URSA Avukatlık

KTK 56/1-d Trafik Cezası

Trafik Kazası7 dk okumaEklenme:

KTK 56/1-d trafik cezası, zorunlu neden yokken diğer araçların ilerleyişine engel olacak şekilde ya da hız sınırının çok altında sürmeye ve başkalarını tehlikeye sokacak şekilde gereksiz ani yavaşlamaya yazılan koddur. Kaza tespit tutanağı kusur yüzdesi yazmaz. Maddi hasarlı kazada SBM senaryolarında bu kodu dayanak gösteren bir durum yoktur; aynı şeritte arkadan çarpmada çarpan araca yüzde 100, öndeki araca yüzde 0 verilir. Öndeki sürücünün sebepsiz frenini ileri süren taraf bunu bilirkişi incelemesinde ispatlar. Yaralanmalı kazada oranı mahkeme belirler. Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 rehberine göre ceza 1.000 TL'dir; bir ayda ödenirse 750 TL olur ve 10 puan işlenir.

56/1-d Kusur Oranı Yüzde Kaç?

Tutanaktaki kod kusurun yüzdesini değil, ihlal edilen kuralı gösterir. Maddi hasarlı kazada sigorta şirketleri SBM'nin kaza durum senaryolarını (Genelge 2017/18) esas alır. Hiçbir senaryonun dayanağında 56/1-d yazmaz. Konuya yakın olanlar şunlardır:

SBM senaryosuOlayOran
9 ve 10Aynı şeritte arkadan çarpma (dayanak KTK m.56/1-c, Yönetmelik m.107)Çarpan yüzde 100, öndeki yüzde 0
1-BYeşil ışıkta aniden duran araca, hız sınırını aşan aracın arkadan çarpmasıDuran araç yüzde 50, çarpan araç yüzde 50

Senaryo 1-B'nin dayanağında duran araç için KTK m.57 ve çarpan araç için m.52 yazılıdır; 56/1-d anılmaz. Bu senaryolarda yüzde 25 ya da 75 gibi ara oranlar yer almaz. Sebepsiz ani fren iddiası ayrı bir senaryo değildir. Öndeki sürücünün gerçekten güvenlik nedeni olmadan frene bastığı kanıtlanırsa oran bilirkişi raporuyla ve mahkemede değişebilir.

KTK m.84/d arkadan çarpmayı asli kusur sayar, 56/1-d ise asli kusur sayımında yer almaz. Maddenin son fıkrasına göre sayılan hareketlerden biri birden fazla sürücü tarafından yapılmışsa ya da kaza başka kural ihlallerinden doğmuşsa oran yönetmelikteki esaslara göre belirlenir. Sebepsiz ani fren bu nedenle kusuru paylaştırabilir. Çarpan sürücünün mesafe bırakma ödevi de sürer; ayrıntı arkadan çarpma kusur oranı yazısındadır. Genel ilke asli ve tali kusur maddeleri yazısında, hesap yöntemi kusur oranı hesaplama sayfasında anlatılıyor.

56/1-d Kanunda Nasıl Geçer, Neyi Yasaklar?

EGM rehberi 56. maddenin (d) bendini 56/1-d koduyla yazar. Kanun metni şöyledir:

Madde 56 – d) Yavaş sürme ve yavaşlama: Sürücülerin; araçlarını zorunlu bir neden olmadıkça, diğer araçların ilerleyişine engel olacak şekilde veya işaretle belirtilen hız sınırının çok altında sürmeleri, güvenlik nedeni veya verilen herhangi bir talimata uyulması dışında, başkalarını rahatsız edecek veya tehlikeye sokacak şekilde gereksiz ani yavaşlamaları yasaktır.

Karayolları Trafik Yönetmeliği m.108 aynı kuralı üç bentle yazar: zorunlu neden olmadan diğer araçların ilerleyişine engel olacak şekilde yavaş sürmek, hız sınırlarının çok altında ve akışı engelleyecek biçimde sürmek ve güvenlik nedeni ya da talimat dışında gereksiz ve ani yavaşlamak yasaktır. Kol hâlinde giden araçlar arasındaki açıklık ayrı bir yükümlülüktür, bkz. 52/1-d trafik cezası. Yasağın iki ayağı vardır. Birincisi sürekli yavaş gitmektir, örneğin şeridi tıkayan sürücü. Geçilmek istenen yavaş sürücünün yol verme ödevi ve cezası KTK 55 trafik cezası yazısında. İkincisi ani frendir. Yaya, hayvan ya da yoldaki engel nedeniyle yapılan fren güvenlik nedenine dayanır ve 56/1-d kapsamına girmez. Yavaş sürme kuralından ayrı olarak, dar yolda araç cinsine göre geçiş kolaylığı sırası 56/1-e trafik cezası yazısında anlatılıyor. Yavaş giden sürücünün geçiş kolaylığı sağlama ödevi ise 55. maddededir.

