Mazeret İzni Nedir, Kaç Gün? İşçi ve Memur İçin Tüm Hâller

Mazeret izni, çalışana evlenme, yakın ölümü veya eşin doğumu gibi kanunda sayılan olaylarda verilen ve yıllık izinden düşülmeyen izindir. İşçiye İş Kanunu ek 2. madde uyarınca kendisinin evlenmesi, evlat edinmesi ya da anne, baba, eş, kardeş veya çocuğunun ölümünde üç gün, eşinin doğum yapmasında 1 Mayıs 2026'dan beri on gün ücretli izin verilir. Devlet memuruna 657 sayılı Kanun'un 104. maddesiyle evlenme ve ölümde yedi gün, eşin doğumunda on gün babalık izni tanınır; amir ayrıca yılda on güne kadar takdirî mazeret izni verebilir. Bu yüzden mazeret izninin kaç gün olduğu statüye ve olaya göre değişir.

Aşağıda işçi ile memurun haklarını yan yana gösteren bir tablo, her iznin şartları, doğum sonrası haklar, ücret ve yıllık izin ilişkisi, belge ve dilekçe, işverenin izni vermemesinin sonuçları ve toplu iş sözleşmesiyle tanınan ek izinler yer alıyor. Kanun maddeleri Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki güncel metinlerden ve 1 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7578 sayılı Kanun'dan okunarak aktarıldı (26 Ekim 2026). Yakın ölümündeki iznin kapsamı, kayın hısımları ve hafta sonu hesabı ayrıca ölüm izni kaç gün yazısında ayrıntılı olarak anlatılıyor.

Mazeret İzni Nedir, Hangi Kanunlarda Düzenlenir?

Mazeret izni hizmet süresiyle değil, çalışanın özel hayatındaki belirli bir olayla doğar. Bu yönüyle dinlenme amaçlı yıllık izinden ayrılır ve kıdem şartına bağlı değildir.

Türk hukukunda üç ayrı düzenleme vardır:

• İşçiler için 4857 sayılı İş Kanunu'nun "Mazeret izni" başlıklı ek 2. maddesi. Madde 2015'te 6645 sayılı Kanunla eklendi; eşin doğumundaki süre 7578 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle beş günden on güne çıkarıldı.
• Devlet memurları için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun yine "Mazeret izni" başlıklı 104. maddesi.
• 4/B sözleşmeli personel için Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 9. maddesi. Süreler büyük ölçüde memurla aynıdır.

İşçi ve memur düzenlemeleri arasındaki temel fark, kapsam ve takdir yetkisidir. İş Kanunu ek 2. madde yalnız sayılan olaylarda izin verir ve kanunda sayılmayan bir mazeret için işçiye genel bir izin hakkı tanımaz. 657 sayılı Kanun ise sayılan olayların yanında, (C) fıkrasıyla amire başka mazeretler için de izin verme yetkisi tanır. Kanunlardaki süreler asgaridir; iş sözleşmesi, işyeri yönetmeliği veya toplu iş sözleşmesi daha uzun süre ve daha fazla olay öngörebilir.

İşçi ve Memur Mazeret İzni Kaç Gün?

Aşağıdaki tablo, aynı olay için işçiye ve devlet memuruna tanınan süreyi yan yana gösterir. İşçi sütunu 4857 sayılı İş Kanunu'na, memur sütunu 657 sayılı Kanun'a dayanır.

