URSA Avukatlık

İş Kazası Ne Kadar Sürede Şikâyet Edilir?

İş Kazası8 dk okumaEklenme: Güncellenme:
İş Kazası Ne Kadar Sürede Şikâyet Edilir? konusunu simgeleyen kapak görseli

İş kazasında şikâyet süresi, failin ve fiilin öğrenildiği tarihten itibaren altı aydır (TCK m.73); bu süre şikâyete bağlı taksirle yaralamada işler. Ölümlü kazalarda ve birinci fıkrayı aşan yaralanmanın bilinçli taksirle gerçekleştiği hâllerde şikâyet aranmaz (TCK m.89/5). İş kazası ne kadar sürede bildirilir sorusunda ise işveren kolluğa derhal, SGK'ya en geç üç iş günü içinde, sağlık kuruluşu da on gün içinde bildirim yapar. İş kazasının tespiti davası süreye bağlı değildir. Tazminat davasında ise on yıllık zamanaşımı, kalıcı maluliyetin kesin olarak öğrenilmesiyle başlar.

Kaza üzerinden aylar, bazen yıllar geçtiğini fark eden işçi ya da işverenin kazayı hiç bildirmediğini sonradan öğrenen çalışan, çoğu zaman tüm haklarını kaybettiğini düşünür. Oysa süreler kişiye ve işleme göre ayrı ayrı işler; birini kaçırmak, diğerlerini otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

İş Kazasında “Şikâyet” Ne Anlama Gelir?

“Şikâyet” kelimesi iş kazasında üç farklı işlemi karşılar; her biri ayrı kişi tarafından, ayrı amaçla ve ayrı süre içinde yapılır. İlki, işverenin veya sağlık kuruluşunun SGK'ya yaptığı iş kazası bildirimidir; amacı, olayın sosyal güvenlik sisteminde kayıt altına alınmasıdır. İkincisi, işçinin veya yakınlarının savcılığa yaptığı ceza şikâyetidir; amacı, kazaya sebep olan kişinin cezai sorumluluğunun araştırılmasıdır. Üçüncüsü, işçinin işverene veya sorumlulara karşı açtığı tazminat davasıdır; amacı, maddi ve manevi zararın karşılanmasıdır.

Zamanlama açısından da üç işlem birbirinden ayrılır; biri geciktiğinde diğer ikisinin süresi etkilenmez. Üç işlem birbirinden bağımsız yürür ve farklı mercilerde görülür. SGK'ya bildirim yapılmaması, ceza şikâyeti hakkını ortadan kaldırmaz; ceza şikâyetinden vazgeçilmesi, tazminat davası hakkını etkilemez. Aşağıdaki başlıklarda üç işlem ayrı ayrı, kendi süresiyle birlikte ele alınır.

İş Kazasında Bütün Süreler Tek Tabloda

İş kazası bildirim süresi ve diğer tüm süreler, kişiye göre farklılaşır; aşağıdaki tablo altı işlemi tek yerde özetler.

İşlemKim YaparSüreBaşlangıçKaçırılırsa
Kolluğa bildirimİşverenDerhalKaza anıİdari yaptırım
SGK'ya işveren bildirimiİşveren3 iş günüKaza/öğrenme tarihiÖdenek işverenden tahsil
Sağlık kuruluşu bildirimiSağlık kuruluşu10 günKazanın intikaliKurumsal yaptırım
Savcılığa şikâyetİşçi/yakını6 ayFail öğrenilinceSoruşturma açılmaz
Tespiti davasıİşçi/yakınıSüre yok——
Tazminat davasıİşçi/yakını10 yılKesin maluliyet tarihiZamanaşımı

Tablonun okunma biçimi belirleyicidir. Tablodaki her süre farklı kişiye yüklenir; işverenin veya sağlık kuruluşunun süresi ile işçinin kendi süresi karıştırılmamalıdır. İşverenin bildirim süresini kaçırması, işçinin kendi haklarını hiçbir biçimde ortadan kaldırmaz; işçi, kazayı kendisi SGK'ya bildirebilir, savcılığa şikâyette bulunabilir ve tazminat davası açabilir.

İş kazası ne kadar sürede şikâyet edilir sorusunun tek cevabı yoktur; yukarıdaki altı satır, sorunun altı ayrı yanıtını oluşturur. Aşağıdaki başlıklarda her satır ayrıntılı biçimde açıklanır.

İşverenin ve Sağlık Kuruluşunun Bildirim Süresi

İş kazası bildirim süresi, tek süre değil, birden fazla yükümlüye ayrılan birden fazla süredir. Süre, işveren için iki ayrı mercie göre değişir: kolluğa bildirim derhal yapılır, SGK'ya bildirim ise kazadan sonraki en geç üç iş günü içinde tamamlanır. Kaza işverenin kontrolü dışındaki yerde meydana gelmişse, üç iş günlük süre kazanın öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Bildirim yükümlülüğü işverenle sınırlı değildir. Sağlık hizmet sunucuları da kendilerine intikal eden iş kazasını en geç on gün içinde SGK'ya bildirmekle yükümlüdür (6331 sayılı Kanun m.14); işverenin bildirimi ile sağlık kuruluşunun bildirimi birbirinden bağımsız işler, biri diğerinin yerini tutmaz. İşveren süresinde bildirim yapmazsa, bildirim tarihine kadar geçen süre için işçiye ödenmesi gereken geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafından işverenden tahsil edilir; ayrıca idari para cezası uygulanır.

Bildirim tek başına yeterli değildir; sürecin belgelenmesi de aynı derecede önemlidir. Kaza sonrası düzenlenen tutanak ve alınan sağlık raporları, bildirimin ve sonraki süreçlerin dayanağını oluşturur; belgelerin eksiksiz ve zamanında hazırlanması ileride açılacak davalarda önem taşır. Tutanağın nasıl düzenlendiği için iş kazası tutanağı, sağlık raporlarının içeriği için iş kazası raporu sayfalarımıza, resmî süreç bilgisi için SGK'nın kendi sitesine bakabilirsiniz.

İş Kazası Sonradan Bildirilebilir mi?

İş kazası sonradan bildirilir mi sorusunun cevabı evettir; bildirim süresinin geçmiş olması, kazanın SGK kayıtlarına hiç girmeyeceği anlamına gelmez. İşveren süresinde bildirim yapmamışsa, işçinin kendisi veya yakınları, elindeki belgelerle SGK'ya başvurarak olayın iş kazası olarak kabul edilmesini talep edebilir.

Geç bildirim, idari yaptırım ve ödenek tahsili sonuçlarını doğursa da, işçinin iş kazası sigortası kapsamındaki haklarını ortadan kaldırmaz. SGK, başvuruyu inceler; olayı iş kazası olarak kabul etmezse, işçi izleyen başlıkta anlatılan tespit davası yoluna başvurabilir.

İşveren Kazayı Bildirmediyse İş Kazasının Tespiti Davası

İşveren kazayı bildirmediyse veya SGK olayı iş kazası olarak kabul etmediyse, işçi ya da yakınları iş mahkemesinde iş kazasının tespiti davası açabilir. Davanın amacı, olayın iş kazası niteliğinde olup olmadığının mahkeme kararıyla kesin biçimde ortaya konmasıdır; dava sonucu, hem SGK'dan gelir bağlanmasının önünü açar hem de tazminat davasında kesin delil oluşturur.

İşverenin bildirmediği iş kazasının sonradan kayıt altına alınması için izlenecek yolu gösteren karar akışı

“[…] maddesi uygulanarak gelir bağlanması ile bağlantılı olduğundan hak düşürücü süreye, zamanaşımı süresine tabi değildir. İş kazası olduğunun veya olmadığının tespitinde zamanaşımı olmayacağı gözetilerek işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken davanın reddi hatalıdır.”

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E. 2016/20062, K. 2018/3152

İş kazasının tespiti davası, özel hak düşürücü süreye veya zamanaşımına tabi değildir; kazanın üzerinden yıllar geçmiş olması, dava açma hakkını tek başına ortadan kaldırmaz. Sigortasız çalışırken kaza geçiren işçi için de aynı dava yolu açıktır; ayrıntı için sigortasız işçi iş kazası geçirirse sayfamıza bakabilirsiniz.

Savcılığa Şikâyet ve Ceza Süreci

İş kazasında şikâyet gerekip gerekmediği, kazanın sonucuna ve kusurun niteliğine göre değişir. Yaralanmayla sonuçlanan kazalarda taksirle yaralama suçu söz konusudur ve soruşturma kural olarak şikâyete bağlıdır; şikâyet süresi, failin ve fiilin öğrenildiği tarihten itibaren altı aydır. Süre geçtikten sonra şikâyet edilirse soruşturma açılmaz. Kırık gibi birinci fıkrayı aşan yaralanmalarda da kusur adi taksir niteliğindeyse şikâyet aranır (TCK m.89/5).

Kaza ölümle sonuçlanmışsa taksirle öldürme suçu söz konusudur; soruşturma şikâyet aranmaksızın yürütülür ve savcılık resen harekete geçer. Yaralanma basit nitelikte değilse ve suç bilinçli taksirle işlenmişse de şikâyet aranmaz; bilinçli taksirin varlığı olayın koşullarına göre değerlendirilir.

Ceza şikâyetinden vazgeçilmesi veya şikâyet süresinin kaçırılması, tazminat hakkını hiçbir biçimde etkilemez; ceza yargılaması ile tazminat davası birbirinden bağımsız yürüyen, farklı amaçlara hizmet eden iki ayrı süreçtir. Taksirle yaralama suçunun ayrıntısı için taksirle yaralama suçu sayfamıza bakabilirsiniz.

Tazminat Davasında Zamanaşımı

İş kazası tazminat davasında zamanaşımı süresi on yıldır; süre, kazanın gerçekleştiği tarihten değil, kalıcı maluliyetin kesin olarak öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Maluliyet oranı tedavi sürecinde değişkenlik gösteriyorsa, süre son ve kesin raporun düzenlendiği tarihten başlar. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, oran sonradan değişmemiş olsa bile sürenin sürekli iş göremezlik oranının kesin olarak belirlendiği tarihten işleyeceğini oy çokluğuyla kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 2018/467 E., 2025/810 K., 10.12.2025).

“İş kazası hâlinde de zamanaşımının süresine yönelik ayrı bir düzenleme bulunmadığından on yıllık zamanaşımı süresi uygulanacaktır.”

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, E. 2019/2622, K. 2019/8116

Dava sürecinin usule uygun başlatılması, esasa girilmeden reddedilme riskini ortadan kaldırır. İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında arabulucuya başvuru dava şartı değildir; dava doğrudan iş mahkemesinde açılabilir. Tazminat kalemlerinin ayrıntısı için iş kazası tazminatı, maluliyet oranının nasıl belirlendiği için iş kazası maluliyet oranı tespiti sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Süre Kaçmadan Yapılması Gerekenler

Sürelerin çoğu, doğru belgeleme yapılmadan işletilemez. Kaza sonrası süreçte hakların korunması için izlenecek adımlar aşağıda sıralanmıştır.

  1. Kazanın sağlık kuruluşunda iş kazası olarak kaydettirilmesi.
  2. SGK kaydının e-Devlet üzerinden kontrol edilmesi.
  3. Adli muayene raporunun alınması.
  4. Tanık ve delillerin toplanması.
  5. Ceza şikâyeti kararının verilmesi.
  6. Maluliyet raporunun takip edilmesi.

Adımların sırasıyla ve zamanında atılması, ileride açılacak tespit ve tazminat davalarında ispat yükünü hafifletir; geciken her adım, sonraki aşamada delil toplamayı zorlaştırabilir. Adli muayene sürecinin ayrıntısı için genel adli muayene raporu sayfamıza bakabilirsiniz.

İş Kazası Sürelerinde Avukat Desteği

İş kazası ne kadar sürede şikâyet edilir sorusunun somut dosyaya uygulanması, teknik değerlendirme gerektirir.

Sürelerin doğru hesaplanması, iş kazası dosyalarında sonucu doğrudan etkiler; hangi işlemin hangi süreye tabi olduğunun karıştırılması, açık olan hakkın gözden kaçırılmasına yol açabilir. Geç kalındığı düşünülen durumlarda hâlâ hangi yolların açık olduğunun belirlenmesi, tespit davası ile tazminat davasının doğru sırayla yürütülmesi de teknik bilgi gerektirir.

Belirli sonuç garanti edilmez; destek, sürecin doğru ve eksiksiz ilerlemesini sağlar. Sürecin genel çerçevesi için iş kazası avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

İş Kazası Şikâyet Süreleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Aşağıdaki başlıklar, konuyla ilgili büromuza en sık yöneltilen soruları içerir. Yanıtlar genel bilgi niteliğindedir ve dosyanızın kendine özgü koşullarına göre sonuç değişebilir.

İş kazası kaç gün içinde bildirilmelidir?

İşveren, kazayı kolluğa derhal, SGK'ya ise en geç üç iş günü içinde bildirmekle yükümlüdür. Kaza işverenin kontrolü dışında meydana gelmişse, süre öğrenildiği tarihten itibaren işler. Sağlık hizmet sunucuları da olayı ayrıca, en geç on gün içinde SGK'ya bildirir.

İş kazası bildirilmezse işçinin hakları kaybolur mu?

Hayır, bildirim eksikliği yalnızca işverene idari yaptırım ve ödenek tahsili sonucu doğurur. İşçi, kazayı kendisi bildirebilir, SGK'nın kararına itiraz edebilir veya tespit davası açabilir.

İş kazası sonradan bildirilebilir mi?

Evet, süresinde bildirilmeyen kaza, işçi veya yakınlarının başvurusuyla sonradan kayıt altına alınabilir. SGK olayı kabul etmezse, iş kazasının tespiti davası açılabilir.

İş kazasında savcılığa şikâyet süresi ne kadar?

Şikâyete bağlı taksirle yaralamada süre altı aydır ve failin ve fiilin öğrenildiği tarihten işler. Ölümlü kazalarda ve basit olmayan yaralanmanın bilinçli taksirle gerçekleştiği hâllerde şikâyet aranmaz.

İş kazasından aylar sonra şikâyetçi olunabilir mi?

Şikâyete bağlı hâllerde altı aylık süre geçtiyse ceza şikâyeti mümkün olmaz. Tazminat davası hakkı ise on yıllık ayrı süreye tabi olduğundan etkilenmez.

İş kazası geçiren işçi şikâyetçi olmazsa ne olur?

Şikâyete bağlı taksirle yaralamada altı ay içinde şikâyet yoksa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m.73/1). Ölümlü kazalarda ve bilinçli taksirle işlenen ağır yaralanmalarda savcılık şikâyet olmadan da soruşturur. Şikâyetçi olmamak SGK haklarını ve işverene karşı tazminat davasını etkilemez.

İş kazasının tespiti davası ne zamana kadar açılır?

Belirli bir son tarih yoktur. Mahkemeler söz konusu davalarda işin esasını incelemekle yükümlüdür; süre geçtiği gerekçesiyle davanın reddedilmesi hukuka aykırı sayılır.

İş kazası tazminat davası için zamanaşımı ne kadar?

Süre on yıldır ve kalıcı maluliyetin kesin olarak öğrenildiği tarihten başlar. Maluliyet değişkenlik gösteriyorsa, süre son kesin rapordan itibaren işler.

İş kazası davasında arabuluculuğa gitmek zorunlu mu?

Hayır. İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan tazminat davaları zorunlu arabuluculuk kapsamı dışındadır (7036 sayılı Kanun m.3); dava doğrudan açılabilir.

Şikâyetten vazgeçersem tazminat alabilir miyim?

Evet, ceza şikâyetinden vazgeçmek tazminat hakkını etkilemez. İki süreç birbirinden bağımsız yürür ve ayrı mahkemelerde görülür.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler