KTK 56/1-b trafik cezası, iki yönlü yolda karşı yönden gelen araçların geçişi zorlaşıyorsa sağ kenara yanaşıp yer açmayan sürücüye ve dağlık, dik yokuşlu yolda inen aracın sığınma cebine girmeyen ya da sağa yanaşıp durmayan sürücüye yazılan koddur. Kaza tespit tutanağı kusur yüzdesi yazmaz. SBM senaryolarında bu kodu dayanak gösteren bir durum yoktur; oran çarpışmanın oluşuna göre bilirkişice, yaralanmalı kazada mahkemece belirlenir. Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 rehberine göre ceza 1.000 TL'dir; bir ayda ödenirse 750 TL olur ve 15 puan işlenir.
56/1-b Kusur Oranı Yüzde Kaç?
Tutanaktaki kod ihlal edilen kuralı gösterir, yüzde vermez. Maddi hasarlı kazada sigorta şirketleri SBM'nin kaza durum senaryolarını (Genelge 2017/18) esas alır. Hiçbir senaryonun dayanağında 56/1-b yazmaz. Konuya en yakın olanlar şunlardır:
| SBM senaryosu | Olay | Oran |
|---|---|---|
| 18 | Tek aracın geçebileceği dar yolda geçiş hakkı vermeme (dayanak KTK m.56/1-e, Yönetmelik m.106/c) | Geçiş hakkı vermeyen yüzde 100, geçişine devam eden yüzde 0 |
| 7 | Karşı şeride geçen araçla çarpışma (dayanak KTK m.56/1) | Karşı şeride geçen yüzde 100, kendi şeridindeki yüzde 0 |
Bu senaryolar 56/1-b kodunun karşılığı değildir; yalnız yakın durumlardır. Karşılaşma kazalarında senaryoda olmayan ara oranlar (yüzde 25, 75 gibi) yazılamaz. Taraflardan biri çarpışmayı kendi yanaşma ödevini yerine getirdiğini söyleyerek savunuyorsa durum bilirkişi incelemesine kalır. KTK m.84'ün asli kusur listesinde 56/1-b adıyla bir bent yoktur. Dar kaplamada geçiş önceliğine uymama m.84/i'de sayılır; ancak 56/1-b için bu eşleştirmeyi bilirkişi yapar. Kusur oranını belirleyen yönetmelik esasları asli ve tali kusur maddeleri yazısında, hesap yöntemi kusur oranı hesaplama sayfasında anlatılıyor.
56/1-b Kanunda Nasıl Geçer, Neyi Düzenler?
EGM rehberi 56. maddenin (b) bendini 56/1-b koduyla yazar. Kanun metni şöyledir:
Madde 56 – b) Gelen trafikle karşılaşma: Sürücüler; iki yönlü trafiğin kullanıldığı taşıt yollarında karşı yönden gelen araçların geçişini zorlaştıran bir durum varsa geçişi kolaylaştırmak için aracını sağ kenara yanaştırmaya, gerektiğinde sağa yanaşıp durmaya, dağlık ve dik yokuşlu karayollarında karşılaşma halinde, çıkan araç için geçiş güç veya mümkün değilse, güvenli geçişi sağlamak üzere, inen araçlar, varsa önceden sığınma cebine girmeye, sığınma cebi yoksa sağ kenara yanaşıp durmaya, gerektiği hallerde geri gitmeye, zorunludurlar.
Karayolları Trafik Yönetmeliği m.106 aynı kuralı iki bentte yazar. (a) bendi iki yönlü yollarda geçişi kolaylaştırmak için yer ayırmayı ve gerekirse sağa yanaşıp durmayı, (b) bendi eğimli yollarda inen aracın sığınma cebine girmesini ve çıkan araç için manevra imkânı olmadığı açıkça anlaşılıyorsa geri gitmesini ister. Eğimli yolda öncelik çıkan araçtadır. Taşıt yolunun dar olduğu yerlerde motorsuz araç ile motorlu araç ya da farklı araç cinsleri arasındaki sıra ise 56/1-e bendindedir; ayrıntı 56/1-e trafik cezası yazısında.
56/1-b Trafik Cezası 2026'da Ne Kadar, Kaç Puan?
| Yaptırım | 56/1-b |
|---|---|
| İdari para cezası (2026) | 1.000 TL |
| Tebliğden itibaren bir ay içinde ödemede (yüzde 25 indirimli) | 750 TL |
| Ceza puanı | 15 |
| Sürücü belgesinin geri alınması ya da araç men | Rehberde gösterilmez |
Tutarlar EGM'nin 2026 Yılı Trafik İdari Para Cezaları Rehberindendir. KTK m.56'nın 7574 sayılı Kanunla değişen ikinci fıkrası, (c) bendine uymayana 5.000 TL, diğer bentlere uymayanlara 1.000 TL ceza öngörür. Bir ay içinde ödenmeyen cezaya her ay yüzde 5 faiz uygulanır, bulunan tutar cezanın iki katını geçemez (KTK m.115). Bir yıl içinde 100 puan dolarsa belge 2 ay geri alınır (KTK m.118). Ödeme ve indirim ayrıntısı trafik cezası ve erken ödeme hesaplama yazısındadır.
56/1-b Hangi Koddan Ayrılır?
| Kod | Davranış | 2026 tutarı | Puan |
|---|---|---|---|
| 56/1-b | Karşı yönden gelenin geçişini kolaylaştırmak için sağ kenara yanaşmamak, sığınma cebine girmemek | 1.000 TL | 15 |
| 56/1-e | Dar yolda geçiş kolaylığı sağlamamak (motorsuz araç ve araç cinsi sıralaması) | 1.000 TL | 20 |
| 56/1-a | Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak | 1.000 TL | 20 |
| 55/2-c | Geçiş yapmak isteyenlere yol vermemek, geçilirken başka aracı geçmeye ya da sola dönmeye kalkışmak | 1.000 TL | 15 |
Aynı kazada iki sürücüye farklı kodlar yazılabilir: yola taşan sürücüye şerit kuralı, yer açmayana 56/1-b. Şerit ihlalinin ayrıntısı 56/1-a trafik cezası ve şerit ihlali cezası yazılarındadır. Tüm kalemler trafik cezaları sayfasında yer alıyor.
Tutanakta 56/1-b Nasıl Yazılır, Kod Yanlış Seçilmiş Olabilir mi?
Bu kod dar yollarda, dağ yollarında ve park halindeki araçlar nedeniyle daralan iki yönlü sokaklarda karşılaşma kazalarında gündeme gelir. Tutanakta şunlara bakılır:
- Geçişi zorlaştıran durum: Yolun darlığı, park halindeki araçlar, eğim ya da buzlanma varsa yer açma ödevi doğar.
- Yanaşma imkânı: Sağ kenarda banket, engel ya da park halinde araç yoksa yanaşmak mümkündür; yanaşmak mümkün değilse kural ihlali tartışmalıdır.
- Eğim: Sığınma cebi ödevi inen araca aittir, çıkan araca değil.
- Kod: Yola taşma ya da şeridi izlememe 56/1-a kapsamındadır. Olaya uymayan kod itiraz sebebidir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği bir sigorta tahkim dosyasında iki araç, iki yönlü dar yolda yan yana geçişleri sırasında yolun orta çizgisi üzerinde sol ön kısımlarıyla çarpışmıştı. Hakem heyetinin dayandığı trafik bilirkişisi raporu iki sürücüyü de hızını yolun darlığına ve trafiğe göre ayarlamadığı için yüzde 50 kusurlu bulurken, kaza tespit tutanağı davacıyı KTK m.46/2-a'dan kusurlu, davalıyı kusursuz göstermişti. Daire, tutanak ile rapor arasındaki açık çelişki giderilmeden karar verilmesini eksik inceleme sayarak kusur yönünden kararı bozdu ve Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi, İTÜ Karayolları Kürsüsü ya da Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden yeni rapor alınmasını istedi. Karar ayrıca maluliyet raporu ve vekâlet ücreti yönünden de bozmadır (Yargıtay 4. HD, E. 2021/13686, K. 2022/8357, 07.06.2022; oy birliğiyle bozma). Karar 56/1-b kodunu anmaz; dar yolda karşılaşma kazalarında tutanaktaki kusur tespitinin bilirkişi incelemesiyle sınanabileceğini gösterir.
56/1-b Cezasına ve Kusur Oranına Nasıl İtiraz Edilir?
İki ayrı yol vardır. İdari para cezasına tebliğ ya da tefhimden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir (Kabahatler Kanunu m.27). Kusur oranına ise önce sigortacıya yazılı başvuruyla, sonra Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme yoluyla itiraz edilir. Cezaya itirazda sık ileri sürülen gerekçeler şunlardır:
- Yol, geçişi zorlaştıran bir durum yaratacak kadar dar ya da engelli değildi.
- Sağ kenara yanaşmak fiilen mümkün değildi.
- Eğimli yolda yer açma ödevi karşı araçtaydı.
- Kod yanlış seçilmiştir, olay başka bir bende girer.
[İl] SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE
İtiraz Eden: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [TC Kimlik No]
Konu: [Tutanak Seri/Sıra No] sayılı trafik idari para cezası karar tutanağına itiraz.
Açıklamalar: 1. [Tebliğ Tarihi] tarihinde tebliğ edilen tutanakla KTK m.56/1-b uyarınca 1.000 TL idari para cezası uygulanmıştır. 2. [İtiraz gerekçesi, örnek: sağ kenarda park halinde araçlar bulunduğundan yanaşma imkânı yoktu]. 3. Delillerim: [Fotoğraf, kroki, kamera kaydı, tanık].
Sonuç ve İstem: Tutanakla uygulanan idari yaptırım kararının kaldırılmasını saygıyla arz ederim.
[Tarih] [Ad Soyad İmza]
Genel kurallar trafik cezasına itiraz, kusur tespitine itiraz kaza tespit tutanağına itiraz yazısında anlatılıyor. Tutanaktaki diğer kodlar kaza tespit tutanağı kusur kodları yazısındadır.
KTK 56/1-b Trafik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular
56/1-b trafik cezası nedir?
Karşı yönden gelen araçların geçişini zorlaştıran bir durum varken sağ kenara yanaşıp yer açmamanın, dağlık ve dik yokuşlu yolda inen aracın sığınma cebine girmemesi ya da sağa yanaşıp durmamasının cezasıdır. Dayanağı KTK m.56'nın birinci fıkrasının (b) bendidir. 2026 tutarı 1.000 TL, puanı 15'tir.
56/1-b kusur oranı yüzde kaç?
Kaza tespit tutanağı oran yazmaz. SBM senaryolarında 56/1-b dayanak gösterilmez. En yakın senaryo olan dar yolda geçiş hakkı vermemede (senaryo 18) vermeyene yüzde 100, devam edene yüzde 0 verilir; ancak o senaryonun dayanağı 56/1-e'dir. Bu kodlu bir kazada oran bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
ktk 56 1 b kusur oranı asli kusur mu?
KTK m.84'ün asli kusur listesinde 56/1-b adıyla bir bent yoktur. Kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymama m.84/i'de sayılır. Hangi bendin uygulanacağını bilirkişi raporu belirler; birden fazla sürücü kural ihlali yaptıysa oran yönetmelik esaslarına göre bölüştürülür.
56/1-b trafik cezası ne kadar, erken ödemede kaç TL?
EGM'nin 2026 rehberine göre 1.000 TL'dir. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirimle 750 TL olur. İndirimli ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.
56/1-b kaç puan, ehliyete el konulur mu?
Rehberde 15 ceza puanı gösterilir. Bu bentte sürücü belgesi doğrudan geri alınmaz. Bir yıl içinde toplam 100 puan dolarsa belge 2 ay geri alınır.
Dağ yolunda karşılaşmada kim yol vermek zorundadır?
Yönetmelik m.106/b'ye göre eğimli yolda çıkan araç için geçiş güç ya da mümkün değilse inen araç, varsa sığınma cebine girer, yoksa sağ kenara yanaşıp durur. Çıkan araç için manevra imkânı olmadığı açıkça anlaşılırsa inen araç geri gider.
56/1-b ile 56/1-e arasındaki fark nedir?
56/1-b karşı yönden gelen trafikle karşılaşmada yer açmayı düzenler. 56/1-e ise yolun dar olduğu yerlerde motorsuz araçların motorlu araçlara, motorlu araç cinslerinin de yazılış sırasına göre önündekine geçiş kolaylığı sağlamasını ister. İkisinin tutarı 1.000 TL'dir; puanları 15 ve 20'dir.
56/1-b trafik cezasına itiraz dilekçesi nasıl yazılır?
Dilekçede tutanak seri ve sıra numarası, tebliğ tarihi, itiraz gerekçesi ve deliller yer alır; idari yaptırım kararının kaldırılması istenir. Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine verilir. Örnek metin yukarıdadır.
Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.
