KTK 56/1-a trafik cezası, şerit izleme kurallarına uymamaya yazılan koddur: geçme, dönme, duraklama ve park gibi haller dışında şerit değiştirmek, iki şeridi birden kullanmak, kavşağa yaklaşırken şerit değiştirmek ya da işaret vermeden şerit değiştirmek. Tutanak kusur yüzdesi yazmaz. Maddi hasarlı kazada sigorta şirketleri SBM senaryo 26'yı uygular: şerit kuralını ihlal eden araca yüzde 100, kendi şeridinde giden araca yüzde 0 verilir. Yaralanmalı ya da ölümlü kazada oranı bilirkişi raporuna göre mahkeme belirler. 2026 cezası 1.000 TL'dir; bir ay içinde ödenirse 750 TL olur ve 20 ceza puanı işlenir.
56/1-a Kusur Oranı Yüzde Kaç?
Tutanaktaki 56/1-a kodu kusurun yüzdesini değil, ihlal edilen kuralı gösterir. Maddi hasarlı kazada sigorta şirketleri SBM'nin kaza durum senaryolarını (Genelge 2017/18) esas alır. Dayanağında 56/1-a açıkça geçen senaryo 26'dır. Şerit ihlaliyle ilgili diğer senaryolar dayanak olarak 56. maddeyi ya da 46. maddeyi gösterir.
| SBM senaryosu | Olay | Oran |
|---|---|---|
| 26 (KTK 56/1-a, Yön. 94) | Şerit izleme kuralına uymayan, iki şeridi birden kullanan araç | İhlal eden yüzde 100, kendi şeridindeki yüzde 0 |
| 7 (KTK 56/1, Yön. 94/m ve 157/3) | Karşı şeride geçen araçla çarpışma | Karşı şeride geçen yüzde 100, diğeri yüzde 0 |
| 3 (KTK 47 ve 56) | Yeşil ışıkta kurala uygun dönen araca yanlış şeritten gelen aracın çarpması | Yanlış şeritteki yüzde 100, dönen araç yüzde 0 |
| 19 (KTK 46/a) | İki aracın da en sağ şeridi izlemeyip birbirinin şeridine girmesi | Yüzde 50 ve yüzde 50 |
Sinyalsiz şerit değiştirmenin ayrı bir senaryosu yoktur; bu kazalarda en yakın senaryo ve deliller esas alınır. Mahkemede ya da Sigorta Tahkim Komisyonunda bilirkişi farklı bir oran verebilir. KTK m.84/g şeride tecavüzü asli kusur sayar, ancak maddenin son fıkrasına göre hareket birden fazla sürücüden gelmişse ya da kaza başka kural ihlallerinden doğmuşsa kusur oranı yönetmelikteki esaslara göre belirlenir. Diğer asli kusur bentleri asli ve tali kusur maddeleri yazısında, şerit değiştirip önüne kıran aracın durumu arkadan çarpma kusur oranı yazısında anlatılıyor.
56/1-a Trafik Cezası 2026'da Ne Kadar, Kaç Puan?
| Yaptırım | 56/1-a |
|---|---|
| İdari para cezası (2026) | 1.000 TL |
| Tebliğden itibaren bir ay içinde ödemede (yüzde 25 indirimli) | 750 TL |
| Ceza puanı | 20 |
| Sürücü belgesinin geri alınması | Yok |
Tutarlar EGM'nin 2026 Yılı Trafik İdari Para Cezaları Rehberindendir. KTK m.56'nın 7574 sayılı Kanunla değişen ikinci fıkrasına göre (c) bendi dışındaki hükümlere uymayan sürücüye 1.000 TL idari para cezası verilir. Tekrarda tutar artmaz. Bir ay içinde ödenmeyen cezaya her ay yüzde 5 faiz işler ve toplam cezanın iki katını geçemez (KTK m.115); ödeme ayrıntıları trafik cezası ve erken ödeme hesaplama yazısındadır. Belge doğrudan alınmaz, ancak bir yıl içinde 100 puan dolarsa 2 ay geri alınır (KTK m.118).
Kanun ve Yönetmelik Metni Ne Diyor?
Madde 56 – a) Şerit izleme: 1. Sürücülerin; geçme, dönme, duraklama, durma ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri veya iki şeridi birden kullanmaları, 2. Kavşaklara yaklaşırken, yerleşim yerleri dışında yüzelli metre, yerleşim yerlerinde ise otuz metre mesafe içinde ve kavşaklarda şerit değiştirmeleri, 3. Araçların cinsine ve hızına uygun olmayan şeritten gitmeleri, 4. İşaret vermeden şerit değiştirmeleri, Yasaktır.
Yönetmelik m.94 aynı yasakları sayar ve ayrıca sürücüye şerit değiştirmeden önce girilecek şeritteki araçların güvenle geçişini beklemeyi, trafiği aksatacak ya da tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemeyi yükler. Ardı ardına birden fazla şerit değiştirmenin kodu 46/2-g trafik cezası yazısında anlatılıyor. Yerleşim yerinde 30, yerleşim yeri dışında 150 metre kuralı kavşak yaklaşımı içindir. Dönel kavşakta ada etrafında şerit değiştirme kuralı ise 53/1-c trafik cezası yazısındadır. Şerit kurallarının geneli şerit ihlali cezası yazısında yer alıyor.
56/1-a Hangi Şerit Kodlarından Ayrılır?
| Kod | Davranış | 2026 tutarı | Puan |
|---|---|---|---|
| 56/1-a | Şerit izleme kurallarına uymamak | 1.000 TL | 20 |
| 46/2-a | Çok şeritli yolda hızın gerektirdiği şeritten sürmemek | 5.000 TL | 20 |
| 46/2-b | Şerit değiştirmeden önce gireceği şeritteki araçların geçişini beklememek | 5.000 TL | 20 |
| 46/2-c | Trafiği aksatacak ya da tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirmek | 10.000 TL | 20 |
| 46/2-g | Ardı ardına birden fazla şerit değiştirmek (makas) | 90.000 TL | Rehberde yok; belge 60 gün geri alınır |
| 47/1-c | Yer işaretlerine (devamlı çizgi gibi) uymamak | 1.000 TL | 20 |
Aynı davranış olayın anlatımına göre farklı kodla yazılabilir. Karşı yönden gelen araçla karşılaşmada yer açmamanın kodu 56/1-b trafik cezası yazısındadır. Devamlı çizgi bulunan yerde şerit değiştirmek 47/1-c ile, şerit izleme kuralının ihlali olarak 56/1-a ile yazılabilir. Çok şeritli yolda hıza uygun şeritten gitmeyi 46/2-a, araç cinsine ve hızına uygun olmayan şeritten gitmeyi 56/1-a-3 düzenler; ikisinin tutarı farklı olduğundan tutanaktaki kod itirazda önem taşır. En soldaki şeridi sürekli işgal etmenin kodu 46/2-d trafik cezası yazısında anlatılıyor. Bent bent ayrım 46/2-a trafik cezası, 47/1-c trafik cezası ve makas atma cezası yazılarındadır.
Tutanakta 56/1-a Nasıl Yazılır, Yargıtay Ne Diyor?
Kod bent düzeyindedir; dört alt hâlden hangisinin kastedildiği olay anlatımından anlaşılır. Dönel kavşakta geriye dönenin şeridini koruma yükümlülüğü 53/1-d trafik cezası yazısında anlatılıyor. Kazaya karışılmışsa tutanaktaki kod, çarpışma noktası, hasar bölgeleri ve taraf beyanlarıyla birlikte değerlendirilir. Aynı maddenin dar yoldaki geçiş kolaylığı bendi ise 56/1-e trafik cezası yazısında.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği bir sigorta tahkim dosyasında yaralanan sürücü tazminat istemişti. Tutanakta sigortalı araç sürücüsü kusursuz, davacı sürücü ise 52/1-b ve 46/2-a'yı ihlal ettiği için tam kusurlu gösterilmişti. İtiraz Hakem Heyetinin aldığı rapor davacının şerit izleme kuralını (56/1-a) ve şeride tecavüz yasağını (84/g) ihlal ettiğini belirtiyordu. Davacının başka bir dosyadan aldığı rapor ise sigortalı sürücüyü yüzde 25, davacıyı 52/1-a ve 56/1-a nedeniyle yüzde 75 kusurlu bulmuş, heyet bu rapora itibar etmişti. Daire, bu raporun neden esas alındığının gerekçelendirilmediğini belirterek kararı bozdu; ceza dosyasının getirtilmesini ve üç kişilik bilirkişi kurulundan çelişkileri gideren yeni rapor alınmasını istedi (Yargıtay 4. HD, E. 2025/6019, K. 2025/12620, 17.09.2025, oy birliğiyle).
56/1-a Cezasına ve Kusur Oranına Nasıl İtiraz Edilir?
İki ayrı yol vardır. İdari para cezasına tebliğ ya da tefhimden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir (Kabahatler Kanunu m.27). Kusur oranına ise önce sigortacıya yazılı başvuruyla, sonra Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme yoluyla itiraz edilir; tutanaktaki kusur değerlendirmesi mahkemeyi bağlamaz. Cezaya karşı ileri sürülen gerekçeler şunlardır:
- Şerit değiştirme zorunluydu ya da geçme, dönme, duraklama gibi istisna hâllerden biri vardı.
- İşaret verilmişti ve girilen şeritteki araçların geçişi beklenmişti.
- Yer işareti silik ya da yoktu, kod olaya uymuyor.
- Araç ihlal saatinde başka sürücüdeydi.
[İl] SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE
İtiraz Eden: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [TC Kimlik No]
Konu: [Tutanak Seri/Sıra No] sayılı trafik idari para cezası karar tutanağına itiraz.
Açıklamalar: 1. [Tebliğ Tarihi] tarihinde tebliğ edilen tutanakla KTK m.56/1-a uyarınca 1.000 TL idari para cezası uygulanmıştır. 2. [İtiraz gerekçesi: örnek, şerit değişikliği işaret verilerek ve güvenle yapılmıştır]. 3. Delillerim: [Kamera kaydı, fotoğraf, tanık].
Sonuç ve İstem: Tutanakla uygulanan idari yaptırım kararının kaldırılmasını saygıyla arz ederim.
[Tarih] [Ad Soyad İmza]
Genel kurallar trafik cezasına itiraz yazısında, tutanaktaki diğer kodlar kaza tespit tutanağı kusur kodları yazısında, oranın hesabı kusur oranı hesaplama sayfasında anlatılıyor.
KTK 56/1-a Trafik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular
56/1-a trafik cezası nedir?
Şerit izleme kurallarına uymamanın cezasıdır. Dayanağı KTK m.56'nın birinci fıkrasının (a) bendidir. 2026 tutarı 1.000 TL, ceza puanı 20'dir.
56/1-a kusur oranı yüzde kaç?
Tutanak oran yazmaz. Maddi hasarlı kazada SBM senaryo 26'ya göre şerit kuralını ihlal eden araca yüzde 100, kendi şeridinde giden araca yüzde 0 verilir. Yaralanmalı veya ölümlü kazada oranı bilirkişi raporuna göre mahkeme belirler.
56/1-a asli kusur mu?
56/1-a ceza kodudur; asli kusur listesi KTK m.84'tedir. Şerit kuralı ihlali kazaya yol açmışsa şeride tecavüz (84/g) olarak asli kusur sayılabilir. Oran, olayın oluşuna ve karşı tarafın ihlallerine göre belirlenir.
56/1-a trafik cezası ne kadar, erken ödemede kaç TL?
EGM'nin 2026 rehberine göre 1.000 TL'dir. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirimle 750 TL olur. İndirimli ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.
56/1-a trafik cezası kaç puan, ehliyete el konulur mu?
Rehberde 20 ceza puanı gösterilir. Bu bentte sürücü belgesi doğrudan geri alınmaz. Bir yıl içinde 100 puan dolarsa belge 2 ay geri alınır.
56/1-a ile 46/2-a arasındaki fark nedir?
46/2-a, çok şeritli yolda hızın gerektirdiği şeritten sürmemeyi kapsar ve 2026'da 5.000 TL'dir. 56/1-a, geçme ve dönme dışında şerit değiştirmeyi, iki şeridi birden kullanmayı, işaretsiz şerit değiştirmeyi ve araç cinsine uygun olmayan şeritten gitmeyi kapsar; tutarı 1.000 TL'dir.
56/1-a trafik cezasına itiraz dilekçesi nasıl yazılır?
Dilekçede tutanak seri ve sıra numarası, tebliğ tarihi, itiraz gerekçesi ve deliller yer alır; idari yaptırım kararının kaldırılması istenir. Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine verilir. Örnek metin yukarıdadır.
Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.