Olay	İşçi (4857 sayılı Kanun)	Memur (657 sayılı Kanun)
Kendisinin evlenmesi	3 gün ücretli (ek m.2)	7 gün (m.104/B)
Çocuğunun evlenmesi	Kanunda yok	7 gün (m.104/B)
Evlat edinme	3 gün ücretli (ek m.2); üç yaşından küçük çocukta ayrıca 8 hafta (m.74)	Üç yaşından küçük çocukta 8 hafta (m.104/A)
Eşin doğum yapması	10 gün ücretli (ek m.2; 1 Mayıs 2026'dan önce 5 gün)	10 gün babalık izni (m.104/B)
Anne, baba, eş, kardeş veya çocuğun ölümü	3 gün ücretli (ek m.2)	7 gün (m.104/B)
Eşin anne, baba veya kardeşinin ölümü	Kanunda yok	7 gün (m.104/B)
En az yüzde 70 engelli veya süreğen hastalığı olan çocuk	Yılda 10 güne kadar ücretli, raporla, ebeveynden biri (ek m.2)	Yılda 10 güne kadar, raporla, ebeveynden biri (m.104/E)
Koruyucu aile olma	10 gün ücretsiz (m.74)	10 gün (m.104/A)
Çocuğu emzirme	Bir yaşından küçük çocuk için günde 1,5 saat (m.74)	İlk altı ay günde 3 saat, ikinci altı ay günde 1,5 saat (m.104/D)
Kanunda sayılmayan diğer mazeretler	İşverenin takdiri, iş sözleşmesi veya TİS	Amirin takdiriyle yılda 10 gün; zaruret hâlinde 10 gün daha, yıllık izinden düşülür (m.104/C)

4/B sözleşmeli personelde eşin doğumunda on gün; kendisinin veya çocuğunun evlenmesinde ve eşinin, çocuğunun, kendisinin veya eşinin ana, baba ve kardeşinin ölümünde her olay için yedi gün ücretli mazeret izni verilir (Esaslar m.9). Engelli çocuk izni, süt izni ve evlat edinme izni de memurla aynıdır. Yıllık izin hakkı bulunmayan sözleşmeli personele, sayılan hâller dışındaki mazeretleri için bir sözleşme döneminde toplam on günü geçmemek üzere ücretli mazeret izni verilebilir.

İşçiye Hangi Hâllerde Mazeret İzni Verilir?

İş Kanunu ek 2. maddesi iki fıkradan oluşur. Birinci fıkra olaya bağlı izinleri, ikinci fıkra engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi için verilen izni düzenler. Maddenin dili emredicidir; kanun izin "verilir" der. Sayılan olay gerçekleştiğinde izin işverenin onayına bağlı değildir, işveren yalnız olayın gerçekleştiğini gösteren belgeyi isteyebilir.

Evlilik izni kaç gün?

İşçinin kendisinin evlenmesi hâlinde üç gün ücretli izin verilir. Kanun yalnız işçinin kendi evliliğini sayar; çocuğun veya kardeşin evlenmesi işçi için izin hakkı doğurmaz. Kanunda evlilik izninin nikâhtan kaç gün içinde kullanılacağına dair bir süre yoktur; iznin amacı gereği olaya bağlı olarak, nikâh tarihine yakın kullanılması beklenir. Nikâh ve düğün tarihleri farklıysa iznin hangi günlere denk getirileceğinin işverenle yazılı olarak belirlenmesi sonradan çıkabilecek tartışmayı önler. Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması ise ayrı bir haktır ve kıdem tazminatı doğurur.

Babalık izni kaç gün oldu?

Eşi doğum yapan işçiye on gün ücretli izin verilir. Bu süre 2015'ten beri beş gündü; 22 Nisan 2026 tarihli 7578 sayılı Kanun'un 16. maddesi ek 2. maddedeki "beş" ibaresini "on" olarak değiştirdi. Kanun 1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve bu hüküm yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Kanunun geçici 1. maddesindeki geçiş hükmü yalnız analık izni içindir; babalık izni için ayrı bir geçiş hükmü öngörülmemiştir.

Babalık izninin ücretini işveren öder. 5510 sayılı Kanun'un 18. maddesindeki geçici iş göremezlik ödeneği iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve kadın sigortalının analığı için öngörülmüştür; babalık iznini kapsamaz. Devlet memurunda babalık izni değişiklikten önce de on gündü; 7578 sayılı Kanun bu yönüyle işçiyi memurla eşitledi.

