KTK 53/2-a, sağa ya da sola dönen sürücünün kurallara uygun biçimde karşıdan karşıya geçen yayaya ilk geçiş hakkını vermemesini gösteren tutanak koddur. Dayanağı Karayolları Trafik Kanunu'nun 53. maddesinin yaya hakkını düzenleyen fıkrasıdır. Tutanak kusur oranı yazmaz; SBM senaryo listesinde bu kodu dayanak gösteren bir durum yoktur ve yaya yaralandığında oranı bilirkişi ile mahkeme belirler. 2026 yılında ceza 1.246 TL, bir ayda ödemede 934,50 TL, ceza puanı 20'dir. Ehliyete el konulmaz. Aday sürücülükte bu fıkranın üç kez ihlali belgenin iptaline yol açar.
53/2-a Kusur Oranı Yüzde Kaç?
SBM'nin kaza durum senaryoları (Genelge 2017/18) iki araç arasındaki maddi hasarlı kazaları kapsar; yayanın karıştığı kazalar bu listede yer almaz ve dayanak alanında KTK m.53/2-a geçen bir durum da yoktur. Yaya ile araç çarpışmasında oran yüzdesi bu yüzden sigorta şirketinin senaryo tablosundan değil, bilirkişi raporundan çıkar.
Kanunda KTK m.84/f, doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapmayı asli kusur hâlleri arasında sayar. Yayaya yol vermemek bu listede ayrıca anılmaz. Aynı madde, kazada birden fazla kişinin kural ihlali varsa oranın yönetmelikteki esaslara göre belirleneceğini söyler. Yaya da kurallara uymak zorundadır: karşıya yalnız yaya ve okul geçidi ile kavşak giriş ve çıkışlarından, yayalar için ışıklı işaret varsa ona uyarak geçebilir, trafiği tehlikeye düşürecek davranıştan kaçınmalıdır (KTK m.68). Dolayısıyla yaya kurala uygun geçiyorsa sürücünün ihlali ağır basar; yaya kırmızıda yola girmişse oran paylaşılabilir. Genel ilke asli ve tali kusur maddeleri yazısında, yaya kazalarında sorumluluk yayaya çarpma sayfasında anlatılıyor.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği bir dosyada yaya olan davacı dönel kavşakta yaralanmış, tutanak sürücüye dönel kavşak kuralını (53/1-c), yayaya ise trafiği tehlikeye düşürme yasağını (68/1-c) yazmış, hakem heyetinin bilirkişisi de sürücüyü yüzde 75, yayayı yüzde 25 kusurlu bulmuştu. Daire kusurun yeniden ve tüm dosya kapsamında belirlenmesi için kararı oy çokluğuyla bozdu (Yargıtay 4. HD, E. 2022/13770, K. 2024/11581, 25.11.2024). Karar 53/2-a'yı konu almaz; yaya kazasında tutanaktaki kod ve kusur payının mahkemede yeniden değerlendirildiğini gösterir.
53/2-a Kanunda Nasıl Geçer, Hangi Davranışlar Girer?
EGM rehberi, 53. maddenin dönüş bentlerinden sonra gelen fıkrasını 53/2 koduyla üç ayrı satıra böler. Kanun metni şöyledir:
Sağa ve sola dönüşlerde, sürücüler kurallara uygun olarak geçiş yapan yayalara, varsa bisiklet yolundaki ve bisiklet şeridindeki bisiklet ve elektrikli skuter kullananlara ve sola dönüşlerde sağdan ve karşıdan gelen trafiğe ilk geçiş hakkını vermek zorundadırlar.
Rehber yaya kısmını 53/2-a, bisiklet ve elektrikli skuter kısmını 53/2-b, sola dönüşte sağdan ve karşıdan gelen trafik kısmını 53/2-c olarak yazar. Karayolları Trafik Yönetmeliği m.102/a-5 sağa dönüşte, m.109/c-4 kavşakta dönüş yapan sürücüler için aynı yükümlülüğü tekrar eder. Yönetmeliğe göre yayalar ve bisikletliler için yeşil ışık yanarken yaya geçidinden geçen yoksa ya da yayalar uzaktaysa sürücü dönüşüne devam edebilir; geçiş haklarını engellememek şarttır.
Koşul, yayanın kurallara uygun geçmesidir. Kırmızı ışıkta ya da geçit dışından yola girmiş yayaya yol vermemek bu kodun konusu olmaz; fakat sürücü yine de kazayı önleyecek dikkati göstermekle yükümlüdür.
53/2-a Trafik Cezası 2026'da Ne Kadar, Kaç Puan?
| Yaptırım | 53/2-a |
|---|---|
| İdari para cezası (2026) | 1.246 TL |
| Tebliğden itibaren bir ay içinde ödemede (yüzde 25 indirimli) | 934,50 TL |
| Ceza puanı | 20 |
| Sürücü belgesinin geri alınması | Yok |
| Araç için men | Yok |
Tutarlar EGM'nin 2026 Yılı Trafik İdari Para Cezaları Rehberindendir; bu bent için tekrarda artış öngörülmemiştir. Bir ay içinde ödenmeyen cezaya her ay yüzde 5 faiz uygulanır, bulunan tutar cezanın iki katını geçemez (KTK m.115). Bir yıl içinde 100 ceza puanı dolarsa sürücü belgesi 2 ay geri alınır (KTK m.118). Aday sürücülük süresi içinde 53. maddenin ikinci fıkrası, 74. madde ya da 78. maddeden herhangi birinin üç kez ihlali aday sürücü belgesinin iptalini gerektirir (KTK ek m.17/ç); ayrıntısı aday sürücü belgesi iptali yazısındadır. Ödeme hesabı için trafik cezası ve erken ödeme hesaplama sayfasına bakılabilir.
53/2-a ile 74/a ve 74/b Nasıl Ayrılır?
| Kod | Davranış | 2026 tutarı | Puan |
|---|---|---|---|
| 53/2-a | Dönüşte kurallara uygun geçen yayaya ilk geçiş hakkını vermemek | 1.246 TL | 20 |
| 53/2-b | Dönüşte bisiklet yolundaki bisikletli ve elektrikli skuter kullanana ilk geçiş hakkını vermemek | 1.246 TL | 20 |
| 74/a | İşaretle belirlenmiş kavşak giriş ve çıkışında yavaşlamamak, yayaya ilk geçiş hakkını vermemek | 5.662 TL | Gösterilmemiş |
| 74/b | Yaya veya okul geçidinde yavaşlamamak, yayaya ilk geçiş hakkını vermemek | 5.662 TL | 20 |
Seçimi sürücünün o anda yaptığı manevra belirler. Dönüş yapan sürücünün yayaya yol vermemesi 53/2-a'dır; dönüş yapmayan sürücünün kavşak girişinde ya da yaya geçidinde yayaya yol vermemesi 74. maddenin konusudur ve ceza belirgin biçimde yüksektir. Yaya geçidindeki ihlalin kodu KTK 74/b trafik cezası yazısında ele alınıyor. Bu ayrım 74/a yazısında ayrıca anlatılıyor. Tüm kodlar kaza tespit tutanağı kusur kodları yazısında sıralıdır.
Tutanakta 53/2-a Yanlış Yazıldıysa Nasıl İtiraz Edilir?
- İdari para cezasına itiraz: 1.246 TL'lik ceza, tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilerek tartışılır (Kabahatler Kanunu m.27). Yayanın kurallara uygun geçmediği, dönüş sırasında geçen yaya bulunmadığı ya da olayın dönüş değil yaya geçidi ihlali olduğu ileri sürülebilir. Genel yol trafik cezasına itiraz yazısındadır.
- Kusura itiraz: Yaya yaralandıysa tutanaktaki kod kusur oranı olmadığından, kusur raporuna itiraz tazminat ya da ceza davasında bilirkişi raporuna karşı yapılır. İtiraz süresi HMK m.281 uyarınca rapor tebliğinden itibaren 2 haftadır.
Kamera kaydı, kavşaktaki yaya sinyali ve tanık anlatımı yayanın hangi yönden ve hangi ışıkta geçtiğini gösterdiği için itirazda en önemli delillerdir. Yayanın öldüğü olaylarda yayanın kusuru tazminat hesabında ayrıca tartışılır; bu konu kusurlu yayanın ölümü yazısında anlatılıyor.
KTK 53/2-a Trafik Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular
53/2-a trafik cezası nedir?
Sağa ya da sola dönen sürücünün kurallara uygun geçiş yapan yayaya ilk geçiş hakkını vermemesinin tutanaktaki koddur. Dayanağı KTK m.53'ün yaya hakkını düzenleyen fıkrasıdır. 2026 tutarı 1.246 TL, ceza puanı 20'dir.
53/2-a trafik cezası ne kadar, erken ödemede kaç TL?
EGM'nin 2026 rehberine göre 1.246 TL'dir. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirimle 934,50 TL olur.
53/2-a trafik cezası kaç puan, ehliyete el konulur mu?
Rehberde 20 ceza puanı gösterilir. Bu bentte sürücü belgesi geri alınmaz ve araç trafikten men edilmez. Bir yıl içinde 100 puan dolarsa belge 2 ay geri alınır.
53/2-a kusur oranı yüzde kaç?
Tutanak oran yazmaz ve SBM senaryolarında yaya kazası ile 53/2-a yer almaz. Yaya yaralanmışsa oranı bilirkişi raporu ve mahkeme belirler. Yaya da kural dışı geçmişse kusur paylaşılabilir.
53/2 trafik cezası nedir, 53/2-a, 53/2-b ve 53/2-c arasındaki fark ne?
53. maddenin dönüşlerde ilk geçiş hakkını düzenleyen fıkrası rehberde üç koda ayrılır. 53/2-a yayaya, 53/2-b bisiklet ve elektrikli skuter kullananlara, 53/2-c sola dönüşte sağdan ve karşıdan gelen trafiğe geçiş hakkıdır. Üçünün de 2026 tutarı 1.246 TL, puanı 20'dir.
53/2-a ile 74/b arasındaki fark nedir?
53/2-a dönüş yapan sürücü için geçerlidir. 74/b ise yaya ve okul geçidinde yavaşlamayan ve yayaya yol vermeyen sürücüyü kapsar. 74/b'de 2026 cezası 5.662 TL'dir.
53/2-a trafik cezasına itiraz edilebilir mi?
Evet. Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir. Kusura itiraz ayrı bir yoldur ve bilirkişi raporu tebliğinden itibaren 2 hafta içinde yapılır.
Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Sigorta hukuku, trafik kazası, iş kazası tazminatı, bedeni hasar dosyaları ve nitelikli hesaplama alanlarında çalışıyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilir.
