URSA Avukatlık

KTK 56/1-e Trafik Cezası

Trafik Kazası7 dk okumaEklenme:

KTK 56/1-e trafik cezası, taşıt yolunun dar olduğu yerde aksini gösteren işaret yokken, geçiş kolaylığı sağlamayan sürücüye yazılan koddur. Kanuna göre motorsuz araç sürücüsü motorlu araca, motorlu araç sürücüleri de kanundaki sıraya göre kendinden öncekilere yol verir. Kaza tespit tutanağı kusur yüzdesi yazmaz. Maddi hasarlı kazada SBM senaryo 18'de geçiş hakkı vermeyen araca yüzde 100, geçişine devam edene yüzde 0 verilir. Yaralanmalı kazada oranı mahkeme belirler. EGM'nin 2026 rehberine göre ceza 1.000 TL'dir; bir ayda ödenirse 750 TL olur ve 20 puan işlenir.

56/1-e Kusur Oranı Yüzde Kaç?

Tutanaktaki kod ihlal edilen kuralı gösterir, yüzde vermez. Maddi hasarlı kazada sigorta şirketleri SBM'nin kaza durum senaryolarını (Genelge 2017/18) esas alır. Dayanağında 56/1-e yazan senaryo şudur:

SBM senaryosuOlayOran
18Tek aracın geçebileceği dar yolda geçiş hakkı vermeme (dayanak KTK m.56/1-e, Yönetmelik m.106/c)Geçiş hakkı vermeyen yüzde 100, geçişine devam eden yüzde 0

Senaryoda yüzde 25 ya da 75 gibi ara oranlar yoktur. Çarpışma sırasında iki sürücünün de kural dışı davrandığı ileri sürülüyorsa, örneğin geçiş hakkı olan sürücü de hızını yola uydurmadıysa, oran bilirkişi incelemesinde değişebilir. KTK m.84/i, kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymamayı asli kusur sayar. Bu hüküm 56/1-e'nin konusuyla yakından ilgilidir. Maddenin son fıkrasına göre sayılan hareketlerden biri birden fazla sürücü tarafından yapılmışsa ya da kaza başka kural ihlallerinden doğmuşsa oran yönetmelikteki esaslara göre belirlenir. Genel ilke asli ve tali kusur maddeleri yazısında, hesap yöntemi kusur oranı hesaplama sayfasında anlatılıyor.

56/1-e Kanunda Nasıl Geçer, Kim Kime Yol Verir?

EGM rehberi 56. maddenin (e) bendini 56/1-e koduyla yazar. Kanun metni şöyledir:

Madde 56 – e) Geçiş kolaylığı sağlamak: Taşıt yolunun dar olduğu yerlerde aksini gösteren bir trafik işareti yoksa, motorsuz araçları kullananlar motorlu araçlara otomobil, minibüs, kamyonet, otobüs, kamyon arazi taşıtı, lastik tekerlekli traktör, iş makineleri, yazılış sırasına göre kendisinden öncekilere geçiş kolaylığı sağlamak zorundadırlar.

Karayolları Trafik Yönetmeliği m.106/c aynı kuralı iki alt bentle yazar: motorsuz araç sürenler motorlu araçlara, kanunda sayılan motorlu araçları sürenler de yazılış sırasına göre kendisinden öncekilere geçiş hakkı vermek zorundadır. Sıra şöyle okunur:

Yol verenGeçiş hakkı olanlar
Motorsuz araç sürücüsüBütün motorlu araçlar
İş makinesi sürücüsüOtomobil, minibüs, kamyonet, otobüs, kamyon, arazi taşıtı, lastik tekerlekli traktör
Lastik tekerlekli traktör sürücüsüOtomobil, minibüs, kamyonet, otobüs, kamyon, arazi taşıtı
Arazi taşıtı sürücüsüOtomobil, minibüs, kamyonet, otobüs, kamyon
Kamyon sürücüsüOtomobil, minibüs, kamyonet, otobüs
Otomobil sürücüsüMotorlu araçlar arasında listede kendinden önce yazılan araç yoktur

Bu sıra yalnız dar yolda ve aksini gösteren bir trafik işareti yoksa uygulanır. Motorsuz araç sayılan bisikletin yoldaki diğer kuralları KTK 66 trafik cezası yazısında. Yola yerleştirilmiş geçiş önceliği levhası varsa kanundaki liste devreye girmez. Karşı yönden gelen araçlarla karşılaşmada yer açma ödevi ayrı bir bendedir; ayrıntı 56/1-b trafik cezası yazısındadır.