56/1-d Trafik Cezası 2026'da Ne Kadar, Kaç Puan?

Yaptırım56/1-d
İdari para cezası (2026)1.000 TL
Tebliğden itibaren bir ay içinde ödemede (yüzde 25 indirimli)750 TL
Ceza puanı10
Sürücü belgesinin geri alınmasıYok
Aracın trafikten men edilmesiYok

Tutarlar EGM'nin 2026 Yılı Trafik İdari Para Cezaları Rehberindendir. KTK m.56'nın 7574 sayılı Kanunla değişen ikinci fıkrası, (c) bendine uymayana 5.000 TL, diğer bentlere uymayanlara 1.000 TL ceza öngörür. Tekrarda tutar artmaz. Bir ay içinde ödenmeyen cezaya her ay yüzde 5 faiz uygulanır, bulunan tutar cezanın iki katını geçemez (KTK m.115). Ayrıntı trafik cezası ve erken ödeme hesaplama yazısındadır. Belge doğrudan alınmaz, ancak bir yıl içinde 100 puan dolarsa 2 ay geri alınır (KTK m.118).

56/1-d Hangi Koddan Ayrılır?

KodDavranış2026 tutarıPuan
56/1-dZorunlu neden olmadan çok yavaş sürmek, gereksiz ani yavaşlamak1.000 TL10
56/1-cÖndeki aracı güvenli mesafeden izlememek (yakın takip)5.000 TL20
52/1-cBaşka aracı izlerken hızı şartlara uydurmayıp güvenli mesafe bırakmamak1.246 TL20
56/1-aŞerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak1.000 TL20

İki sürücünün kodu aynı kazada birbirinin tamamlayıcısı olabilir: öndeki sebepsiz fren yaptıysa ona 56/1-d, arkadaki mesafe bırakmadıysa ona 56/1-c yazılır. Komşu kodlar 56/1-c trafik cezası ve 52/1-c trafik cezası yazılarında anlatılıyor. Tüm kalemler trafik cezaları sayfasındadır.

Tutanakta 56/1-d Nasıl Yazılır, Kod Yanlış Seçilmiş Olabilir mi?

56/1-d tutanakta daha çok kazadan sonra, öndeki sürücünün sebepsiz fren yaptığı iddiasıyla yazılır. Ceza tespitinde ise ihlali gören görevlinin anlatımı ve varsa kayıt esas alınır. Tutanakta şunlara bakılır:

  • Fren nedeni: Yaya, hayvan, önündeki aracın durması ya da yol engeli varsa gereksiz sayılmaz. Hayvanı yola salan kişiye yazılan kod KTK 69/1 trafik cezası yazısındadır.
  • Ani olup olmadığı: Kademeli yavaşlama bu bentte aranan davranış değildir.
  • Kod: Mesafe ihlali 56/1-c, hızı şartlara uydurmama 52. maddededir. Kodun olaya uymaması itiraz sebebidir.
  • Kanıt: Araç içi kamera, yol kamerası ve tanık beyanı freni gösterebilir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği bir dosyada tutanak, arkadan çarpan motosiklet sürücüsünü arkadan çarpma ve yakın takipten kusurlu, sigortalı sürücüyü kusursuz göstermişti. Hakem heyetinin aldığı bilirkişi raporu motosiklet sürücüsüne yüzde 75 asli kusur verirken, kaza yerine gelince heyecanlanıp ani fren yapan sigortalı sürücüyü yavaş sürme ve yavaşlama kuralından yüzde 25 tali kusurlu bulmuştu. İtiraz Hakem Heyeti tutanağı daha uygun görüp ani frenin önemi olmadığını belirterek sigortalı sürücüyü kusursuz saymıştı. Daire, tutanak ile rapor arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmesini eksik inceleme sayarak kararı bozdu ve trafik bilirkişi heyetinden ayrıntılı rapor alınmasını istedi (Yargıtay 4. HD, E. 2024/3884, K. 2025/10007, 25.06.2025; oy birliğiyle bozma). Dosya, ani fren iddiasının kusuru paylaştırıp paylaştırmayacağının her kazada ayrıca incelendiğini gösteriyor.

56/1-d Cezasına ve Kusur Oranına Nasıl İtiraz Edilir?

İki ayrı yol vardır. İdari para cezasına tebliğ ya da tefhimden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir (Kabahatler Kanunu m.27). Kusur oranına ise önce sigortacıya yazılı başvuruyla, sonra Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme yoluyla itiraz edilir. Cezaya itirazda sık ileri sürülen gerekçeler şunlardır:

  1. Yavaşlama güvenlik nedeniyle yapılmıştır (yaya, engel, öndeki araç).
  2. Hareket ani değil, kademelidir.
  3. Kod yanlış seçilmiştir, olay başka bir bende girer.
  4. Araç ihlal anında başka sürücüdeydi.

[İl] SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE

İtiraz Eden: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [TC Kimlik No]

Konu: [Tutanak Seri/Sıra No] sayılı trafik idari para cezası karar tutanağına itiraz.

Açıklamalar: 1. [Tebliğ Tarihi] tarihinde tebliğ edilen tutanakla KTK m.56/1-d uyarınca 1.000 TL idari para cezası uygulanmıştır. 2. [İtiraz gerekçesi: örnek, yavaşlama önümdeki aracın durması nedeniyle güvenlik gereği yapılmıştır]. 3. Delillerim: [Kamera kaydı, fotoğraf, tanık].

Sonuç ve İstem: Tutanakla uygulanan idari yaptırım kararının kaldırılmasını saygıyla arz ederim.

[Tarih] [Ad Soyad İmza]

Genel kurallar trafik cezasına itiraz, kusur tespitine itiraz kaza tespit tutanağına itiraz yazısında anlatılıyor. Tutanaktaki diğer kodlar kaza tespit tutanağı kusur kodları yazısındadır.

KTK 56/1-d Trafik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular

56/1-d trafik cezası nedir?

Zorunlu neden olmadan diğer araçların ilerleyişine engel olacak şekilde ya da hız sınırının çok altında sürmenin, güvenlik nedeni dışında gereksiz ani yavaşlamanın cezasıdır. Dayanağı KTK m.56'nın birinci fıkrasının (d) bendidir. 2026 tutarı 1.000 TL, puanı 10'dur.

56/1-d kusur oranı yüzde kaç?

Kaza tespit tutanağı oran yazmaz. SBM senaryolarında 56/1-d dayanak gösterilmez; aynı şeritte arkadan çarpmada çarpana yüzde 100, öndekine yüzde 0 verilir. Sebepsiz ani fren iddiası bilirkişi incelemesinde değerlendirilir, yaralanmalı kazada oranı mahkeme belirler.

56 1 d kusur oranı nedir, asli kusur mu?

56/1-d, KTK m.84'teki asli kusur sayımında yer almaz. Arkadan çarpma ise 84/d'de asli kusurdur. Öndeki sürücünün sebepsiz freni kanıtlanırsa kusur paylaşılabilir; oran bilirkişi raporuyla belirlenir.

56/1-d trafik cezası ne kadar, erken ödemede kaç TL?

EGM'nin 2026 rehberine göre 1.000 TL'dir. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirimle 750 TL olur. İndirimli ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.

56/1-d kaç puan, ehliyete el konulur mu?

Rehberde 10 ceza puanı gösterilir. Bu bentte sürücü belgesi geri alınmaz. Bir yıl içinde toplam 100 puan dolarsa belge 2 ay geri alınır.

Önümdeki araç ani fren yaparsa arkadan çarpan yine de kusurlu olur mu?

Çoğu dosyada arkadan çarpan asli kusurlu sayılır, çünkü her sürücü mesafe bırakmak zorundadır. Öndeki sürücü güvenlik nedeni olmadan frene bastıysa kusur paylaşılabilir. Yaya ya da engel nedeniyle yapılan fren gereksiz sayılmaz.

56/1-d trafik cezasına itiraz dilekçesi nasıl yazılır?

Dilekçede tutanak seri ve sıra numarası, tebliğ tarihi, itiraz gerekçesi ve deliller yer alır; idari yaptırım kararının kaldırılması istenir. Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine verilir. Örnek metin yukarıdadır.

Yazar hakkında

Kurucu avukat · Bursa Barosu, sicil 5648

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.

İlgili makaleler