URSA Avukatlık

Destekten Yoksun Kalma Tazminatında Faiz Başlangıcı

Trafik Kazası6 dk okumaEklenme:
Masada araç anahtarı, saat ve dosya; destekten yoksun kalma tazminatında faiz başlangıcı konusu

Destekten yoksun kalma tazminatında faiz başlangıcı, kime karşı ve hangi tarihte olan kazaya dava açıldığına göre değişir. 31 Temmuz 2026'dan önceki kazalarda sürücü ve araç işletenden faiz kaza tarihinden, zorunlu trafik sigortacısından ise belgelerle başvurudan sonraki sekiz iş günü dolunca, başvuru yoksa dava tarihinden itibaren istenir. Hususi araçta yasal faiz, ticari araçta avans faizi uygulanır. 7589 sayılı Kanunla eklenen yeni kurala göre 31 Temmuz 2026'dan sonraki olaylarda kanuni faiz, kazancın bilindiği döneme ait tutara olay tarihinden, bilinemeyen döneme ait tutara karar tarihinden işler.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatında Faiz Başlangıç Tarihi Nedir?

Faiz başlangıcı tek bir tarih değildir; iki soruya bağlıdır: olay 31.7.2026'dan önce mi sonra mı oldu, ve tazminat kimden isteniyor. Aşağıdaki tablo her ihtimali ayrı satırda gösterir.

Eski kazalarda faiz başlangıcı: sürücü ve işletenden kaza tarihi, sigortacıdan belgelerden sonra sekiz iş günü
DurumFaiz başlangıcıDayanak
Olay 31.7.2026'dan sonra; kazancın bilindiği döneme ait tazminat toplamıOlay tarihiTBK m.55'e 7589 sayılı Kanunla eklenen fıkra
Olay 31.7.2026'dan sonra; kazancın bilinemediği döneme ait tazminat toplamıKarar tarihiAynı fıkra
Olay 31.7.2026'dan önce; sürücü ve araç işletenKaza tarihiTBK m.117/2 (haksız fiilde temerrüt)
Olay 31.7.2026'dan önce; zorunlu trafik sigortacısı, davadan önce başvuru yapılmışBelgelerin iletilmesinden sonraki sekiz iş günü doluncaKTK m.99
Olay 31.7.2026'dan önce; zorunlu trafik sigortacısı, davadan önce başvuru yokDava tarihiYargıtay 17. HD, E.2016/12140 K.2019/6145, 15.05.2019

Eski rejimin mantığı şudur: haksız fiilde borçlu, fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş sayılır (TBK m.117/2). Bu yüzden kusurlu sürücü ve araç işletenden faiz kaza tarihinden istenir. Sigortacı ise haksız fiili işleyen değildir; sorumluluğu poliçeden doğar ve temerrüdü ayrı bir kurala bağlıdır.

Sigorta Şirketine Karşı Faiz Ne Zaman Başlar?

Zarar görenin, poliçe sınırları içinde dava açmadan önce sigorta kuruluşuna yazılı başvurması gerekir (KTK m.97). Sigortacı, genel şartlarla belirlenen belgeler kendisine iletildiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde ödeme yapmak zorundadır (KTK m.99). Bu süre ödemesiz geçerse sigortacı temerrüde düşer ve faiz o andan işler.

Başvuru hiç yapılmadan dava açılmışsa Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, sigortacı yönünden faizin kaza tarihinden değil dava tarihinden başlayacağını kabul etmiştir. Davacı kaza tarihinden itibaren faiz istemiş, ilk derece mahkemesi de bunu kabul etmişti; daire hükmü bu noktada düzelterek onamıştır (E.2016/12140, K.2019/6145, 15.05.2019). Bu dosya, sigortacıya başvurunun dava şartı olmadığı dönemde açılmıştı. Bugün başvuru dava şartı olduğundan (KTK m.97) başvurusuz dava ilk aşamada bu şart yönünden incelenir; dava tarihinden faiz kuralı daha çok eski dosyalarda karşılaşılır. Başvurunun neden önce yapılması gerektiğini trafik kazasında destekten yoksun kalma tazminatını kimin ödediğini anlatan yazıda ayrıca anlattık.

Poliçe limitini aşan kısım için faiz meselesi ayrıdır: sigortacı yalnızca limiti içinde sorumlu olduğundan, fazlası sürücü ve işletenden kaza tarihinden istenir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatında Faiz Türü Yasal mı Avans mı

Faiz türü, hangi faizin istendiğiyle ilgili sorudur ve cevap aracın niteliğine bağlıdır. Hususi, yani ticari olmayan araçlarda yasal (kanuni) faiz uygulanır. Yukarıdaki kararda da davacı avans faizi istemiş, ilk derece mahkemesi avans faizine hükmetmişti; Yargıtay aracın hususi yolcu nakli için kullanıldığını, ticari olmadığını belirterek hükmü yasal faiz yönünde düzeltmiştir.

Avans faizi, 3095 sayılı Kanun'un 2. maddesinin ikinci fıkrasına dayanır: Merkez Bankasının kısa vadeli avanslara uyguladığı oran kanuni faizden yüksekse, ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Ticari araçta avans faizi istenebilmesi bu ayrımın karşı yüzüdür; hangisinin uygulanacağı aracın kullanım amacına ve dosyadaki delillere göre belirlenir. Dava dilekçesinde faiz türünün ve başlangıcının açıkça yazılması gerekir.

12. Yargı Paketi Destekten Yoksun Kalma Tazminatında Faizi Nasıl Değiştirdi?

Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak anılan düzenleme, 7589 sayılı Kanun olarak 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de (sayı 33326) yayımlandı. Kanun, Türk Borçlar Kanunu m.55'e iki yeni fıkra ekledi.

Yeni kuralda faiz başlangıcı; bilinen döneme olay tarihinden, bilinmeyen döneme karar tarihinden kanuni faiz
  • Faiz: Çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarında, zarar görenin veya destek olanın kazancının bilindiği döneme ait tazminat toplamına olay tarihinden, bilinemediği döneme ait toplama karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir.
  • Önceden ödeme: Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak mahsup edilir.

Geçiş hükmü açıktır: değişiklik, yürürlüğe girdiği tarihten sonra meydana gelen haksız fiiller veya zarar doğuran olaylara uygulanır; daha önceki olaylarda eski hükümler sürer (7589 sayılı Kanun geçici m.1/9). Kaza 31 Temmuz 2026'dan önceyse bu başlıktaki tablonun eski rejim satırları geçerlidir.

Yeni Kuralda Henüz Netleşmeyenler

Yeni fıkra "kanuni faiz" diyor. Bu, ticari araçlarda şimdiye kadar istenen avans faiziyle nasıl bağdaşacağı sorusunu açık bırakıyor. Sigortacının KTK m.99'daki temerrüt düzeniyle ilişkisi de belirsizdir: faizin olay tarihinden başlaması, sigortacıya karşı da mı geçerli olacak, yoksa sigortacı için başvurudan sonraki sekiz iş günü kuralı mı korunacak? Bu konularda henüz yerleşik bir Yargıtay uygulaması yok. Kanun metni ayrıca hangi dönemin "bilinen" sayılacağını tanımlamıyor; bunu da uygulama gösterecek. Bu yüzden yeni kazalarda dilekçede talebi kanun metnine dayandırmak, ancak hükmedilecek faizin kapsamını kesin saymamak gerekir.

Dilekçede ve Hesapta Faiz Nasıl İstenir?

Dava dilekçesinde tazminat kalemlerinin yanında faizin başlangıcı, türü ve kime karşı işleyeceği ayrı ayrı yazılmalıdır. Aynı dosyada sürücü, araç işleten ve sigortacı birlikte davalı olabilir; bu durumda her biri için faiz başlangıcı farklı olabilir. Örneğin sigortacıya karşı dava tarihinden, sürücü ve işletene karşı kaza tarihinden faiz istenmesi, aynı dilekçede iki ayrı talep olarak yer alır.

