Daimi Arama Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği ve Süre

Daimi arama kararı, failin bulunamadığı soruşturmada dosyanın kapatılmayıp zamanaşımına kadar araştırmanın sürdürülmesi uygulamasına verilen addır. Ceza Muhakemesi Kanunu bu işlemi ve ona karşı ayrı bir itiraz yolunu düzenlemez; kanundan doğan bir itiraz süresi de yoktur. Zarar gören kişi, Cumhuriyet başsavcılığına dilekçe vererek kamera kaydı, tanık ve plaka gibi delillerin toplanmasını ve soruşturmanın sürdürülmesini isteyebilir. Soruşturma kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla kapanırsa tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. Kaçan araçta bedensel zararlar için Güvence Hesabına ayrıca başvurulur; tazminat süreleri ceza sürecinden bağımsız işler.

Daimi Arama Kararı Nedir, Dayanağı Nerede?

Ceza Muhakemesi Kanununda "daimi arama" ifadesi geçmez. Kanun, Cumhuriyet savcısının suçu öğrenir öğrenmez işin gerçeğini araştırmaya başlamasını (m.160/1), şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplamasını (m.160/2) ve adli kolluk aracılığıyla her türlü araştırmayı yapabilmesini (m.161/1) düzenler. Daimi arama, bu görevin fail bulunamadığında uygulamada aldığı biçimdir. Savcı dosyayı kapatmaz, kolluktan belirli aralıklarla bilgi ister.

Konuya ayrılmış bir akademik çalışmada (Kamuran Kaya, "Soruşturma Yöntemi Olarak Daimi Arama Kararları ve Hukuki Niteliği") kavramın pozitif mevzuatta yer almadığı, uygulamanın Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü genelgelerine ve teftiş önerilerine dayandığı belirtilir. Aynı çalışmada aktarılan işleyişe göre suç tarihinden itibaren en az bir yıl soruşturma yapılıp fail bulunamamışsa evrak için daimi arama bilgi formu düzenlenir. Kolluktan zamanaşımı sonuna kadar araştırma yapması istenir; ağır cezalık suçlarda en az üç ayda bir, diğerlerinde altı ayda bir bilgi talep edilir.

Bu işleyiş genelge metninden değil çalışmadan aktarıldığı için bölgeye ve döneme göre farklılık gösterebilir. Dosyanızda hangi tarihte ve hangi gerekçeyle daimi arama işlemi yapıldığını dosya örneğinden öğrenmek gerekir.

Daimi Arama Kararına İtiraz Edilebilir mi, İtiraz Süresi Kaç Gün?

Kanun metninde daimi arama işlemine karşı bir itiraz mercii veya süresi gösterilmemiştir; bu nedenle dilekçede kesin bir itiraz süresinden söz edilmemelidir. Yukarıdaki çalışmada da kararın somut bir kişiye yönelmediği, itiraza konu edilebilecek bir muhatabı bulunmadığı ifade edilir. Pratikte kullanılacak araç, soruşturma makamına verilen delil toplama dilekçesidir. Mağdur ve şikâyetçi, soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteyebilir (CMK m.234/1-a-1); soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla Cumhuriyet savcısından belge örneği de isteyebilir (m.234/1-a-2).

İtiraz süresi ancak soruşturma kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla sonuçlanırsa gündeme gelir. Savcı yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâlinde bu kararı verir (m.172/1). Karar suçtan zarar görene bildirilir ve kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

Durum	Başvuru yolu	Süre
Dosya daimi aramada, araştırma ilerlemiyor	Başsavcılığa delil toplama dilekçesi (CMK m.160, m.161, m.234/1-a-1)	Kanunda süre gösterilmemiştir; zamanaşımı dolmadan verilmelidir
Dosya içeriğini öğrenmek	Belge örneği talebi (m.234/1-a-2), vekil aracılığıyla inceleme (m.234/1-a-4)	Süre gösterilmemiştir
Savcı kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi	Sulh ceza hâkimliğine itiraz (m.173/1)	Tebliğden itibaren iki hafta

Kararın tebliğinden sonra itiraz yazılacaksa dilekçede kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilmelidir (m.173/2). Ayrıntılı örnek için KYOK itiraz dilekçesi sayfasına bakılabilir. Yukarıdaki çalışmada ayrıca failin kimliği tespit edilemediğinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar yerine soruşturmanın dava zamanaşımına kadar sürdürülmesi gerektiğini belirten Yargıtay örneklerinin bulunduğu aktarılır. İtirazda bu gerekçe kullanılacaksa ilgili kararın künyesi ve metni ayrıca kontrol edilmelidir.

Dilekçeyi Kim, Nereye Verir?

Dilekçeyi mağdur veya suçtan zarar gören kişi, varsa vekili aracılığıyla verir. Şikâyet ve ihbar Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir (CMK m.158/1); delil toplama talebi ise dosyanın bulunduğu başsavcılığa, soruşturma numarası yazılarak sunulur. Numara bilinmiyorsa kaza tarihi, yeri, kazayı tespit eden birim ve varsa tutanak tarihi belirtilir. Henüz şikâyet verilmemişse önce trafik kazası suç duyurusu dilekçesi hazırlanmalıdır; taksirle yaralamada şikâyet süresi de aynı sayfada anlatılır. Şikâyetçi olmanın sonuçları için trafik kazasında şikâyetçi olmak yazısına bakılabilir.

Failin Bulunamadığı Kazada Hangi Deliller İstenmeli?

Cumhuriyet savcısı bütün kamu görevlilerinden her türlü bilgiyi isteyebilir (CMK m.161/1). Dilekçedeki talepler bu yetkiye dayandırılır ve somut yazılır. Genel bir "gerekli araştırma yapılsın" ifadesi dosyada işlem doğurmaz.

• Kamera kayıtları: olay yeri, kaçış güzergâhı, çevredeki işletme, site, belediye ve trafik denetim kameraları; tarih ve saat aralığı yazılarak istenir. Kayıtların saklama süresi kuruma göre değişebileceğinden bu talebi geciktirmemek gerekir.
• Plaka ve araç bilgisi: tanıkların gördüğü kısmi plaka, marka, model ve renk beyanları; olay yerinde bulunan araç parçası, cam kırığı veya boya izinin muhafaza altına alınıp incelenmesi.
• Hasarlı araç araştırması: tarif edilen araçta ön hasar bulunup bulunmadığının kolluk aracılığıyla araştırılması.
• Tanıklar: kazayı gören yaya, sürücü ve işyeri çalışanlarının adlarıyla birlikte dinlenmesi.
• Sağlık ve yardım kayıtları: ambulans, hastane ve acil çağrı kayıtlarının dosyaya getirtilmesi.
• Tespit tutanağı ve kroki: trafik kazası tespit tutanağının tüm ekleriyle dosyaya girmesi.

Plaka Biliniyor Ama Sürücü Bulunamıyorsa Ne Olur?

Plaka biliniyorsa tescil kaydı üzerinden aracın işleteni belirlenebilir. Motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına sebep olursa işleten doğan zarardan sorumludur (KTK m.85/1). Sürücünün kim olduğu ceza soruşturması bakımından önemlidir; tazminat bakımından ise işletenin ve aracın zorunlu trafik sigortasının belirlenmesi başvurulacak muhatabı gösterir. Dilekçede plaka ayrıca yazılmalı, tescil ve poliçe bilgisinin sorulması istenmelidir.

Yukarıdaki çalışmada kimlik bilgileri kolayca tespit edilebilecek kişi hakkında daimi arama kararı verilmesinin yöntem olarak doğru olmadığı görüşü de yer alır. Plakası bilinen araç dosyasında kimliği belirlenebilir kişilerin ifadelerine başvurulmadan daimi aramaya geçilmişse dilekçede bu eksik açıkça gösterilmelidir.

Kaçan Araç İçin Tazminat Nereden İstenir?

Güvence Hesabının dayanağı 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14. maddesidir. KTK m.108 ise 5684 sayılı Kanunla mülga edilmiştir; bu nedenle Hesaba başvuruda dayanak olarak m.108 değil, 5684 sayılı Kanun m.14 gösterilir. Hesaba sigortalının tespit edilememesi hâlinde kişiye gelen bedensel zararlar için başvurulabilir (m.14/2-a). Araç hasarı gibi eşya zararı bu hükümde yer almaz.

Durum	Muhatap
Araç ve poliçe tespit edildi	Sigorta şirketine yazılı başvuru; şirket 15 gün içinde cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa dava ya da tahkim (KTK m.97)
Sigortalı tespit edilemedi, bedensel zarar var	Güvence Hesabı (5684 m.14/2-a)
Araçta geçerli poliçe yok	Güvence Hesabı (5684 m.14/2-b)
Araç hasarı, sigortalı tespit edilemedi	Hesap bu zararı karşılamaz; 5684 m.14/2-a yalnız bedensel zararı sayar. Fail bulunursa işleten ve sürücü sorumludur (KTK m.85/1)

Hesap başvurusu, savcılıktaki daimi arama işleminin bitmesine bağlı bir hüküm olarak yazılmamıştır; kanun metni sigortalının tespit edilememesini aramaktadır. Buna karşılık Hesabın isteyeceği belgeler ayrıca kontrol edilmelidir. Başvuru koşulları ve belge listesi Güvence Hesabı sayfasında anlatılır.

Daimi Aramada Zamanaşımı Nasıl İşler?

Ceza davasında zamanaşımı, suçun cezasının kanundaki üst sınırına göre belirlenir ve suçun işlendiği günden işlemeye başlar (TCK m.66/4, m.66/6). Dosyadaki delillere göre suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de hesapta göz önüne alınır (m.66/3).

Suç	Kanundaki ceza	Dava zamanaşımı
Taksirle yaralama (m.89/1)	4 aydan 2 yıla kadar hapis veya adlî para cezası	8 yıl (m.66/1-e)
Nitelikli taksirle yaralama (m.89/2, 3, 4)	Üst sınır 5 yılı aşmaz	8 yıl (m.66/1-e)
Taksirle öldürme (m.85/1)	2 yıldan 6 yıla kadar hapis	15 yıl (m.66/1-d)
Birden fazla ölüm veya ölümle birlikte yaralama (m.85/2)	2 yıldan 15 yıla kadar hapis	15 yıl (m.66/1-d)

Dava zamanaşımını şüpheli veya sanıklardan birinin savcı huzurunda ifadesinin alınması, tutuklama, iddianame ve mahkûmiyet kararı keser (m.67/2). Fail bilinmediği sürece şüpheli ifadesi veya tutuklama gibi nedenler gerçekleşemez. Kesilme hâlinde süre yeniden işler, ancak kanundaki sürenin en fazla yarısı kadar uzar (m.67/3, m.67/4). Daimi arama, m.67'de sayılan durma veya kesilme nedenleri arasında yer almaz. Zamanaşımı dolduğunda kovuşturma olanağı kalmaz ve savcı kovuşturmaya yer olmadığına karar verir (m.172/1).

Tazminat süresi ceza süresinden ayrıdır. Motorlu araç kazalarından doğan maddi zarar talepleri, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten iki yıl ve her hâlde kaza gününden on yıl içinde zamanaşımına uğrar (KTK m.109/1). Dava ceza gerektiren fiilden doğuyorsa ve ceza kanunu daha uzun süre öngörüyorsa bu uzun süre tazminat için de geçerlidir (m.109/2). Fail bilinmediği sürece iki yıllık süre tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihe bağlıdır; yine de on yıllık sınır kaza gününden işlediği için dosyayı kaza tarihine göre takip etmek en güvenli yoldur. Ayrıntılar trafik kazası zamanaşımı yazısındadır.

Daimi Arama Dosyası İçin Delil Toplama Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin, failin bulunamadığı yaralamalı kaza için hazırlanmış genel kalıptır. Köşeli parantezli alanlar dosyaya göre doldurulur, kazaya uymayan satırlar çıkarılır.

[…] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA

SORUŞTURMA NO: [yıl / numara]

MÜŞTEKİ: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [...........], Adres: [...........], Telefon: [...........]

VEKİLİ: [Varsa Av. Ad Soyad, baro sicil no, adres]

ŞÜPHELİ: Kimliği tespit edilememiştir [plaka biliniyorsa: [plaka] plakalı aracın sürücüsü]

SUÇ: Taksirle yaralama [ölümlü kazada taksirle öldürme]

SUÇ TARİHİ VE YERİ: [gün/ay/yıl, saat], [il, ilçe, cadde veya kavşak]

KONU: Daimi arama işlemi yapılan soruşturmada failin tespiti için delillerin toplanması ve soruşturmanın dava zamanaşımı dolana kadar etkin biçimde sürdürülmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. [gün/ay/yıl] tarihinde saat [..] sıralarında [yer] mevkiinde meydana gelen trafik kazasında karşı araç sürücüsü olay yerinden ayrılmıştır. Kazayı [kolluk birimi] [gün/ay/yıl] tarihli tutanakla tespit etmiştir. Müşteki bu kazada [yaralanmış / yakınını kaybetmiş] olup [sağlık raporu / ölüm belgesi] ektedir.

2. Dosyada [gün/ay/yıl] tarihinde daimi arama işlemi yapıldığı anlaşılmaktadır. Kanunda bu işleme karşı ayrı bir itiraz yolu gösterilmediğinden, Ceza Muhakemesi Kanunu m.234/1-a-1 uyarınca soruşturma evresinde delillerin toplanmasını talep olunur. Cumhuriyet savcısının m.160 ve m.161 kapsamındaki araştırma yükümlülüğü sürmektedir.

3. Failin tespiti için aşağıdaki işlemlerin yapılması talep olunur:

a) Olay yerinin ve [kaçış yönündeki cadde / kavşak] güzergâhının [gün/ay/yıl] tarihinde saat [..] ile [..] arasını kapsayan kamera kayıtlarının [işletme / belediye / trafik denetim birimi] kayıtlarından getirtilmesi ve incelenmesi,

b) Tanık [Ad Soyad / adres] ile olay yerinde bulunan diğer kişilerin dinlenmesi; tanığın gördüğü [kısmi plaka / marka / renk] bilgisinin araç kayıtlarıyla karşılaştırılması,

c) Olay yerinde bulunan [araç parçası / boya izi / cam kırığı] varsa muhafazaya alınıp incelenmesi,

d) Tarif edilen özelliklerdeki araçlar bakımından ön hasar araştırması yapılması ve [plaka biliniyorsa] plakanın tescil kaydı ile zorunlu sigorta bilgisinin sorulması,

e) [Ambulans / acil çağrı / hastane] kayıtlarının dosyaya getirtilmesi.

4. Araştırmanın sonucundan ve kolluktan alınan bilgilerden dosya örneği verilmesini (CMK m.234/1-a-2), kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilecekse kararın CMK m.172 ve m.173 uyarınca müştekiye tebliğ edilmesini talep olunur.

5. Müştekinin maddi ve manevi tazminat dahil bütün şahsi hakları ile sigorta şirketi ve Güvence Hesabına başvuru hakları saklıdır.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle failin tespiti için delillerin toplanması, soruşturmanın dava zamanaşımı dolana kadar sürdürülmesi ve sonucun bildirilmesi arz ve talep olunur. [gün/ay/yıl]

MÜŞTEKİ / VEKİLİ [Ad Soyad, imza]

EKLER: 1. Kaza tespit tutanağı örneği 2. Sağlık raporu veya ölüm belgesi 3. Tanık bilgileri 4. Fotoğraf ve kamera kaydı bilgisi 5. Varsa vekâletname

Dilekçede Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

• Kanunda yazmayan bir itiraz süresini kesin gibi yazmak.
• Kamera talebinde tarih, saat aralığı ve kamera sahibini belirtmemek.
• Plaka veya araç tarifini dosyadaki tutanakla karşılaştırmadan yazmak.
• Delil toplama talebiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itirazı karıştırmak.
• Karar tebliğ edildiği hâlde iki haftalık itiraz süresini kaçırmak.
• Tazminat için daimi aramanın bitmesini beklemek ve zamanaşımını izlememek.
• Güvence Hesabına m.108 numarasıyla başvurmak; bu hüküm mülgadır.

Göndermeden Önce Kontrol Listesi

• Soruşturma numarası ve başsavcılık doğru yazıldı mı?
• Kaza tarihi, yeri ve tutanak bilgileri tutanakla uyumlu mu?
• Kamera, tanık, plaka ve parça talepleri ayrı ayrı ve somut mu?
• Belge örneği ve karar tebliği talebi eklendi mi?
• Ceza ve tazminat zamanaşımı tarihleri takvime yazıldı mı?
• Bedensel zarar için sigorta veya Güvence Hesabı başvurusu ayrıca planlandı mı?
• Dilekçenin imzalı bir örneği ve teslim kaydı saklandı mı?

Daimi Arama Kararı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Daimi arama kararı nedir?

Failin tespit edilemediği soruşturmada dosyanın kapatılmayıp zamanaşımına kadar araştırmanın sürdürülmesi uygulamasıdır. Ceza Muhakemesi Kanununda bu adla bir hüküm yoktur; uygulama savcının m.160 ve m.161 kapsamındaki araştırma görevine dayandırılır.

Daimi arama kararına itiraz süresi kaç gündür?

Kanunda daimi arama için ayrı bir itiraz süresi gösterilmemiştir. Savcı bunun yerine kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verirse suçtan zarar gören, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK m.173/1).

Daimi arama kararını kim verir?

Uygulamada soruşturmayı yürüten Cumhuriyet savcısı bu işlemi yapar. Akademik çalışmada işlemin Cumhuriyet başsavcılıklarındaki daimi arama ve zamanaşımı bürolarınca izlendiği aktarılır.

Daimi arama zamanaşımını durdurur mu?

TCK m.67'de sayılan durma ve kesilme nedenleri arasında daimi arama yoktur. Dava zamanaşımı suçun işlendiği günden işler ve taksirle yaralamanın temel hâlinde sekiz yıldır.

Kazayı yapıp kaçan araç için tazminat nasıl istenir?

Araç ve poliçe belirlenebiliyorsa sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır. Sigortalı tespit edilemiyorsa bedensel zararlar için Güvence Hesabına başvurulabilir (5684 sayılı Kanun m.14/2-a). Araç hasarı bu hükmün kapsamında yer almaz.