Evlat edinme izni

Evlat edinen işçiye üç gün ücretli izin verilir. Evlat edinilen çocuk üç yaşını doldurmamışsa İş Kanunu'nun 74. maddesi ayrıca, eşlerden birine veya tek başına evlat edinene çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta analık hâli izni tanır. Bir veya daha fazla çocuğa koruyucu aile olan işçiye de 7578 sayılı Kanunla eklenen hükümle, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine on gün izin verilir; bu izin kanunda açıkça ücretsiz olarak düzenlenmiştir.

Engelli veya süreğen hastalığı olan çocuk için on gün

En az yüzde yetmiş oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisinde işçiye bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde on güne kadar ücretli izin verilir. Üç şart aranır: çocuğun engel oranı veya süreğen hastalığı belgelenmiş olmalı, izin hastalık raporuna dayanmalı ve izni çalışan ebeveynlerden yalnız biri kullanmalıdır. Anne ve babanın ikisi de çalışıyorsa on günlük hak aralarında bölüşülmez; yalnız biri kullanır.

Ölüm izni

Ana, baba, eş, kardeş veya çocuğun ölümünde işçiye üç gün ücretli izin verilir; kayınvalide, kayınpeder, dede ve nine işçi için kanunda sayılmamıştır. Yakınlara göre ayrıntılı tablo ölüm izni yazısındadır.

Doğum Sonrası İşçinin Hakları Nelerdir?

Doğum yapan kadın işçinin izni ek 2. maddede değil, İş Kanunu'nun "Analık halinde çalışma ve süt izni" başlıklı 74. maddesinde düzenlenir. 7578 sayılı Kanun bu maddede de önemli değişiklik yaptı. Haklar özetle şunlardır:

• Analık izni. Doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört hafta çalıştırılmamak esastır. Çoğul gebelikte doğum öncesine iki hafta eklenir. Doktor onayıyla işçi doğumdan önceki iki haftaya kadar çalışabilir; çalıştığı süreler doğum sonrasına eklenir. 1 Mayıs 2026'dan önce doğum sonrası süre sekiz, toplam süre on altı haftaydı.
• Analık ödeneği. Bu sürede işveren ücret ödemez; doğumdan önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş sigortalı kadına SGK geçici iş göremezlik ödeneği öder (5510 m.18/1-c). Ödeneğin nasıl hesaplandığı rapor parası hesaplama sayfasında anlatılıyor.
• Yarım çalışma. Doğum sonrası analık izni bittikten sonra, çocuğun bakımı için istek hâlinde birinci doğumda altmış, ikinci doğumda yüz yirmi, sonraki doğumlarda yüz seksen gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir. Çoğul doğumda otuzar gün eklenir; çocuk engelli doğmuşsa süre üç yüz altmış gündür. Bu dönemde süt izni hükümleri uygulanmaz.
• Altı aya kadar ücretsiz izin. Kadın işçi isterse yirmi dört haftalık sürenin, çoğul gebelikte yirmi altı haftalık sürenin bitiminden sonra altı aya kadar ücretsiz izin alabilir. Bu süre yıllık izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.
• Süt izni. Bir yaşından küçük çocuğunu emziren kadın işçiye günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Saatleri ve kaça bölüneceğini işçi belirler; süre günlük çalışma süresinden sayılır.
• Periyodik kontrol izni. Hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilir.

Yarım çalışma izninin bitiminden sonra da ebeveynlerden biri, çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi izleyen ay başına kadar kısmi süreli çalışma talep edebilir (İş K. m.13/5). Bu talep işveren tarafından karşılanır ve geçerli fesih nedeni sayılmaz. Talep en az bir ay önce yazılı bildirilir.

Memura Hangi Mazeret İzinleri Verilir?

657 sayılı Kanun'un 104. maddesi, memurun mazeret izinlerini fıkra fıkra sayar. 104/G fıkrasına göre yıllık izin ve mazeret izinleri sırasında fiilî çalışmaya bağlı ödemeler hariç malî haklara ve sosyal yardımlara dokunulmaz; memurun aylığı bu izinlerde kesilmez.

• (A) Analık izni. Kadın memura doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört hafta analık izni verilir; çoğul gebelikte doğum öncesine iki hafta eklenir. Tabip raporuyla sağlığı uygun olan memur isterse doğumdan önceki iki haftaya kadar çalışabilir. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen memura sekiz hafta, koruyucu aile olan memura on gün izin verilir. Süreler 7578 sayılı Kanunla 1 Mayıs 2026'da değişti.
• (B) Babalık, evlenme ve ölüm izni. Eşi doğum yapan memura isteği üzerine on gün babalık izni; kendisinin veya çocuğunun evlenmesi ya da eşinin, çocuğunun, kendisinin veya eşinin ana, baba ve kardeşinin ölümünde isteği üzerine yedi gün izin verilir.
• (C) Takdirî mazeret izni. Bu hâller dışında merkezde atamaya yetkili amir, ilde vali, ilçede kaymakam ve yurt dışında diplomatik misyon şefi, birim amirinin muvafakatiyle bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde on gün mazeret izni verebilir. Zaruret hâlinde aynı usulle on gün daha verilebilir; bu ikinci izin yıllık izinden düşülür ve öğretmenlere uygulanmaz.
• (D) Süt izni. Kadın memura doğum sonrası analık izninin bitiminden itibaren ilk altı ayda günde üç saat, ikinci altı ayda günde bir buçuk saat süt izni verilir; saatleri memur seçer.
• (E) Engelli veya süreğen hastalığı olan çocuk. En az yüzde yetmiş engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun hastalanması hâlinde, raporla ve ana babadan yalnız birinin kullanması şartıyla yılda on güne kadar izin verilir. Çocuk evliyse eşinin de en az yüzde yetmiş engelli olması aranır.
• (F) Doğum sonrası yarım çalışma. Analık izni bitiminde kadın memur isterse, süt izni verilmeksizin birinci doğumda iki, ikinci doğumda dört, sonraki doğumlarda altı ay günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilir. Çoğul doğumda birer ay eklenir; çocuk engelliyse süre on iki aydır.

Bunlara ek olarak, doğum yapan memur ile babalık izni biten memur çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi izleyen ay başına kadar yarım zamanlı çalışma talep edebilir; bu durumda malî hakların yarısı ödenir (657 ek m.43). Doğum veya eşin doğumu nedeniyle yirmi dört aya kadar aylıksız izin de istenebilir (m.108/B). Ağır hasta yakına refakat için üç aya kadar verilen refakat izni ise 105. maddededir.

Öğretmenler yaz ve dinlenme tatillerinde izinli sayıldığından ayrıca yıllık izin almaz, ancak 104. maddedeki mazeret izinlerini kullanır (m.103); yalnız (C) fıkrasındaki ikinci on günlük zaruret izni öğretmene verilmez.

Mazeret İzni Ücretli mi, Maaştan Kesilir mi?

İş Kanunu ek 2. maddesindeki izinlerin tamamı ücretlidir: evlenme, evlat edinme, ölüm, eşin doğumu ve engelli çocuğun tedavisi için kullanılan günlerde işçi ücretini tam alır. Aynı kanunun 46. maddesi, ek 2. maddedeki izin sürelerini hafta tatili ücretine hak kazanma hesabında çalışılmış gün sayar; mazeret izni kullanan işçinin hafta tatili ücreti de bu nedenle kesilmez.

Ücretsiz olan izinler ayrıca belirtilmiştir: doğum sonrası yarım çalışma izni, analık izninden sonraki altı aya kadar ücretsiz izin ve koruyucu aile iznindeki on gün. Analık izni sürecinde de işveren ücret ödemez, ancak bu dönem için SGK ödenek verir. Kanunda sayılmayan bir mazeret için işverenin verdiği iznin ücretli olup olmadığı sözleşmeye veya işyeri düzenlemesine göre belirlenir; düzenleme yoksa izin verilirken açıkça kararlaştırılmalıdır.

Memurda 104. maddedeki izinlerde aylık ve sosyal yardımlar ödenmeye devam eder; yalnız nöbet ve fazla çalışma gibi fiilî çalışmaya bağlı ödemeler yapılmaz (m.104/G). 4/B sözleşmeli personelde Esaslar m.9 izinleri açıkça "ücretli mazeret izni" olarak düzenler.

Mazeret İzni Yıllık İzinden Düşülür mü?

İşçi için düşülmez. İş Kanunu'nun 56. maddesinin dördüncü fıkrası, işveren tarafından yıl içinde verilen diğer ücretli ve ücretsiz izinlerin ve dinlenme ve hastalık izinlerinin yıllık izne mahsup edilemeyeceğini söyler. 55. madde de ek 2. maddedeki izin sürelerini ve işveren tarafından verilen diğer izinleri yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayar. Yani mazeret izni hem yıllık izinden düşülemez hem de yıllık izne hak kazanmak için gereken bir yıllık sürenin hesabında çalışılmış gün olarak kalır.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bu kuralı yıllık izin ücreti davasında açıkça uygulamıştır. Karara göre "İşçiye çeşitli sebeplerle mazeret izni adı altında verilen izinlerin yıllık izinden mahsup edilmesi mümkün değildir"; Daire aynı kararda devamsızlık tutanaklarındaki günlerin yıllık izinden düşülmesini de kanuna aykırı bulmuştur (9. HD, E. 2019/1172, K. 2019/4261, T. 20.02.2019). Kullanılmayan izinlerin ücretinin nasıl hesaplandığı yıllık izin ücreti yazısında anlatılıyor.

Memurda kural ayrımlıdır. 104. maddenin (A), (B), (D) ve (E) fıkralarındaki izinler yıllık izinden düşülmez. (C) fıkrasındaki takdirî iznin ilk on günü de düşülmez; zaruret hâlinde verilen ikinci on gün ise kanun gereği yıllık izinden düşülür.

Mazeret İzni Nasıl Alınır, Hangi Belgeler İstenir?

Kanunda sayılan olaylarda izin işverenin onayına bağlı olmasa da işçinin olayı ve izne çıkacağı tarihi işverene bildirmesi gerekir. Kanun belirli bir biçim öngörmez; ancak yazılı bildirim, sonradan devamsızlık iddiasıyla karşılaşılmaması için en güvenli yoldur. Ani olaylarda ilk fırsatta telefon, mesaj veya e-postayla haber verilir, belge işe dönüşte teslim edilir.

Olaya göre istenebilecek başlıca belgeler şunlardır:

• Evlilikte evlenme cüzdanı örneği veya e-Devlet üzerinden alınan nüfus kayıt örneği.
• Eşin doğumunda doğum raporu veya çocuğun nüfus kaydı.
• Ölümde ölüm belgesi ve yakınlık derecesini gösteren nüfus kayıt örneği.
• Evlat edinmede mahkeme kararı veya çocuğun teslimine ilişkin tutanak.
• Engelli veya süreğen hastalığı olan çocuk için engel oranını gösteren sağlık kurulu raporu ve tedaviye ilişkin hastalık raporu.

Kanun izni "gün" olarak ifade eder ve iş günü ile takvim günü ayrımı yapmaz. Yıllık izindeki tatil günlerini süreye katmama kuralı (m.56) mazeret izni için öngörülmediğinden uygulamada süre takvim günüyle hesaplanır; toplu iş sözleşmesi veya işyeri yönetmeliği izni iş günü olarak tanımlamışsa o hüküm uygulanır.

Yazılı başvuru için aşağıdaki kalıp kullanılabilir; köşeli parantezli alanlar doldurulur:

[İşyeri unvanı] İnsan Kaynakları Birimine

[Görev] olarak çalışmaktayım. [GG.AA.YYYY] tarihinde [evlenmem / eşimin doğum yapması / … vefatı] nedeniyle 4857 sayılı İş Kanunu ek 2. maddesi uyarınca [GG.AA.YYYY] ile [GG.AA.YYYY] tarihleri arasında [süre] gün ücretli mazeret izni kullanacağımı bildirir, gereğini arz ederim. Olayı gösteren belge ektedir.

[Ad Soyad] · [Tarih] · [İmza]

Memur ise dilekçesini birim amirine verir. (B) fıkrasındaki izinler "isteği üzerine" verildiğinden memurun talebi gerekir, ancak olay belgelendiğinde amirin izni reddetme yetkisi yoktur. (C) fıkrasındaki takdirî izinde ise mazeretin niteliği ve birim amirinin muvafakati belirleyicidir.

İşveren Mazeret İznini Vermezse Ne Olur?

Kanundan doğan mazeret iznini kullandırmamak veya izin günlerinin ücretini kesmek kanuna aykırıdır. Sonuç iki açıdan değerlendirilir.

İşçi izni kullandıysa. İşverenin devamsızlık gerekçesiyle fesih yapabilmesi için İş Kanunu'nun 25/II-g bendi, işçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın işe gelmemesini arar. Kanunda sayılan bir olay nedeniyle kanuni süre kadar işe gelmeyen işçinin haklı sebebi vardır; bu günler devamsızlık sayılmaz. Mazeretin varlığını ispat yükü işçidedir, bu yüzden belge ve bildirim kaydı saklanmalıdır. Eşiklerin nasıl hesaplandığı devamsızlık nedeniyle fesih yazısında ayrıntılı olarak anlatılıyor.

İşveren izni reddettiyse veya ücreti kestiyse. İzin günlerinin ücretinin kesilmesi, ücretin kanun hükümlerine uygun hesaplanmaması ve ödenmemesi anlamına gelir; bu durum İş Kanunu m.24/II-e uyarınca işçiye haklı nedenle fesih hakkı verebilir. Kanuni iznin hiç kullandırılmaması ise aynı bendin (f) alt bendindeki "çalışma şartları uygulanmazsa" hâli kapsamında değerlendirilebilir. Haklı nedenle fesheden ve en az bir yıl kıdemi olan işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Ahlak ve iyiniyet kurallarına dayanan bu fesih hakkı, öğrenmeden itibaren altı iş günü içinde kullanılmalıdır (m.26). Feshin şartları ve ihtarname örneği işçinin haklı nedenle feshi yazısında yer alıyor.

İşçi fesih yoluna gitmeden de kesilen ücretini isteyebilir. Ücret alacağına ilişkin davada arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 sayılı Kanun m.3). Analık sürelerinde gebe veya doğum yapmış kadını çalıştıran ya da 74. maddedeki ücretsiz izni vermeyen işverene ayrıca İş Kanunu m.104 uyarınca idari para cezası uygulanır.

Memur için (B) fıkrasındaki izinler bağlı yetkidir; amirin kanuni şartları oluşmuş izni reddetmesi idari işlem niteliğindedir ve idari yargıda dava konusu yapılabilir. (C) fıkrasındaki izin ise takdire bağlı olduğundan, reddin denetimi takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanılıp kullanılmadığıyla sınırlıdır.

Toplu İş Sözleşmesiyle Ek Mazeret İzni Verilebilir mi?

Verilebilir. İş Kanunu'ndaki süreler işçi için asgari güvencedir; toplu iş sözleşmesi, bireysel iş sözleşmesi veya işyeri yönetmeliği işçi lehine daha uzun süre ya da kanunda sayılmayan olaylar için izin öngörebilir. Uygulamada özellikle kamu işyerlerindeki toplu iş sözleşmelerinde kayın hısımlarının ölümü veya çocuğun evlenmesi gibi hâller için ek izinler görülür; süre ve ücret yalnız ilgili sözleşmenin metninden öğrenilebilir.

Sözleşmeyle tanınan ek izinler de İş Kanunu'nun 55. maddesi uyarınca yıllık izin hesabında çalışılmış sayılır ve 56. madde gereği yıllık izinden düşülemez. Buna karşılık sözleşme kanuni sürenin altına inemez; ek 2. maddedeki üç veya on günü kısaltan ya da ücretsiz sayan bir hüküm uygulanmaz ve yerine kanuni süre geçerli olur. İşçi hakları ile sözleşmenin işçi lehine ekleyebileceği hususların genel çerçevesi 4/A çalışan hakları yazısında anlatılıyor.

Mazeret İzni Hakkında Sık Sorulan Sorular

Özel sektörde mazeret izni kaç gün?

İşçi kendisi evlendiğinde, evlat edindiğinde veya anne, baba, eş, kardeş ya da çocuğu öldüğünde üç gün; eşi doğum yaptığında on gün ücretli izin alır. En az yüzde yetmiş engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi için yılda on güne kadar izin vardır. Dayanak İş Kanunu ek 2. maddesidir.

Memur mazeret izni kaç gün?

Memura evlenme ve ölümde yedi gün, eşinin doğumunda on gün babalık izni verilir. Bu hâller dışındaki mazeretler için amir yılda on gün izin verebilir; zaruret hâlinde verilen ikinci on gün yıllık izinden düşülür ve öğretmenlere uygulanmaz (657 sayılı Kanun m.104).

Babalık izni 10 gün ne zaman oldu?

Devlet memurunda babalık izni zaten on gündü. İşçide süre 7578 sayılı Kanunla beş günden on güne çıkarıldı; Kanun 1 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. Babalık izninin ücretini işveren öder.

Mazeret izni yıllık izinden düşer mi?

İşçide düşmez; İş Kanunu m.56 işverenin verdiği diğer ücretli ve ücretsiz izinlerin yıllık izne mahsup edilemeyeceğini söyler. Memurda da kural olarak düşmez; yalnız 104/C fıkrasında zaruret hâlinde verilen ikinci on günlük izin yıllık izinden düşülür.

Mazeret izninde maaş kesilir mi?

Kanunda sayılan mazeret izinlerinde işçinin ücreti kesilmez; ek 2. maddedeki izinler ücretlidir. Memurda da aylık ve sosyal yardımlar ödenir, yalnız fiilî çalışmaya bağlı ödemeler yapılmaz. Kanunda ücretsiz olarak düzenlenen izinler ise yarım çalışma izni, doğum sonrası altı aya kadar ücretsiz izin ve işçinin koruyucu aile iznidir.

Kanunda sayılmayan bir mazeret için izin alınabilir mi?

İşçi için kanunda genel bir hak yoktur; izin işverenin takdirine, iş sözleşmesine veya toplu iş sözleşmesine bağlıdır. İzin verilmeden işe gelmemek devamsızlık sonucunu doğurabileceğinden talebin yazılı yapılması ve cevabın beklenmesi gerekir. Memurda amir 104/C fıkrası uyarınca yılda on gün takdirî izin verebilir.

Mazeret izni hafta sonuna denk gelirse uzar mı?

Kanun izni gün olarak belirler ve yıllık izindeki tatil günlerini süreye katmama kuralı mazeret izni için öngörülmemiştir. Bu nedenle uygulamada süre takvim günüyle hesaplanır ve hafta sonu izin süresinin içinde kalır. Toplu iş sözleşmesi izni iş günü olarak tanımlamışsa tatil günleri sayılmaz.

Evlilik izni nikâhtan kaç gün sonra kullanılmalı?

Kanunda belirli bir süre yoktur. İzin olaya bağlı olduğu için nikâh tarihine yakın kullanılması beklenir; nikâh ile düğün farklı tarihlerdeyse iznin hangi günlerde kullanılacağının işverenle yazılı olarak belirlenmesi tartışmayı önler.