Dilekçenin diğer ayrıntıları için destekten yoksun kalma dava dilekçesi yazısına bakılabilir. Tutarı baştan bilinmeyen tazminat kısmi dava olarak açılır; 7589 sayılı Kanunla belirsiz alacak davası kaldırıldığı için talep, bilirkişi raporundan sonra tahkikat bitene kadar bir defaya mahsus artırılabilir. Artırılan kısım için faizin hangi tarihten isteneceği de dilekçede belirtilmelidir.

Hesaplamayı yapan bilirkişi raporu çoğu zaman yalnızca ana parayı gösterir. Faiz ise hüküm fıkrasında belirtilen başlangıç ve türe göre işler. Bu yüzden hüküm fıkrasındaki faiz başlangıcı ve türü kesinleşmeden önce mutlaka kontrol edilmelidir; yanlış hükmedilen başlangıç veya tür, yukarıdaki kararda olduğu gibi kanun yolunda düzeltilebilir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatında Faiz Oranı Kaç?

Faiz oranını belirleyen kural 3095 sayılı Kanun'un 1. maddesidir ve oran değişir. Güncel oran, dönemleri ve avans faizi ile farkı kanuni faiz oranı yazısında yer alır. Tazminata işletilecek faiz, oran değişikliği olduğunda geçmişe yürümez; her dönem kendi oranıyla hesaplanır.

Tazminatın Kendisi İçin Nereye Bakılmalı?

Bu yazı yalnızca faizi ele alır. Tazminatın nasıl hesaplandığı destekten yoksun kalma tazminatı hesaplama sayfasında, kimlerin talep edebileceği ve pay oranları destekten yoksun kalma tazminatı sayfasındadır. Ölümlü kazadaki diğer kalemler için ölümlü trafik kazası tazminatı, genel hesap yöntemi için trafik kazası tazminat hesaplama yazısına bakılabilir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatında Faiz Hakkında Sık Sorulan Sorular

Destekten yoksun kalma tazminatında faiz başlangıç tarihi ne zaman?

31 Temmuz 2026'dan önceki kazalarda sürücü ve işletenden kaza tarihi, sigortacıdan belgelerin iletilmesinden sonraki sekiz iş günü; başvuru yoksa dava tarihidir. Sonraki kazalarda kazancın bilindiği döneme ait tutara olay tarihinden, bilinemeyen döneme ait tutara karar tarihinden itibaren kanuni faiz işler.

Destekten yoksun kalma tazminatında hangi faiz uygulanır?

Hususi araçta yasal faiz uygulanır. Ticari araçta avans faizi istenebilir. 7589 sayılı Kanunla eklenen kural "kanuni faiz" dediğinden, yeni kazalarda ticari araç bakımından uygulamanın nasıl şekilleneceği henüz netleşmedi.

Destekten yoksun kalma tazminatında faiz oranı kaç?

Oran 3095 sayılı Kanun'un 1. maddesine göre belirlenir ve zamanla değişir. Güncel oran kanuni faiz oranı yazısında gösterilir.

Destekten yoksun kalma tazminatı 12. Yargı Paketi ile ne değişti?

7589 sayılı Kanunla TBK m.55'e eklenen fıkralarla yeni kazalar için faiz başlangıcı bilinen ve bilinemeyen döneme göre ayrıldı, tahkikattan önce ifa amacıyla ödenen bedelin oransal mahsubu kurala bağlandı. Değişiklik 31 Temmuz 2026'dan sonraki olaylara uygulanır.

Sigorta şirketine başvurmazsam faiz ne zaman başlar?

Sigortacıya yazılı başvuru bugün dava şartıdır (KTK m.97), bu yüzden önce başvurulmalıdır. Başvurunun dava şartı olmadığı dönemde açılan bir dosyada Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, başvuru yoksa sigortacı yönünden faizin dava tarihinden başlayacağını kabul etmiştir.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler