Römork ve Karavan Kuralları, Hangi Ehliyet Gerekir, Ruhsat ve Plaka Şart mı?

Römork ve karavan kurallarında belirleyici ölçü, römorkun ruhsatındaki azami yüklü ağırlıktır. Azami yüklü ağırlığı 750 kg’a kadar olan hafif römork ve çekme karavan B sınıfı ehliyetle çekilir; 750 kg’ı aşan ve 3.500 kg’a kadar olan römork için BE, daha ağırı için C1E sınıfı gerekir. Karavan ehliyet sınıfı da bu ağırlığa göre belirlenir. 1 Temmuz 2025’ten itibaren üretilen hafif römorklar da noterde tescil edilip ruhsat ve plaka alır. Römorkun verdiği zarar çeken aracın trafik sigortasından karşılanır. Sınıf dışı römork çekmenin 2026 cezası 11.629 TL’dir.

Aşağıdaki bilgiler kanun, yönetmelik ve EGM 2026 rehberinden derlenmiştir. Traktör römorkuna özgü kurallar traktör kazası tazminatı yazısında ele alınıyor.

Römork, Yarı Römork ve Karavan Kanunda Nasıl Tanımlanır?

Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 3. maddesi römorku “motorlu araçla çekilen insan veya yük taşımak için imal edilmiş motorsuz taşıt” olarak tanımlar. Yarı römork, bir kısmı çeken aracın üzerine oturan römorktur. Azami yüklü ağırlığı 750 kg’ı geçmeyen römork veya yarı römork hafif römork sayılır. Çekme karavan da bu tanıma giren motorsuz bir römorktur. Karayolları Trafik Yönetmeliği (KTY) m.3 römorkları O sınıfında toplar; 0,75 tona kadar olanlar O1, 0,75 ile 3,5 ton arasındakiler O2 sınıfıdır. Motorlu karavan ise kanunda “kamp taşıtı” adıyla geçer; yönetmelik onu koltuk ve masa, yatak, yemek pişirme ve depolama imkânı bulunan, M sınıfı ve SA kodlu özel amaçlı motorlu araç olarak tanımlar.

Römork ve Karavan İçin Hangi Ehliyet Sınıfı Gerekir?

B, C, C1, D ve D1 sınıfı belge sahipleri araçlarına azami yüklü ağırlığı 750 kg’a kadar (750 kg dahil) hafif römork takabilir (KTY m.86). Bu sınırın üstünde römorkun ağırlığına göre “E” ekli bir sınıf gerekir.

BE sınıfı için B sınıfı belgeye sahip olmak ve 18 yaşını bitirmek, C1E sınıfı için önce C1 sınıfı belge gerekir (KTY m.76). BE belgesi 10 yıl, C1E belgesi 5 yıl geçerlidir (KTY m.87). Yönetmelik ayrıca B sınıfı sürücünün, Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğindeki eğitimi tamamlaması ya da yetenek ve davranış sınavını geçmesi kaydıyla azami yüklü ağırlığı 4.250 kg’a kadar birleşik araç kullanabileceğini söyler (KTY m.75/e). Bu şartı sağlamayan B sınıfı sürücü için sınır hafif römorktur.

Motorlu karavan için ayrı bir sürücü belgesi sınıfı yoktur; tescil belgesindeki araç cinsi ve azami yüklü ağırlık esas alınır. Belgenin kapsamadığı aracı sürmek KTK m.39/2 ihlalidir; 2026’da ceza sürücüye ve aracı kullandırana ayrı ayrı 11.629 TL ve 20 ceza puanıdır. Ayrıntılar ehliyetsiz araç kullanma cezası yazısındadır.

Ruhsatta yazan römork ağırlığı ne işe yarar?

Ehliyet hesabında römorkun o anki yükü değil, tescil belgesindeki azami yüklü ağırlık esas alınır. Römork takacak aracın tescil belgesine de çekeceği römorkun taşıma sınırı yazılır (Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik m.15/2). Çeki demiri yalnız tescile esas belgesinde römork çekebileceği veya çekebileceği katar ağırlıkları gösterilen araçlara takılabilir.

Römork ve Çekme Karavan İçin Ruhsat ve Plaka Gerekir mi?

Uzun yıllar yalnız yüklü ağırlığı 750 kg’ı aşan römorklar ayrı tescil ediliyordu; hafif römorkun arkasına çeken aracın plakası takılıyordu. 4 Aralık 2024 tarihli ve 32742 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle, 1 Temmuz 2025’ten itibaren römork ve yarı römorkların tescili ağırlık sınırı aranmadan noterlerce yapılır (Yönetmelik m.9/3, m.15/1). Traktör römorkları ayrı tescil edilmez.

Geçiş hükümleri 1 Ocak ile 30 Haziran 2025 arasında üretilen römorklar için ayrı bir kural içermez; bu römorkların durumu uygunluk belgesi kaydına göre noterde öğrenilebilir. Tescil edilen römorka arkada, yerden 30 ila 120 cm yükseklikte bir adet plaka takılır (Yönetmelik m.32/1-b). Tescili zorunlu römork için satın almadan itibaren üç ay içinde başvurulmalıdır (KTK m.20/a-1); başvurmayan araç sahibine 2026’da 2.719 TL ceza uygulanır. Tescil edilen römorkun muayene periyodu muayenesiz araç cezası yazısındaki tabloda yer alır.

Çeki Demiri ve Karavan Tadilatı Ruhsata Nasıl İşlenir?

Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik (AİTM) çeki demirini “mekanik bağlantı elemanı montajı” olarak düzenler (Ek VI m.4.3). Kanca 94/20/AT Yönetmeliği veya BM/AEK Regülasyonu 55 onaylı olmalı, üretici talimatına göre takılmalı ve montaj için uygunluk raporu düzenlenmelidir (Ek VI m.3.2). Bu montajda tadil tespit muayenesi gerekmez, ancak değişiklik 30 gün içinde araç tescil belgesine veya kayıtlarına işletilmelidir (Ek VI m.2.3; KTK m.32/1).

Panelvan veya minibüsün motorlu karavana dönüştürülmesi ise tadilattır (AİTM m.4/1-aa). Onay kuruluşuna yetkili teknik sorumlunun hazırladığı proje ve hesaplarla başvurulur (Ek IV m.3.1-3.2). Kategori değişiyorsa yeni kategorinin şartları aranır; N1’den M1’e dönüşen motorlu karavanlar için tip onayı mevzuatındaki istisnalar uygulanabilir (Ek IV m.3.5.1, Ek VIII). Tadilat, uygunluk belgesine göre aracın kayıtlarına işlenir (AİTM m.8/2). Bu yol izlenmeden yapılan dönüşüm mevzuata aykırı değişiklik sayılır; işletene 5.000 TL ceza verilir ve araç uygun hâle getirilinceye kadar trafikten men edilir (KTK m.32/3).

Çekme Karavanda Yolcu Taşınır mı?

Mevzuatta çekme karavanın içinde seyir hâlinde yolcu taşınmasına izin veren özel bir hüküm yoktur. Yönetmelik çekme karavanın girdiği O sınıfını “motorsuz yük taşıma araçları” olarak tarif eder. Römorkla insan taşınmasına ilişkin genel kurallar şunlardır:

• Ek sigorta. İnsan taşımada kullanılan römork, ek bir sorumluluk sigortası yaptırılarak tüm katar zorunlu sigorta tutarlarının kapsamına alınmadıkça trafiğe çıkarılamaz (KTK m.102/3; ZMSS Genel Şartları A.3).
• Oturma yeri ve kasa. Römorkta yük üzerinde insan taşınamaz; mevzuata uygun oturma yeri, kapalı kasa kenarı ve örtülü üst şartıyla taşıma sınırının her tonu için 2 yolcu taşınabilir (KTY m.130).

Bu hükümler, seyir sırasında karavanda bulunan kişinin zararında sigorta teminatı tartışması doğurabilir. Motorlu karavanda yolcu sayısı tescil belgesindeki oturma yeriyle sınırlıdır; taşıma sınırı üstünde yolcu almanın cezası 1.000 TL ve 10 ceza puanıdır (KTK m.65/1-a).

Römorklu Araçta Hız Sınırı Kaç?

KTY m.100’e göre römorklu veya yarı römorklu araçta azami hız, aynı cins römorksuz aracın sınırından saatte 10 km düşüktür. Römork takmış traktör, tehlikeli madde taşıyan ve özel izinle çıkan araçlar bu kuralın dışındadır. Aksine işaret bulunmayan yollarda sınırlar şöyledir (km/s):

Aşım hâlinde ceza KTK m.51’deki kademelerden belirlenir; tutarlar hız cezası yazısındadır.

Römork Bağlantısı, Işık ve Yükleme Kuralları Nelerdir?

• Işık donanımı. Römork dahil her araç yönetmelikteki ışık donanımını bulundurmalıdır (KTK m.63). Römorkun fren, park veya dönüş ışıkları ya da lastikleri noksan veya bozuksa sürücü KTK m.30/1-a ihlali yapmış olur.
• Tekerlek takozu. Azami yüklü ağırlığı 750 kg’dan fazla iki dingilli römorkta bir, tek dingilli römorkta iki tekerlek takozu bulunur (KTY 1 sayılı Cetvel, C bölümü).
• Yükün bağlanması. Yükü uygun bağlamadan düşecek, kayacak veya aracın dengesini bozacak şekilde yüklemek yasaktır (KTK m.65/1-h).
• Ağırlık. Azami yüklü ağırlığın aşılmasında işletene ve gönderene ayrı ayrı uygulanan ceza yüzde 10’a kadar aşımda 10.000 TL’den başlar (KTK m.65/3); kademeler aşırı yükleme cezası yazısındadır.
• Çekme şartları. Çeken ve çekilen araçlarla ilgili şartlar ve tedbirler yerine getirilmeden araç çekmek yasaktır (KTK m.65/1-k).

Karavanla Konaklama ve Park Kuralları Nelerdir?

Trafik mevzuatında karavanda konaklamayı ayrıca düzenleyen bir hüküm yoktur; park edilmiş karavan, trafik bakımından park kurallarına tabi bir araçtır.

• Yerleşim birimleri dışındaki karayolunda zorunlu hâller dışında taşıt yolu üzerinde duraklamak veya park etmek yasaktır (KTK m.59).
• Duraklamanın yasak olduğu yerlerde, park yasağı levhası bulunan yerlerde ve levhada izin verilen süre dışında park edilemez (KTK m.61).
• Yerleşim birimleri içinde işaretle izin verilmedikçe kamyon, çekici, otobüs veya bunların römorkları park edilemez (KTY m.124). Hüküm otomobilin çektiği karavanı saymaz.

Bir yerde karavan parkının sınırlandırılması trafik bakımından işaret levhasıyla gösterilir; levhaya aykırı park m.61/1-b ihlalidir. Tutarlar ve aracın çekilmesi park cezası yazısında anlatılmıştır. Belirli bir bölgede konaklamayı yasaklayan kararlar ise trafik mevzuatı dışındaki düzenlemelere dayanır ve yerden yere değişir.

Römork ve Karavan Cezaları 2026 Ne Kadar?

Tutarlar EGM 2026 Trafik İdari Para Cezası Rehberi’ndendir; parantez içi, bir ay içinde ödemede uygulanan indirimli tutardır.

Tescilli römorkun plakası takılmamışsa rehberde iki satır vardır: tescilli aracı plakasız kullanmak (23/4; 46.000 TL, 30 gün belge geri alma ve 30 gün men) ve öngörülen sayıda plaka takmamak (23/3-b; 4.000 TL, 15 ceza puanı). Uygulanan satırı tutanaktaki madde gösterir; ayrıntı sahte plaka cezası yazısındadır. Cezaya tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğinde itiraz edilebilir (Kabahatler Kanunu m.27); usul trafik cezasına itiraz yazısında anlatılmıştır.

Römork ve Karavan Sigortası Nasıl İşler?

Çekicinin sorumluluk sigortası, çekiciyi işletenin römorkun sebep olduğu zarardan doğan sorumluluğunu da kapsar (KTK m.102/2). Genel şartlar, hafif römorklar dahil çekilmekte olan römorkun verdiği zararları çekicinin sigortası kapsamında sayar (A.3); ayrıntılar trafik sigortası genel şartları yazısındadır.

Aynı poliçe sigortalının aracına veya çektiği römorka gelen zararı karşılamaz (A.6/ğ); çekilen römorkta taşınan eşyanın zararı da teminat dışıdır (A.6/e). Kasko genel şartları römork ve karavanları da sigortalanabilecek araçlar arasında sayar, ancak teminat poliçede belirtilen araç içindir (Kasko Genel Şartları A.1). Karavanın kendi hasarı için karavanın kasko poliçesinde yer alması gerekir.

Römorklu Araçla Kazada Kim Sorumludur?

Römorkun sebep olduğu zarardan çekicinin işleteni, motorlu aracı işletenin sorumluluğuna ilişkin hükümlere göre sorumludur; çekilen araçla ilgili sorumluluk genel hükümlere tabidir (KTK m.102/1). Römorkun sahibi çekicinin sahibinden farklıysa bu ayrım önem kazanır:

“Buna göre kazaya çekici sürücüsü ... sebebiyet vermiş olup, yarı römorkun genel hükümlere göre bir kusurunun olmadığı anlaşılmıştır.”

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2014/24717, K. 2017/6572, T. 08.06.2017

Tutanakta yalnız römorkun plakasının yer alması da talebin reddi için tek başına yeterli görülmemiştir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, römorkun hangi çekici tarafından çekildiği araştırılmadan verilen ret kararını bozmuştur (E. 2023/4918, K. 2023/10469, T. 09.10.2023). Bu nedenle kazada tutanağa hem çekicinin hem römorkun plakasının yazılması başvuruyu kolaylaştırır.

Römork ve Karavan Kuralları Hakkında Sık Sorulan Sorular

Karavan ehliyet sınıfı nedir?

Çekme karavan römork sayıldığı için sınıfı karavanın azami yüklü ağırlığı belirler: 750 kg’a kadar B, 750 kg’ı aşıp 3.500 kg’ı geçmeyen karavanda BE, daha ağırında C1E sınıfı gerekir. Motorlu karavan için ayrı bir sınıf yoktur; tescil belgesindeki cins ve ağırlık esas alınır.

750 kg üstü römork B ehliyetle çekilir mi?

Kural olarak çekilmez. B sınıfıyla takılabilen römork 750 kg’ı geçmeyen hafif römorktur (KTY m.86). Yönetmelikteki eğitim veya sınav şartını sağlayan B sınıfı sürücü 4.250 kg’a kadar birleşik araç kullanabilir. Bu şart yoksa BE gerekir; aksi hâlde ceza 11.629 TL ve 20 ceza puanıdır.

Römork ruhsat gerekir mi?

Evet. 750 kg’ı aşan römorklar zaten tescile tabiydi; Temmuz 2025’ten bu yana üretilen hafif römorklar için de ayrı tescil ve kendi plakası şarttır. 1 Ocak 2025’ten önce üretilen hafif römorklar 1 Ocak 2035’e kadar talep hâlinde tescil edilebilir, o tarihten sonra tescilsiz olanlar yola çıkamaz.

Plakasız römork cezası ne kadar?

Tescile tabi römorku tescil belgesi ve plakası olmadan yola çıkarmanın 2026 cezası sürücüye 46.000 TL ve 10 ceza puanıdır; römork eksiklik giderilinceye kadar men edilir (KTK m.21). Tescilli römorkta plaka eksikliğinde uygulanacak satırı tutanaktaki madde gösterir.

Çeki demiri ruhsata işlenmezse ceza var mı?

Var. Mevzuata uygun takılan çeki demiri de 30 gün içinde tescil kaydına işletilmelidir. Uymayan işletene 1.000 TL ceza verilir ve araç kayda işletilinceye kadar men edilir (KTK m.32/1). Mevzuata aykırı değişiklikte ceza 5.000 TL’dir.

Çekme karavanda yolcu taşınır mı?

Mevzuatta buna izin veren özel bir hüküm yoktur. İnsan taşımada kullanılan römork, ek sorumluluk sigortası yaptırılmadıkça trafiğe çıkarılamaz (KTK m.102/3); römorkta yolcu taşınması ayrıca oturma yeri ve kasa şartlarına bağlıdır (KTY m.130).

Karavan park cezası ne kadar?

Karavana özgü bir park cezası yoktur. Yasak yere veya park yasağı levhası bulunan yere park etmenin 2026 cezası 1.246 TL’dir, bir ay içinde ödenirse 934,50 TL olur.

Römorkun verdiği zararı hangi sigorta öder?

Römorkun üçüncü kişilere verdiği zarar, hafif römorklar dahil, çeken aracın zorunlu trafik sigortasından ödenir (KTK m.102/2, ZMSS Genel Şartları A.3). Karavanın kendi hasarı ve içindeki eşya bu poliçenin dışındadır; bunun için karavanın kaskosu gerekir.