56/1-e Trafik Cezası 2026'da Ne Kadar, Kaç Puan?

Yaptırım56/1-e
İdari para cezası (2026)1.000 TL
Tebliğden itibaren bir ay içinde ödemede (yüzde 25 indirimli)750 TL
Ceza puanı20
Sürücü belgesinin geri alınması ya da araç menRehberde gösterilmez

Tutarlar EGM'nin 2026 Yılı Trafik İdari Para Cezaları Rehberindendir. KTK m.56'nın 7574 sayılı Kanunla değişen ikinci fıkrası, (c) bendine uymayana 5.000 TL, diğer bentlere uymayanlara 1.000 TL ceza öngörür. Bir ay içinde ödenmeyen cezaya her ay yüzde 5 faiz uygulanır, bulunan tutar cezanın iki katını geçemez (KTK m.115). Bir yıl içinde 100 puan dolarsa belge 2 ay geri alınır (KTK m.118). Hesap ayrıntısı trafik cezası ve erken ödeme hesaplama yazısındadır.

56/1-e Hangi Koddan Ayrılır?

KodDavranış2026 tutarıPuan
56/1-eDar yolda araç cinsine göre geçiş kolaylığı sağlamamak1.000 TL20
56/1-bKarşı yönden gelenin geçişini kolaylaştırmak için yanaşmamak, sığınma cebine girmemek1.000 TL15
55/2-cGeçiş yapmak isteyenlere yol vermemek, geçilirken başka aracı geçmeye ya da sola dönmeye kalkışmak1.000 TL15
56/1-dGereksiz yere çok yavaş sürmek, gereksiz ani yavaşlamak1.000 TL10

Farkı olayın niteliği belirler. Dar yolda iki aracın yan yana sığmadığı bir karşılaşmada 56/1-e, geçiş yapmak isteyen arkadaki araca yol verilmemesinde 55 uygulanır. Tutarlar eşit olsa da puanlar ayrışır. Yavaş sürmeyle ilgili kod 56/1-d trafik cezası yazısındadır. Tüm kalemler trafik cezaları sayfasında yer alıyor.

Tutanakta 56/1-e Nasıl Yazılır, Kod Yanlış Seçilmiş Olabilir mi?

56/1-e tutanakta dar köprü, dar sokak ve kenar yollarda karşılaşan araçlar için gündeme gelir. Tutanakta şunlara bakılır:

  • Yolun darlığı: İki araç rahatça yan yana geçebiliyorsa kural uygulanmaz.
  • Aksini gösteren işaret: Geçiş önceliğini düzenleyen bir levha ya da işaret varsa kanundaki sıra yerine o işaret esas alınır.
  • Araç cinsi: Sıra araç cinsine göre kurulur. Tutanakta araç cinsi ya da sürücünün hangi araçta olduğu yanlışsa sonuç değişir.
  • Kod: Yola taşma 56/1-a, karşı yönden gelenle karşılaşmada yer açmama 56/1-b kapsamındadır.

56/1-e Cezasına ve Kusur Oranına Nasıl İtiraz Edilir?

İki ayrı yol vardır. İdari para cezasına tebliğ ya da tefhimden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir (Kabahatler Kanunu m.27). Kusur oranına ise önce sigortacıya yazılı başvuruyla, sonra Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme yoluyla itiraz edilir. Cezaya itirazda sık ileri sürülen gerekçeler şunlardır:

  1. Yol dardı denilen yerde iki araç birlikte geçebiliyordu.
  2. Geçiş önceliğini düzenleyen bir işaret vardı.
  3. Araç cinsine göre sıra yanlış kurulmuştur.
  4. Kod yanlış seçilmiştir, olay başka bir bende girer.

[İl] SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE

İtiraz Eden: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [TC Kimlik No]

Konu: [Tutanak Seri/Sıra No] sayılı trafik idari para cezası karar tutanağına itiraz.

Açıklamalar: 1. [Tebliğ Tarihi] tarihinde tebliğ edilen tutanakla KTK m.56/1-e uyarınca 1.000 TL idari para cezası uygulanmıştır. 2. [İtiraz gerekçesi, örnek: yol iki aracın geçişine elverişliydi ve karşı araç sürücüsü de aracını yavaşlatmıştır]. 3. Delillerim: [Fotoğraf, kroki, kamera kaydı, tanık].

Sonuç ve İstem: Tutanakla uygulanan idari yaptırım kararının kaldırılmasını saygıyla arz ederim.

[Tarih] [Ad Soyad İmza]

Genel kurallar trafik cezasına itiraz, kusur tespitine itiraz kaza tespit tutanağına itiraz yazısında anlatılıyor. Tutanaktaki diğer kodlar kaza tespit tutanağı kusur kodları yazısındadır.

KTK 56/1-e Trafik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular

56/1-e trafik cezası nedir?

Taşıt yolunun dar olduğu yerlerde, aksini gösteren işaret yokken motorsuz araç sürücüsünün motorlu araca, motorlu araç sürücülerinin de kanundaki sıraya göre önceki araca geçiş kolaylığı sağlamamasının cezasıdır. Dayanağı KTK m.56'nın birinci fıkrasının (e) bendidir. 2026 tutarı 1.000 TL, puanı 20'dir.

56 1 e kusur oranı yüzde kaç?

Kaza tespit tutanağı oran yazmaz. SBM senaryo 18'de dar yolda geçiş hakkı vermeyen araca yüzde 100, geçişine devam eden araca yüzde 0 verilir. Yaralanmalı kazada oranı mahkeme belirler; iki tarafın da kural ihlali varsa oran bilirkişi raporuyla değişebilir.

56 1 e madde trafik cezası nedir, asli kusur mu?

KTK m.84/i kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymamayı asli kusur sayar; bu hüküm 56/1-e'nin konusuyla yakından ilgilidir. Asli kusur yüzde 100 demek değildir; kazada başka kural ihlalleri de varsa oran yönetmelik esaslarına göre belirlenir.

56/1-e trafik cezası ne kadar, erken ödemede kaç TL?

EGM'nin 2026 rehberine göre 1.000 TL'dir. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirimle 750 TL olur. İndirimli ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.

56/1-e kaç puan, ehliyete el konulur mu?

Rehberde 20 ceza puanı gösterilir. Bu bentte sürücü belgesi doğrudan geri alınmaz. Bir yıl içinde toplam 100 puan dolarsa belge 2 ay geri alınır.

Dar yolda otomobil ile kamyon karşılaşırsa kim yol verir?

Kanundaki sıra otomobil, minibüs, kamyonet, otobüs, kamyon şeklindedir. Her sürücü yazılış sırasına göre kendinden öncekilere geçiş kolaylığı sağlar; bu durumda kamyon sürücüsü otomobile yol verir. Aksini gösteren bir trafik işareti varsa sıra o işarete göre belirlenir.

Bisiklet ya da motorsuz araç sürücüsü de bu bentten ceza alır mı?

Evet. Bent motorsuz araç sürenlerin motorlu araçlara geçiş kolaylığı sağlamasını da ister. Kanunun ikinci fıkrası bu bende uymayan sürücüler için 1.000 TL ceza öngörür.

56/1-e trafik cezasına itiraz dilekçesi nasıl yazılır?

Dilekçede tutanak seri ve sıra numarası, tebliğ tarihi, itiraz gerekçesi ve deliller yer alır; idari yaptırım kararının kaldırılması istenir. Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine verilir. Örnek metin yukarıdadır.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler