KTK 54/1-b, Karayolları Trafik Kanunu'nun 54. maddesinde geçmenin yasak olduğu yerlerde öndeki aracı geçmeyi gösteren tutanak koddur. Tutanak kusur oranı yazmaz. Maddi hasarlı kazada sigorta şirketleri yüzde 0, 50 veya 100 verir, ancak SBM senaryo listesinde bu kodu dayanak gösteren bir durum yoktur. Geçme yasağı olan yerde geçmek KTK m.84/e'de asli kusur hâlidir. Yaralanmalı veya ölümlü kazada oranı bilirkişi ve mahkeme belirler. 2026 yılında ceza 2.719 TL, tebliğden itibaren bir ay içinde ödemede 2.039,25 TL, ceza puanı 20'dir. Ehliyete el konulmaz.
54/1-b Kusur Oranı Yüzde Kaç?
Kanun bu bent için sabit bir yüzde yazmaz. KTK m.84/e, geçme yasağı olan yerlerde geçmeyi asli kusur sayar. Aynı madde, kazada hareketlerden birini birden fazla sürücü yapmışsa ya da kaza başka kural ihlallerinden doğmuşsa oranın yönetmelikteki esaslara göre belirleneceğini de söyler. Asli kusur bu yüzden kendiliğinden yüzde 100 demek değildir; geçen sürücünün yanında dönen, işaret vermeyen ya da hızını azaltmayan karşı sürücünün ihlali oranı değiştirebilir. Genel ilke asli ve tali kusur maddeleri yazısında anlatılıyor.
SBM'nin kaza durum senaryolarında (Genelge 2017/18) dayanak alanında 54/1-b geçen bir durum bulunmaz. Aşağıdaki senaryolar komşu geçme ve şerit ihlallerini anlatır; yalnız karşılaştırma içindir ve 54/1-b'nin oranı olarak okunmamalıdır.
| SBM durum no | Olay | Taraflara oran |
|---|---|---|
| 20 | Sollama yaparken soldan gelen aracı beklememe (KTK 54/1-a) | Sollamaya çıkan %100, soldan gelen %0 |
| 22 | Kurala aykırı sollama: ikaz etmeden, güvenli mesafe bırakmadan | Sollayan %100, sollanan %0 |
| 7 | Karşı şeride geçen araçla çarpışma | Karşı şeride geçen %100, kendi şeridindeki %0 |
Geçme yasağı bulunan bir yerde olan kaza bu senaryolara uymuyorsa oran, kazanın oluşuna göre bilirkişi raporuyla saptanır. Geçilen sürücünün yol verme yükümlülüğünün cezası KTK 55 trafik cezası yazısında. Rapor, tutanaktaki koda bağlı kalmak zorunda değildir ve kodu farklı değerlendirebilir.
54/1-b Kanunda Nasıl Geçer, Hangi Yerler Girer?
EGM rehberi, 54. maddenin (b) bendini 54/1-b koduyla yazar. Kanun metni şöyledir:
Madde 54 – b) Geçmenin yasak olduğu yerler; 1. Geçmenin herhangi bir trafik işaretiyle yasaklandığı yerlerde, 2. Görüş yetersizliği olan tepelerde ve dönemeçlerde, 3. Yaya ve okul geçitleri yaklaşımında, 4. Kavşaklarda, demiryolu geçitlerinde ve bunların yaklaşımında, 5. Gidiş ve geliş için birer şeridi bulunan iki yönlü trafiğin kullanıldığı köprü ve tünellerde, Sürücülerin önlerindeki bir aracı geçmeleri yasaktır.
Tutanakta alt bent de yazılabilir; 54/1-b-5 köprü ve tünelde geçmeyi, 54/1-b-1 işaretle yasaklanmış yerde geçmeyi gösterir. Levhayla getirilmiş geçme yasağı kanunda doğrudan bu bentte sayıldığı için, bu ihlalde 47/1-c yerine 54/1-b yazılması beklenir. Geçme yasağı bulunmayan bir yerde kurallara uymadan geçmek ise 54/1-a'dır. Sağdan ya da banketten geçmek de geçme kurallarının ihlalidir ve 54. maddenin (a) bendindedir.
54/1-b Trafik Cezası 2026'da Ne Kadar, Kaç Puan?
| Yaptırım | 54/1-b |
|---|---|
| İdari para cezası (2026) | 2.719 TL |
| Tebliğden itibaren bir ay içinde ödemede (yüzde 25 indirimli) | 2.039,25 TL |
| Ceza puanı | 20 |
| Sürücü belgesinin geri alınması | Yok |
| Araç için men | Yok |
Tutarlar EGM'nin 2026 Yılı Trafik İdari Para Cezaları Rehberindendir. Bir ay içinde ödenmeyen cezaya her ay yüzde 5 faiz uygulanır, bulunan tutar cezanın iki katını geçemez (KTK m.115). Bir yıl içinde 100 ceza puanı dolarsa sürücü belgesi 2 ay geri alınır (KTK m.118). Ödeme hesabı trafik cezası ve erken ödeme hesaplama, puanın silinmesi ehliyet ceza puanı yazısında anlatılıyor.
54/1-b Komşu Kodlardan Nasıl Ayrılır?
| Kod | Davranış | 2026 tutarı | Puan |
|---|---|---|---|
| 54/1-a | Öndeki aracı geçerken geçme kurallarına uymamak | 2.719 TL | 20 |
| 54/1-b | Geçmenin yasak olduğu yerlerde önündeki aracı geçmek | 2.719 TL | 20 |
| 56/1-a | Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak | 1.000 TL | 20 |
| 47/1-c | Trafik işaret levhaları ve yer işaretlemelerine uymamak | 1.000 TL | 20 |
Aynı davranış kaza tutanağında birden çok kodla yazılabilir. Karşı şeride geçilmişse ayrıca şerit ihlali gündeme gelir, bunun cezası şerit ihlali cezası yazısında anlatılıyor. Kodların tamamı kaza tespit tutanağı kusur kodları yazısındadır.
Yargıtay 54/1-b Kodlu Tutanaklarda Ne Arıyor?
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği bir dosyada kaza tespit tutanağı, sigortalı sürücünün 54/1-b'yi ihlal ettiğini, davacının ise manevra kurallarına uymadığını (84/j) yazmıştı. Daire'nin aktardığına göre tutanak 54/1-b'yi tali kusurlar arasında göstermiş, hakem heyetinin aldığı bilirkişi raporu ise 54. maddenin (b) bendinin 5 numaralı alt bendi ile 84/e'ye dayanarak sigortalı sürücüyü asli kusurlu, davacıyı kusursuz bulmuştu. Daire, tutanak ile rapor arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmesini eksik inceleme sayarak itiraz hakem heyeti kararını bozdu (Yargıtay 4. HD, E. 2024/5480, K. 2025/12991, 24.09.2025).
Başka bir dosyada davacı motosiklet, sağa yanaşmakta olan aracı sağından geçmeye çalışırken çarpışmıştı. Tutanak davacıyı 54/1-a'dan kusurlu göstermişti; bilirkişi raporu ise 54/1-b ve 84/e'ye dayanarak davacıya yüzde 70, sigortalı sürücüye yüzde 30 kusur vermişti. Daire çoğunluğu, davacının tam kusurlu olduğunu ve davanın tümden reddi gerektiğini belirterek hakem heyeti kararını bozdu; karar oy çokluğuyla verilmiştir ve iki üye karşı oy yazmıştır (Yargıtay 4. HD, E. 2023/1406, K. 2025/524, 13.01.2025). Üçüncü dosyada sola dönen sigortalı araca arkadan gelip kavşak içinde geçmeye çalışan motosiklet çarpmıştı. Tutanakta motosiklet sürücüsü 54/1-b ve 52/1-a ihlallerinden kusurlu gösterilmişti. Hakem heyetinin aldığı bilirkişi raporu ise sola dönen sigortalı sürücüyü sola dönüş ihlalinden, motosiklet sürücüsünü kavşakta geçiş önceliğine uymamaktan yüzde 50'şer kusurlu bulmuştu. Daire tutanak ile rapor arasındaki çelişkiyi giderecek yeni bir rapor alınması için kararı bozdu (Yargıtay 4. HD, E. 2022/6471, K. 2024/863, 23.01.2024).
Tutanakta 54/1-b Yanlış Yazıldıysa Nasıl İtiraz Edilir?
Tutanaktaki kod iki ayrı yolla tartışılır ve süreleri farklıdır.
- Kusur oranına itiraz: Taraflarca doldurulan maddi hasarlı tutanakta oran bildirildikten sonra beş iş günü içinde sigorta şirketine, iki araç aynı şirkette sigortalıysa SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonuna yapılır (Genelge 2017/18). Süreç kaza tespit tutanağına itiraz yazısında, bilirkişi raporuna karşı dilekçe kusur raporuna itiraz dilekçesi sayfasında bulunur.
- İdari para cezasına itiraz: 2.719 TL'lik ceza, tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilerek tartışılır (Kabahatler Kanunu m.27). Geçme yasağının işaretle gösterilmediği, işaretin görünmediği, geçişin yasak yerde başlamadığı ya da olayın başka bir kod kapsamına girdiği ileri sürülebilir. Genel yol trafik cezasına itiraz yazısındadır.
İdari para cezası kusur oranını belirlemez; cezanın kesilmesi ile sigorta ya da tazminat uyuşmazlığındaki kusur tespiti ayrı süreçlerdir. Yol işaretlerinin kaza tarihindeki durumu, kamera kaydı ve kroki oran itirazında önemlidir.
KTK 54/1-b Trafik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular
54/1-b trafik cezası nedir?
Geçmenin yasak olduğu yerlerde önündeki aracı geçmenin tutanaktaki koddur. Dayanağı KTK m.54'ün (b) bendidir. 2026 tutarı 2.719 TL, ceza puanı 20'dir.
54/1-b kusur oranı yüzde kaç, asli kusur mu?
Tutanak oran yazmaz ve SBM senaryolarında bu kodu dayanak gösteren bir durum yoktur. Geçme yasağı olan yerlerde geçmek KTK m.84/e'de asli kusur hâlidir, ancak karşı sürücünün de ihlali varsa oran bilirkişi tarafından olayın oluşuna göre belirlenir.
54/1-b trafik cezası ne kadar, erken ödemede kaç TL?
EGM'nin 2026 rehberine göre 2.719 TL'dir. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirimle 2.039,25 TL olur.
54/1-b trafik cezası kaç puan, ehliyete el konulur mu?
Rehberde 20 ceza puanı gösterilir. Bu bentte sürücü belgesi geri alınmaz ve araç trafikten men edilmez. Bir yıl içinde 100 puan dolarsa belge 2 ay geri alınır.
54/1-b hangi yerlerde geçmeyi yasaklar?
Geçme yasağı işaretiyle belirtilen yerler, görüşün yetersiz olduğu tepe ve dönemeçler, yaya ve okul geçitlerinin yaklaşımı, kavşaklar ile demiryolu geçitleri ve yaklaşımları, gidiş ve geliş için birer şeridi olan iki yönlü köprü ve tüneller.
54/1-a ile 54/1-b arasındaki fark nedir?
54/1-a, geçmenin serbest olduğu yerde geçme kurallarına uymamayı, 54/1-b geçmenin yasak olduğu yerde geçmeyi kapsar. Tutar ve puan aynıdır, ancak 54/1-b doğrudan KTK m.84/e asli kusur hâline karşılık gelir.
54/1-b trafik cezasına itiraz dilekçesi nasıl yazılır?
Dilekçede tutanağın seri ve sıra numarası, tebliğ tarihi, itiraz gerekçesi ve delillerle yaptırımın kaldırılması talebi yer alır. Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine verilir. Genel çerçeve trafik cezasına itiraz yazısında anlatılıyor.
Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.
