üç iş günü gelmeyen işçi için üç ayrı tutanak düzenlenmesi bu yüzden uygun olur.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin okunan bir kararında, işçinin devamsızlık saatlerinin toplanarak belli bir gün sayısına ulaşılmasının işverene haklı fesih imkânı vermediği, belirtilen iş günlerinde hiç çalışılmamış olması gerektiği ifade edilmiştir (E. 2017/27112, K. 2020/1614, T. 05.02.2020). Dolayısıyla "gün" tutanağıyla "saat" tutanağı aynı şey değildir. İşe birkaç saat geç gelme ayrı bir konudur; bunun için işçinin işe sık sık geç gelmesi yazısına bakılabilir.

İşçi raporlu, yıllık izinde veya işverence izinli sayıldığı bir günde işe gelmemişse tutanak düzenlemek de, o günü fesih sayısına katmak da hatalı olur. Mazeretli devamsızlığın hangi hâllerde haklı sayıldığı, mazeret izni ve süreklilik arz eden rapor durumlarıyla birlikte ilgili yazılarda ayrıca ele alınıyor (mazeret izni, sürekli rapor alan işçi).

Devamsızlık Tutanağı Örneği Nasıl Doldurulur?

Aşağıdaki metin, noktalı alanlar doldurularak kullanılabilecek genel bir kalıptır. Alanlar işyerine göre uyarlanır; olmayan bilgi uydurulmaz, "bilinmiyor" ya da "bildirim yok" şeklinde açıkça yazılır.

DEVAMSIZLIK TUTANAĞI

Tutanak tarihi ve saati ........ / ........ / ............ , saat ........ : ........

İşyeri unvanı ve adresi ................................................................

İşçinin adı soyadı ve sicil numarası ................................................ , ............

Görevi ve çalışma saati ................................ , ........ : ........ ile ........ : ........ arası

Yukarıda bilgileri yazılı işçi, ........ / ........ / ............ tarihinde mesai başlangıcı olan saat ........ : ........ itibarıyla işyerine gelmemiştir. Bu tarih için işyerine ulaşmış bir izin talebi, sağlık raporu veya mazeret bildirimi bulunmamaktadır. Saat ........ : ........ sularında işçiye ................................ (telefon / kısa mesaj / e-posta) yoluyla ulaşılmaya çalışılmış, sonuç ................................ olmuştur.

İşbu tutanak, olayı bizzat bilen aşağıdaki kişilerce aynı gün düzenlenmiş ve imza altına alınmıştır.

Düzenleyen ad soyad, unvan, imza ................................................

Tanık 1 ad soyad, görev, imza ................................................

Tanık 2 ad soyad, görev, imza ................................................

İşçinin imzası veya imzadan kaçındığı kaydı ................................................

Tablo, her alanın neden bulunduğunu özetliyor.

Alan	Nasıl doldurulur	Neden önemli
Tarih ve saat	Hem devamsızlık gününü hem tutanağın yazıldığı saati yazın	Tutanağın olay günü düzenlendiğini gösterir
İşçinin kimliği ve görevi	Ad soyad, sicil numarası, bölüm ve vardiya	Hangi işçiye ve hangi çalışma düzenine ait olduğunu belirler
Vardiya saati	Mesai başlangıç ve bitişini yazın	O gün çalışılması gerektiğini ortaya koyar
İzin, rapor, mazeret durumu	"Bildirim yok" ya da gelen bildirimi aynen yazın	Devamsızlığın izinsiz ve mazeretsiz olduğunu gösterir
Ulaşma girişimi	Aranan numara, saat ve sonucu yazın	İşçinin nerede olduğuna dair kaydı tamamlar
Tanıklar	Olayı gerçekten gören veya bilen kişileri yazın	İmzacılar dava sırasında dinlenebilir
İşçinin imzası	İmzalarsa imzası, kaçınırsa bu durum yazılır	İşçiye tutanağın içeriğini görme imkânı verildiğini gösterir

Devamsızlık Tutanağını Kaç Kişi İmzalar?

Kanunda tanık sayısı yoktur; "iki kişi", "üç kişi" gibi bir kural İş Kanunu'nda yer almaz. Uygulamada tutanağı düzenleyen amir veya insan kaynakları yetkilisi ile olayı bilen iki çalışanın imzası alışkanlık hâline gelmiştir. Bu bir yasal zorunluluk değil, ispatı güçlendirme tercihidir.

Asıl mesele imza sayısı değil, imzalayanların olaydan haberdar olmasıdır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, tutanak tanığının "tutanak bana hazır geldi, ben de imzaladım" diyerek devamsızlığı bilmediğini anlattığı bir dosyada bu beyanları devamsızlığı ispata yeterli görmemiş ve işverenin haklı fesihi kanıtlayamadığını kabul etmiştir (E. 2011/27691, K. 2013/23417, T. 23.09.2013). Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 2012 tarihli kararında ise tutanak altındaki iki imza sahibi, devamsızlığı bizzat görmediklerini ve tutanakları puantörlerin hazırladığını söylemişti; Daire, tutanağı düzenleyen kişinin de dinlenmesi gerektiği gerekçesiyle kararı bozdu (E. 2012/7984, K. 2012/27099, T. 03.12.2012).

Buna göre imza atan kişiler, tutanağı hazırlayan kişi ve olayı bilen kişiler aynı kişiler olmalı, tutanak başka biri tarafından hazırlanıp sonradan imzaya sunulmamalıdır.

İşçi Tutanağı İmzalamazsa Ne Olur?

İş Kanunu işçinin imzasını tutanak için bir şart olarak aramaz. İşçi tutanağı imzalamaktan kaçınırsa bu durum tutanağın altına yazılır, tanıklar imzalar ve işçiye nüshası verilmek istenir. İşçi işyerinde olmadığı için imza alınamıyorsa tutanak, o gün olayı bilen kişilerce yine imzalanır ve işçinin imzasının alınamadığı yazılır.

İmza alınamaması tutanağı kendiliğinden geçersiz kılmaz, ancak delilin değeri hâkimin takdirine kalır. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin okunan bir kararında, dinletilen tanıklar tutanak tanığı olmadıkları için tutanak içerikleri doğrulanamamıştı; buna rağmen işçinin her bir gün için verdiği yazılı savunmalara yargılamada imza ve yazı itirazı yapılmadığı için devamsızlığın sabit olduğu kabul edildi. Yine de Daire, işverenin aynı devamsızlıklar için önce bir gün yevmiye kesme yaptırımı uygulayıp sonra aynı eylemleri fesih sebebi yapmasını aynı eyleme birden fazla ceza verilmemesi ilkesine aykırı buldu ve kıdem ile ihbar tazminatı taleplerinin reddini hatalı görerek kararı bozdu (E. 2017/27112, K. 2020/1614, T. 05.02.2020). Yani işçiden savunma almak ispat için işe yarar, fakat aynı eylem için hem yaptırım uygulayıp hem fesih yoluna gitmek ayrı bir risk doğurur.

Mazeret Sorma Yazısı Zorunlu mu, Nasıl Yazılır?

İş Kanunu m.25/II-g fesihten önce ihtar çekilmesini şart koşmaz. İş Kanunu m.19'daki savunma alma zorunluluğu da işverenin 25. maddenin II numaralı bendine uygun fesih hakkını saklı tutar. Bu nedenle işçiye gönderilecek kısa bir yazı zorunlu değildir; ama işçinin cevabı veya cevap vermemesi dosyaya girer ve altı iş günlük sürenin hesabında somut bir tarih sağlar. Yazının işçinin sözleşmedeki adresine, kanıtlanabilir bir yolla (noter, iadeli taahhütlü posta veya yazılı kabul varsa KEP) gönderilmesi tercih edilir.

MAZERET BİLDİRME YAZISI

Gönderen işyeri unvanı ve adresi ................................................

İşçinin adı soyadı ve adresi ................................................

Konu İşe devamsızlığın nedeninin bildirilmesi

........ / ........ / ............ ve ........ / ........ / ............ tarihlerinde izin almadan ve işyerine herhangi bir bildirimde bulunmadan işe gelmediğiniz, bu günler için ayrı ayrı tutanak düzenlendiği tespit edilmiştir.

Bu günlere ilişkin bir sağlık raporunuz, izniniz veya başka bir haklı mazeretiniz varsa belgeleriyle birlikte bu yazının size ulaşmasından itibaren ........ gün içinde yazılı olarak bildirmeniz, mazeretiniz yoksa ........ / ........ / ............ tarihinde işbaşı yapmanız gerekmektedir. Aksi hâlde hakkınızda İş Kanunu m.25/II-g çerçevesinde işlem yapılabileceği bildirilir.

Tarih ........ / ........ / ............ , yetkili ad soyad ve imza ................................................

Yazıda tehditkâr ya da kesin fesih ifadesi kullanmak gerekmez. Cevap süresi makul tutulur ve fesih kararı, cevap geldikten veya süre dolduktan sonra gecikmeden verilir.

Altı İş Günü Süresi Tutanakla Nasıl İlişkilenir?

İş Kanunu m.26 uyarınca ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı hâllere dayanan fesih hakkı, işverenin olayı öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz. Tutanağın tarihi, işverenin devamsızlığı ne zaman öğrendiğini gösteren kayıtlardan biridir; bu yüzden "öğrenme" tarihi tutanakla örtüşmelidir. Devam eden bir devamsızlıkta sürenin hangi günden başladığı ayrı bir tartışma konusudur; bunun ayrıntısı devamsızlık nedeniyle fesih yazısındaki altı iş günü bölümünde yer alıyor.

Tutanağa Dayanan Fesihte İşçi Nasıl İtiraz Eder?

İşçi, tutanaktaki devamsızlık iddiasına birkaç yolla karşı çıkabilir. Birincisi mazerettir: sağlık raporu, hastane kaydı veya yakının ölümü gibi haklı bir sebep belgeyle gösterilir. İkincisi tutanağın gerçeğe uygunluğudur. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bir dosyada, işverenin "4 Ekim'de gelmedi" diyerek fesih bildirdiği işçinin devam çizelgesinde sonraki günlerde işe gelip çalıştığının görüldüğünü, 25/II-g ve h bentlerindeki devamsızlık şartının gerçekleşmediğini belirterek kararı bozdu (E. 2012/2848, K. 2014/7212, T. 05.03.2014). Üçüncüsü imza ve yazı itirazıdır; imzanın kendisine ait olmadığını iddia eden işçi bunu ilk derece yargılamasında ileri sürmelidir.

Fesih sonrası uyuşmazlık, işe iade istenip istenmediğine göre iki yoldan ilerler. İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışıyor, işçinin en az altı aylık kıdemi ve belirsiz süreli sözleşmesi varsa İş Kanunu m.18 ve m.20 uyarınca fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur; anlaşma olmazsa son tutanak tarihinden itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır. Ayrıntı için işe iade davasında arabuluculuk şartı yazısına bakılabilir. Haklı neden iddiası kabul edilmezse kıdem ve ihbar tazminatı gündeme gelir; bu hakların toplu özeti işten çıkarılan işçinin hakları sayfasında. Sözleşmenin işveren tarafından 25. madde dışında feshedilmesi hâlinde ise geçerli nedenle fesih kuralları devreye girer.

Sonradan Toplu Düzenlenen Tutanağın Değeri Nedir?

Devamsızlık günlerinde tutanak düzenlenmemiş, birkaç gün veya hafta sonra tek belgeyle hepsi yazılmışsa bu belgenin değeri hakkında kesin bir sonuç söylemek doğru olmaz. Okunan Yargıtay kararlarında "sonradan toplu düzenlenen tutanak geçersizdir" ya da "geçerlidir" yönünde açık bir hüküm bulunmadı; bu nedenle bu konuda temkinli olmak gerekir. Tutanağın sonradan hazırlanması, dosyada tanıkların olayı bilmediği veya imzaların sonradan atıldığı izlenimini doğurabilir ve 9. ile 22. Hukuk Daireleri'nin yukarıda anılan kararlarındaki gibi tanıkların beyanları belirleyici olur.

Sonradan düzenlenmiş bir tutanak varsa aşağıdaki hususlar kayıtla desteklenmelidir.

• Devamsızlığı gösteren puantaj, kart okuyucu veya vardiya listesi.
• İşçiye ulaşma girişimini gösteren telefon ve mesaj kayıtları.
• SGK bildirimi ve bordroya yansıyan eksik gün bilgisi.
• Tutanağı düzenleyen ve imzalayan kişilerin olayı nasıl öğrendiğini anlatabilecek durumda olması.

İşçi cephesinde ise tutanağın tarihi, düzenleyeni ve tanıkları ile işçinin o gün gerçekten işyerine gelip gelmediğini gösteren kayıtlar karşılaştırılır. Fesih kodu ve işsizlik ödeneği gibi sonuçlar için işten çıkış kodları sayfası incelenebilir. Tutanak ile fesih bildirimi arasındaki tutarsızlık, feshin gerçek sebebinin başka olduğu savunmasına dayanak yapılabilir.

Tutanak Hazırlarken Kontrol Listesi

Soru	Evet ise
Her devamsızlık günü için ayrı tutanak var mı?	Gün sayısı eşikle karşılaştırılabilir
Tutanak olay günü mü yazıldı?	Sonradan hazırlandığı itirazına kapı kapanır
İmzalayanlar olayı biliyor mu?	Tanık olarak dinlendiklerinde beyanları tutanakla örtüşür
İşçi izin, rapor veya mazeret bildirdi mi?	Bildirim varsa o gün devamsızlık sayılmaz
Aynı olay için ayrıca ücret kesme veya disiplin yaptırımı uygulandı mı?	Fesih sebebiyle çakışma riski doğabilir
Fesih bildirimi yazılı ve sebebi açık mı?	İş Kanunu m.19 şartı sağlanır

Devamsızlık Tutanağı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Devamsızlık tutanağı kaç gün sonra tutulur?

Kanunda bu konuda bir süre yoktur. Delil değerini korumak için işçinin işe gelmediği gün düzenlenmesi uygundur. Altı iş günlük fesih süresi ise ayrıca İş Kanunu m.26 uyarınca işler.

Devamsızlık tutanağını kaç kişi imzalar?

İş Kanunu'nda tanık veya imza sayısı belirlenmemiştir. Uygulamada tutanağı düzenleyen amirle olayı bilen iki çalışanın imzası tercih edilir. Önemli olan imza atanların devamsızlığı bizzat bilmesidir.

İşçi devamsızlık tutanağını imzalamak zorunda mı?

Kanun işçiye imza yükümlülüğü getirmez. İşçi imzadan kaçınırsa bu durum tutanağa yazılır ve tanıklar imzalar. İmzasızlık tutanağı otomatik geçersiz kılmaz, delilin değeri mahkemenin takdirindedir.

Devamsızlık tutanağından önce ihtarname çekmek şart mı?

Hayır. İş Kanunu m.25/II-g fesihten önce ihtar şartı aramaz ve m.19'daki savunma alma kuralı, m.25/II'ye uygun fesih hakkını saklı tutar. Mazeret sorma yazısı ispat ve süre hesabı açısından faydalıdır.

Tutanak tutulmazsa işçi devamsızlıktan çıkarılamaz mı?

Tutanak zorunlu değildir; devamsızlık puantaj, SGK kaydı, bordro ve tanık beyanıyla da kanıtlanabilir. Ancak tutanak yoksa ispat yükünü taşıyan işverenin diğer delillerle devamsızlığı göstermesi gerekir.

Devamsızlık tutanağı tutulan işçi işe iade davası açabilir mi?

Evet. Şartları taşıyan işçi fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır; anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılabilir.